Μεταξύ του 20% και 25% των παιδιών, έχουν ταξινομηθεί ως άτομα με «ειδικές ανάγκες» και έχουν διαγνωστεί με ένα ευρύ φάσμα νευρολογικών παθήσεων. Για πολλά από αυτά τα παιδιά, το σκάκι μπορεί να έχει μια σημαντική επίδραση στη ζωή τους. Τα παιδιά όμως αυτά για διάφορους λόγους, δεν εντάσσονται σε έναν όμιλο για σκάκι.

Οι περιπτώσεις αυτές καλύπτουν τέσσερις κύριους τομείς: μαθησιακές δυσκολίες π.χ. δυσλεξία), σωματικά προβλήματα (για παράδειγμα, δυσπραξία), προβλήματα προσοχής, συγκέντρωσης και συμπεριφοράς π.χ. ΔΕΠΥ) και δυσκολίες στην επικοινωνία, την κοινωνικοποίηση και στις σχέσεις τους (για παράδειγμα το σύνδρομο Asperger). Συχνά, παιδιά με προβλήματα σε έναν τομέα θα έχουν προβλήματα και κάπου αλλού. Μερικά από αυτά τα παιδιά θα αποκτήσουν τεράστια οφέλη από το σκάκι.

Παρά το γεγονός ότι τα παιδιά με πιο γενικές μαθησιακές δυσκολίες μάλλον θα αγωνιστούν στο σκάκι, πολλά παιδιά με δυσλεξία, αλλά και άλλες προϋποθέσεις, όπως η μη-λεκτικές μαθησιακές διαταραχές, μπορούν να διαπρέψουν στο σκάκι. Πράγματι, πολλοί δυσλεκτικοί έχουν μια πολύ ισχυρή οπτικο-χωρική συνειδητοποίηση που μπορεί να είναι πολύ χρήσιμη πάνω στη σκακιέρα. Παρά το γεγονός ότι ορισμένα από αυτά τα παιδιά δεν τα καταφέρνουν στην ανάγνωση, υπάρχουν πλέον πολλοί άλλοι τρόποι πρόσβασης στην θεωρία του σκακιού (άνοιγμα-μέσον-φινάλε), έτσι αυτό δεν είναι κατ ‘ανάγκην μειονέκτημα. Έτσι για όσους δεν μπορούν να ανταποκριθούν με πολλή επιτυχία στην ακαδημαϊκή τους σταδιοδρομία, η επιτυχία στο σκάκι, με τη χρήση οπτικο-χωρικών ταλέντων τους, θα δώσει μια τεράστια ώθηση στην αυτοεκτίμησή τους.

Τα παιδιά με σωματικά προβλήματα, όπως η δυσπραξία δεν είναι σε θέση να υπερέχουν στα περισσότερα αθλήματα, το σκάκι όμως θα τους παρέχει μια ανταγωνιστική αρένα στην οποία μπορεί να είναι σε θέση να υπερέχουν. Το σκάκι είναι ένα σπορ σαν όλα τα άλλα. Εάν κάποιος θα μπορούσε να είναι ο τελευταίος για να τον επιλέξει μια ποδοσφαιρική ομάδα, ώστε να κλωτσάει μπάλες γύρω, τότε μελετώντας σκάκι, θα είναι ο πρώτος που τον επιλέξει μια ομάδα σκάκι. Το να είσαι καλός σε όλα τα σπορ είναι δύσκολο, ειδικά για τα αγόρια όπου η δημοτικότητα συχνά ορίζεται από την επιτυχία στον χώρο του αθλητισμού. Οπότε για κάποιους το σκάκι θα είναι μία από τις λίγες διεξόδους για το ανταγωνιστικό τους πνεύμα.