Του καιρού τα παραμύθια μέσα από την τέχνη: Μια μελέτη της επιστήμης της μετεωρολογίας μέσα από τα ματιά της επιστήμης και της τέχνης!!!!

εργα 4

     Σε μια πρώτη προσέγγιση, η λέξη Επιστήμη παραπέμπει συνήθως στη λογική, την αντικειμενική γνώση, τους αυστηρούς ορισμούς και τους νόμους. Η Τέχνη, από την άλλη πλευρά, συνδέεται με τη φαντασία ή τα συναισθήματα, την ελευθερία της έκφρασης και την ομορφιά. Επιστήμη και Τέχνη φαίνεται λοιπόν να ορίζουν δύο κόσμους με διαφορετικές συντεταγμένες, ασύμπτωτους και ξένους. Σε αυτό το πλαίσιο, το πρόγραμμά μας στηρίζεται σε μια θεμελιώδη πρόταση. Η επιστήμη αποτελεί συνιστώσα -και μάλιστα βασική συνιστώσα- του πολιτισμού μας. Συνεπώς, όσο εξακολουθούμε να μιλούμε για πολιτισμό, υπονοώντας απλώς τη λογοτεχνία, τα έργα τέχνης ή τη μουσική, αφαιρούμε ένα μεγάλο μέρος από τη δυναμική του. H θεωρία της σχετικότητας, για παράδειγμα, έχει μια σπάνια αισθητική, και ανοίγει στον άνθρωπο διαστάσεις, ακριβώς όπως ένα σπουδαίο έργο τέχνης. Η Μετεωρολογία ανήκει στις θετικές επιστήμες, με κύριο αντικείμενο την έρευνα της ατμόσφαιρας στο σύνολό της και των φαινομένων που συμβαίνουν σε αυτή. Επειδή όμως τα φαινόμενα αυτά και οι αρχαίοι Έλληνες τα ονόμαζαν «μετέωρα» για αυτό και η επιστήμη που τα μελετά ονομάστηκε Μετεωρολογία και τα φαινόμενα μετεωρολογικά.

     Η γη περιβάλλεται από ένα στρώμα αέρα το οποίο ονομάζεται ατμόσφαιρα, η οποία συμμετέχει στις κινήσεις της. Μέσα στην ατμόσφαιρα συμβαίνουν πολλά φυσικά φαινόμενα τα οποία ονομάζονται μετεωρολογικά φαινόμενα. Η ονομασία προήλθε από την αρχαία ελληνική λέξη μετέωρα που σημαίνει οτιδήποτε βρίσκεται στον ουρανό. Ο κλάδος της επιστήμης ο οποίος ασχολείται με τα φαινόμενα αυτά ονομάζεται Μετεωρολογία. Από την πρώτη στιγμή που εμφανίστηκε ο άνθρωπος πάνω στη γη άρχισε να δέχεται στην καθημερινή του ζωή τις επιδράσεις των καιρικών φαινομένων. Μια ισχυρή καταιγίδα μπορούσε να προκαλέσει πλημμύρα, να καταστρέψει τη σοδειά ή να πνίξει ανθρώπους. Γι’ αυτό και οι πρώτοι θεοί που λάτρεψε ήταν θεοί που μπορούσαν να ελέγχουν τα βίαια καιρικά φαινόμενα. Μέχρι την εφεύρεση του θερμομέτρου (1503) και του βαρομέτρου (1643) καμία σημαντική πρόοδος δεν είχε γίνει στην επιστήμη της μετεωρολογίας. Η χρήση των οργάνων αυτών ήταν σταθμός γιατί για πρώτη φορά τα μετεωρολογικά στοιχεία εκφράστηκαν με αριθμητικά μεγέθη. Ακολούθησε και η εφεύρεση άλλων οργάνων όπως των βροχόμετρων, των υγρόμετρων και των ανεμόμετρων. Επίσης οι καιρικές παρατηρήσεις που κατέγραφαν οι καπετάνιοι των ιστιοφόρων πλοίων που άρχισαν πλέον μεγαλύτερα ταξίδια, έδωσαν ώθηση για διάφορες έρευνες τον 17ο, 18ο και 19ο αιώνα. Στη συνέχεια η εξέλιξη της μετεωρολογίας ήταν αλματώδης. Ο ρόλος τον οποίο διαδραμάτισε ο επιστημονικός αυτός κλάδος ήταν τεράστιος και οι υπηρεσίες τις οποίες πρόσφερε εξαιρετικής σπουδαιότητας.Το μέλλον της Μετεωρολογίας για τον 21ο αιώνα προβλέπεται εξαιρετικά ευοίωνο. Η συνεχιζόμενη ανάπτυξη των μεθόδων φυσικής έρευνας, των μαθηματικών εφαρμογών και των ηλεκτρονικών υπολογιστών θα συντελέσουν στην πρόοδο της μετεωρολογίας και στη λύση ενός μεγάλου αριθμού δύσκολων προβλημάτων, τα οποία απασχολούν την επιστήμη του καιρού και του κλίματος και θα μας οδηγήσουν σε πιο ασφαλείς προγνώσεις, με μεγαλύτερη ακρίβεια και μεγαλύτερο βάθος χρόνου. Πολλοί καλλιτέχνες αποτύπωσαν χαρακτηριστικά του κλίματος στα έργα τους είτε ήταν ποιήματα, είτε ήταν πίνακες ζωγραφικής κ.α.

    Η εκπληκτική αυτή επιστήμη αρχικά μελετήθηκε από τους μαθητές σε συνεργασία με το ΑΠΘ και το Αστεροσκοπείο Αθηνών. Την πρώτη σχολική χρονιά 2018-2019, οι μαθητές επισκέφτηκαν το μετεωροσκοπείο, τον μετεωρολογικό και τον σεισμολογικό σταθμό του ΑΠΘ και την έκθεση του Αστεροσκοπείου Αθηνών με τίτλο: Του καιρού τα μυστικά. Στη συνέχεια τα παιδιά μελέτησαν ομαδοσυνεργατικά διάφορους τομείς της μετεωρολογίας( τοπική, λαϊκή, συνοπτική μετεωρολογία, πρόγνωση και μεταβολή του καιρού) και κάνανε πειράματα προσομοίωσης(δημιουργία αστραπής, σύννεφου κλπ). Την δεύτερη σχολική χρονιά 2019-2020, οι μαθητές ασχολήθηκαν με την σύνδεση της επιστήμης της μετεωρολογίας με την Τέχνη. Έτσι μέσα από τις ομάδες των μαθητών αποτυπώθηκαν υπέροχα σε φωτογραφίες διάφορα καιρικά φαινόμενα στην περιοχή μας , γράψανε ποιήματα, ζωγραφίσανε και συλλέξανε έργα Τέχνης από το διαδίκτυο καταξιωμένων καλλιτεχνών. που συνέδεαν το κλίμα με την Τέχνη. Περιέγραψαν έτσι με έναν μοναδικό τρόπο τις καιρικές μεταβολές και πως επιδρούν στην καθημερινή μας ζωή, στις δραστηριότητες, τα συναισθήματα κλπ.. Τελικά επισκεφτήκαμε την έκθεση του Leonardo Da Vinci στο Noesis, την έκθεση ενός ανθρώπου που συνέδεσε απόλυτα την επιστήμη με την Τέχνη.

     Στα πλαίσια του προγράμματος εγκαταστάθηκε στο σχολείο μετεωρολογικός σταθμός για την μετάδοση των δεδομένων. Η εργασία μας με τίτλο “Μετεωρολογία: Του καιρού τα παραμύθια μέσα από την Τέχνη” παρουσιάστηκε από την ομάδα μας στο διαδικτυακό συνέδριο Osos που πραγματοποιήθηκε στις 6-8/11/20 μέσω της πλατφόρμας Webex.