Όταν ο  καιρός δεν ευνοεί για βόλτες και παιχνίδι έξω μπορούμε να κάνουμε την καθημερινότητα στο σπίτι ευχάριστη και διδακτική. Οι φυσικές επιστήμες μπορούν πολύ ευκολά να διδαχθούν μέσα από πειράματα και παιχνίδια που μπορούν να πραγματοποιηθούν στο σπίτι με λίγα απλά υλικά.

Κι ας ξεκινήσουμε με το νερό!

Λίγο η βροχή κι η συννεφιά, λίγο οι λακκούβες που γεμίζουν όταν βρέχει, λίγο το χιόνι και η παγωνιά είναι μια καλή ευκαιρία να συζητήσουμε για τον κύκλο του νερού και τις διάφορες καταστάσεις της ύλης. Στο σχολείο οι μικροί μαθητές έχουν ήδη συζητήσει για τον κύκλο του νερού και το πως το νερό μπορεί να πάρει ανάλογα με τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος όλες τις μορφές (στερεό-υγρό-αέριο). Αφού ρωτήσουμε τα παιδιά τι έχουν καταλάβει για τον κύκλο του νερού και τη σχέση μεταξύ πάγου-νερού-υδρατμών ήρθε η ώρα να κάνουμε κι εμείς μαζί τους τους μικρούς επιστήμονες!

Για να δούμε λοιπόν απλά πειράματα που μπορούμε να κάνουμε στο σπίτι μας

Ο χιονάνθρωπος μας μιλάει για την τήξη και την πήξη

Βάζουμε από το προηγούμενο βράδυ 4  πλαστικά ποτήρια με νερό στην κατάψυξη. Την άλλη μέρα κόβουμε το ποτήρι κι έχουμε τη βάση μας (πάγο) για να κολλήσουμε μάτια και μύτη από χαρτόνι, κλωστή πλεξίματος για κασκόλ και να φτιάξουμε τα δικά μας χιονανθρωπάκια. Στη συνέχεια τοποθετούμε τα χιονανθρωπάκια μας σε πλαστικά πιάτα και το κάθε πιάτο σε διαφορετικό σημείο: ένα πάνω στο καλοριφέρ, ένα μέσα στο ψυγείο, ένα στο τραπέζι της κουζίνας κι ένα έξω από το σπίτι. Συζητάμε με τα παιδιά ποιο χιονανθρωπάκι θα λιώσει πρώτο και γιατί. Μετά από μισή ώρα ελέγχουμε τα χιονανθρωπάκια μας και σημειώνουμε σε τι κατάσταση βρίσκονται. Ισχύουν οι προβλέψεις που κάναμε; Τι σημαίνει η θερμοκρασία σε κάθε σημείο σε σχέση με το πόσο έλιωσε ο χιονάνθρωπος;

Πως θα απελευθερώσουμε τα παιχνίδια μας από τον πάγο;

Βοήθεια τα αυτοκινητάκια και τα playmobil εγκλωβίστηκαν σε κεσεδάκια με πάγο; Πώς μπορούμε να τα απελευθερώσουμε;

Σε τρία μικρά πλαστικά κεσεδάκια βάζουμε νερό και από ένα από τα παιχνίδια των παιδιών και τα τοποθετούμε στην κατάψυξη. Την άλλη μέρα συζητάμε με τα παιδιά πώς μπορούμε να ελευθερώσουμε τα παιχνίδια μας από τον πάγο γρήγορα.

Γράφουμε τις ιδέες των παιδιών και τις δοκιμάζουμε μια μία.

Αν δεν έχουν ήδη πει τα παιδιά κάτι από αυτά τα ρωτάμε τι θα γίνει αν ρίξουμε ζεστό νερό πάνω στον πάγο ή αλάτι ή ζάχαρη. Δοκιμάζουμε να το κάνουμε; Ισχύει αυτό που είπαν τα παιδιά; Συζητάμε γιατί συμβαίνει αυτό.

Φτιάχνουμε το δικό μας σύννεφο

Γεμίζουμε ένα βάζο με καυτό νερό μέχρι περίπου τη μέση και το αναδεύουμε ώστε να ζεσταθεί το εσωτερικό του βάζου. Στη συνέχεια τοποθετούμε το καπάκι πάνω στο βάζο και πάνω σε αυτό βάζουμε παγάκια. Μετά από λίγα δευτερόλεπτα σηκώνουμε με γρήγορη κίνηση το καπάκι και ψεκάζουμε με λακ το εσωτερικό του βάζου. Τοποθετούμε ξανά το καπάκι με τον πάγο. Στο εσωτερικό του βάζου θα δούμε να δημιουργείται ένα σύννεφο. Αν ανοίξουμε το βάζο θα δούμε το σύννεφο να φεύγει στον αέρα.

Ελίνα Δραχμάνη

ΜSc Μοριακός Βιολόγος

Υπεύθυνη Διαγνωστικού Εργαστηρίου βιοGenetika

Η εποχή που τα κρούσματα της γρίπης αυξάνονται έφτασε κα η ανησυχία όλων για το φετινό στέλεχος της γρίπης Α είναι έκδηλη. Η φετινή γρίπη Α (Η3Ν2) – στέλεχος Κ ξεκίνησε να ανιχνεύεται σε αρκετά κρούσματα στη Μ. Βρετανία με τις εισαγωγές στα νοσοκομεία να είναι αυξημένες κατά 56% σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι.

Στη χώρα μας, η επιστροφή στα σχολεία μετά τις διακοπές των Χριστουγέννων συνέπεσε με έξαρση των κρουσμάτων γρίπης. Είναι πιο επιθετικό το φετινό στέλεχος της γρίπη Α; Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει λόγος ιδιαίτερης ανησυχίας, σύμφωνα με τους ειδικούς, καθώς δεν παρουσιάζει ιδιαίτερες διαφορές με τις ετήσιες επιδημίες γρίπης τύπου Α, με συμπτώματα που κρατάν έως και 10 ημέρες.  τα μικρά παιδιά και τα βρέφη είναι πιο ευάλωτα, όπως και οι ηλικιωμένοι και οι έγκυες γυναίκες.

Οι περισσότεροι ασθενείς εμφανίζουν: καταρροή, πονόλαιμο, πονοκέφαλο, βήχα, πυρετό (που πολλές φορές μπορεί να είναι και υψηλός), ρίγος, πόνο στο σώμα και απώλεια όρεξης. Το εμβόλιο καλύπτει σε σημαντικό ποσοστό και το νέο στέλεχος.

Ο ιός της γρίπης μεταδίδεται μέσω σταγονιδίων (βήχα, φτέρνισμα) καθώς και με έμμεση επαφή με μολυσμένα αντικείμενα. Για το λόγο αυτό μεγάλη σημασία παίζει η τήρηση των συνθηκών προσωπικής υγιεινής -συχνό πλύσιμο χεριών, κάλυψη στόματος και μύτης με τον αγκώνα όταν βήχουμε ή φτερνιζόμαστε, καλός αερισμός των χώρων και αποφυγή κοινών σκευών- στο σπίτι και στο σχολείο.

Σημαντικό ρόλο επίσης στη δράση του ανοσοποιητικού παίζει ο καλός ύπνος, η σωστή διατροφή και η καθημερινή σωματική άσκηση (είτε οργανωμένες δραστηριότητες είτε ελεύθερο παιχνίδι).

Σε περίπτωση νόσησης ακολουθούμε τις οδηγίες του παιδιάτρου, εστιάζοντας στην ξεκούραση, την αγωγή για αντιμετώπιση των συμπτωμάτων (παυσίπονα, αντιπυρετικά) και την καλή διατροφή.

Σε περίπτωση που ο πυρετός διαρκεί πάνω από τρία 24ωρα, δεν υποχωρεί με αντιπυρετικά ή  το παιδί εμφανίζει ανησυχητικά συμπτώματα, όπως υποτονικότητα, δυσκολία στην αναπνοή, αφυδάτωση, επίμονους εμετούς ή διάρροιες, επικοινωνήστε με τον παιδίατρο.

Και μην ξεχνάτε! Το παιδί δεν πρέπει να πάει σχολείο όσο έχει πυρετό ή έντονα συμπτώματα τόσο για το ίδιο όσο και για να αποφευχθεί η πιθανότητα να κολλήσει και άλλους!

Ελίνα Δραχμάνη

MSc Μοριακός Βιολόγος

Υπεύθυνη Διαγνωστικού Εργαστηρίου βιοGenetica