Φιλολογικά τετράδια

Ορισμός: Η παράγραφος είναι ένα σύνολο προτάσεων που αναφέρονται στο ίδιο θέμα. Κάθε παράγραφος δηλαδή αντιστοιχεί σε μια θεματική ενότητα, πράγμα που σημαίνει ότι με την παράγραφο ταξινομώ καλύτερα τις σκέψεις μου και ελέγχω την πορεία του κειμένου μου.

Η δομή: Η δομή της παραγράφου δεν είναι τυχαία.

• Η παράγραφος αποτελείται από τρία μέρη:

Θεματική πρόταση / περίοδος: Αποτελεί την επιγραμματική παρουσίαση του θέματος που αναπτύσσεται στην παράγραφο.

Λεπτομέρειες / Σχόλια: Είναι οι φράσεις με τις οποίες αναλύεται και παρουσιάζεται διεξοδικά το θέμα της θεματικής πρότασης.

Πρόταση κατακλείδα: Αποτελεί την ανακεφαλαίωση των πληροφοριών της παραγράφου. Μπορεί και να παραλείπεται.

• ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΗ: Στην αρχή κάθε παραγράφου αφήνω ένα μικρό περιθώριο και αρχίζω την πρότασή μου λίγο πιο μέσα.

Αρετές παραγράφου: Κάθε παράγραφος χρειάζεται να έχει κάποιες αρετές. Οι αρετές αυτές είναι:

1. αρετές ως προς το περιεχόμενο

• ενότητα: η νοηματική συγγένεια των λεπτομερειών της παραγράφου
• συνεκτικότητα (αλληλουχία νοημάτων): η νοηματική σύνδεση μεταξύ των λεπτομερειών που χρησιμοποιούνται σε μια παράγραφο
• πληρότητα-επάρκεια (επαρκής ανάπτυξη): η ανάλυση του θέματος της παραγράφου από όλες τις πλευρές και όχι η μερική ή επιφανειακή προσέγγισή του.

2. αρετές ως προς τη έκφραση

• σαφήνεια(σαφής σκοπός): η ξεκάθαρη και συγκεκριμένη διατύπωση των σκέψεών μας και η αποφυγή αοριστολογιών και γενικολογιών.

3. αρετές ως προς τη δομή

• συνοχή: η εκφραστική σύνδεση των λεπτομερειών που χρησιμοποιούνται σε μια παράγραφο. Η συνοχή ασφαλώς πρέπει να επιδιώκεται και μεταξύ των διαδοχικών παραγράφων.
• έμφαση: η προβολή των λεπτομερειών που θεωρούνται πιο σημαντικές από τον συντάκτη του κειμένου.