«Σ’ αγαπώ μη γνωρίζοντας πώς, από πού και πότε, σ’ αγαπώ στα ίσια δίχως πρόβλημα ή περηφάνια: σ’ αγαπώ έτσι γιατί δεν ξέρω μ’ άλλον τρόπο…» – Πάμπλο Νερούδα
Τον τελευταίο καιρό μ΄απασχολεί πολύ το θέμα των σχέσεων. Βλέπω ολοένα και πιο συχνά γύρω μου τους ανθρώπους να κλείνονται ερμητικά στο μικρόκοσμό τους, τη ίδια στιγμή που λαχταρούν να εισπράξουν ενδιαφέρον και νοιάξιμο. Σαν να θέλουν να κερδίσουν την πιο όμορφη φιλική, ερωτική ή συναδελφική σχέση χωρίς όμως να χάσουν τίποτα από τη βολή τους, χωρίς να παραχωρήσουν χιλιοστό από το ζωτικό τους χώρο, χωρίς να επιτρέπουν ούτε μια ρωγμή στο προσωπείο που διάλεξαν να τους αντιπροσωπεύει στον έξω κόσμο.
Κάποτε αυτό θα με πλήγωνε, τώρα πια αρχίζω να αποδέχομαι πως οι αληθινές σχέσεις – αυτές που για χάρη τους βάζεις το χέρι σου στη φωτιά – είναι λιγοστές. Κατέγραψα εδώ ό,τι έχω προσωπικά αντιληφθεί για το θέμα των σχέσεων, προσπαθώντας να ξεκαθαρίσω τις προτεραιότητές μου και να βεβαιωθώ πως αφήνω χώρο στις σχέσεις που αξίζουν να εξελιχθούν και ν΄ανθίσουν:
1. Κάποιες σχέσεις είναι ευλογία ενώ κάποιες είναι μαθήματα ζωής. Οι άνθρωποι που περνούν από τη ζωή σου άλλοτε σε στηρίζουν, άλλοτε σε δοκιμάζουν, άλλοτε σε χρησιμοποιούν και άλλοτε σε ωθούν να βγάλεις τον καλύτερο (ή χειρότερο εαυτό σου). Ολ΄αυτά είναι πολύτιμες εμπειρίες που σε ωριμάζουν και σ’ αναγκάζουν να πάρεις θέση για το τι λογής σχέσεις θέλεις τελικά να έχεις στη ζωή σου.
2. Οταν η ζωή σου φέρνει αλλαγές – ακόμα και προς το καλύτερο – κάποιοι άνθρωποι απομακρύνονται από κοντά σου. Ισως γιατί η προηγούμενη φάση σου τούς πήγαινε περισσότερο, ίσως γιατί ο νέος τρόπος ζωής σου δεν τους ταιριάζει πια, ίσως γιατί πατιούνται κουμπιά που πονάνε…, πάντως είναι κάτι που συμβαίνει και χρειάζεται να το αποδεχτείς, όσο δυσάρεστο κι αν είναι.
3. Οταν είσαι σε δύσκολη θέση και νιώθεις την ανάγκη για υποστήριξη, ποιος παραμένει δίπλα σου; Ποιος αφιερώνει χρόνο και ενέργεια για σένα; Οι άνθρωποι αυτοί είναι οι αληθινοί σου φίλοι. Μαζί στη χαρά και στη λύπη, στα εύκολα και στα δύσκολα.
4. Οι άνθρωποι σου φέρονται με τον τρόπο που τους επιτρέπεις. Εσύ βάζεις τον πήχυ ψηλά ή χαμηλά, εσύ θέτεις τα όρια. Σίγουρα δεν μπορείς να ελέγξεις τη συμπεριφορά τους, είσαι σε θέση όμως να ελέγχεις το τι θα δεχτείς και τι όχι.
5. Ενα λάθος μπορεί να είναι τυχαίο.Τα απανωτά ψέματα και οι δόλιες συμπεριφορές δεν είναι τυχαία. Αν είσαι αποδέκτης τέτοιων συμπεριφορών συστηματικά, και με ένα «συγγνώμη» υποχωρείς και παραμένεις στη σχέση, τότε κρύβεσαι πίσω από το δάχτυλό σου και ξεγελάς τον ίδιο σου τον εαυτό.
6. Βεβαιώσου πως αναγνωρίζεις τις σχέσεις που αξίζουν πραγματικά. Μήπως έχεις γίνει ο εγωπαθής που παραπονιέται γιατί ο κόσμος δεν ασχολείται αδιάλειπτα με την ευτυχία του; Αυτό που ζητάς από τους αγαπημένους σου το προσφέρεις εσύ ο ίδιος; Καμιά φορά ο φίλος που πονάει ίσως σου πει «μην ανησυχείς, είμαι καλά», αλλά αυτό που χρειάζεται στ’ αλήθεια είναι να τον κοιτάξεις στα μάτια και να του πεις «όχι, ξέρω πως δεν είσαι καλά. Μίλησέ μου, είμαι δίπλα σου».
7. Οι «βαριές» κουβέντες πληγώνουν περισσότερο από τον φυσικό πόνο. Εχε το νου σου μήπως, θεωρώντας δεδομένους τους δικούς σου ανθρώπους, ξεφορτώνεις άθελά σου πάνω τους τα καταπιεσμένα συναισθήματα από σχέσεις που σε πόνεσαν και τις κουβαλάς ακόμα. Οι άλλοι, όσο κι αν μας αγαπούν, δεν είναι τα συναισθηματικά μας υποζύγια.
8.Οι πράξεις μετράνε, όχι τα λόγια. Συνήθως όσοι αγαπούν δεν το διατυμπανίζουν, αρκούνται στο να το δείχνουν με μικρές ή μεγάλες κινήσεις μέσα στην καθημερινότητα. Μην παρασύρεσαι από τα μεγάλα λόγια, άφησε τις συμπεριφορές να μιλήσουν για την αλήθεια.
9. Κανείς δεν μπορεί να σου προσφέρει την ευτυχία, ούτε να ανακαλύψει το σκοπό της ζωής για λογαριασμό σου. Μην κάνεις το λάθος να περιμένεις τους άλλους να σου ανοίξουν το δρόμο στην προσωπική σου ολοκλήρωση. Ο μόνος που μπορεί είσαι εσύ ο ίδιος.
10. Η γνήσια αγάπη σε μια σχέση ανθίζει όταν εξαλείφονται οι παντός είδους «χειρισμοί». Οταν αποδέχεσαι τον άνθρωπο που είναι δίπλα σου γι΄αυτό που είναι κι όχι γι’ αυτό που θα μπορούσε να είναι. Οταν έχεις τη δυνατότητα να αποκαλύψεις πόσο ευάλωτος κι ανασφαλής νιώθεις. Κι όλο αυτό κερδίζεται όταν βάζουν πλάτη και οι δύο, με αφοσίωση και ακεραιότητα. Διαφορετικά απλώς δεν γίνεται να συμβεί.
Κλείνω αυτή την ανάρτηση με τη σημείωση πως δεν έχω την πρόθεση να δώσω συμβουλές σε κανένα. Γράφω μόνο τις σκέψεις μου, που ίσως να είναι και αφελείς και εκτός πραγματικότητας. Πολύ θα το ήθελα οι σχέσεις μας να έχουν όλες χάπι-εντ, μάλλον όμως αυτό δεν συμβαίνει. Ο χορός της ζωής έχει τους δικούς του ρυθμούς κι εμείς μαθαίνουμε αδιάκοπα τα βήματα που ολοένα αλλάζουν καθώς κυλάει ο καιρός… Πολύ θα ήθελα να διαβάσω τα σχόλιά σας. Αναρωτιέμαι αν όλα τα παραπάνω είναι δική μου αίσθηση ή υπάρχουν κι άλλοι που έχουν την ίδια γνώμη με μένα.
Είμαστε, άραγε, θύματα των περιστάσεων ή του εαυτού μας; Ή για να θέσω πιο ξεκάθαρα αυτή τη πρακτικά ρητορική ερώτηση: είμαστε το αποτέλεσμα της τύχης ή των επιλογών μας; Μια σύντομη -και κάπως αφοριστική- κριτική απέναντι στις δύο πιθανές απαντήσεις θα ήταν η εξής:
Ο παράγοντας “τύχη” παίρνει πάντα θέση όταν η έννοια κάθε είδους προσπάθειας, μετονομάζεται σε ευκαιρία.Όσοι στηρίζονται σε αυτή τη γλυκιά αυταπάτη, αποτινάζουν με περίσσεια ανακούφιση το θεμελιώδες δικαίωμα της προσωπικής πρωτοβουλίας και κατηγορούν τις συνθήκες και τις περιστάσεις για ότι συμβαίνει -ή δε συμβαίνει- στη ζωή τους, παίζοντας, σε καθημερινή και αδιάλειπτη βάση, κρυφτό με την ενήλικη πλευρά της υπόστασής τους. Πολλοί αρέσκονται στο να ρίχνουν την ευθύνη σε οποιονδήποτε άλλο πέραν του εαυτού τους, μπαίνοντας αυτόματα στη θέση του θύματος, χωρίς να συνειδητοποιούν ότι εκείνη, ακριβώς, τη στιγμή, σχεδιάζουν και εκτελούν την αυτοκτονία τους. Είναι οι λεγόμενοι τυχοδιώκτες, οι οποίοι κυνηγούν μια εύκολη ζωή και ελπίζουν /να τους έρθουν(!) όλα καλά”, εύχονται, δηλαδή, να έχουν μια καλή τύχη. Στο χάρτη του ελλιπούς σχεδίου τους, οι έννοιες πειθαρχία, επιμονή, συγκέντρωση, αφοσίωση, πάθος και φυσικά, όπως προαναφέρθηκε, η έννοια της προσπάθειας, εκλείπουν.
Στον αντίποδα, υπάρχει μια μερίδα ανθρώπων, που υποστηρίζει τη δύναμη της “επιλογής”. Είναι η μερίδα εκείνη, η οποία δε περιμένει ή αναβάλλει τη ζωή, αλλά τη δημιουργεί. Επαναπροσδιορίζει και στοχεύει στην επανεπινόηση καθημερινά τη ταυτότητά της κατ’επιλογή, διότι γνωρίζει ότι είναι υπεύθυνη της ελευθερίας της και όσων η πολυδιάστατη φύση της επιφέρει. Θέτει προτεραιότητες και δε βουλιάζει στη θέα των αμέτρητων “ευκαιριών”, καθώς γνωρίζει πως δεν είναι όλες κατάλληλες για εκείνη. Καταφέρνει βιοαναδραστικά να επιπλεύσει σε ένα κόσμο τυχαιότητας και επιδιώκει ενεργητικά την αυτοσυντήρηση της πνευματικότητάς της, έχοντας τη ως οδηγό της εξελικτικής της σταδιοδρομίας. Όσοι ανήκουν στην ομάδα αυτή, καλλιεργούν τον χαρακτήρα τους μέσα από μια αδιάκοπη φωτογραφική συλλογή πεπραγμένων, τα οποία χτίζουν και δημιουργούν πολύχρωμες εκφάνσεις του μελλοντικού τους είναι.
Είμαστε το σύνολο των επιλογών μας και όχι μιας εύπλαστα παθητικής τυχαιότητας. Η κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή, ο κύκλος των ανθρώπων που έχουμε γύρω μας, η δουλειά που κάνουμε, ο τομέας των σπουδών μας, η πνευματική, ηθική και οικονομική μας θέση καθώς και η ψυχοσωματική μας ισορροπία εξαρτάται και αποτελείται από μια σειρά προσωπικής κατεύθυνσης.
Αποσκοπώντας στην εξομάλυνση της απότομης αρχής και μέσης αυτού του κειμένου, θα καταλήξω στο ότι, γεννιόμαστε από τύχη, γινόμαστε από επιλογή.
Ο άνθρωπος μπορεί να αλλάξει τη ζωή του, διαφοροποιώντας την προοπτική του και συνειδητοποιώντας πως δεν είναι τα γεγονότα αυτά καθεαυτά που αναστατώνουν ευχάριστα ή δυσάρεστα τον μικρόκοσμό του, αλλά ο τρόπος που επιλέγει να τοποθετηθεί απέναντι σε αυτά.
– Αυτά που έχω διαβάσει είναι πολύ πιο σημαντικά από αυτά που έχω γράψει. Γιατί ο καθένας διαβάζει αυτό που του αρέσει αλλά γράφει όχι αυτό που θα του άρεσε να γράψει αλλά αυτό που είναι ικανός να γράψει.
– Ένας συγγραφέας πρέπει πάντα να κρίνεται από τις καλύτερες σελίδες του.
– Τα πράγματα που λέγονται στη Λογοτεχνία είναι πάντοτε τα ίδια. Το σημαντικό είναι ο τρόπος που λέγονται.
– Το έργο ενός συγγραφέα είναι το προϊόν της τεμπελιάς του, βλέπετε. Το έργο ενός συγγραφέα ουσιαστικά συνίσταται στο να ξεκουράζει το μυαλό του από κάποια πράγματα, στο να σκέφτεται κάτι άλλο, στο να ονειροπολεί, στο να μην βιάζεται να πάει για ύπνο αλλά να φαντάζεται κάτι… Και τότε έρχεται το πραγματικό γράψιμο και αυτή είναι η ανταλλαγή του. Δηλαδή, δεν νομίζω ότι αυτά τα δύο πράγματα δεν είναι συμβατά μεταξύ τους. Εξ’ άλλου, όταν κάποιος γράφει κάτι που είναι σε γενικές γραμμές καλό, δεν το αισθάνεται αγγαρεία, το αισθάνεται διασκέδαση. Μια μορφή διασκέδασης που δεν αποκλείει τη χρήση της νοημοσύνης, όπως δεν την αποκλείει και το σκάκι και το σκάκι είναι ένα παιχνίδι που μου αρέσει πολύ και θα ήθελα να μάθω πώς παίζεται – πάντα στο σκάκι ήμουν πολύ κακός παίκτης.
– Το έργο που έχω αναλάβει δεν είναι πραγματικά δύσκολο, μόνο που θα έπρεπε να είμαι αθάνατος για να το φέρω εις πέρας.
– Θα συμβούλευα ένα νέο συγγραφέα να μελετήσει τους κλασικούς συγγραφείς και τα κλασικά έργα. Να μην προσπαθήσει να είναι μοντέρνος, γιατί είναι ήδη. Να μην προσπαθήσει να είναι ένας άνθρωπος διαφορετικής εποχής, να είναι ένας κλασσικός συγγραφέας, γιατί, αναμφίβολα, δεν μπορεί να είναι κάτι τέτοιο, δεδομένου του ότι είναι ένας νέος του εικοστού αιώνα.
– (Σχετικά με το ρίσκο και τα λάθη στη συγγραφή) Οι Γνωστικοί είπαν πως ο μόνος τρόπος να απαλλαγείς από μία αμαρτία, είναι να την διαπράξεις, γιατί μετά θα το μετανιώσεις.
– Η Ποίηση θυμάται ότι ήταν μια προφορική τέχνη, προτού γίνει γραπτή τέχνη.
– Όταν γράφω, δεν σκέφτομαι τον αναγνώστη (επειδή ο αναγνώστης είναι ένας φανταστικός χαρακτήρας) και δεν σκέφτομαι ούτε εμένα (ίσως είμαι και εγώ ένα φανταστικός χαρακτήρας). Σκέφτομαι τι είναι αυτό που θέλω να μεταδώσω και βάζω τα δυνατά μου για να μην το χαλάσω.
– Η εικόνα που θα αφήσω πίσω μου όταν θα έχω πια πεθάνει – έχουμε ήδη πει ότι αυτό είναι μέρος του έργου ενός ποιητή – και ίσως το πιο σημαντικό – δεν ξέρω ποια ακριβώς θα είναι, δεν ξέρω αν ο κόσμος θα με βλέπει με επιείκεια, με αδιαφορία ή με εχθρότητα. Φυσικά, αυτό λίγη σημασία έχει τώρα για μένα. Αυτό που έχει πραγματική σημασία για μένα δεν είναι αυτά που έχω γράψει αλλά αυτά που γράφω και αυτά που θα γράψω. Και νομίζω πως έτσι νιώθει κάθε συγγραφέας. Ο Alfonso Reyes είχε πει ότι κάποιος εκδίδει αυτά που έγραψε για να αποφύγει να περάσει ολόκληρη τη ζωή του διορθώνοντάς τα. Κάποιος εκδίδει ένα βιβλίο για να το αφήσει πίσω του. Kάποιος εκδίδει ένα βιβλίο για να το ξεχάσει.
– Μην θαμπώνετε τους αναγνώστες σας ούτε να προσπαθείτε να τους εκπλήξετε. Ένας συγγραφέας δεν πρέπει να αφήνει τις λέξεις να στέκονται μεταξύ εκείνου και του αναγνώστη. Καλύτερα οι λέξεις να είναι αόρατες. Ένας συγγραφέας δεν πρέπει να νικηθεί από τις ίδιες του τις λέξεις, από την ίδια του την εξυπνάδα. Η δική του διαδικασία είναι να καταγράφει κάθε νέα ιδέα με τον πιο απλό τρόπο που μπορεί και να εφευρίσκει όσο λιγότερα γίνεται.
– Πάντα φανταζόμουν τον παράδεισο σαν ένα είδος βιβλιοθήκης.
– Δεν γράφω για μια εκλεκτή μειοψηφία, που δε σημαίνει τίποτα για μένα, αλλά ούτε και για κείνη τη χιλιολιβανισμένη πλατωνική κατηγορία που είναι γνωστή ως “Οι μάζες”. Δυσπιστώ και στις δύο αυτές αφαιρέσεις τις τόσο προσφιλείς στους δημαγωγούς. Γράφω για τον εαυτό μου και για τους φίλους μου. Γράφω, ακόμα, για να κάνω ευκολότερο το πέρασμα του χρόνου.
– Άσε τους άλλους να υπερηφανεύονται για το πόσες σελίδες έχουν γράψει. Εγώ προτιμώ να υπερηφανεύομαι για αυτές που έχω διαβάσει.
Ο Jorge Luis Borges (Χόρχε Λουίς Μπόρχες) γεννήθηκε στις 24 Αυγούστου 1899 στο Buenos Aires και πέθανε στις 14 Ιουνίου 1986 στη Γενεύη. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του έχανε σταδιακά την όρασή του. Την τελευταία περίοδο της ζωής του επικεντρώθηκε στην ποίηση, επειδή μπορούσε ευκολότερα να απομνημονεύσει τα κείμενά του – ήταν πλέον τυφλός και δεν έμαθε ποτέ το Σύστημα Μπράιγ. Ήταν Αργεντινός συγγραφέας, ποιητής, δοκιμιογράφος και μεταφραστής και θεωρείται μία από τις σημαντικότερες λογοτεχνικές μορφές του 20ού αιώνα. Στα έργα του κυριαρχεί το «φανταστικό» στοιχείο. Από τα γνωστότερα έργα του είναι οι «Μυθοπλασίες», μία συλλογή μικρών ιστοριών.
Η διεθνής αναγνώριση του Borges ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1960. Το 1961 μοιράστηκε με τον Samuel Beckett το Βραβείο Φορμεντόρ. Ο Borges δεν τιμήθηκε ποτέ με το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας. Ο ίδιος έλεγε: «Το να μην με τιμούν με το Βραβείο Νόμπελ είναι μία σκανδιναβική παράδοση. Από τότε που γεννήθηκα δεν με τιμούν». Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, όπου είχε ήδη καταξιωθεί διεθνώς για το έργο του, το γεγονός ότι δεν τον τιμούσε η σκανδιναβική επιτροπή με το Νόμπελ θεωρήθηκε από πολλούς μεγάλη παράλειψη. Κάποιοι θεωρούν ότι αυτό συνέβη λόγω των πολιτικών του θέσεων και λόγω της τιμητικής διάκρισης που δέχτηκε από τον Δικτάτορα Augusto Pinochet. Παρ” όλα αυτά, το 1971 τιμήθηκε με το Βραβείο Ιερουσαλήμ, το οποίο αποδίδεται σε συγγραφείς που ασχολούνται με θέματα ανθρώπινης ελευθερίας και κοινωνίας.
Στις 12 Μάη οι μαθητές μας ταξίδεψαν με τους στίχους του δικού μας Άλκη Αλκαίου.
Φιλοδοξούμε να ξαναζήσουμε αυτήν την εμπειρία στις 10 Δεκέμβρη, στην επέτειο των τριών χρόνων από τον απόπλου του δημιουργού. Σε μια εκδήλωση που θα απευθύνεται στο ευρύ κοινό. Για να τον τιμήσουμε και να τον γνωρίσουμε καλύτερα.
Ώρες ατέλειωτες τη θάλασσα κοιτάζεις
και τ’ άγρια κύματα να σκάνε στην ακτή.
Σαν του χειμώνα τα πουλιά χρώματα αλλάζεις
κι εγώ στους κύκλους των ματιών σου έχω κλειστεί.
Άλλος γυρεύει άγκυρα κι άλλος πανί,
ότι προσμέναμε δεν λέει να φανεί.
Η νύχτα μάγισσα-γριά χαμογελάει,
νησιά-κοράλλια μας πουλάει.
Ποιος άλλαξε του χρόνου τη ροή,
ποιος έλυσε της θάλασσας τα μάγια;
Μη μου αρνηθείς αυτή την εκδρομή,
κι ας είναι να γυρίσουμε ναυάγια.
Άλλος γυρεύει βάλσαμο κι άλλος πληγή,
ειν’ οι αλήθειες όσοι οι άνθρωποι στη γη.
Η νύχτα μάγισσα-γριά χαμογελάει,
νησιά-κοράλλια μας πουλάει.
Ο Νοέμβριος , ή Νοέμβρης, ή Αεργίτες (Ποντιακά), ή Βιέστ (Αρβανίτικα) είναι ο ενδέκατος μήνας του έτους κατά το Γρηγοριανό Ημερολόγιο και έχει 30 ημέρες.Ο Νοέμβριος ξεκινά κάθε χρόνο την ίδια μέρα που αρχίζουν ο Φεβρουάριος και ο Μάρτιος, με εξαίρεση τα δίσεκτα έτη. Το λουλούδι του μήνα είναι το χρυσάνθεμο και η τυχερή πέτρα το τοπάζι.
Βροχή Λεοντιδών (οι μικρές φωτεινές ευθείες) πάνω από την Ισπανία, στις 18 Νοεμβρίου του 1999. Η φωτογραφία ελήφθη με έκθεση 20 λεπτών, γύρω στις 2:10 το πρωί, λίγο πριν το αποκορύφωμα της βροχής. (πηγή: nasa.gov – Χουάν Κάρλος Κασάντο)
Από την αρχαιότητα ακόμη διάφορα ιδιαίτερα εμφανή ουράνια αντικείμενα προειδοποιούσαν τους ανθρώπους σαν σημάδια των αλλαγών του καιρού.
Πάρτε, για παράδειγμα, το πανέμορφο ανοιχτό αστρικό σμήνος των Πλειάδων, γνωστότερο στο λαό μας με την ονομασία Πούλια. Ακόμη και από την εποχή του Ησίοδου η δύση των Πλειάδων αμέσως μετά την δύση του Ήλιου, που συμβαίνει στα μέσα Νοεμβρίου, σημάδευε και σημαδεύει την περίοδο της έλευσης του κρύου και «προειδοποιούσε τους γεωργούς να σπεύσουν να ολοκληρώσουν την σπορά, αλλά και τους κτηνοτρόφους να κατηφορίσουν στα χημαδιά». Όπως μας λέει η παροιμία: «Στις δεκαφτά ή στις δεκοχτώ πέφτει η Πούλια στο γιαλό, και πίσω παραγγέλνει: μηδέ στανίτσα στα βουνά, μήτε γιωργός στους κάμπους», ή σε μιαν άλλη παραλλαγή: «μήτε τσομπάνος στα βουνά, μήτε γεωργός στους κάμπους».
Εκτός από την δύση της Πούλιας, όμως, την μεταβολή του καιρού προς το χειρότερο «μηνάει» στο λαό η γιορτή του αγίου Μηνά, στις 11 Νοεμβρίου, ενώ στη γιορτή του αγίου Αντρέα, στις 30 Νοεμβρίου, το κρύο «αντριεύει». Οι ακατάστατες αυτές καιρικές συνθήκες που επικρατούν έδωσαν στον Νοέμβριο το όνομα «Ανακατωμένος», αν και είναι γνωστός στον λαό μας και ως Σποριάς ή Μεσοσπορίτης γιατί τότε γίνεται η σπορά των δημητριακών. Στις άλλες γεωργικές ασχολίες περιλαμβάνεται επίσης και το λιομάζωμα. Σύμφωνα με τον Νίκο Ψιλάκη: «Στα ελληνικά λιόφυτα αρχίζει κάθε Νοέμβρη το πανηγύρι της ελιάς. Παλιότερα οι γυναίκες με τα καλάθια μάζευαν μία-μία τις πεσμένες ελιές. Αλλού οι μαζωχτάδες χτυπούσαν τα κλαδιά με ράβδους και μάζευαν τον καρπό από τα στρωμένα ελαιόπανα. Τελευταία η τεχνολογία αντικατέστησε την αρχαία ξύλινη ράβδο με μεταλλική περιστρεφόμενη». Αλλά το λιομάζωμα μπορεί να διαρκέσει μέχρι και τον Γενάρη ή ακόμη και τον Μάρτη.
Ανάμεσα στις γιορτές του μήνα περιλαμβάνεται και η εορτή των Ταξιαρχών Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ στις 8 Νοεμβρίου, γι’ αυτό ο Νοέμβριος ονομάζεται σε ορισμένες περιοχές της χώρας μας και Αϊ-Ταξιάρχης και Αρχαγγελίτης. Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ θεωρείται και ως «ο κατ’ εξοχήν ψυχοπομπός άγγελος» γι αυτό και σε ορισμένες περιοχές την παραμονή της εορτής του έφερναν τα παπούτσια τους μέσα στο σπίτι για να μην τα δει ο Μιχαήλ και έλθει να τους πάρει πριν την ώρα τους.
Στις 14 Νοεμβρίου εορτάζεται η μνήμη του αγίου Φιλίππου που σύμφωνα με τον Γεώργιο Ν. Αικατερινίδη «…ήταν φτωχός γεωργός, ο οποίος όλη τη μέρα δούλευε στο χωράφι του. Όταν το βράδυ γύρισε στο σπίτι του, έσφαξε το μοναδικό του βόδι και μοίρασε το κρέας στους συγχωριανούς του για να αποκρέψουν, όπως επιβάλλεται πριν από τα Χριστούγεννα. Το πρωί όμως που σηκώθηκε, βρήκε το ζώο του ζωντανό από θεϊκό θαύμα. Γι’ αυτό, επειδή ήταν πολύ αγαθός, άγιασε όταν πέθανε. Η μέρα του Αϊ-Φίλιππα ημερολογιακά έχει ιδιαίτερη σημασία, αφού τότε ξεκινά η 40ήμερη νηστεία για τα Χριστούγεννα». Γι αυτό η περίοδος αυτή μέχρι τα Χριστούγεννα ονομάζεται Σαρανταήμερο ή Σαραντάμερο. Την ίδια ημέρα τιμάται επίσης και η μνήμη του Γρηγόριου Παλαμά τον οποίο είχαν επιλέξει οι πατέρες του Αγίου Όρους ως υπερασπιστή του ησυχασμού στο Βυζάντιο του 14ου αιώνα.
Στις 25 Νοεμβρίου τιμάται η μνήμη της αγίας Αικατερίνης η οποία, σύμφωνα με την Μάρω Κ. Παπαθανασίου «…γεννήθηκε και έζησε στην Αλεξάνδρεια επί Μαξιμιλιανού. Ήταν κόρη του έπαρχου Αλεξανδρείας Κώνστα (ή Κέστου), γυναίκα σπάνιας σοφίας και ωραιότητας. Όπως μαρτυρεί η εκκλησιαστική παράδοση, σε συζήτηση περί πίστεως που είχε με πενήντα φιλοσόφους, η Αικατερίνη μετέστρεψε στον χριστιανισμό όχι μόνο αυτούς αλλά και πολλούς κρατικούς αξιωματούχους και άλλους επιφανείς. Η εμμονή στην πίστη της εξόργισε τον αυτοκράτορα, που διέταξε τον βασανισμό της και, τελικά, τον αποκεφαλισμό της το 305».
Η μεγαλύτερη, όμως, γιορτή του μήνα είναι τα Εισόδια της Θεοτόκου στις 21 Νοεμβρίου. Σύμφωνα με τον Σάββα Αγουρίδη η καθιέρωση της εορτής έγινε τον 8ο αι. μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη, ενώ την αναφορά των «…Εισοδίων της Θεοτόκου στα Άγια των Αγίων [του Ιερού των Ιεροσολύμων] και παραμονής της εκεί βρίσκουμε στο απόκρυφο λαϊκό κείμενο που [ονομάστηκε] ‘Πρωτοευαγγέλιον Ιακώβου’…». Η παράδοση της Θεοτόκου στο Ιερό έγινε από τους γονείς της, τον Ιωακείμ και την Άννα, «…όταν ήταν τριών ετών, και έτσι την αφιέρωσαν στον Θεό, αφού η Μαρία παρέμεινε εντός του Ιερού, όπου την υποδέχτηκε ο Ζαχαρίας (προφανώς ο ιερέας πατέρας του Ιωάννη του Προδρόμου) και την εισήγαγε στο Ιερό, όπου έμεινε μέχρι της ηλικίας των 14 ή 15 ετών».
Ένα ιδιαίτερα θεαματικό, πολλές φορές, ουράνιο φαινόμενο συμβαίνει γύρω στις 17 Νοεμβρίου κάθε χρόνου οπότε μια ετήσια «βροχή διαττόντων» στολίζει με δεκάδες φωτεινά πεφταστέρια τον ουρανό μας όταν μια ροή σωματιδίων μερικών δεκάδων διαττόντων την ώρα σχηματίζουν την «βροχή των Λεοντιδών». Η βροχή αυτή ονομάζεται έτσι επειδή τα μετέωρα αυτά φαίνονται ότι προέρχονται από την κατεύθυνση του αστερισμού του Λέοντα, και οφείλονται στα σωματίδια που αφήνει πίσω του ο κομήτης Τεμπλ-Τατλ. Αυτό που συμβαίνει είναι το εξής: καθώς η Γη μας περιφέρεται στην τροχιά της γύρω από τον Ήλιο, συναντάει κάθε Νοέμβριο το σύννεφο των σωματιδίων του κομήτη Τεμπλ-Τατλ που είναι σχετικά μαζεμένα μαζί σε ομάδες και τέμνουν την τροχιά της Γης. Έτσι καθώς η Γη μας τρέχει με 108.000 χιλιόμετρα την ώρα, πέφτει ακάθεκτη πάνω στο σύννεφο των σωματιδίων. Τα μικροσκοπικά αυτά σωματίδια, με βάρος ενός γραμμαρίου, χτυπάνε τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιράς μας σε ύψος 100 περίπου χιλιομέτρων και αναφλέγονται. Η ανάφλεξη αυτή ιονίζει τα γύρω στρώματα της ατμόσφαιρας, σχηματίζοντας έτσι μια φωτεινή σφαίρα 2 έως 3 μέτρων που κινείται με ταχύτητα 30 έως 60 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο. Αυτή τη φωτεινή σφαίρα, λοιπόν, βλέπουμε από τη Γη, και ονομάζουμε διάττοντα, μετέωρο, ή «πεφταστέρι».
Σε εξαιρετικές περιπτώσεις και ιδιαίτερα μετά από κάποια πρόσφατη διέλευση ενός κομήτη ο ρυθμός αυτός μπορεί και να ξεπεράσει ακόμη και τα χίλια μετέωρα την ώρα. Σ’ αυτή την περίπτωση η «Βροχή» μετατρέπεται σε «Καταιγίδα». Η μεγαλύτερη «Καταιγίδα Διαττόντων» που παρατηρήθηκε ποτέ ήταν η «Καταιγίδα των Λεοντιδών» στις 12 προς 13 Νοεμβρίου του 1833 όταν τα μετέωρα έμοιαζαν με πυροτεχνήματα από μια ροή δεκάδων μετεώρων κάθε δευτερόλεπτο που διήρκεσε επί ώρες. Ένας ιστορικός μάλιστα το 1878 την θεώρησε ως ένα από τα 100 πιο σημαντικά γεγονότα του αιώνα. Πολλές ξυλογραφίες έχουν απεικονίσει το γεγονός με μεγάλη επιτυχία. Αρκετοί μάλιστα κοινωνιολόγοι αποδίδουν στο ουράνιο αυτό φαινόμενο την εξάπλωση της θρησκομανίας που επηρέασε τα επόμενα χρόνια την όλη κοινωνική εξέλιξη και τον σύγχρονο χαρακτήρα των ΗΠΑ.
Πηγή: Σιμόπουλος, Διονύσης Π. «Οι Μήνες Νοέμβριος και Δεκέμβριος», Γεωτρόπιο Ελευθεροτυπίας, Τεύχος 498 (31 Οκτωβρίου 2009)
Έρχεται μια στιγμή στη ζωή μας που γινόμαστε γονείς. Είναι ένα γεγονός το οποίο κάποιοι το ονειρεύτηκαν ενώ σε άλλους ήρθε ξαφνικά και απρόσμενα. Μερικοί χρειάστηκε να προσπαθήσουν καιρό για να γίνουν γονείς άλλοι πάλι όχι. Με όποιους τρόπους και αν ήρθε ένα παιδί το σίγουρο είναι ότι μας έβαλε σε ένα συναρπαστικό ρόλο, μας έκανε γονείς, ανοίγοντας έτσι ένα νέο κεφάλαιο στη ζωή μας.
Θα ήθελα να επιμείνω λίγο παραπάνω στη λέξη «ρόλος». Ο ρόλος του γονιού είναι ένας από τους αναρίθμητους ρόλους στους οποίους μπαίνουμε κατά τη διάρκεια της ζωής. Φανταστείτε τους ρόλους σαν καπέλα που βάζουμε και βγάζουμε καθημερινά. Είμαστε «παιδιά», «αδέρφια», «εργαζόμενοι», «άνεργοι», «φίλοι», «παππούδες», «συνεργάτες» κτλ. Ζώντας μέσα σε ένα κοινωνικό πλαίσιο βρισκόμαστε μέσα σε πολλαπλά πλέγματα σχέσεων καθένα από τα οποία μας καλεί να πάρουμε ένα ρόλο και να ανταποκριθούμε σε αυτόν ανάλογα με τις ισχύουσες αξίες και τα κοινωνικά πρότυπα.
Πολλές φορές όμως συμβαίνει να αφιερωνόμαστε τόσο πολύ στον ρόλο του γονιού που ξεχνάμε ότι πρόκειται για ένα μόνο από τα πολλά κομμάτια της προσωπικότητας και της ζωής μας. Καταλήγουμε έτσι «να τα δίνουμε όλα στα παιδιά, να θυσιαζόμαστε γι’αυτά» και να «ζούμε για τα παιδιά μας». Το φαινόμενο αυτό δε συμβαίνει μόνο με τον ρόλο του γονιού. Η γνωστή ψυχοθεραπεύτρια V.Satir αναφέρει στο βιβλίο της «Πλάθοντας ανθρώπους» ότι σε μία συνεδρία η γιαγιά της οικογένειας έβαλε τα κλάματα όταν η Satir την προσφώνησε με το όνομά της. Αργότερα διηγήθηκε ότι για χρόνια όλοι μέσα στο σπίτι την φώναζαν «γιαγιά», σαν με ένα τρόπο να είχαν ξεχάσει ότι πρόκειται για έναν άνθρωπο που έχει όνομα και ανάγκες.
Τι συμβαίνει όμως όταν ένας γονιός ξεχνάει τις προσωπικές του ανάγκες που χρειάζονται και αυτές «τάισμα» και φροντίδα; Τότε υπάρχει η πιθανότητα να αρχίσει να ζει μέσα κυρίως από τη ζωή του παιδιού του. Το παιδί με ένα περίεργο τρόπο γίνεται αυτός που «τρέφει» τον γονιό με το να ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που ο ενήλικας έχει θέσει. Με άλλα λόγια καλείται να γίνει ο γονιός του γονιού του. Τον φροντίζει και του δίνει χαρά και ικανοποίηση με το να είναι όπως ο γονιός επιθυμεί.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: ο γονιός που προηγουμένως έχει θυσιάσει πλευρές του εαυτού του για να μεγαλώσει, όπως λέμε «σωστά» το παιδί του, στηρίζεται συναισθηματικά στο παιδί που θα τον ανταμείψει για όλα όσα πέρασε. Και έτσι το παιδί που αισθάνεται υπεύθυνο και υπόλογο για τις θυσίες του γονιού απαρνείται με τη σειρά του τις δικές του επιθυμίες για να ευχαριστήσει τον ενήλικα. Δεν είναι τυχαίο ότι στην παγκόσμια μυθολογία υπάρχουν ιστορίες που αναφέρονται σε αυτόν ακριβώς τον τύπο σχέσης. Φτάνει να θυμηθούμε την γνωστή σε όλους μας Ιφιγένεια η οποία θυσιάστηκε από τον πατέρα της για να μπορέσουν τα καράβια των Αχαιών να ξεκινήσουν την εκστρατεία στην Τροία. Αν πάλι ανατρέξουμε στο χριστιανισμό θα συναντήσουμε τον Αβραάμ ο οποίος ήταν έτοιμος να θυσιάσει τον γυιό του Ισαάκ μετά από εντολή του θεού.
Φυσικά οι γονείς έχουν προσδοκίες και όνειρα. Αναμφισβήτητα παλεύουν καθημερινά για να δώσουν στα παιδιά τους τα εφόδια που θα τα εξοπλίσουν για το υπόλοιπο της ζωής τους. Είναι σημαντικό όμως να μην περιμένουν να πάρουν χαρά και ικανοποίηση μόνο μέσα από τη σχέση με τα παιδιά. Οι ενήλικες είναι υποκείμενα -ολότητες με ανάγκες, ενδιαφέροντα, σχέσεις, όνειρα στα οποία μπορούν να στρέφονται για να παίρνουν δύναμη και ενέργεια. Άλλωστε τα παιδιά αισθάνονται ασφάλεια και ηρεμία όταν σχετίζονται με πρότυπα ανθρώπων που ζουν με νόημα τη ζωή τους.
Κατά τη διάρκεια αεροπορικών πτήσεων η οδηγία που δίνουν οι αεροσυνοδοί στους επιβάτες που συνοδεύουν παιδιά είναι ότι σε περίπτωση ανάγκης πρώτα ο ενήλικας πρέπει να βάλει τη μάσκα οξυγόνου και μετά τα παιδιά. Πρέπει με άλλα λόγια να είναι καλά ο ενήλικας για να μπορέσει να φροντίσει επαρκώς το παιδί του.
«Και τι να κάνω; να αδιαφορήσω;» θα ρωτήσει κάποιος. Σε καμία περίπτωση δε λέμε κάτι τέτοιο. Ο κάθε γονιός έχει το δικό του στυλ που βασίζεται στις προσωπικές του αξίες και στάσεις ζωής. Από την άλλη μεριά όμως αντί να δίνουμε το μήνυμα στα παιδιά ότι η ζωή είναι γεμάτη θυσίες μήπως θα ήταν πιο βοηθητικό να στηρίξουμε με πράξεις την ιδέα ότι την ζωή αξίζει να τη ζεις;
Αυτά έχει η ζωή, λένε, κάθε χρόνος που περνάει έχει αποχωρισμούς και σφιχταγκαλιάσματα. Έχει πληγές που σε αλλάζουν και θα πονάνε σε κάθε αλλαγή του καιρού, αλλά μαθαίνουμε να ζούμε με αυτές. Άλλες φορές μαλώνουμε μαζί τους, άλλες πάλι συμφιλιωνόμαστε και παίζουμε τάβλι, όπως δυο καλοί φίλοι στην παραλία.
Χάσαμε πολλά, όμως δεν έχουν χαθεί όλα, έχουμε ο ένας τον άλλον και μαζί μπορούμε να κάνουμε έναν βράχο να πετάξει, αν του δέσουμε όσα πολύχρωμα μπαλόνια χρειαστούν και να πάμε μαζί εκδρομή την Κυριακή και να γελάμε. Γιατί ευτυχία είναι να γελάς και χωρίς λόγο με τους αγαπημένους σου, να τρως ένα μεγάλο κομμάτι από τη σοκολατίνα που αγαπάς, να κοιτάς ένα παιδί που κοιμάται τη νύχτα…να μεγαλώνεις χωρίς βαρίδια και οτιδήποτε περιττό.
Είναι όμορφο μεγαλώνοντας να έχεις όλο και λιγότερες ανάγκες σε υλικά και περισσότερες σε ουσία και ψυχή. Να νιώθεις τους γονείς, να κοιτάζεις τα ροζιασμένα χέρια μιας γυναίκας, να παίρνεις το φόβο από τα μάτια ενός ανθρώπου και να τον κάνεις να νιώθει ασφάλεια, να μη φοβάται. Έρχεται όμως και η ώρα, καθώς τα χρόνια περνούν, που είναι αναγκαίο να αντιδράς στον κυνισμό, στην κακία και στην κακοπροαίρετη κριτική, στην αλαζονεία και στην αδικία, από όπου και αν αυτή προέρχεται. Συνεχίζουμε…
Φτάνεις σε μια ηλικία που θες να κοιμάσαι λίγο και να ονειρεύεσαι πολύ και μέσα στους εφιάλτες σου να έχεις δυο χέρια να σε αγκαλιάσουν και να σου πάρουν το φόβο. Η ζωή είναι όμορφη, ακόμη και μέσα στην ασχήμια της, το τριαντάφυλλο έχει αγκάθια, αλλά πάντα μένει το άρωμά του, ακόμη και αν μας ματώσει…Χαμογελάμε…κάπου σε μια γωνιά έχουμε κρύψει καλά ένα σακουλάκι με άμμο, κοχύλια και πέτρες από τις διακοπές που κάναμε παιδιά. Πάντα το ανοίγουμε τη μέρα των γενεθλίων μας με δέος και πάντα μόνοι. Ποιος εξάλλου θέλει να μοιραστεί τις πιο προσωπικές του μνήμες και ποιος θα τις καταλάβει; Έχει μείνει κάτι από το παιδί εκείνο;..
”Έχουμε χάσει πολλά, δεν τα έχουμε χάσει όλα” Η επωδός της σωτηρίας μας! Για αυτά τα λίγα τα πολλά αξίζει να μην ξεχνάμε να θυμόμαστε. Καμιά φορά η ”σωστή” ανάμνηση θα σε κάνει να ξεσπάσεις σε κλάματα, αλλά θα σταθείς στα πόδια σου και θα βρεις το δρόμο σου, ήρεμα και απλά, όπως το ποτάμι που κυλά χωρίς σταματημό…
Να είστε όλοι καλά, σας ευχαριστώ για τις ευχές, για όσα σας κλέβω από αγάπη και δύναμη… Σε σένα, σε κείνη, στα παιδιά που τα θέλουν όλα, στα κακομαθημένα παιδιά, στα ζόρικα, στα φοβισμένα παιδιά…σε όλους μας…Στο ταξίδι μας, στη φλόγα στο βλέμμα μας, στην πεισμωμένη γροθιά…Στη θητεία μας σε ζωή και νοιάξιμο!
Kαθώς εχιόνιζε απ’ το σκούντημα της μυγδαλιάς ο αγέρας
Kι άναβαν στις κορφές των χόρτων καβαλάρηδες
Eκεί που χτύπαγεν η οπλή ενός πλάτανου λεβέντικου
Kαι μια σημαία πλατάγιζε ψηλά γη και νερό
Που όπλο ποτέ σε πλάτη δεν εβάραινε
Mα όλος ο κόπος τ’ ουρανού
Όλος ο κόσμος έλαμπε σαν μια νεροσταγόνα
Πρωί, στα πόδια του βουνού
Tώρα, σαν από στεναγμό Θεού ένας ίσκιος μεγαλώνει.
Οδυσ. Ελύτη, Άσμα Ηρωϊκό και Πένθιμο για τον χαμένο Ανθυπολοχαγό της Αλβανίας.[1]
Κώστας Κουτσουρής, Κορυτσά, 1940, Λάδι σε μουσαμά 64×86 εκ.
Στην «Κορυτσά» (ο ζωγράφος Κώστας Κουτσουρής) αποδίδει τη ζωή στη βορειοηπειρωτική αγροτόπολη μια μέρα του χειμώνα, μετά την κατάληψή της από τους Έλληνες το 1940. Το χιόνι σκεπάζει τις στέγες των σπιτιών τους, τους τρούλους και τα καμπαναριά της εκκλησίας, όπου έχουν αναρτηθεί ελληνικές σημαίες, ενώ τα βουνά διαγράφονται στο βάθος. Η κίνηση στους δρόμους δείχνει το ενδιαφέρον του καλλιτέχνη για την απόδοση της ζωής, αφού η ανθρώπινη μορφή θεωρείται αναπόσπαστο κομμάτι της φύσης».[2] Ο ζωγράφος πολέμησε στην Κορυτσά και αποτυπώνει στον πίνακα αυτά που έζησε. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ο πίνακας αυτός βρίσκεται μόνιμα, στο Γραφείο του Υπουργού Εθνικής Άμυνας.
«Μην. Νοέμβριος… Τέλος συνεχίζομεν τον δρόμον. Ύστερα από μίαν ώραν εισερχόμεθα εις τα πρώτα σπίτια της Κορυτσάς. Οι ορισθέντες πολίται διά την υποδοχήν, μόλις μας αντίκρυσαν ήρχησαν να μας διανέμουν δώρα. Τουτέσιν τσιγάρα, γλυκά, φρούτα και τόσα άλλα. Μετά προχωρούμεν για το κέντρον της. Από τη μία άκρη της πόλεως έως την άλλην, είχαν παραταχθεί αι χιλιάδες των κατοίκων της δια να μας υποδεχθούν. Το τι συνέβη κατά τη νύχτα εκείνη δεν περιγράφεται. Το καλώς ήλθατε και το ζήτω ηκούετο από χιλιάδες στόματα. Συγκινητικότατη υπήρξεν η υποδοχή μας. Από τη μεγάλη τους χαρά πολλοί εκ των κατοίκων της έκλαιον. Απ’ όπου κι αν περνούσα άφθονα τσιγάρα μας εδίδοντο εκ των πολιτών. Εγώ δε τους έλεγα: «Έλληνες είστε; Έλληνες;» «Ναι, ναι Έλληνες», με έλεγαν. Αυτήν όμως την μεγάλην υποδοχήν που μας επεφύλαξεν ο πληθυσμός της, ήρθαν να της δώσουν μεγαλυτέραν ζωήν οι ήχοι της καμπάνας της Μητροπόλεως. Όταν άρχισε η καμπάνα να χτυπά γλυκά, τότε δεν ηδυνήθην και εγώ να συγκρατήσω τα δάκρυά μου. Στιγμές αλησμόνητες. Η Κορυτσά πλέον είχε περιέλθει εις τα χείρας μας. Ήταν το δώρο που εδίδαμεν εις την μητέρα μας Ελλάδα, η οποία όταν φεύγαμε από αυτήν μας είχε δώση τις καλλίτερες ευχές», γράφει μεταξύ άλλων στο Ημερολόγιο που κρατούσε ο Αχιλλέας Αθαν. Γκούμας, και το οποίο επιγράφεται «Ελληνοιταλικός Πόλεμος». Ο Α. Γκούμας τραυματίστηκε θανάσιμα από βόμβα ιταλικού αεροπλάνου, στο Μνήμα της Γριάς, σε υψόμετρο 2.120μ., λίγες ημέρες πριν τελειώσει ο πόλεμος.[3]
Η κατάληψη της Κορυτσάς στις 22 Νοεμβρίου του 1940, «προκάλεσε έναν πραγματικό συναγερμό ολόκληρου του ελληνικού λαού για τον εορτασμό της λαμπρότερης ελληνικής νίκης των τελευταίων χρόνων»… «Η αγγλική εφημερίδα Daily Mail στο φύλλο της 25ης Νοεμβρίου έγραψε τα εξής: «…Ο κόσμος ολόκληρος χρεωστεί συγχαρητήρια εις την Ελλάδα…». Και η εφημερίδα New York Times «σε κύριο άρθρο της την 28η Νοεμβρίου έγραφε: «Οι Έλληνες κατήνεγκαν την πρώτη πραγματική ήττα στις κατά ξηράν δυνάμεις του Άξονα»… «Ο αντίκτυπος της νίκης αυτής, η οποία στην ουσία ήταν η πρώτη νίκη στην Ευρώπη εναντίον των δυνάμεων του Άξονα, ανέτρεπε τα μέχρι τότε πολεμικά δεδομένα…»[4] Όμως τίποτε δεν είχε τελειώσει… Είχε ξεκινήσει η μεγάλη περιπέτεια, ο μεγάλος αγώνας, ο μεγάλος πόλεμος. Ο αιώνιος πόλεμος της Ελλάδας, όπως έγραφε ο μεγάλος μας ποιητής Γιώργος Σεφέρης (σε ομιλία που εκφώνησε την Τρίτη 10 Ιουνίου, του 1941, στα παιδιά του Ελληνικού Γυμνασίου, στης Αλεξάνδρειας): «Θυμάμαι την ημέρα που μας κήρυξαν τον πόλεμο οι Γερμανοί. Το πλήθος που ζητωκραύγαζε στην οδό Σταδίου, σώπασε ξαφνικά κι έπειτα άρχισε να τραγουδά με τη βαριά μεγάλη φωνή: «Τη Υπερμάχω Στρατηγώ τα νικητήρια». Αυτό και μόνο. Αλλά αυτό και μόνο ήταν αρκετό για να καταλάβει κανείς πως ο πόλεμος τούτος δεν ήταν σημερινός ούτε χθεσινός: ήταν ο αιώνιος πόλεμος της Ελλάδας όλων των καιρών για την ανθρώπινη αξία»[5].
Κατερίνα Χουζούρη
[1] Ελύτη Οδ., 1996, Άσμα Ηρωϊκό και Πένθιμο για το χαμένο Ανθυπολοχαγό της Αλβανίας, εκδ. Ίκαρος, Αθήνα.
[3] Η μαρτυρία αυτή προέρχεται από την έκδοση της Εφημερίδας Ελευθεροτυπία, τον Οκτώβριο του 2010, που επιγράφεται «Σου γράφω από το μέτωπο, 1940-1941» και περιλαμβάνει τα ημερολόγια Ελλήνων στρατιωτών, οι οποίοι ξεκινώντας για το αλβανικό μέτωπο στις 28 Οκτωβρίου του 1940, θέλησαν να συγκρατήσουν στη μνήμη τους τα γεγονότα που θα βίωναν.
[4] ΦαναριώτηΠ., 2012, Η Ελλάδα στις φλόγες του πολέμου, εκδ. Σταμούλη Α.Ε., Αθήνα
[5] Σεφέρη Γ., 1974, Δοκιμές, 1ος Τόμος, εκδ. Ίκαρος, Αθήνα
Η «Ναυμαχία» του Κ. Καβάφη ανήκει στα Ανέκδοτα ποιήματα που είδαν το φως της δημοσιότητας το 1968 στις εκδόσεις Ίκαρος με φιλολογική επιμέλεια του Γ.Π. Σαββίδη. Η σύνθεσή του χρονολογείται επακριβώς «Οκτώβριος 1899». Η καβαφική «Ναυμαχία» κατορθώνει να αποστάξει τα πυρηνικά στοιχεία της αισχυλικής τραγωδίας «Πέρσαι»: την αντιπαράθεση της Δημοκρατίας με την Τυραννία, την ελευθερία του ατόμου με την απόλυτη υποταγή στην εξουσία και την αυταπάρνηση στη μάχη με την λιποψυχία και την άτακτη φυγή. Ο Καβάφης υμνεί τους Έλληνες αλλά ταυτόχρονα κρούει τον κώδωνα στην αμετροέπεια και την αλαζονεία των ηγετών, που μπορούν να προκαλέσουν τον αφανισμό ενός ολόκληρου λαού με τα μεγαλεπήβολα σχέδιά τους. Η εστίαση του έργου στη Σαλαμίνα ήταν μια φιλοφρόνηση σε όλους όσους συνέβαλαν για αυτή τη ναυτική νίκη κοντά στην Αθήνα, και αυτοί δεν ήταν άλλοι από τους απλούς Αθηναίους πολίτες που επάνδρωσαν τα πλοία και είχαν να κερδίσουν με τη συμμετοχή τους τα περισσότερα υπερασπίζοντας την ελευθερία τους. Ο πραγματικός ήρωας για τον Αισχύλο είναι ο μέσος Αθηναίος πολίτης και κωπηλάτης. Και κάθε λαός κληρονομεί απ τους προγόνους του μερικές κεντρικές ιδέες που κανονίζουν τη διαγωγή του στις πιο σημαντικές περιστάσεις του δημόσιου βίου. «Ο λαός έκανε μόνος του αυτό που έκανε – μόνος του. Αυτοί οι άγνωστοι άνθρωποι, το καλύτερο που έχει ο τόπος μας». (Σεφέρης) Η κεντρική ιδέα που διαπερνά και εμπνέει αυτό το λαό είναι η ασίγαστη αγάπη προς την πατρίδα και την ελευθερία. Αυτό δεν αλλάζει.
Aφανισθήκαμεν εκεί στην Σαλαμίνα.
Οά, οά, οά, οά, οά, οά, να λέμε.
Δικά μας είναι τα Εκβάτανα, τα Σούσα,
και η Περσέπολις — οι πιο ωραίοι τόποι.
Τι εγυρεύαμεν εκεί στην Σαλαμίνα
στόλους να κουβανούμε και να ναυμαχούμε.
Τώρα θα πάμε πίσω στα Εκβάτανά μας,
θα πάμε στην Περσέπολί μας, και στα Σούσα.
Θα πάμε, πλην σαν πρώτα δεν θα τα χαρούμε.
Οτοτοτοί, οτοτοτοί• η ναυμαχία
αυτή γιατί να γένεται και ν’ απαιτείται.
Οτοτοτοί, οτοτοτοί• γιατί να πρέπει
να σηκωνόμεθα, να παραιτούμεν όλα,
κ’ εκεί να πηαίνουμε να ναυμαχούμε αθλίως.
Έτσι γιατί να είναι: μόλις κανείς έχει
τα περιώνυμα Εκβάτανα, τα Σούσα
και την Περσέπολιν, ευθύς αθροίζει στόλο
και πηαίνει προς τους Έλληνας να ναυμαχήσει.
Aν ναι βεβαίως• άλλο λόγο να μη λέμε:
οτοτοτοί, οτοτοτοί, οτοτοτοί.
A ναι τω όντι• τι μας μένει πια να πούμε:
οά, οά, οά, οά, οά, οά.
(Από τα Κρυμμένα Ποιήματα 1877;-1923, Ίκαρος 1993)
Πράξη 13η / 20-10-2015 του συλλόγου καθηγητών Δεσκείου Γυμνασίου Πάργας
Στην Πάργα και στο γραφείο του Δέσκειου Γυμνασίου Πάργας, σήμερα 20 – 10 – 2015, ημέρα Τρίτη και ώρα 14:00 συνεδρίασε ο σύλλογος των διδασκόντων του σχολείου με θέματα: 1. Εορτασμός 28ης Οκτωβρίου 2. Επιλογή σημαιοφόρου και Παραστατών 3. Απονομή αριστείων και βραβείων
Ο σύλλογος αφού έλαβε υπ’ όψιν του τις διατάξεις των νόμων του ΥΠ. Π. Ε. Θ., τη Φ234/1/65/978/21-10-1981 του ΥΠΕΠΘ η οποία μας κοινοποιήθηκε με την 2962/12-10-82 της ΓΕΜΕ Πρέβεζας, την υπ΄αριθμ. Γ4/1048/25-09-87 εγκύκλιο του ΥΠΕΠΘ, το Ν. 485/21-12—83 (ΦΕΚ 184), την εγκύκλιο 64/1338/7-10-92, την Υ.Α. Γ4/150//24-02-2004, (ΦΕΚ Β 246/02-03-2000), το γενικό βαθμό επίδοσης των μαθητών κατά το προηγούμενο σχολικό έτος και τη διαγωγή τους, καθώς και το αποτέλεσμα κλήρωσης που έγινε μεταξύ των μαθητών της Α΄ Τάξης,
αποφασίζει 1. Ορίζει ως σημαιοφόρο του σχολείου μας για το σχολικό έτος 2015-2016 τη Ζούλα Αικατερίνη του Χρήστου με γενικό βαθμό είκοσι(20) ως παραστάτες : Από τη Γ΄ Τάξη:
Τη Ζιάκα Μαρία – Άννα του Παύλου με γενικό βαθμό 19 14/16, και μετά από κλήρωση μεταξύ των μαθητριών που ισοβάθμησαν με γενικό βαθμό 19 13/16
α) για την 28η Οκτωβρίου την Βερλέτη Ιωάννα του Σπυρίδωνα.
β) για την εορτή των Τριών Ιεραρχών και την 25η Μαρτίου την Λιάλια Ελένη του Σπυρίδωνα. Από τη Β΄ Τάξη:
Τη Ζαχαριά Σοφία- Μαρία του Νικολάου με γενικό βαθμό 20 και μετά από κλήρωση μεταξύ των μαθητών που ισοβάθμησαν με γενικό βαθμό 19 13/16:
α) για την 28η Οκτωβρίου την Αποστόλου Αθανασία του Γεωργίου.
β) για την γιορτή των Τριών Ιεραρχών και την 25η Μαρτίου τον Γεωργίου Νικόλαο του Χαραλάμπους. Από την Α΄ Τάξη:
Μετά από κλήρωση μεταξύ όλων των μαθητών της Α΄ Τάξης, τον Κώτση Ηρακλή- Κωνσταντίνο του Δημητρίου με αναπληρωματικό τον Γκίκα Ηλία του Νικολάου.
2.Α π ο ν έ μ ε ι Α ρ ι σ τ ε ί α Π ρο ό δ ο υ
Στους εξής μαθητές που αρίστευσαν κατά το προηγούμενο σχολικό έτος:
α) Από την Α΄Τάξη:
1. Ζαχαριά Σοφία-Μαρία του Νικολάου με γενικό βαθμό 20
2. Αποστόλου Αθανασία του Γεωργίου 19 14/15
3. Γεωργίου Νικόλαο του Χαραλά μπους 19 14/15
4. Σπανού Μαρία του Κων/νου 19 13/15
5. Μητσιώνη Αικατερίνη του Δημητρίου 19 12/15
6. Σκάρπος Ορέστης του Θεόφιλου 19 12/15
7. Δούρος Νικόλαος του Χρήστου 19 10/15
8. Μάρκο Ηλία του Κριστάκι 19 6/15
9. Ιορδανίδου Δάφνη του Ιωάννη 19 5/15
10. Σιαβίκης Φώτιος του Γεωργίου 19 5/15
11. Μανώλη Ευγενία -Άρτεμη του Κων/νου 19 2/15
12. Γάτος Σπυρίδων του Σπυρίδωνος 18 14/15
13. Κιζίρογλου Εμμανουήλ του Γεωργίου 18 12/15
14. Γκίνι Αρλίντο του Κρίστο 18 11/15
15. Γκογκοζώτου Δάφνη του Χρήστου 18 9/15
β) Από την Β΄Τάξη:
1. Ζούλα Αικατερίνη του Χρήστου με γενικό βαθμό 20
2. Ζιάκα Μαρία- Άννα του Παύλου 19 14/15
3. Βερλέτη Ιωάννα του Σπυρίδωνα 19 3/15
4. Λιάλια Ελένη του Σπυρίδωνα 19 13/15
5. Πιτσαρού Άρτεμις του Κων/νου 19 11/16
6. Βλασίου Σπυρίδωνας του Χρήστου 19 10/16
7. Γκίζα Γεωργία του Ευαγγέλου 19 10/16
8. Λιάκρης Αλέξης του Ηλία 19 8/16
9. Μπάκουλης Ελευθέριος- Νικόλαος του Μιχαήλ 19 7/16
10.Δέσκα Αλεξία του Σωτηρίου 19 6/16
11.Ντρίκα-Χρήστου Ελένη του Βασιλείου 19 6/16
12.Μπάκουλης Ευάγγελος-Σπυρίδων του Μιχαήλ 19 5/16
13.Ιορδανίδου Βάια του Ιωάννη 19 3/16
14. Ιωάννου Θεοφάνης του Βασιλείου 19 1/16
15. Τοπάλλι Έρα του Φλαμούρ 18 11/16
16.Δημόπουλος Αναστάσιος του Νικολάου 18 10/16
17.Γκίνης Θεόδωρος-Ιωάννης του Δημητρίου 18 8/16 γ) Από τη Γ τάξη:
1. Ματζώρου – Κυριάκη Ελισσάβετ του Αθανασίου με γενικό βαθμό 20
2. Πάνου Δήμητρα του Χρήστου 20
3. Σωτηρίου Ζαχαρούλα του Κωνσταντίνου 20
4. Γιοχάλας Νικόλαος του Χρήστου 19 11/13
5. Ζούλα Λευκοθέα του Χρήστου 19 11/13
6. Μπέλλος Νικόλαος του Βασιλείου 19 11/13
7. Νάκα Ευτυχία του Παύλου 19 11/13
8. Σπανού Αρχοντούλα του Κων/νου 19 10/13
9. Πιτσαρού Μαγδαληνή του Κων/νου 19 9/13
10. Νάκου Ιωάννα του Νικολάου 19 8/13
11. Λαμπρούση Ευαγγελία – Κων/να του Διονυσίου 19 6/13
12. Δήμου Αικατερίνη του Ευαγγέλου 19 4/13
13. Μελίδη Ανθούλα του Ιωάννη 19 4/13
14. Γκίνη Μαρία του Δημητρίου 19 3/13
15. Γιωργή Πολυξένη του Κων/νου 19
16. Ευαγγέλου Κων/νος του Νικολάου 18 7/13
17. Παπανίκα Αναστασία – Σιμόν του Βασιλείου 18 7/13 3) απονέμει βραβεία προόδου:
στους εξής μαθητές που διακρίθηκαν στην τάξη τους.
1. Από το Α1 τμήμα:
Ζαχαριά Σοφία – Μαρία του Νικολάου με γενικό βαθμό 20 2. Από το Α2 τμήμα:
Σπανού Μαρία του Κων/νου με γενικό βαθμό 19 13/15 3. Από το Β1 τμήμα:
Ζιάκα Μαρία – Άννα με γενικό βαθμό 19 14/16
4. Από το Β2 τμήμα:
Ζούλα Αικατερίνη του Χρήστου με γενικό βαθμό 20
5. Από το Γ1 τμήμα:
Ματζώρου Κυριάκη Ελισσάβετ του Αθανασίου με γενικό βαθμό 20
6. Από το Γ2 τμήμα:
Πάνου Δήμητρα του Χρήστου με γενικό βαθμό 20
Σωτηρίου Ζαχαρούλα του Κων/νου με γενικό βαθμό 20
Γι αυτό συντάχτηκε η πράξη αυτή και υπογράφεται.
Ο διευθυντής Η συντάκτης του πρακτικού Οι καθηγητές
Οι αναρτήσεις μας δεν έχουν κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Δεν σκοπεύουμε να παραβιάσουμε τα πνευματικά δικαιώματα κανενός ατόμου ή εταιρίας.
Τα πνευματικά δικαιώματα των αναρτήσεων μας, εν γένει, δεν ανήκουν σε μας.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
Πρόσφατα σχόλια