ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ

   ΕΝΟΤΗΤΑ 49  Τα αποτελέσματα του Β΄ του Παγκόσμιου πολέμου  και η ίδρυση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών

1. Ποιες ήταν οι συνέπειες του του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου 

• Οι ανθρώπινες απώλειες:Από τα 50 εκ. νεκρών και αγνοουμένων, τα 35 εκ. ήταν Ευρωπαίοι.Τεράστιος ήταν ο αριθμός των άμαχων θυμάτων.
• Οι αναγκαστικές μετακινήσεις πληθυσμών: Ο πόλεμος προκάλεσε μετακινήσεις περίπου 30 εκ. ανθρώπων, οι οποίοι στο τέλος του πολέμου συγκροτούσαν ένα τεράστιο, διάσπαρτο ανθρώπινο πλήθος χωρίς κανένα μέσο διαβίωσης.
• Οι υλικές καταστροφές:Στη Σοβιετική Ένωση είχαν καταστραφεί 6 εκατομμύρια σπίτια.Στην Πολωνία είχε καταστραφεί το 80% της βιομηχανίας.Στη Γαλλία είχαν υποστεί σοβαρές ζημιές σχεδόν όλα τα λιμάνια και μεγάλο μέρος του συγκοινωνιακού και σιδηροδρομικού δικτύου.Πολλές πόλεις είχαν ισοπεδωθεί.Η συνολική βιομηχανική παραγωγή της Ευρώπης είχε φτάσει στα τέλη του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου μόλις το 50% της προπολεμικής.Τα περισσότερα κράτη είχαν δανειστεί για να προετοιμαστούν για τον πόλεμο και τώρα υποχρεώνονταν να το ξανακάνουν για να αρχίσουν την ανοικοδόμηση, με το μεγαλύτερο μέρος των δανείων να προέρχεται από τις ΗΠΑ.
• Η κατάρρευση του βιοτικού επιπέδου: Το βιοτικό επίπεδο είχε καταρρεύσει, αν και με σοβαρές αποκλίσεις μεταξύ των χωρών.Η Βρετανία κατάφερε να διασώσει μεγάλο μέρος της βιομηχανίας και του εμπορικού της στόλου, ενώ ο ενεργός πληθυσμός της αυξήθηκε χάρη στη μαζική είσοδο των γυναικών στην αγορά εργασίας.Η χειρότερη κατάσταση επικράτησε στη Γερμανία και στην Αυστρία, που μαστίζονταν από την πείνα, τη μαύρη αγορά και τον κίνδυνο επιδημιών.
• Η ηθική καταρράκωση: Οι εμπόλεμοι βομβάρδιζαν μαζικά, με σκοπό να καταρρακώσουν το ηθικό των αμάχων και να εξαναγκάσουν τον εχθρό να συνθηκολογήσει.Ο πόλεμος συνοδεύτηκε από ανήκουστες θηριωδίες, μαζικές εκτελέσεις αμάχων, βιασμούς και λεηλασίες.Τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, οι θάλαμοι αερίων, τα φρικιαστικά πειράματα σε αιχμαλώτους, τα βασανιστήρια, οι μαζικές εκτελέσεις αμάχων και η γενοκτονία των Εβραίων δίνουν στη ναζιστική Γερμανία τα πρωτεία της φρίκης.
• Η εξασθένιση του διεθνούς ρόλου της Ευρώπης: Η κατεστραμμένη Ευρώπη του 1945 ήταν αντικείμενο ανταγωνισμού των δύο υπερδυνάμεων, των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ένωσης.Το κίνημα ανεξαρτητοποίησης των αποικιών άρχισε να εξαπλώνεται.

2. Πότε και γιατί ιδρύεται ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ);

Ίδρυση: το 1945 με τη συμμετοχή πενήντα κρατών.

Έδρα:  η Νέα Υόρκη.

Σκοποί:

1. η διαφύλαξη της ειρήνης,
2. η προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων,
3. η εξασφάλιση ίσων δικαιωμάτων για όλους τους λαούς,
4. η φροντίδα για τους πρόσφυγες,
5. η προστασία του περιβάλλοντος.

Δομή:

1. Το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι το κυριότερο όργανο απόφάσεων, που αποτελείται από μόνιμα μέλη με δικαίωμα βέτο (ΗΠΑ, Ρωσία, Μ. Βρετανία, Γαλλία, Κίνα) και μη μόνιμα μέλη που εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση
2. η ετήσια Γενική Συνέλευση στην οποία συμμετέχουν όλα τα κράτη-μέλη.
3. Η Γενική Γραμματεία.

Απολογισμός λειτουργίας του ΟΗΕ:

Έγινε από νωρίς πεδίο ανταγωνισμού των ισχυρών.

Σε ορισμένες περιπτώσεις πέτυχε τους στόχους του.

Πολλές φορές αποδείχτηκε αδύναμος να επιβάλει το διεθνές δίκαιο.

Σημαντικό υπήρξε το έργο του στην παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και στη

διάσωση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 17 Μαΐου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 48 Κατοχή, Αντίσταση και Απελευθέρωση

Τι εννοούμε όταν λέμε «τριπλή κατοχή»;

Η κατεχόμενη Ελλάδα χωρίστηκε σε τρεις ζώνες, τη γερμανική (Κρήτη, Αττική, ορισμένα νησιά του Αιγαίου, το μεγαλύτερο τμήμα της Μακεδονίας,), τη βουλγαρική (τμήμα της ανατολικής Μακεδονίας και Θράκη) και την ιταλική (η υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα, τα μη γερμανοκρατούμενα νησιά του Αιγαίου και τα Επτάνησα).

Ποιοι ανέλαβαν την διακυβέρνηση της σκλαβωμένης χώρας ;

Οι κατακτητές διόρισαν κυβέρνηση δωσίλογων με πρωθυπουργό τον Τσολάκογλου και επέβαλαν μέτρα καταστολής.

Ποια πολιτική εφάρμοσαν οι Γερμανοί και οι Βούλγαροι κατακτητές;

• Οι Γερμανοί ξεκλήρισαν τις εβραϊκές κοινότητες της Ελλάδας.
• Οι Βούλγαροι εφάρμοσαν πολιτική εκβουλγαρισμού στην Α. Μακεδονία, η οποία προκάλεσε μαζικές εκτελέσεις Ελλήνων που εξεγέρθηκαν.
• Οι κατακτητές δέσμευσαν τους οικονομικούς πόρους της χώρας, με αποτέλεσμα την εμφάνιση φαινομένων μαύρης αγοράς.
• Το χειμώνα του 1941 – 1942 εξαπλώθηκε η πείνα.

Ποια ήταν η πρώτη πράξη αντίστασης;

Η αντίσταση ξεκίνησε με μεμονωμένες ενέργειες, με πιο εντυπωσιακή την υποστολή της χιτλερικής σημαίας από τους φοιτητές Γλέζο και Σάντα.

Πότε και ποιες αντιστασιακές οργανώσεις δημιουργούνται; Με ποιους σκοπούς;

Από το φθινόπωρο του 1941 δημιουργήθηκαν οι πρώτες οργανώσεις αντίστασης.

Α) Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)

• Ίδρυση: ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του ΚΚΕ και τη συνεργασία μικρότερων αριστερών κομμάτων.

• Σκοποί: η οργάνωση του αγώνα εναντίον των κατακτητών και η διασφάλιση της δυνατότητας των Ελλήνων να επιλέξουν μόνοι τους μετά την απελευθέρωση τη μορφή διακυβέρνησης της χώρας.

Β) Εθνικός Δημοκρατικός Ελληνικός Σύνδεσμος (ΕΔΕΣ)

• Ίδρυση: ιδρύθηκε από τον συνταγματάρχη Ν. Ζέρβα.
• Σκοποί: απελευθέρωση της Ελλάδας και εγκαθίδρυση μετά τον πόλεμο αβασίλευτης δημοκρατίας.

Γ) Εθνική Και Κοινωνική Απελευθέρωση (ΕΚΚΑ)

• Η σημαντικότερη από τις μικρότερες αντιστασιακές οργανώσεις, που ήταν και η μόνη από αυτές η οποία διέθετε ένοπλο τμήμα με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Ψαρρό.

Τι ήταν ο Εθνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός  Στρατός (ΕΛΑΣ);

Ήταν το ένοπλο τμήμα του ΕΑΜ που ιδρύθηκε το Φεβρουάριο του 1942 με επικεφαλής τον Άρη Βελουχιώτη, αντιστασιακό ψευδώνυμο του Θ. Κλάρα, κομμουνιστή γεωπόνου από τη Λαμία.

Πότε από ποιους και γιατί έγινε η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου;

• Έγινε τον Νοέμβριο του 1942.Ήταν κορυφαία πράξη της αντίστασης.
•  Ήταν  η μόνη στην οποία συνεργάστηκαν οι δύο μεγαλύτερες αντιστασιακές οργανώσεις, το ΕΑΜ και ο ΕΔΕΣ, μαζί με βρετανούς καταδρομείς.
•  Πέτυχε τη διακοπή του εφοδιασμού του γερμανικού στρατού της Αφρικής για σημαντικό χρονικό διάστημα.

Πώς εκδηλώθηκε η αντίσταση στις πόλεις;

• Η απεργία των υπαλλήλων στις τηλεπικοινωνίες το 1942 υποχρέωσε τις αρχές να προβούν σε παροχές.
• Η μεγάλη γενική απεργία το  1943 εμπόδισε τις αρχές κατοχής να στείλουν Έλληνες στη Γερμανία για εργασία.
• Η κηδεία του Παλαμά έγινε αφορμή για ένα ακόμη συλλαλητήριο.
• Η νεολαία συμμετείχε στις κινητοποιήσεις, κυρίως μετά την ίδρυση από το Ε.Α.Μ. της Ένωσης Πανελλαδικής Οργάνωσης Νέων (ΕΠΟΝ).
• Οι γυναίκες πήραν ενεργά μέρος στην αντίσταση.

 Πώς αντέδρασαν οι κατακτητές στις πράξεις αντίστασης; Τι ήταν τα  τάγματα ασφαλείας;

• Οι κατακτητές έκαναν μαζικές εκτελέσεις αμάχων σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, με πιο ακραία εκείνη των Καλαβρύτων το Δεκέμβριο του 1943.
• Τάγματα ασφαλείας: ένοπλα σώματα Ελλήνων, που οργανώθηκαν από τους κατακτητές σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις δωσίλογων και χρησιμοποιήθηκαν εναντίον του Ε.Α.Μ., του Ε.Λ.Α.Σ. και αμάχων.

Τι ήταν α) η «Ελεύθερη Ελλάδα», β) Κυβέρνηση του βουνού και γ) το Εθνικό Συμβούλιο;

α )«Ελεύθερη Ελλάδα»: Έτσι ονομάστηκαν οι περιοχές της Ελλάδας που, χάρη στην Αντίσταση, δεν ελέγχονταν από τους κατακτητές. Σε αυτές, με πρωτοβουλία του Ε.Α.Μ. οργανώθηκαν λαϊκές μορφές αυτοδιοίκησης και πολιτιστικές δράσεις.

β)Η Κυβέρνηση του βουνού : ιδρύθηκε από το Ε.Α.Μ. το Μάρτιο του 1944 για να αναλάβει τη διοίκηση των απελευθερωμένων περιοχών και να οργανώσει εκλογές για την ανάδειξη Εθνικού Συμβουλίου.

γ )Εθνικό Συμβούλιο:  ήταν η εθνοσυνέλευση που συστάθηκε, ύστερα από εκλογές, στην «ελεύθερη Ελλάδα» Στις εκλογές αυτές, για πρώτη φορά πήραν μέρος και οι γυναίκες. Το Εθνικό συμβούλιο συνήλθε στο χωριό Κορυσχάδες της Ευρυτανίας.

Πού, πότε κι από ποιους οργανώθηκε η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας;

Ο σχηματισμός της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας αποφασίστηκε στις 20 Μαΐου 1944, με τη Συμφωνία του Λιβάνου, η οποία υπογράφηκε από τις ελληνικές πολιτικές και αντιστασιακές δυνάμεις και την κυβέρνηση του Καΐρου.

Πότε γίνεται η απελευθέρωση και ποιος ανέλαβε πρωθυπουργός;

Η απελευθέρωση έγινε στις 12 Οκτωβρίου 1944 και, αμέσως μετά, ανέλαβε την εξουσία η κυβέρνηση εθνικής ενότητας με πρωθυπουργό τον Γ. Παπανδρέου.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 16 Μαΐου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 47 Η συμμετοχή της Ελλάδας στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο (ερωτήσεις και απαντήσεις)

Η διάταξη του ελληνικού και του ιταλικού στρατού τον Οκτώβριο του 1940.

Ποια ήταν τα προμηνύματα του πολέμου για την Ελλάδα;

• Οι Ιταλοί κατέλαβαν την Αλβανία το 1939 και κλιμάκωσαν την επιθετικότητά τους εναντίον της Ελλάδας.
• Στις 15 Αυγ. 1940 υποβρύχιο, πιθανότατα ιταλικό, βύθισε στην Τήνο το ελληνικό πολεμικό πλοίο Έλλη.

Ποια ήταν τα βασικά γεγονότα του  ελληνοϊταλικού πολέμου;

• Η Ιταλία απαίτησε στις 28 Οκτ. 1940 να γίνει δεκτή η είσοδος των στρατευμάτων της στην Ελλάδα.
• Ο Μεταξάς έδωσε αρνητική απάντηση στο ιταλικό τελεσίγραφο.
• Οι Ιταλοί εισέβαλαν και οι ελληνικές δυνάμεις υποχρεώθηκαν σε υποχώρηση μέχρι τα μέσα Νοεμβ. 1940.
• Οι Έλληνες αντεπιτέθηκαν και κατέλαβαν τις αλβανικές πόλεις Κορυτσά, Μοσχόπολη, Πόγραδετς, Αργυρόκαστρο και Άγιοι Σαράντα.
• Ο Μεταξάς πέθανε (τέλη Ιαν. 1941) και ο Γεώργιος Β΄ διόρισε πρωθυπουργό τον Αλ. Κορυζή.
• Οι Ιταλοί πραγματοποίησαν το Μάρτ. του 1941 την «εαρινή επίθεση», αλλά συνάντησαν ισχυρή ελληνική αντίσταση.
• Το ελληνικό πολεμικό ναυτικό σημείωσε σημαντικές επιτυχίες και η ελληνική αεροπορία υποστήριξε τις χερσαίες επιχειρήσεις.

Ποια ήταν τα βασικά γεγονότα του ελληνογερμανικού πολέμου;

• Οι Γερμανοί επιτέθηκαν στην Ελλάδα από γιουγκοσλαβικό και βουλγαρικό έδαφος στις 6 Απρ. 1941.
• Τα γερμανικά στρατεύματα, αφού έκαμψαν την ελληνική αντίσταση, άρχισαν να προωθούνται προς την Αθήνα.
• Ο αντιστράτηγος Τσολάκογλου υπέγραψε, με δική του πρωτοβουλία, συνθηκολόγηση.
• Οι Γερμανοί κατέλαβαν την Αθήνα στις 27 Απρ. 1941.
• Η αντίσταση συνεχίστηκε στην Κρήτη.
• Οι Γερμανοί κατέλαβαν την Κρήτη στα τέλη Μαΐου 1941.
• Ο βασιλιάς Γεώργιος Β΄ και η κυβέρνηση κατέφυγαν στο Κάιρο.

https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=lWgzx5xzrtg

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 16 Μαΐου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 46  Ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος

Δείτε το χρονικό του  Β΄Παγκοσμίου πολέμου:

Α) Ποια ήταν η αφορμή και πότε γίνεται η έκρηξη του πολέμου;

Αφορμή: η γερμανική εισβολή στην Πολωνία.

Έναρξη: την 1η Σεπτ. 1939 Βρετανία και Γαλλία κήρυξαν τον πόλεμο στη Γερμανία.

Β) Ποιες ήταν οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη  το 1939 – 1941;

1. Οι Γερμανοί τον πρώτο μήνα του πολέμου κυρίευσαν την Πολωνία.
2. Οι Γερμανοί κατέλαβαν τη Δανία, την Ολλανδία, το Λουξεμβούργο, τη Νορβηγία και το Βέλγιο με εφαρμογή της τακτικής του πολέμου – αστραπή.
3. Οι Γάλλοι συνθηκολόγησαν με τη Γερμανία, ύστερα από μάχη δέκα ημερών.
4. Ορισμένοι Γάλλοι με επικεφαλής τον στρατηγό Ντε Γκολ κατέφυγαν στη Αγγλία και κήρυξαν την αντίσταση εναντίον των Γερμανών κατακτητών.
5. Η γερμανική αεροπορία βομβάρδισε μαζικά τη Μ. Βρετανία, η οποία με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Ουίνστον Τσόρτσιλ δεν κάμφθηκε.
6. Οι Γερμανοί και οι Βούλγαροι κατέλαβαν τη Γιουγκοσλαβία και την Ελλάδα.

Γ) Πώς  οργανώθηκε η  κατακτημένη Ευρώπη;

• δέσμευση των οικονομικών πόρων των κατακτημένων χωρών,
• συστηματική προπαγάνδα σε βάρος των κατακτημένων λαών,
• άσκηση βίας με βασανιστήρια και μαζικές εκτελέσεις,
• μαζική εξόντωση των Εβραίων και των Ρομά (τσιγγάνων).

Δ) Ποια ήταν η αντίδραση των κατακτημένων ;

• εκδήλωση κινημάτων αντίστασης.

Ε) Πώς εξελίχθηκε η  γερμανική επίθεση στη Σοβιετική ένωση;

• Ανεπιτυχής επίθεση των γερμανικών δυνάμεων σε Λένινγκραντ και Μόσχα τον Ιούν. του 1941
•  εξουθένωση των γερμανικών στρατευμάτων κατά το βαρύ χειμώνα του 1941 –1942
•  νέα γερμανική επίθεση την άνοιξη του 1942 →
• ήττα των Γερμανών στη μάχη του Στάλινγκραντ  (Σεπτ. 1942 – Φεβρ. 1943)

Στ) Πώς εξελίχθηκαν οι  επιχειρήσεις στην Αφρική;

• Οι Ιταλοί, με ορμητήριο τη Λιβύη, επιτέθηκαν ανεπιτυχώς στις αγγλικές δυνάμεις της Αιγύπτου με στόχο την κατάληψη της διώρυγας του Σουέζ.
• Στο μέτωπο της Β. Αφρικής, οι συμμαχικές δυνάμεις νίκησαν τα γερμανικά και ιταλικά στρατεύματα.

Ζ) Ποιες ήταν οι επιχειρήσεις στην Άπω Ανατολή;

• Τα ιαπωνικά πολεμικά αεροπλάνα επιτέθηκαν εναντίον του αμερικανικού πολεμικού στόλου στο Περλ Χάρμπορ (7 Δεκ. 1941).
• Οι ΗΠΑ κήρυξαν τον πόλεμο στην Ιαπωνία και στις δυνάμεις του Άξονα.

Η) Ποιο ήταν το τέλος του πολέμου;

• Οι συμμαχικές δυνάμεις της Β. Αφρικής αποβιβάστηκαν στην Ιταλία, καθαίρεσαν τον Μουσολίνι και υπέγραψαν ανακωχή με το διάδοχό του Μαντόλιο.
• Οι συμμαχικές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στη Νορμανδία στις 6 Ιουν. 1944  και απελευθέρωσαν τη Γαλλία, το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και την Ολλανδία.
• Τον Ιούνιο του 1944 ξεκίνησε η σοβιετική αντεπίθεση.
• Ιταλοί αξιωματικοί εκτέλεσαν τον Μουσολίνι.
• Αμερικανικά, αγγλικά, γαλλικά και σοβιετικά στρατεύματα πολιόρκησαν το Βερολίνο στις αρχές Μαΐου 1945.
• Ο Χίτλερ αυτοκτόνησε και η Γερμανία συνθηκολόγησε.
• Οι ΗΠΑ αποφάσισαν να βομβαρδίσουν τις ιαπωνικές πόλεις Χιροσίμα και Ναγκασάκι με ένα νέο όπλο, την ατομική βόμβα.
• Η Ιαπωνία συνθηκολόγησε και ο πόλεμος τελείωσε.

https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=PyZyRgalTfk

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 16 Μαΐου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 45 Τα προμηνύματα και τα αίτια του Β΄Παγκοσμίου πολέμου (ερωτήσεις και απαντήσεις)

Ποια ήταν τα προμηνύματα του πολέμου;

1. Η Ιαπωνία κατέλαβε την κινεζική επαρχία της Ματζουρίας το 1931.
2. Η χιτλερική Γερμανία εγκατέλειψε την Κοινωνία των Εθνών το 1934 και επανέφερε την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία το 1935 κατά παράβαση της συνθήκης των Βερσαλιών.
3. Η φασιστική Ιταλία κατέλαβε την Αιθιοπία το 1936 και αποχώρησε από την Κοινωνία των Εθνών.
4. Η Γερμανία κατέλαβε τη αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη της Ρηνανίας το 1936.
5. Η Γερμανία και η Ιταλία συμμετείχαν στον εμφύλιο πόλεμο της Ισπανίας το 1936 – 1939 υπέρ του φασίστα Φράνκο.
6. Το 1936 σχηματίστηκε ο Άξονας Ρώμης – Βερολίνου.
7. Η Γερμανία, η Ιταλία και η Ιαπωνία υπέγραψαν το Αντιδιεθνιστικό Σύμφωνο, με στόχο την καταπολέμηση του κομμουνισμού και την υποστήριξη του φασισμού σε παγκόσμιο επίπεδο.
8. Η Ιαπωνία κήρυξε τον πόλεμο στην Κίνα το 1937.
9. Η Γερμανία ενσωμάτωσε την Αυστρία το 1938.
10. Η Βρετανία και η Γαλλία υπέγραψαν τη συμφωνία του Μονάχου στις 29 Σεπτ. 1938, με την οποία αποδέχονταν την προσάρτηση της Δ. Τσεχοσλοβακίας στη Γερμανία.
11. Ο Χίτλερ διέλυσε την Τσεχοσλοβακία το 1939, θέτοντας τη Βοημία υπό γερμανική προστασία και ανακηρύσσοντας τη Σλοβακία ανεξάρτητη αλλά υπό γερμανική κηδεμονία.
12. Η Ιταλία κατέλαβε την Αλβανία το 1939.
13. Ο Χίτλερ απαίτησε να παραχωρηθεί ο πολωνικός διάδρομος του Ντάντσιχ στη Γερμανία, ενώ η Βρετανία και η Γαλλία ανακοίνωσαν ότι θα κήρυτταν τον πόλεμο στη Γερμανία, εάν αυτή προχωρούσε σε επίθεση εναντίον της Πολωνίας.
14. Η Γερμανία και η Σοβιετική Ένωση υπέγραψαν σύμφωνο μη επίθεσης (Σύμφωνο Ρίμπεντροπ – Μολότωφ) τον Αύγ. του 1939, που εξασφάλιζε στη Γερμανία ότι δε θα δεχόταν επίθεση από τα ανατολικά.

Ποιες συμφωνίες υπέγραψαν η Ιταλία η Γερμανία και η Ιαπωνία; 

Ο Χίτλερ και Μουσολίνι σύναψαν συμμαχία που έγινε γνωστή ως Άξονας Ρώμης-Βερολίνου  το 1936. Ακολούθησε η υπογραφή του Αντιδιεθνιστικού Συμφώνου από τη Γερμανία, την Ιταλία και την Ιαπωνία, το οποίο στόχευε στην καταπολέμηση του κομμουνισμού και στην υποστήριξη του φασισμού σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ποια ήταν τα αίτια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου; 

1. Οι ταπεινωτικοί όροι που επιβλήθηκαν στα ηττημένα κράτη του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου και κυρίως στη Γερμανία.
2. Τα ανικανοποίητα πιεστικά αιτήματα χωρών και εθνοτήτων από τις συνθήκες του Α΄ Παγκόσμιου πολέμου.
3. Η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε το 1929 ευνοώντας την επιβολή ολοκληρωτικών καθεστώτων.
4. Ο φόβος των δυτικών Δυνάμεων απέναντι στη Σοβιετική Ένωση, που τις έκανε να βλέπουν για πολύ καιρό τη ναζιστική Γερμανία ως ανάχωμα το οποίο θα εμπόδιζε την εξάπλωση της σοβιετικής επιρροής στην Ευρώπη.
5. Η αδυναμία της Κοινωνίας των Εθνών να παρέμβει αποτελεσματικά στις εξελίξεις.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 15 Μαΐου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 43 Η Ελλάδα του Μεσοπολέμου. Η δικτατορία της 4ης Αυγούστου 1936.

1. Κάτω από ποιες συνθήκες ανακηρύχθηκε η Β΄ Ελληνική Δημοκρατία; 

• Μετά τον μικρασιατικό πόλεμο, επειδή μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας απέδιδε ευθύνες στη μοναρχία, τέθηκε ξανά το ζήτημα του πολιτεύματος.
• Ο πρωθυπουργός Α. Παπαναστασίου πρότεινε την ανακήρυξη αβασίλευτης δημοκρατίας.
• Με δημοψήφισμα, τον Απρ. του 1924, ανακηρύχθηκε η Β΄ Ελληνική Δημοκρατία.

2. Ποιες είναι οι τρεις περίοδοι της Αβασίλευτης Ελληνικής Δημοκρατίας;

• Α΄ Περίοδος 1828-1832
• Β΄ Περίοδος 1924-1935
• Γ΄ Περίοδος 1974- ως σήμερα…

3. Ποια ήταν τα σημαντικότερα γεγονότα της περιόδου 1924-1928;

• Κυρίαρχο στοιχείο της περιόδου ήταν η κυβερνητική αστάθεια.
• Το 1918 ιδρύθηκε ΓΣΕΕ (Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος) και το ΣΕΚΕ,  (Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδος) που το 1924 μετονομάστηκε σε ΚΚΕ (Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος).
• Το 1925 ο στρατηγός Θ. Πάγκαλος επέβαλε δικτατορία, την οποία σύντομα ανέτρεψε ένας άλλος στρατιωτικός, ο Γ. Κονδύλης.
• Ο Κονδύλης προκήρυξε εκλογές από τις οποίες προέκυψε οικουμενική κυβέρνηση, που πρότεινε την ψήφιση του δημοκρατικού συντάγματος του 1927.

4. Το 1928 τις εκλογές κέρδισε ο Βενιζέλος με το κόμμα των Φιλελευθέρων (τετραετία 1928-1932).Ποια ήταν τα βασικά σημεία της πολιτικής του Βενιζέλου;

• οικονομική ανάπτυξη,
• εδραίωση της δημοκρατίας,
• εκπαιδευτική μεταρρύθμιση,
• εξωτερική πολιτική, που επιδίωκε την προσέγγιση με τις γειτονικές χώρες,
• το «ιδιώνυμο», ένας νόμος που ψηφίστηκε το 1929 και καθιέρωνε ως αδίκημα την προβολή ιδεών που στόχευαν στη βίαιη ανατροπή του πολιτεύματος.

5. Πότε και γιατί ο Βενιζέλος κήρυξε την Ελλάδα σε πτώχευση;

Το 1932, λόγω της διεθνούς οικονομικής κρίσης του 1929 και των επιπτώσεών της στην Ελλάδα.

6. Ποια ήταν τα αποτελέσματα των εκλογών του 1933 και πώς αντέδρασαν σε αυτά οι Βενιζελικοί;

• Στις εκλογές της 5ης Μαρτ. 1933 νίκησαν τα αντιβενιζελικά κόμματα. Έτσι το Λαϊκό Κόμμα παίρνει την εξουσία
• Την ίδια νύχτα εκδηλώθηκε πραξικόπημα από βενιζελικούς αξιωματικούς το οποίο απέτυχε.
• Την εξουσία ανέλαβε ο ηγέτης του Λαϊκού κόμματος Π. Τσαλδάρης.
• Απόπειρα δολοφονίας κατά του Βενιζέλου κορύφωσε την πολιτική κρίση.

7. Το κίνημα του 1935 και η παλινόρθωση της βασιλείας 

• Την 1η Μαρτ. εκδηλώθηκε νέο βενιζελικό κίνημα που κατεστάλη από τον υπουργό Στρατιωτικών Γ. Κονδύλη.
• Ο Ι. Μεταξάς και ο Γ. Κονδύλης πίεζαν τον πρωθυπουργό Τσαλδάρη να διενεργήσει δημοψήφισμα για το πολίτευμα, προκειμένου να επανέλθει η μοναρχία.
• Ο Κονδύλης τελικά ανέτρεψε τον Τσαλδάρη, επέβαλε δικτατορία και επανέφερε το μοναρχικό καθεστώς (Νοέμ. 1935).

8. Ποιες ήταν οι πολιτικές εξελίξεις μετά την παλινόρθωση (επιστροφή βασιλιά); Πώς επιβλήθηκε η Δικτατορία του Μεταξά; 

• Ο Γεώργιος Β΄ παραμέρισε τον Κονδύλη και χορήγησε αμνηστία στους πολιτικούς που συμμετείχαν στο κίνημα του 1935.
• Το 1936 έγιναν άκαρπες εκλογές, καθώς βενιζελικοί και βασιλικοί αναδείχθηκαν ισοδύναμοι με αποτέλεσμα το ΚΚΕ με 15 βουλευτές να παίζει ρόλο ρυθμιστικό.
• Ο Γεώργιος Β΄ ανέθεσε την πρωθυπουργία στον Ι. Μεταξά, που ήταν γνωστός για τις αντιδημοκρατικές του ιδέες.
• Η πρωθυπουργοποίησηή του Μεταξά και η όξυνση της οικονομικής κρίσης προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις.
• Αποκορύφωμα τους ήταν τον Μάιο του 1936 οι αιματηρές διαδηλώσεις στη Θεσσαλονίκη.
• Στις 4 Αυγούστου 1936 ο Γεώργιος Β΄ και ο Μεταξάς κήρυξαν δικτατορία.

9. Ποιες ήταν οι επιδιώξεις του Μεταξά με την επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου (1936);

• Ο Μεταξάς επιδίωκε να εφαρμόσει στην Ελλάδα ένα καθεστώς στα πρότυπα της φασιστικής Ιταλίας και της ναζιστικής Γερμανίας.
• Δημιούργησε την Εθνική Οργάνωση Νεολαίας (ΕΟΝ), για να παίξει το ρόλο φασιστικού κόμματος.
• Επιδίωξε να κερδίσει τους αγρότες και τους εργάτες με συστηματική προπαγάνδα και με μέτρα κοινωνικού χαρακτήρα.
• Στην εξωτερική πολιτική, ο Μεταξάς με το Γεώργιο Β’ ακολούθησαν τη Μ. Βρετανία, θεωρώντας ότι σε περίπτωση πολέμου αυτή θα επικρατούσε.

10. Πώς κρίνεται το καθεστώς της 4^ης Αυγούστου; Σε τι διέφερε από τον φασισμό και τον ναζισμό;

• Ο Μεταξάς οργάνωσε τελικά ένα αυταρχικό κράτος χωρίς λαϊκή υποστήριξη που καταδίωξε τους κομμουνιστές.
• Η διαφορά από τον φασισμό και τον ναζισμό ήταν ότι ποτέ δεν απέκτησε ισχυρή κοινωνική στήριξη.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 11 Μαΐου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 42 Πολιτικές διαστάσεις της κρίσης του 1929 (ερωτήσεις και απαντήσεις)

Ντοκιμαντέρ για τον Στάλιν

https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=Z7rGxPfjoNI

Η άνοδος του Μουσολίνι στην Ιταλία

https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=QBC8y8XM6oI

1.Ποιες ήταν οι  πολιτικές και ιδεολογικές διαστάσεις της κρίσης του Μεσοπολέμου;

• Μετά την οικονομική κρίση του 1929, οι άνθρωποι άρχισαν να δυσπιστούν απέναντι στα φιλελεύθερα δημοκρατικά πολιτεύματα.
• Ιδεολογικά επικρατούν και ανταγωνίζονται μεταξύ τους δύο αντίθετες θεωρίες οικονομικής και κοινωνικής οργάνωσης: ο κομμουνισμός και ο φασισμός.

2. Ποιες ήταν οι εξελίξεις στη Σοβιετική Ένωση την εποχή του Στάλιν (1924-1953);

Ο Στάλιν υιοθέτησε μια συγκεντρωτική πολιτική, που αποτελούσε στρέβλωση των αρχών του σοσιαλισμού (σταλινισμός). Βασικά σημεία της ήταν:

• Οικονομική πολιτική αυστηρά ελεγχόμενη με έμφαση στην εκβιομηχάνιση, που οδήγησε σε σημαντική βιομηχανική ανάπτυξη την περίοδο 1928-1941.
• Συγκέντρωση όλων των εξουσιών στην κορυφή της κρατικής ηγεσίας και λατρεία του ηγέτη.
• Μετατροπή του κομμουνιστικού κόμματος σ΄ έναν συγκεντρωτικό μηχανισμό.
• Χρήση βίαιων μεθόδων ( π.χ. εκτοπίσεις, δήμευση γης ευπόρων αγροτών, διώξεις).
• Την περίοδο 1936-38 εκτελέστηκαν ύστερα από δίκες – παρωδίες οι περισσότεροι από τους μπολσεβίκους ηγέτες της επανάστασης του 1917 .

3) Ποια ήταν τα βήματα του  φασισμού  στην Ιταλία;

• Το Μάρτιο του 1919 εμφανίστηκε το Εθνικό Φασιστικό Κόμμα του Μπενίτο Μουσολίνι, το οποίο εκμεταλλευόμενο την οικονομική και κοινωνική κρίση επιδίωκε να συσπειρώσει γύρω του τους δυσαρεστημένους πολίτες.
• Ένοπλες ομάδες φασιστών άρχισαν να τρομοκρατούν και να δολοφονούν κομμουνιστές, σοσιαλιστές και συνδικαλιστές.
• Στις 28 Οκτωβρίου 1922 εκατό χιλιάδες φασίστες πραγματοποίησαν την πορεία προς τη Ρώμη με επικεφαλής το Μουσολίνι, ο οποίος μέχρι το τέλος του 1926 έθεσε την Ιταλία υπό τον απόλυτο έλεγχό του.

4) Ποιοι  ήταν οι μηχανισμοί και οι επιδιώξεις του φασιστικού καθεστώτος του Μουσολίνι;

• Είχε τα πάντα υπό τον έλεγχό του.
• Φυλάκιζε ή δολοφονούσε τους πολιτικούς που θεωρούνταν επικίνδυνοι.
• Αντικατέστησε τις επαγγελματικές ενώσεις και τα εργατικά συνδικάτα με συντεχνίες που ελέγχονταν από το φασιστικό κόμμα.
• Χειραγωγούσε τους νέους εντάσσοντάς τους στη φασιστική νεολαία.
• Προπαγάνδιζε τα φασιστικά ιδεώδη μέσω του Τύπου, του ραδιοφώνου και του αθλητισμού.

5) Πώς έγινε η άνοδος και η επικράτηση του  ναζισμού στη Γερμανία ;

• Το Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα, που είχε ιδρυθεί το 1919 από τον Αδόλφο Χίτλερ, υποστήριζε ότι στη θέση της δημοκρατίας θα έπρεπε να επικρατήσει μια «Νέα Τάξη», στην οποία κυρίαρχη θέση θα είχαν οι Γερμανοί.
• Το Ναζιστικό Κόμμα κέρδισε σταδιακά πολλούς οπαδούς από τα χαμηλά κοινωνικά στρώματα.
• Ισχυροί Γερμανοί κεφαλαιούχοι, για να εμποδίσουν την άνοδο των κομμουνιστών, αποφάσισαν να ενισχύσουν τον Χίτλερ, ο οποίος έγινε καγκελάριος της Γερμανίας.
• Οι ναζί πυρπόλησαν τη γερμανική βουλή, ενοχοποίησαν τους κομμουνιστές και ο Χίτλερ έγινε αρχηγός του κράτους (Φύρερ).

5) Ποιοι ήταν οι μηχανισμοί επικράτησης του χιτλερικού καθεστώτος;

• Διέλυσε τα άλλα κόμματα και το μόνο κόμμα στη βουλή ήταν το ναζιστικό.
• Κυρίαρχες τακτικές του ήταν η χειραγώγηση των νέων και η προπαγάνδα.
• Φανάτιζε το γερμανικό λαό με συγκεντρώσεις εκατομμυρίων οπαδών.
• Έκαιγε τα μη αρεστά βιβλία , ενώ πολλοί διανοούμενοι έφυγαν από τη χώρα.
• Εφάρμοσε ρατσιστική πολιτική.
• Με ιδιαίτερη επιθετικότητα αντιμετωπίστηκαν οι Εβραίοι (υποχρεωτικό το κίτρινο άστρο).

6) Πώς εξελίχθηκε η πάλη φασισμού και δημοκρατίας στην υπόλοιπη Ευρώπη;

• Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες επιβλήθηκαν καθεστώτα φασιστικού τύπου.
• Ως αντίσταση στο φασισμό δημιουργήθηκαν σε πολλές χώρες τα Λαϊκά Μέτωπα, που ήταν συμμαχίες φιλελεύθερων και αριστερών κομμάτων.
• Στη Γαλλία και στην Ισπανία σχηματίστηκαν κυβερνήσεις λαϊκών μετώπων, που γρήγορα όμως έχασαν την εξουσία.

http://www.dailymotion.com/video/xelwo6_o-%CE%BC%CE%B5%CE%B3%CE%AC%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CF%84%CE%AC%CF%84%CF%89%CF%81_shortfilms

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10 Μαΐου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 41 Κοινωνικές διαστάσεις της κρίσης του 1929 (ερωτήσεις και απαντήσεις)

https://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=7i6c_R5Pds4

Ποιες ήταν οι κοινωνικές συνέπειες της κρίσης του 1929;

Η κρίση του 1929 επηρέασε, αν και σε διαφορετικό βαθμό, όλες τις κοινωνίες του δυτικού κόσμου.

Α) Ένα τμήμα των ανώτερων τάξεων ισχυροποιήθηκε, καθώς κατάφερε, εξαγοράζοντας επιχειρήσεις στα πρόθυρα της κατάρρευσης, να ενισχύσει σημαντικά την οικονομική και κοινωνική του θέση.

Β) Οι αγρότες είδαν τα προϊόντα τους να μένουν απούλητα και τα εισοδήματά τους να εξανεμίζονται.

Γ) Οι βιομηχανικοί εργάτες και οι εμποροΰπάλληλοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με μειώσεις των μισθών τους, περιορισμό των ωρών εργασίας και απολύσεις.

Δ) Οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες υποχρεώθηκαν να πουλήσουν ή να κλείσουν τις επιχειρήσεις τους.

Ε) Οι δημόσιοι υπάλληλοι να αποδεχτούν δραστικές μειώσεις των μισθών τους.

Στ) Ένα κύμα εξαθλίωσης κάλυψε τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και πολλές άλλες χώρες του δυτικού κόσμου προκαλώντας έντονες –και συχνά βίαιες– διαμαρτυρίες. Ειδικά στις Η.Π.Α., που υπήρξαν η πηγή της κρίσης, υπολογίστηκε ότι περίπου 12.000.000 άνθρωποι έμειναν άνεργοι, πάνω από 1.600 τράπεζες πτώχευσαν, 20.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις έκλεισαν, 1 στους 20 γεωργούς έχασε την περιουσία του και το πιο τραγικό απ’ όλα- 23.000 άνθρωποι αυτοκτόνησαν.

Ποιο οικονομικό σύστημα είχε οδηγήσει σε αυτήν την κατάσταση;

Ο οικονομικός φιλελευθερισμός ( = ελεύθερος οικονομικός ανταγωνισμός, απουσία κρατικής παρέμβασης, ελεύθερη διαμόρφωση τιμών και αμοιβών)

Πού αναζήτησαν λύσεις οι κοινωνίες της Δύσης;

Αντιμέτωπες με τα σοβαρά κοινωνικά συμπτώματα της κρίσης, οι κυβερνήσεις στη Δύση αναζήτησαν λύσεις. Καθώς ο οικονομικός φιλελευθερισμός  φαινόταν ανίκανος να προσφέρει θεραπεία, όλο και πιο πολλοί πίστευαν ότι το κράτος θα έπρεπε να επέμβει.

Ποια μέτρα έλαβε ο Ρούσβελτ; Είχαν αποτέλεσμα;

Ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ, πρόεδρος των ΗΠΑ από το 1933, υιοθετούσε την άποψη ότι το κράτος θα έπρεπε να επέμβει στην οικονομία και έλαβε μια σειρά μέτρων για την ανακούφιση από την κρίση που έγιναν γνωστά ως new deal (νιου ντιλ). Ο Ρούζβελτ πίστευε, υιοθετώντας θέσεις του Άγγλου οικονομολόγου Τζον Κέινς ότι το κράτος θα έπρεπε να παρεμβαίνει στην οικονομία κάνοντας μεγάλες επενδύσεις. Έτσι οι άνεργοι θα έβρισκαν δουλειά, με τα εισοδήματά τους θα αγόραζαν προϊόντα και θα αναθερμαινόταν συνολικά η οικονομία.

Πράγματι, αυτή η πολιτική, που υλοποιήθηκε κυρίως με την ανάθεση μεγάλων δημόσιων έργων από την αμερικανική κυβέρνηση σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, έφερε αποτελέσματα και η οικονομική κατάσταση στις ΗΠΑ άρχισε, από το 1934, να βελτιώνεται.

Τι ήταν το new deal; Πώς επηρέασε την Ευρώπη;

Ήταν μια σειρά μέτρων που έλαβε το κράτος των ΗΠΑ, επεμβαίνοντας στην οικονομία για την ανακούφιση από την κρίση.

Σύντομα η πολιτική του new deal βρήκε υποστηρικτές και στην Ευρώπη. Το κράτος ανέλαβε ρόλο ρυθμιστή της οικονομικής ζωής. Έτσι, στην Ευρώπη των αρχών της δεκαετίας του 1930 κυριαρχούσε πλέον όχι η αμιγώς (εντελώς) φιλελεύθερη αλλά η, ως ένα βαθμό, «διευθυνόμενη οικονομία».

Πώς αντιμετώπισαν την κρίση η Ιταλία και η Γερμανία;

Ιδιαίτερες περιπτώσεις, ανάμεσα στις χώρες του δυτικού κόσμου, υπήρξαν η Ιταλία και η Γερμανία. Μετά την επικράτηση του φασισμού στην πρώτη και του ναζισμού στη δεύτερη, οι κυβερνήσεις των κρατών αυτών ακολούθησαν ακραία πολιτική αυτάρκειας προκειμένου να αντιμετωπίσει την κρίση. Μάλιστα, η πολιτική αυτή συνοδευόταν από μια επιθετική εθνικιστική ρητορεία που εξυπηρετούσε και πολιτικούς στόχους αυτών των καθεστώτων. (Έτσι, για παράδειγμα, σύμφωνα με την προπαγάνδα των ναζί, κύριοι υπεύθυνοι για την οικονομική κρίση ήταν οι Εβραίοι).

Πατήστε εδώ για να δείτε ένα ντοκιμαντέρ από τα αρχεία της ΕΡΤ για την κρίση ακι τις συνέπειές της στις ΗΠΑ.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 9 Μαΐου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 40 Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, η παγκόσμια οικονομική κρίση του 1929 και η Μεγάλη Ύφεση (ερωτήσεις και απαντήσεις)

ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΟΥ Α΄ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Ποια ήταν τα αποτελέσματα του Α΄Παγκοσμίου πολέμου; 

α) Η Ευρώπη βγήκε από τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο υλικά και ηθικά καταρρακωμένη: 8 εκατομμύρια νεκροί, 6 εκατομμύρια ανάπηροι και τεράστιες υλικές ζημιές ήταν τα ορατά αποτελέσματα.

β) Σε οικονομικό επίπεδο, η Μ. Βρετανία και η Γαλλία, προκειμένου να βρουν τους οικονομικούς πόρους που ήταν απαραίτητοι για τον πόλεμο, δανείστηκαν από τις ΗΠΑ. Οι τελευταίες είδαν την οικονομία τους και τη διεθνή τους θέση να ενισχύονται.

γ) Σε κοινωνικό επίπεδο, ο πόλεμος προκάλεσε βαθιές μεταβολές:

• Ο μεγάλος χαμένος ήταν τα μεσαία στρώματα (μισθωτοί, μικρομεσαίοι επιχειρηματίες, ελεύθεροι επαγγελματίες), τα οποία σε πολλές περιπτώσεις καταστράφηκαν οικονομικά.
• Από την άλλη πλευρά, ο πόλεμος ευνόησε την είσοδο των γυναικών στην αγορά εργασίας. Σε χώρες όπως η Σοβιετική Ένωση, η Γερμανία και η Βρετανία οι γυναίκες απέκτησαν αυτή την εποχή δικαίωμα ψήφου.

δ) Σε πολιτικό επίπεδο, η μεταπολεμική Ευρώπη, αν και εξακολουθούσε να παίζει σημαντικό διεθνή ρόλο, είδε την παγκόσμια ηγεμονία της να εξαρθρώνεται. Τα οικονομικά προβλήματα της Μ. Βρετανίας και της Γαλλίας αποδυνάμωσαν τον διεθνή τους ρόλο και έπληξαν τη συνοχή του αποικιακού τους συστήματος. Σε αυτό συνέβαλε και η συμμετοχή στρατευμάτων από τις αποικίες στον Α‘ Παγκόσμιο πόλεμο.

δ) Επίσης, στη διάρκεια του πολέμου δημιουργήθηκε το πρώτο σοσιαλιστικό κράτος. Αν και η νεαρή Σοβιετική Ένωση ήταν ακόμη αδύναμη, συνιστούσε, ωστόσο, ένα εναλλακτικό πρότυπο οργάνωσης της κοινωνίας που ασκούσε, τα πρώτα εκείνα χρόνια, ισχυρή έλξη σε πολλούς από τους απογοητευμένους πολίτες της Ευρώπης.

ε) Τέλος, ο πόλεμος έπληξε το κύρος του φιλελεύθερου αστικού κράτους που σε λίγο θα δεχόταν σφοδρή κριτική τόσο από τα αριστερά, με την άνοδο του κομμουνισμού, όσο και από τα δεξιά, με την ενίσχυση αυταρχικών εθνικιστικών και φασιστικών τάσεων που κατηγορούσαν τον κοινοβουλευτισμό ότι αδυνατούσε να υπερασπιστεί τα εθνικά συμφέροντα.

Για ποιο λόγο το αποικιακό σύστημα κλονίστηκε μετά τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο;

Στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο συμμετείχαν στρατεύματα και από τις αποικίες. Πολλοί από αυτούς τους πολεμιστές γύρισαν στις πατρίδες τους φέρνοντας μαζί τους ιδέες που γνώρισαν στην Ευρώπη. Είτε επρόκειτο για το «δικαίωμα της αυτοδιάθεσης των λαών» (κάθε λαός να έχει το δικό του κράτος) είτε για τις αντιιμπεριαλιστικές θέσεις των σοσιαλιστών και των κομμουνιστών, οι ιδέες αυτές ενίσχυσαν κινήματα ανεξαρτητοποίησης στις αποικίες κατά τον Μεσοπόλεμο.

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1920 

Πώς ήταν οι σχέσεις των ευρωπαϊκών κρατών τη δεκαετία του 1920 αρχικά; Τι άλλαξε στη συνέχεια;

Τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια η πολιτική ατμόσφαιρα στην Ευρώπη σφραγίστηκε από την αμοιβαία καχυποψία και τον ανταγωνισμό Γαλλίας-Γερμανίας.

Έπειτα, όμως,  η αναθέρμανση της ευρωπαϊκής οικονομίας και η σχετική ευφορία που την ακολούθησε, καλλιέργησαν τόσο στους ευρωπαϊκούς λαούς όσο και στους Ευρωπαίους ηγέτες την αντίληψη ότι τέτοιοι ανταγωνισμοί ήταν αδιέξοδοι. Έτσι, το 1925 υπογράφηκαν, μεταξύ της Γαλλίας και της Γερμανίας συνθήκες για τον σεβασμό των υφιστάμενων συνόρων. Λίγο αργότερα, το 1928, υπογράφτηκε σύμφωνο μεταξύ των ΗΠΑ και της Γαλλίας  με το οποίο καταδικαζόταν ο πόλεμος.

Η ΕΚΡΗΞΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ 1929 

Ποια στοιχεία αποδεικνύουν τη ραγδαία οικονομική ανάπτυξη των Η.Π.Α. μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο;

Η διεθνής διπλωματική προσέγγιση στηρίχτηκε, όπως ήδη είπαμε, στην οικονομική ευημερία που σημειωνόταν από τις αρχές της δεκαετίας του 1920 στον δυτικό κόσμο. Χώρα-καθρέφτης αυτού του «οικονομικού θαύματος» ήταν οι ΗΠΑ, όπου την περίοδο 1921-1929:

• η βιομηχανική παραγωγή διπλασιάστηκε
• το μέσο εισόδημα διπλασιάστηκε.
• Η γενικότερη αισιοδοξία που επικρατούσε στις ΗΠΑ εκφράστηκε με τη συνεχή άνοδο των τιμών των μετοχών στο χρηματιστήριο της Νέας Yόρκης.

Ποια γεγονότα οδήγησαν στο κραχ; Τι ήταν το κραχ;

Το φθινόπωρο του 1929, μεγάλοι επενδυτές, θέλοντας να εισπράξουν μέρος από τα κέρδη τους, άρχισαν να πουλούν μετοχές. Γρήγορα επικράτησε πανικός, κυρίως ανάμεσα στους μικροεπενδυτές, που έσπευσαν να πουλήσουν τις μετοχές τους. Αποτέλεσμα ήταν η γενική κατάρρευση των τιμών στο χρηματιστήριο, η οποία ξεκίνησε στις 24 Οκτωβρίου του 1929, τη «Μαύρη Πέμπτη». Το φαινόμενο ονομάστηκε κραχ και ήταν η αρχή μιας οικονομικής κρίσης που εξαπλώθηκε ραγδαία σχεδόν σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ποιες άμεσες συνέπειες είχε το κραχ;

• Σε διάστημα λίγων εβδομάδων είχαν χαθεί πολλές περιουσίες. Επιχειρήσεις έκλεισαν, χιλιάδες επιχειρηματίες καταστράφηκαν και εκατομμύρια εργαζόμενοι έμειναν άνεργοι. Το 1931 η οικονομία των ΗΠΑ είχε σχεδόν καταρρεύσει.
• Την ίδια στιγμή, ωστόσο, μεγάλες επιχειρήσεις, που άντεξαν στην κρίση, εξαγόραζαν μικρότερες επιχειρήσεις. Έτσι, συγκεντρωνόταν η οικονομική ισχύς και σχηματίζονταν πανίσχυρα οικονομικά συγκροτήματα.

Η ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ – Η ΜΕΓΑΛΗ  ΥΦΕΣΗ 

Για ποιους λόγους η οικονομική κρίση επεκτάθηκε στην Ευρώπη;

Η κρίση επεκτάθηκε γρήγορα και στην Ευρώπη γιατί:

• Είχαν επενδυθεί αμερικανικά κεφάλαια με τη μορφή δανείων. Η απόφαση των αμερικανικών τραπεζών να αποσύρουν τα δάνεια αυτά κλόνισε την ευρωπαϊκή οικονομία.
• Το πλήγμα ήταν ισχυρό, ιδίως για τη Γερμανία, που είχε στηρίξει τη μεταπολεμική ανασυγκρότησή της σε αμερικανικά κεφάλαια,
• αλλά και για τη Βρετανία, που αδυνατούσε πλέον να διαθέσει τα προϊόντά της στην αγορά των ΗΠΑ.

Τι ονομάστηκε Μεγάλη Ύφεση; Ποιες χώρες έπληξε;

Η γενικευμένη κάμψη της οικονομικής δραστηριότητας, που σημειώθηκε σχεδόν σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο κατά την περίοδο 1929-1933 ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης του 1929 και ονομάστηκε Μεγάλη Ύφεση, έπληξε και την Ελλάδα, όπως θα δούμε σε επόμενη ενότητα.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 8 Μαΐου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 13: Δάμων και Φιντίας

ΚΕΙΜΕΝΟ-ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

ΠΗΓΗ:https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/Yliko/oles%20oi%20metafraseis%20a.htm

© Ελληνικός Πολιτισμός – Γιάννης Παπαθανασίου-Κατερίνα Πρανδέκου

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

Απαρέμφατα και μετοχές ενεργητικής φωνής βαρύτονων ρημάτων

Εκτός από τις εγκλίσεις, το ρήμα σχηματίζει δύο ονοματικούς τύπους, το απαρέμφατο και τη μετοχή.

α. Το απαρέμφατο

 Καταλήξεις απαρεμφάτων βαρύτονων ρημάτων στην ενεργητική φωνή

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Το απαρέμφατο του αορίστου δεν παίρνει αύξηση (όπως και οι εγκλίσεις του ίδιου χρόνου πλην της οριστικής).
2. Το απαρέμφατο του παρακειμένου διατηρεί τον αναδιπλασιασμό, π.χ. βε-βουλευκέναι, τε-θαυμακέναι, ἐ-σκευακέναι.
3. Το απαρέμφατο ενεστώτα του ρ. εἰμὶ είναι: εἶναι.

β. Η μετοχή

Καταλήξεις μετοχών βαρύτονων ρημάτων στην ενεργητική φωνή

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1.  Η μετοχή του αορίστου δεν παίρνει αύξηση.
2.  Η μετοχή του παρακειμένου διατηρεί τον αναδιπλασιασμό, π.χ. ὁ ἐσκευακώς, ἡ ἐσκευακυῖα, τὸ ἐσκευακός.
3. Η μετοχή ενεστώτα του ρ. εἰμὶ είναι: ὤν, οὖσα, ὄν.
4. Το αρσενικό και ουδέτερο γένος των μετοχών όλων των χρόνων της ενεργητικής φωνής κλίνονται σύμφωνα με τη γ΄ κλίση, ενώ το θηλυκό σύμφωνα με τα θηλυκά σε -α της α΄ κλίσης. Επιπλέον, το θηλυκό στη γενική του πληθυντικού τονίζεται πάντοτε στη λήγουσα, π.χ. τῶν λυουσῶν, τῶν λυσουσῶν, τῶν λυσασῶν, τῶν λελυκυιῶν.

ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ

1. Το απαρέμφατο

Η ονοματική φύση του απαρεμφάτου φαίνεται από το ότι μπορεί να έχει άρθρο (ουδετέρου γένους, ενικού αριθμού) σε όλες τις πτώσεις, π.χ. τὸ πράττειν, τοῦ πράττειν. Λέγεται τότε έναρθρο απαρέμφατο και παρουσιάζει τις συντακτικές χρήσεις ενός ουσιαστικού (δέχεται άρνηση μή), π.χ. Τὸ λακωνίζειν ἐστὶ φιλοσοφεῖν (το έναρθρο απαρέμφατο τὸ λακωνίζειν είναι υποκείμενο του ρήματος ἐστί).

Το άναρθρο απαρέμφατο (ειδικό και τελικό) είναι πιο συχνό και έχει πολλές συντακτικές χρήσεις, οι κυριότερες από τις οποίες είναι: αντικείμενο σε προσωπικά ρήματα και υποκείμενο σε απρόσωπα ρήματα ή απρόσωπες εκφράσεις.

2. Η μετοχή

Οι μετοχές, ανάλογα με τη συντακτική τους λειτουργία, διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες: επιθετικές, κατηγορηματικές, επιρρηματικές.

ΠΗΓΗ:http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2244/Archaia-Elliniki-Glossa_A-Gymnasiou_html-empl/index13.html

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 4 Μαΐου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ