Πλωτές ανεμογεννήτριες, σαν τις εικονιζόμενες, που έχουν τοποθετηθεί ανοιχτά του βελγικού λιμανιού Ζεεμπρούγκε στη Βόρειο Θάλασσα, θα μπορούσαν να ηλεκτροδοτήσουν ολόκληρο το Αιγαίο. Αυτό επισημαίνει σε συνέντευξή του στην «Κ» ο καθηγητής Nαυπηγικής του ΜΙΤ, Παύλος Σκλαβούνος, ο οποίος δίνει λύση στο δίλημμα: «Aισθητική ρύπανση των ακτών ή αναξιοποίητη αιολική ενέργεια;». Το Αιγαίο είναι ιδανικό για πλωτές ανεμογεννήτριες επειδή συνδυάζει το πλεονέκτημα των ισχυρών ανέμων με το σχετικά χαμηλό ύψος των κυμάτων.
Ο Αίολος μπορεί να δώσει λύση στο Αιγαίο!
7 Φεβ 2009 από ΚΑΜΠΑΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ
Πόσο έχουν αλλάξει οι διατροφικές μας συνήθειες;
21 Ιαν 2009 από ΚΑΜΠΑΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ
Πόσο έχουν αλλάξει οι διατροφικές μας συνήθειες τα τελευταία χρόνια, και από πότε;
Τις τελευταίες δεκαετίες, δηλαδή από τη δεκαετία του 1970 και μετά παρατηρούμε μια σαφέστατη στροφή των διατροφικών συνηθειών στη χώρα προς πιο δυτικού τύπου διατροφικά πρότυπα, με αύξηση της κατανάλωσης κόκκινου κρέατος και ζάχαρης και μείωση της κατανάλωσης φρούτων, λαχανικών, οσπρίων και λαδερών φαγητών. Η αλλαγή αυτή γίνεται εντονότερη από τη δεκαετία του ’80 μέχρι και σήμερα.
Πόσο κρέας τρώει ο Ελληνας καθημερινά;
Στη χώρα μας σήμερα καταναλώνουμε υψηλά ποσά κόκκινου κρέατος. Ειδικότερα, μεταξύ 13 ευρωπαϊκών χωρών η Ελλάδα κατέχει την πρωτιά σε ό,τι αφορά την κατανάλωση κόκκινου κρέατος, με μέσο όρο τα 100 γραμμάρια ημερησίως κατ’ άτομο, τη στιγμή που σε χώρες όπως η Νορβηγία, η Γερμανία ή η Πολωνία οι κάτοικοι καταναλώνουν σχεδόν τη μισή ποσότητα χοιρινού ή βοδινού κρέατος. Συγκεκριμένα, η μέση ημερήσια κατανάλωση κόκκινου κρέατος στη Νορβηγία είναι 53 γραμμάρια, στη Γερμανία 60 και στην Πολωνία 62 γραμμάρια. Πρωταθλήτρια όμως είναι η Ελλάδα στον συγκεκριμένο τομέα και σε σύγκριση με τους «μεσογειακούς» γείτονές της. H κατανάλωση κόκκινου κρέατος στην Ιταλία είναι 71 γραμμάρια, στην Ισπανία 55, ενώ στην Πορτογαλία 91 γραμμάρια. Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, στην τελευταία ανανεωμένη έκδοση του προγράμματος DAFNE, που καταγράφει τις διατροφικές συνήθειες των Ευρωπαίων. Συντονίστρια του προγράμματος είναι η Αντωνία Τριχοπούλου, αναπληρώτρια καθηγήτρια Προληπτικής Ιατρικής και Διατροφής στο Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Ποιες τροφές έχουν τα ίδια συστατικά με το κρέας και θα μπορούσαν να το αντικαταστήσουν στο τραπέζι μας;
Η κατανάλωση κόκκινου κρέατος σχετίζεται άμεσα με την εμφάνιση προβλημάτων όπως η παχυσαρκία, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, διάφορες μορφές καρκίνου. Κατά συνέπεια, είναι αναγκαία η μείωσή του σε συχνότητα που δεν θα ξεπερνά τις 1 – 2 φορές μηνιαίως. Αντί αυτού, η κάλυψη των αναγκών σε πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας, σίδηρο και βιταμίνη Β12 μπορεί να επιτευχθεί μέσω της κατανάλωσης λευκού κρέατος όπως το ψάρι, θαλασσινών που αποτελούν εξαιρετική πηγή σιδήρου και βιταμίνης Β12, γαλακτοκομικών προϊόντων, αυγού και συνδυασμών τροφών φυτικής προέλευσης όπως τα όσπρια, το ρύζι, οι ξηροί καρποί, το ταχίνι.
του ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΓΕΩΡΓΑΚΑΚΗ επιστημονικού συνεργάτη Εργαστηρίου Διατροφής και Κλινικής Διαιτολογίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου Αθηνών, προέδρου του Ελληνικού Ινστιτούτου Διατροφής.
Ελαστικά – Η ανακύκλωση πάει στα χαμένα!
21 Ιαν 2009 από ΚΑΜΠΑΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ
Σύστημα ανακύκλωσης εξαιρετικά επιτυχημένο, αλλά με σοβαρότατο πρόβλημα διάθεσης του τελικού προϊόντος. H Ecoelastika συγκεντρώνει και ανακυκλώνει όλα τα ελαστικά της χώρας, αλλά -κυρίως λόγω αδιαφορίας του κράτους να ενσωματώσει οδηγία που θα έδινε λύσεις- δεν έχει τι να τα κάνει…
Oταν το ενδιαφέρον του ΥΠΕΧΩΔΕ για την ανακύκλωση ελαστικών εξαντλείται στο Π.Δ. που προβλέπει την ίδρυση του αρμόδιου φορέα, θα ήταν έκπληξη αν όλα πήγαιναν κατ’ ευχήν. Κι επειδή δεν γίνονται θαύματα, σήμερα είμαστε μπροστά σε μια αντιφατική πραγματικότητα. Ενα σύστημα ανακύκλωσης να θεωρείται επιτυχημένο -αφού έχει πιάσει τους στόχους- αλλά παράλληλα να αντιμετωπίζει σοβαρότατο πρόβλημα στη διάθεση του τελικού προϊόντος. Εν ολίγοις, ανακυκλώνει με επιτυχία μεγάλο ποσοστό ελαστικών, αλλά ύστερα δεν έχει τι να τα κάνει…
Στο μάτι του κυκλώνα βρίσκεται η Ecoelastika, ο μοναδικός εγκεκριμένος φορέας ανακύκλωσης ελαστικών στη χώρα, που μπορεί να μην έχει την ευθύνη της τελικής διάθεσης του προϊόντος, αλλά «τι νόημα έχει να φροντίζεις τις εισροές όταν δεν υπάρχουν εκροές;», λέει ο γενικός διευθυντής κ. Γιώργος Μαυρίας. Γνωρίζει καλά ότι η συνθήκη αυτή θα οδηγήσει αργά η γρήγορα σε ένα τέλμα. Και δεν είμαστε πολύ μακριά από αυτό.
Ασφαλώς θα έχετε δει τις ντάνες που σχηματίζουν τα χιλιάδες μικρά και μεγαλύτερα λάστιχα αυτοκινήτων και μοτοσικλετών σε οικόπεδα και ανοιχτούς χώρους. Στον Ασπρόπυργο, στα Οινόφυτα και όπου υπάρχουν εργοστάσια ανακύκλωσης θα βρούμε γύρω μαύρα λαστιχένια λοφάκια. Και δεν μιλάμε μόνο για όγκο, αλλά και για ποσότητες. Το 2006 τα συσσωρευμένα ελαστικά ήταν 27 χιλ. τόνοι, το 2007 έφτασαν τους 40 χιλ. τόνους και το πρώτο τρίμηνο του 2008 ήταν 58 χιλ. τόνοι.
Βόμβες έτοιμες να εκραγούν
Να υποθέσουμε ότι φταίνε τα εργοστάσια ανακύκλωσης γι’ αυτό; Οχι, τα πράγματα δεν είναι όπως φαίνονται. Αντίθετα, μάλιστα, τα εργοστάσια ανακύκλωσης είναι αυτά που κινδυνεύουν ποικιλοτρόπως από την υπερσυσσώρευση. Τι συμβαίνει, λοιπόν;
Στην Ελλάδα υπάρχουν 3.000 σημεία συλλογής από τα οποία οι συλλέκτες – μεταφορείς της Ecoelastika μαζεύουν τα λάστιχα, τα συγκεντρώνουν σε ένα σημείο και μετά τα στέλνουν στα κέντρα ανακύκλωσης. Από εκεί, περίπου 12% της συνολικής ποσότητας θα φύγει προς τις τσιμεντοβιομηχανίες για θερμική αξιοποίηση. Από το υπόλοιπο θα αφαιρεθεί το λινό και το μέταλλο και μετά θα γίνει τρίμμα ελαστικού ώστε να χρησιμοποιηθεί στην ανακύκλωση. Ομως, κάθε χρόνο στην Ελλάδα απορρίπτονται 50 – 55 χιλιάδες τόνοι ελαστικών αλλά ανακυκλώνονται μόνο τα μισά, οπότε συσσωρεύονται περίπου 25 χιλιάδες τόνοι ελαστικών το χρόνο.
Το προφανές πρόβλημα είναι η οπτική όχληση που δημιουργούν, αλλά ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η πυρκαγιά που μπορεί να ξεσπάσει και να θέσει σε άμεσο κίνδυνο τα εργοστάσια ανακύκλωσης, ενώ θα απελευθερώσει τεράστιες ποσότητες τοξικών αερίων και υγρών στην ατμόσφαιρα και στο έδαφος. Παράλληλα, τα νερά που μαζεύονται στα κοίλα των ελαστικών αποτελούν ασφαλές καταφύγιο για πολλούς παθογόνους οργανισμούς. Εκτός όμως από τον κίνδυνο ανάφλεξης και τη μόλυνση, τα εργοστάσια έχουν διαφυγόντα κέρδη από τη συσσώρευση γιατί δεν αξιοποιούν τον μηχανολογικό εξοπλισμό που διαθέτουν – υπάρχει τέτοια υποδομή, που θα μπορούσαμε να διαχειριζόμασταν διπλάσιες ποσότητες από αυτές που παράγονται ετησίως στην Ελλάδα.
Οχι άλλο λάστιχο!
Γιατί όμως τα ελαστικά συσσωρεύονται; «Κατ’ αρχάς η ελληνική αγορά είναι μικρή για να απορροφήσει όλο αυτό το τρίμμα ελαστικού», λέει ο Γιώργος Μαυριάς. Αλήθεια, πόσα γήπεδα 5×5 θα φτιάξουμε και πόσα τετραγωνικά χιλιόμετρα παιδότοπων θα γεμίσουμε με πλακάκια από τρίμμα ελαστικού; Η αγορά αυτή δεν μπορεί μόνη της να απορροφήσει τον όγκο της παραγωγής. Ούτε σε εξαγωγές μπορούμε να προχωρήσουμε γιατί η τιμή που δίνει το δικό μας σύστημα είναι πιο υψηλή από άλλων Ευρωπαίων, οπότε δεν συμφέρει μια βιομηχανία του εξωτερικού να αγοράσει από εμάς.
«Υπάρχει έλλειψη άλλων εφαρμογών», συνεχίζει ο κ. Μαυριάς. «Στην Ε.Ε. το ποσοστό ελαστικού που χρησιμοποιείται για ενεργειακή αξιοποίηση στην τσιμεντοβιομηχανία είναι 30% των ενεργειακών καυσίμων, ενώ εδώ μόλις 1%. Υπάρχει μια προκατάληψη που φοβίζει τις τσιμεντοβιομηχανίες και τον κόσμο. Πιστεύουν ότι όταν το ελαστικό καίγεται στη βιομηχανία παράγει διοξίνες. Αυτό συμβαίνει όταν η καύση γίνεται σε ανοιχτό χώρο. Ομως, στις βιομηχανίες καίγεται στους 1.000 βαθμούς μέσα σε ειδικούς κλιβάνους και η καύση είναι πλήρης. Ετσι δεν εκλύει PCP’s ούτε άλλους αέριους ρύπους».
Αλλες εφαρμογές του ελαστικού είναι στα δημόσια έργα. Στα πρανή των εθνικών οδών, στο μείγμα της ασφάλτου, στα ΧΥΤΑ, στην αποκατάσταση των ΧΑΔΑ κ.λπ. «Στην άσφαλτο το τρίμμα ελαστικού μπορεί να προσφέρει πολλά», μας εξηγεί ο κ. Μαυριάς. «Μειώνονται οι αυλακώσεις, έχει αντικραδασμικές, αποστραγγιστικές και αντιολισθητικές ιδιότητες, ενώ βοηθάει να μη δημιουργείται κουρτίνα νερού από το αυτοκίνητα που τρέχουν». Με όλα αυτά, μειώνονται τα ατυχήματα και δίνεται μεγαλύτερη διάρκεια ζωής στο οδόστρωμα. «Ακόμα και η συμμετοχή ενός μικρού ποσοστού στην άσφαλτο θα μπορούσε να εξαντλήσει τα αποθέματα της ελληνικής παραγωγής. Υπάρχει σχετική ευρωπαϊκή οδηγία που μιλάει για χρήση ελάχιστου ποσοστού ανακυκλωμένων προϊόντων σε αντικατάσταση πρωτογενών, αλλά εμείς δεν την έχουμε ενσωματώσει ακόμα»… Περίεργο.
Αντίθετα, η ισπανική κυβέρνηση έχει κάνει την απαραίτητη νομοθετική ρύθμιση από το 2007, δίνοντας ανάσα στη βιομηχανία της Ισπανίας και ασφάλεια στις εθνικές οδούς. Εμείς, ως συνήθως, περιμένουμε το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και την ώρα που υπό την απειλή κάποιου υπέρογκου προστίμου θα αναγκαστούμε να αναπροσαρμόσουμε τα δεδομένα.
ΠΗΓΗ: Της ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΖΑΒΙΤΣΑΝΟΥ από το ΟΙΚΟ της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ
ΚΡΑΧ ΚΑΙ ΣΤΟ ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΟ…ΡΥΠΩΝ!
21 Ιαν 2009 από ΚΑΜΠΑΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ
Τι είναι το εμπόριο δικαιωμάτων ρύπων και γιατί δεν έχει προσφέρει τίποτα στη ρύθμιση των εκπομπών αερίων, όπως αναμενόταν; Το ΟΙΚΟ εξηγεί με 6 ερωταπαντήσεις το φιάσκο του «χρηματιστηρίου ρύπων», που γέμισε και αυτό με… «φούσκες»!
«Κυρίες και κύριοι, εδώ ολοκληρώθηκε το βραδινό δελτίο ειδήσεων του σταθμού μας. Ακολουθεί η αθλητική σας ενημέρωση και το δελτίο του χρηματιστηρίου? ρύπων». Κάπως έτσι μπορεί να κλείνει ένα δελτίο ειδήσεων του μέλλοντος. Και όμως, μέχρι τώρα τουλάχιστον, η λογική να αφήσουμε την αγορά, μέσω της εμπορίας ρύπων, να ρυθμίσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έχει οδηγηθεί σε παταγώδη αποτυχία. Πληθαίνουν όσοι υποστηρίζουν ότι πρέπει να επιβληθεί στις ρυπογόνες επιχειρήσεις και στους αντίστοιχους τομείς της οικονομίας μια καθαρή μείωση των ρύπων, αντί για ευέλικτους μηχανισμούς διαφυγής των υποχρεώσεων.

1. Τι είναι το εμπόριο δικαιωμάτων ρύπων;
Πρόκειται για ένα σύστημα που υιοθετήθηκε από τη Συμφωνία του Κιότο, ύστερα από απαίτηση των ΗΠΑ (οι οποίες μετά… δεν υπέγραψαν τη συνθήκη), σύμφωνα με το οποίο η επιχείρηση που παράγει παραπάνω αέρια (ρύπους) του θερμοκηπίου από όσα έχουν οριστεί γι’ αυτήν, θα πρέπει να αγοράσει άδειες από την αγορά δικαιωμάτων ρύπων! Πού θα βρεθούν αυτά τα «δικαιώματα»; Από άλλες εταιρείες, οι οποίες είτε έχουν μειώσει τις εκπομπές τους κάτω του καθορισμένου ορίου είτε έχουν προχωρήσει σε «πράσινες» επενδύσεις μέσω του Μηχανισμού Καθαρής Ανάπτυξης (CDM).
2. Πώς οργανώθηκε;
Δημιουργήθηκαν πιστοποιημένες από τον ΟΗΕ εταιρείες δικαιωμάτων ρύπανσης, ακόμα και χρηματιστήρια εμπορίας ρύπων! Μέσω του Μηχανισμού Καθαρής Ανάπτυξης έχουν υλοποιηθεί περίπου 1.000 προγράμματα, ενώ άλλα 2.000 βρίσκονται σε φάση υλοποίησης (υδροηλεκτρικά έργα, αιολική ενέργεια, εγκαταστάσεις φυσικού αερίου κ.λπ.). Ηδη έχουν επενδυθεί ποσά ύψους 15 δισ. ευρώ, τα οποία αναμένεται να φτάσουν τα 60 δισ. ευρώ τα επόμενα χρόνια. Οι εταιρείες που υλοποιούν προγράμματα CDΜ πιέζουν για την απόκτηση δικαιωμάτων ρύπων, τα οποία μετά θα πουλήσουν. Ομως, μεγάλη έρευνα επιστημόνων του αμερικανικού Πανεπιστημίου του Στάνφορντ, οι οποίοι εξέτασαν σχεδόν όλα τα προγράμματα CDM, απέδειξε ότι το μεγαλύτερο μέρος τους δεν οδηγεί σε πραγματική μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Ταυτόχρονα, η αξιοπιστία των εταιρειών ελέγχου των CDM αμφισβητείται, όπως της μεγαλύτερης του κλάδου, νορβηγικής DEt Norske Veritas, της οποίας αφαιρέθηκε πρόσφατα η άδεια.
3. Πώς συμμετείχε η Ευρωπαϊκή Ενωση;
Η Ε.Ε. λειτούργησε από 1/1/2005 το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΕΣΕΔΕ), με την οδηγία 2003/87/ΕΚ. Τα κράτη-μέλη, μέσω των Εθνικών Σχεδίων Κατανομής Δικαιωμάτων Εκπομπών (ΕΣΚΔΕ) και με έγκριση της Κομισιόν, εκδίδουν άδειες δικαιωμάτων για τις ποσότητες CO2 που επιτρέπεται να εκλύουν οι ενεργοβόρες επιχειρήσεις (περίπου 11.000 χαλυβουργεία, σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής, διυλιστήρια πετρελαίου, βιομηχανίες χαρτοποιίας, υαλουργίας και τσιμέντου). Οσες εταιρείες μείνουν κάτω του ορίου δεν επιβαρύνονται και μπορούν να πουλήσουν τη διαφορά. Οσες υπερβούν τα όρια πρέπει να αγοράσουν τα δικαιώματα εκπομπών από την αγορά.
4. Τι έγινε στην πράξη;
Επικράτησαν τα λόμπι των ευρωπαϊκών βιομηχανιών. Ετσι, κατά την περίοδο 2005 – 2007 έλαβαν άδειες για περισσότερους ρύπους από όσους εξέπεμπαν πριν! Αποτέλεσμα; Τα εργοστάσια που συμμετείχαν στο ΕΣΕΔΕ αύξησαν τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 0,4% το 2006 και κατά 0,7% το 2007! Το «χρηματιστήριο ρύπων» κατέρρευσε, καθώς υπήρχε υπερπροσφορά αδειών. Η τιμή του διοξειδίου του άνθρακα έγινε πάμφθηνη, με αποτέλεσμα ακόμα και η πιο ρυπογόνα εταιρεία να μπορεί να αγοράσει φθηνά (κάτω από 10 ευρώ τον τόνο) και να αποφύγει τα ακριβότερα πρόστιμα (40 ευρώ)! Παρά την παταγώδη αποτυχία και κατά τη δεύτερη περίοδο (2008 – 2012), κυβερνήσεις και Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήταν γενναιόδωρες στις επιχειρήσεις. Επίσης, τα δικαιώματα ρύπων δόθηκαν δωρεάν στις εταιρείες, ενώ εκείνες μετέφεραν το (ανύπαρκτο) κόστος στους καταναλωτές! Με αυτό τον τρόπο, κατά την τρέχουσα πενταετία του ΕΣΕΔΕ υπολογίζεται ότι οι βιομηχανίες σε Γερμανία, Ισπανία, Βρετανία, Ιταλία και Πολωνία μπορεί να κερδίσουν από 23 – 71 δισεκατομμύρια ευρώ!
5. Θα αλλάξει αυτή η κατάσταση από το 2013;
Οι πρόσφατες αποφάσεις (Δεκέμβριος 2008) της Ευρωπαϊκής Ενωσης δεν εμπνέουν αισιοδοξία. Αντί της πλήρους δημοπράτησης των δικαιωμάτων, όπως είχε υποσχεθεί η Ε.Ε., το 2013 τελικά το 95% των δικαιωμάτων ρύπων για τις βιομηχανίες (εκτός της παραγωγής ενέργειας) θα διατεθεί και πάλι δωρεάν, με σταδιακή χρέωσή τους μέχρι το 2020. Η ηλεκτροπαραγωγή θα αγοράσει τα δικαιώματά της, εκτός των πολύ ρυπογόνων «ΔΕΗ» της Πολωνίας και της Βαλτικής, στις οποίες παρέχεται δωρεάν το 70% των δικαιωμάτων ρύπων, με σταδιακή μείωση του «τζάμπα» μέχρι το 2020. Μάλιστα, αντί τα κρατικά έσοδα από τη δημοπράτηση να πάνε εξ ολοκλήρου στις καθαρές τεχνολογίες, τα κράτη-μέλη μπορούν να χρηματοδοτήσουν από αυτά σε ποσοστό 15% την κατασκευή νέων ανθρακικών μονάδων. Τέλος, ακόμα και η δέσμευση για 20% μείωση των εκπομπών είναι τελείως απατηλή, καθώς οι χώρες της Ε.Ε. μπορούν να «επιτύχουν» (μάλλον να εμφανίσουν) το 66% της μείωσης με επενδύσεις εκτός Ευρώπης (μέσω CDM) και με αγορές δικαιωμάτων ρύπανσης.
6. Τι ισχύει για την Ελλάδα;
Γενναιόδωρα για τις επιχειρήσεις, κυρίως για τη ΔΕΗ, ήταν και τα ελληνικά Σχέδια Κατανομής Δικαιωμάτων Εκπομπών. Την τριετία 2005 – 2007 δόθηκαν δικαιώματα για 74.422.011 τόνους CO2/έτος, ενώ την περίοδο 2008 – 2012 για 75.501.609 τόνους! Αντί για μείωση, είχαμε αύξηση 1,45%. Καθώς όμως η ΔΕΗ από το 2013 θα πρέπει να αγοράζει τα δικαιώματα εκπομπών, θα υπάρχει ένα πολύ σημαντικό επί πλέον κόστος, περίπου 1,4 δισ. ευρώ ετησίως, το οποίο η εταιρεία θέλει να περάσει στους καταναλωτές!
ΠΗΓΗ: άρθρο του ΓΙΑΝΝΗ ΕΛΑΦΡΟΥ από το ΟΙΚΟ της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ 7/01/2009
Η ταινία «Φανταστικό Ταξίδι» του 1966, αφηγείτο την ιστορία μιας ομάδας γιατρών που μπήκαν στο ανθρώπινο σώμα μέσα σε ένα μικροσκοπικό υποβρύχιο, ταξιδεύοντας στα διάφορα όργανα μέσω των αρτηριών. Σήμερα, περισσότερα από σαράντα χρόνια μετά, το σενάριο της ταινίας έρχεται ένα βήμα πιο κοντά στην πραγματοποίηση του, χάρη στη μεγάλη πρόοδο στη σμίκρυνση, όπως ανακοινώθηκε πριν λίγες ημέρες. Δεν υπάρχει βέβαια ούτε υποβρύχιο, ούτε επιστήμονες που θα υποβληθούν σε διαδικασία σμίκρυνσης, αλλά ένα μηχανοκίνητο ρομπότ, του οποίου οι εφευρέτες πιστεύουν ότι είναι τόσο μικρό ώστε να κυκλοφορήσει μέσα στο αίμα.
![]()
Κάποια μέρα, ελπίζουν οι επιστήμονες, το τηλεκατευθυνόμενο ρομπότ θα μπορούσε να μεταφέρει αισθητήρες για εργασίες παρατήρησης και αποστολής εικόνων από το εσωτερικό του σώματος στους χειρουργούς. Ή, θα μπορούσε να είναι το ίδιο ένας μικροσκοπικός χειρουργός, ξεμπλοκάροντας φραγμένες αρτηρίες ή επιδιορθώνοντας τραυματισμένους ιστούς.
Οι διαστάσεις του «μικρομπότ» φτάνουν το ένα τέταρτο του χιλιοστού, όσο δηλαδή το πλάτος δύο-τριών ανθρώπινων τριχών, όπως εξήγησε ο επικεφαλής επιστήμονας Τζέιμς Φρεντ, του Εργαστηρίου Νανοφυσικής του πανεπιστημίου Μόνας στην Αυστραλία. «Θέλουμε να κατασκευάσουμε κάτι που να χωράει στις ανθρώπινες αρτηρίες, ειδικά σε σημεία του σώματος που δεν μπορούμε να φτάσουμε με τις σημερινές τεχνολογίες».
Οι παραδοσιακές μέθοδοι της ελάχιστα παρεμβατικής χειρουργικής που εφαρμόζονται σήμερα γίνονται με τη χρήση καθετήρων που εισέρχονται στο σώμα και τις αρτηρίες. Οι καθετήρες ωστόσο είναι άκαμπτοι, και παρά το μικρό τους μέγεθος, ενδέχεται να τρυπήσουν τα λεπτά αρτηριακά τοιχώματα.
Στη μελέτη που πραγματοποίησαν ο Φρεντ και οι συνεργάτες του, περιγράφουν την κατασκευή μιας μηχανής, η λειτουργία της οποίας στηρίζεται στον πιεζοηλεκτρισμό, την ενέργεια που χρησιμοποιείται στα ρολόγια quartz και τους αναπτήρες τσιγάρων.
Τα πιεζοηλεκτρικά υλικά είναι κεραμικά ή κρύσταλοι που παράγουν ενέργεια ως αποτέλεσμα μηχανικής πίεσης. Στην περίπτωση αυτή, τα υλικά πάλλουν μία μίκρο-κατασκευή σε σχήμα βίδας, μέσα σε μια μηχανή που κινεί μια προπέλα. Σαν ένα βακτήριο που κολυμπά, καθοδηγούμενο από εξωτερικό χειριστήριο, το ρομπότ θα μπορεί να κινείται ακόμη και αντίθετα στη ροή του αίματος, τουλάχιστον στις αρτηρίες που η ροή δεν είναι δυνατή, σύμφωνα με τους επιστήμονες.
Η συσκευή θα μπορούσε να μεταδίδει εικόνες, να μεταφέρει μικροσκοπικά φορτία φαρμάκων, και τελικά, να πραγματοποιεί επεμβάσεις, αναφέρει ο Φρεντ. Η περισυλλογή του μικρομπότ θα γίνεται με σύριγγα από το σημείο εισόδου. «Προς το παρόν, ελπίζουμε να χρησιμοποιηθεί για την παρατήρηση. Από εκεί και πέρα, θα επιδιώξουμε και άλλες χρήσεις, όπως το κόψιμο».
Η ομάδα έχει κατασκευάσει πρωτότυπα των μηχανών και τώρα αναζητά τρόπους βελτίωσης του τρόπου κατασκευής αλλά και την ανάπτυξη της συσκευής που θα κινεί και θα ελέγχει το μικρομπότ.
Η πρακτική της χρησιμοποίηση απέχει ακόμη αρκετά και θα πρέπει να περιμένουμε αρκετά ακόμη χρόνια μέχρι να πραγματοποιηθεί η πρώτη επέμβαση με τη χρήση ενός μικρομπότ. Πάντως, οι ερευνητές έχουν ήδη καταλήξει στην ονομασία του, το οποίο θα βαφτίσουν «Πρωτεύς», σε αναφορά του υποβρυχίου που χρησιμοποιήθηκε στην ταινία «Φανταστικό Ταξίδι».
ΠΗΓΗ: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 20/01/2009
Αυξάνεται επικίνδυνα η θερμοκρασία στην Ανταρκτική!
21 Ιαν 2009 από ΚΑΜΠΑΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ
Επιστήμονες αποκάλυψαν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι κλιματικές αλλαγές επηρεάζουν το σύνολο της Ανταρκτικής, όπου συγκεντρώνονται οι μεγαλύτερες ποσότητες πάγου του πλανήτη.
Η μέση θερμοκρασία στη Λευκή Ήπειρο αυξάνεται τον τελευταίο μισό αιώνα, με το φαινόμενο του θερμοκηπίου να αποτελεί τη σημαντικότερη αιτία. Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στη βρετανική επιστημονική έκδοση Nature, επιχειρεί μια ανάλυση των μεγάλων ερωτημάτων και φόβων, της κλιματικής επιστήμης.
Το λιώσιμο των πάγων της Ανταρκτικής και η επακόλουθη άνοδος του επιπέδου της θάλασσας θα βύθιζε πολλές παράκτιες περιοχές του κόσμου. Με συνολικό εμβαδό μεγαλύτερο από την Αυστραλία, η Ανταρκτική έχει τόσο πάγο που θα μπορούσε να ανεβάσει το επίπεδο των ωκεανών κατά 57 μέτρα, εάν λιώσει ολοκληρωτικά.
Παλαιότερες μελέτες έχουν ήδη επισημάνει την κατάσταση που επικρατεί στην Χερσόνησο της Ανταρκτικής, το κομμάτι δηλαδή της ηπείρου που απέχει μόλις 800 χιλιόμετρα από την Νότια Αμερική, και όπου παρατηρείται σημαντικό λιώσιμο πάγων από την αρχή της δεκαετίας.
Σύμφωνα με τη νέα μελέτη, η θερμοκρασία στη Δυτική Ανταρκτική αυξάνεται κατά 0,17 βαθμούς Κελσίου ανά δεκαετία, για τα τελευταία πενήντα χρόνια. Στην Ανατολική Ανταρκτική η κατάσταση είναι καλύτερη, κυρίως το φθινόπωρο εξαιτίας κυρίως της τρύπας του όζοντος, ενώ αντίστοιχη περίοδος μείωσης της θερμοκρασίας στην περιοχή είχε παρατηρηθεί μεταξύ του 1970 και του 2000. Για το σύνολο της ηπείρου, η θερμοκρασία έχει αυξηθεί κατά 0,12 βαθμούς ανά δεκαετία.
Η μελέτη προκύπτει από τη μελέτη 25ετούς αρχείου παρατηρήσεων και δορυφορικών απεικονίσεων, ενώ δεν περιλαμβάνει προβλέψεις για τη μελλοντική πορεία της κατάστασης, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η τάση της θερμοκρασίας εξηγείται από το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
ΠΗΓΗ: ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 21/01/2009
Τα ζώα σε μετάφραση.
17 Ιαν 2009 από ΚΑΜΠΑΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ
Οι διακοπές των Χριστουγέννων μου δίνουν την ευκαιρία πάντα να αγοράζω και να διαβάζω βιβλία. Το συγκεκριμένο μου κίνησε την περιέργεια για δύο λόγους: Πρώτον αγαπώ τα ζώα, και δεύτερον διαβάζοντας τα σχόλια με εντυπωσίασε το γεγονός ότι η κύρια συγραφέας Temple Grandin είναι αυτιστική. Δεν είναι ιδρυματοποιημένη. Είναι καθηγήτρια Πανεπιστημίου και επίσης έχει σχεδιάσει διάφορα συστήματα διαχείρισης, ευζωΐας και όσο το δυνατόν ανωδυνέστερης και αξιοπρεπέστερης σφαγής ζώων. Τα συστήματα αυτά αποτελούν κατά πολύ πρότυπο. Αγροκτήματα ζώων ανταποκρίνονται σε αυτά καθώς πολλές φορές εταιρείες που συνεργάζονται μαζί τους (πχ εταιρείες μαζικής εστίασης, κρεοπωλεία κλπ) αρνούνται να ανανεώσουν την συνεργασία, εάν τα πρότυπα αυτά δεν ακολουθηθούν αυστηρά ή στον ανώτερο δυνατό βαθμό.
Οι αναφορές που κάνει στα αγροτικά ζώα, φαίνονται αρκετές φορές βαρετές, εάν ο αναγνώστης είναι άνθρωπος της πόλης και δεν έχει επαφή με αυτά, αλλά είναι ενδιαφέρουσες πληροφοριακά και ενίοτε τραγικωμικές. Θίγει ζητήματα σχετικά με τον μη-σεβασμό των ?δικαιωμάτων? των ζώων, του χαρακτήρα τους κλπ θέτοντας όχι μόνο τα ηθικά διλήμματα, αλλά και πιθανές δυσάρεστες οικονομικές συνέπειες. Το οικονομικό επιχείρημα νομίζω είναι αρκετά σημαντικό για να πεισθούν οι άνθρωποι να ενδιαφερθούν για έννοιες που τούς φαίνονται λίγο απόμακρες και μέχρι λίγα χρόνια πριν ακόμα και ?κουλτουριάρικες?. Είναι δύσκολο να καταλάβεις, γιατί πρέπει να νοιαστείς για το περιβάλλον, εάν σού πουν, όμως, ότι αφορά την τσέπη σου?
Σκεπτόμενη με εικόνες, παρά με λέξεις, και υπερεπιλεκτική, η συγγραφέας μπορεί να μπει σχεδόν στο μυαλό των ζώων. Τα τελευταία είναι υπερεπιλεκτικά και αυτά. Όταν, λοιπόν, ο μη αυτιστικός δεν μπορούσε πχ να καταλάβει ότι μία αλυσίδα που έτριζε φόβιζε τα ζώα, η συγγραφέας το καταλάβαινε, όπως και ότι τρόμαζαν όταν έβλεπαν κάποιον έφιππο και μετά αφιππευμένο (εδώ μπορούμε να σκεφτούμε και τον μύθο των Κενταύρων ή και την εντύπωση των κονκισταδόρων στους Αμερικανούς ιθαγενείς).
Το βιβλίο, φυσικά, από μια άλλη οπτική μάς μιλά και για τους αυτιστικούς. Τόσο με την πράξη της συγγραφέως (να γράψει βιβλίο, αλλά και την γενικότερή της πορεία), όσο και αναλύοντας συμπεριφορές και σκεπτικά των ζώων, που φαίνονται να είναι κοινά. Αυτό, φυσικά, δεν σημαίνει ότι οι αυτιστικοί έχουν ένα χαμηλότερο (ζωώδες) επίπεδο αναπτύξεως. Απλώς κάποια σημεία του εγκεφάλου τους, φαίνεται να έχουν αναπτυχθεί διαφορετικά. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι η διαφορετική αυτή ανάπτυξη, που οδηγεί στην υπερεπιλεκτικότητα, τους απορροφά τόσο χρόνο, που αδυνατούν να δομήσουν σχέσεις.
Μπορεί τα όσα γράφει για τα αγροτικά ζώα να τα διάβασα από ακαδημαϊκό ενδιαφέρον, όμως, τράβηξαν την προσοχή μου αυτά, που γράφει για τα κατοικίδια ζώα, όπως είναι οι σκύλοι. Η συγγραφέας δεν αρνείται τον ρόλο της εκπαίδευσης και της πειθαρχίας, αλλά αφήνει να διαφανεί ότι εάν κάποιος επιλέξει τον *canis dolophonicus, έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να έχει ένα σκυλί με επιθετική συμπεριφορά από αυτόν, που θα επιλέξει τον *canis provatus. Για την ακρίβεια, όχι τόσο να έχει επιθετική συμπεριφορά, αλλά είτε να τού αφυπνισθεί, είτε οι συνέπειές της να είναι σημαντικότερες. Διότι πολλές φορές και παρά την όποια εκπαίδευση, τα ζώα έχουν και ενστικτώδεις εγεγγραμένες συμπεριφορές. Έτσι, πχ, δεν θα ήταν και ότι καλύτερο να σκύψετε κατά μέτωπο το κεφάλι σε ένα κερασφόρο ζώο. Πολύ πιθανόν να νομίσει ότι θα θέλετε να μονομαχήσετε. Κέρατα δεν διαθέτετε (δεν αναφέρομαι στα συσχετιζόμενα με την συντροφική ή μη πίστη), το κρανίο σας έχει μικρότερη αντοχή, οπότε?Δυστυχώς πολλές φορές το κριτήριο επιλογής σκύλων είναι περίεργο. Κάποιοι αισθάνονται προφανώς ηδονή και εξουσία, διότι υποτάσσουν έναν ?άγριο? σκύλο, άλλοι θεωρούν ότι το ?άγριο? σκυλί είναι για τους άντρες, ενώ τα πιο ήρεμα για τις γυναίες κλπ. Άλλοι πολύ απλά έλκονται από την ομορφιά του σκύλου κλπ
Η συγγραφέας είναι κριτική επίσης και στο φαινόμενο της καθαρότητας της ράτσας, καθώς οδηγεί σε σκύλους με προβλήματα, μόνο και μόνο για να ικανοποιείται η αισθητική. Αναφέρει τον σκωτικό ποιμενικό, που από την εποχή της ?Λάσσης? μέχρι σήμερα το κεφάλι του και το ρύγχος του έχουν γίνει επικίνδυνα στενά. Για την συγγραφέα η καλύτερη επιλογή είναι το θηλυκό ημίαιμο σκυλί.
Αν έχετε χρόνο διαβάστε το αξίζει τον κόπο. Θα δείτε με άλλο μάτι όχι μόνο τα ζώα, αλλά κυρίως τους αυτιστικούς.
Σύμφωνα με το πόρισμα που έδωσε στη δημοσιότητα ο ανεξάρτητος οργανισμός Worldwatch Ιnstitute που αναλύει δεδομένα για ζητήματα παγκόσμιας σπουδαιότητας σε διάφορους τομείς, αν θέλουμε να προλάβουμε τις καταστρεπτικές επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών στον πλανήτη θα πρέπει ως το 2050 να έχουν μηδενιστεί οι εκπομπές άνθρακα στην ατμόσφαιρα.Το πόρισμα φέρνει για μία ακόμη φορά στην πρώτη γραμμή των συζητήσεων το ζήτημα της ανάπτυξης και προώθησης εναλλακτικών και φιλικότερων προς το περιβάλλον πηγών ενέργειας. Επιστήμονες του Πανεπιστημίου Στάνφορντ μελέτησαν τις βασικότερες εναλλακτικές μορφές ενέργειας και τις κατέταξαν λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο τις ποσότητες βλαβερών για την ατμόσφαιρα αερίων που παράγουν αλλά και τις επιπτώσεις που έχει η λειτουργία τους συνολικά στο περιβάλλον. Ειδική μνεία γίνεται για τα βιοκαύσιμα, που δεν μπήκαν καν στη λίστα, αφού κρίνονται ως άκρως «αντιοικολογικά». Η λίστα έχει ως εξής (στην πρώτη θέση είναι η πιο φιλική προς το περιβάλλον μορφή ενέργειας):
1) Αιολική ενέργεια.
2) Ηλιακοί καθρέφτες που θερμαίνουν καυστήρες με νερό παράγοντας τελικά ενέργεια από τους ατμούς.
3) Γεωθερμική ενέργεια.
4) Παλιρροϊκή ενέργεια.
5) Ηλιακή ενέργεια.
6) Ενέργεια που παράγεται από τα κύματα στους ωκεανούς.
7) Υδροηλεκτρικά φράγματα.
από το ΒΗΜΑ 16 /01/09
Αλτσχάϊμερ: Η «νόσος των ηλικιωμένων» πλήττει ανθρώπους κάτω των 60 χρόνων
5 Ιαν 2009 από ΚΑΜΠΑΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ
Έρευνα της Εταιρείας Αλτσαχάϊμερ του Καναδά αποκαλύπτει ότι από τους 500.000 πάσχοντες από τη νόσο ή από άλλες μορφές άνοιας, είναι κάτω των 65 χρόνων, ενώ 59.000 είναι νεότεροι των 60, απειλώντας το μύθο που θέλει τη νόσο να προσβάλει τους ηλικιωμένους.
Σύμφωνα με πρόβλεψη των ερευνητών, μέσα στην επόμενη πενταετία, 250.000 Καναδοί ενδέχεται να αναπτύξουν Αλτσχάιμερ και άλλης μορφής αμνησία, ενώ στα επόμενα 25 χρόνια, ο αριθμός του συνόλου των ασθενών αναμένεται να ανέλθει σε 1-1,3 εκατομμύρια.
Όπως έγινε δε, γνωστό, πολλά από τα άτομα που προσβάλλονται από την ασθένεια, απασχολούνται σε ηγετικές θέσεις, στον επιχειρηματικό και βιομηχανικό τομέα.
Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύονται στο τελευταίο τεύχος της Μηνιαίας Επιθεώρησης για την Ευαισθητοποίηση στο Αλτζχάιμερ, που κυκλοφόρησε μόλις σήμερα στον Καναδά και σύμφωνα με αυτή, ένας στους ένδεκα πάσχοντες, άνω των 65, είναι Καναδοί. Παράλληλα, 72% των πασχόντων είναι γυναίκες.
Η Εταιρεία Αλτσχάιμερς του Καναδά καλεί το δημόσιο σύστημα υγείας να επενδύσει στην έρευνα για την ασθένεια, προκειμένου να αντιμετωπίσει τη ραγδαία ανάπτυξή της στον πληθυσμό της χώρας.
Από την Καθημερινή 5/01/09
Η κλιματική αλλαγή είναι ήδη εδώ !
8 Δεκ 2008 από ΚΑΜΠΑΡΑΚΗ ΕΛΕΝΗ
Δέκα απαντήσεις για όσα συζητούν 190 χώρες του πλανήτη αυτές τις μέρες στη σύνοδο του ΟΗΕ, στο Πόζναν της Πολωνίας
Τι είναι η κλιματική αλλαγή; Τι την προκαλεί; Ποιες είναι οι συνέπειες για τον πλανήτη και τελικά για εμάς τους ανθρώπους; Τι πρέπει να κάνουμε για να σταματήσει και γιατί επιτέλους δεν το κάνουμε; Οι κυβερνήσεις θα λάβουν τελικά τα μέτρα που πρέπει ή 40 χώρες θα βυθιστούν στη θάλασσα; Αρκεί να κοιτάξουμε το θερμόμετρο μόλις δύο εβδομάδες πριν από τα Χριστούγεννα για να συνειδητοποιήσουμε ότι η κλιματική αλλαγή είναι εδώ και μας αφορά. Οσα συμβαίνουν στο Πόσναν στη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα που ξεκίνησε στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας και θα ολοκληρωθεί στις 12 Δεκεμβρίου, θα καθορίσουν τη γεωγραφία της γης τις επόμενες δεκαετίες.
1. Τι συμβαίνει αυτές τις μέρες στο Πόζναν;
2. Τι χαρακτηρίζουμε κλιματική αλλαγή;
3. Πώς πιστοποιείται η κλιματική αλλαγή;
4. Ποιες θα είναι οι συνέπειές της;
5. Ποιες δραστηριότητες συμβάλλουν;
6. Τι προέβλεπε το Πρωτόκολλο του Κιότο;
7. Το Κιότο ήταν αποτελεσματικό;
8. Πόσο πρέπει να μειωθούν οι εκπομπές;
9. Τι στόχους έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ενωση;
10. Εμπόδιο για το κλίμα η οικονομική κρίση;
Η οικονομική κρίση έχει δημιουργήσει σκεπτικισμό σε σχέση με τα φιλόδοξα σχέδια για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Χαρακτηριστικά, τα αυτοκίνητα ευθύνονται για το 12% των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Ομως οι αυτοκινητοβιομηχανίες αντιδρούν στα προτεινόμενα από την Επιτροπή μέτρα για την παραγωγή αυτοκινήτων με μειωμένες εκπομπές. Πολλοί, ωστόσο, κρίνουν ότι η οικονομική κρίση μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα για την ανάπτυξη μιας άλλης… ανάπτυξης. Πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ, του Παγκόσμιου Οργανισμού Εργασίας και του Παγκόσμιου Οργανισμού Εργοδοτών έδειξε ότι «πράσινες επενδύσεις» ύψους 630 δισ. δολαρίων θα δημιουργήσουν 20 εκατ. θέσεις εργασίας μέχρι το 2030.
Των Τανιας Γεωργιοπουλου – Γιαννη Ελαφρου από την Καθημερινή 07/12/2008

