Το σχολικό έτος 2024-25 στο Γυμνάσιο Νάουσας Πάρου λειτούργησε Όμιλος που συνδύασε τη Λογοτεχνία με το θέατρο. Τα μέλη συναντιούνταν κάθε εβδομάδα. Τα βιβλία που επιλέχθηκαν εστίαζαν σε ζητήματα ρατσισμού απέναντι στην τρίτη ηλικία, στους μετανάστες και γενικά στη” διαφορετικότητα”. Συνάμα, έγιναν και εκπαιδευτικές επισκέψεις στο Μουσείο Σχολικής Ζωής του Α΄ Δημοτικού σχολείου Παροικιάς, στο Δημαρχείο και σε επισκευασμένο ανεμόμυλο, πλησίον του Δημαρχείου. Την ευθύνη είχαν οι εκπαιδευτικοί Ελένη Αρκουλή, Βάσω Αλμαλιώτη και Αριάννα Χατζηγαλανού. Ακολουθεί ένα μικρό βίντεο που συμπυκνώνει κάποιες από τις στιγμές που ζήσαμε.
Επιρρηματικοί προσδιορισμοί ονομάζονται τα ονοματικά σύνολα που συμπληρώνουν την έννοια του ρήματος, ώστε να γίνει πιο σαφής.
Π.χ. Σήμερα κάνει κρύο. Ο Γιάννης κατάγεται από τη Θεσσαλονίκη
Πώς λειτουργούν τα επιρρήματα μέσα στην πρόταση;
Τα επιρρήματα λειτουργούν μέσα στην πρόταση ως επιρρηματικοί προσδιορισμοί και δείχνουν τόπο, χρόνο, τρόπο, ποσό, βεβαίωση, δισταγμό ή πιθανότητα, άρνηση.
Ποια μορφή μπορεί να έχουν γενικά οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί;
Επιρρήματα π.χ. θα σε δω απόψε.
Απλή αιτιατική ή σπανιότερα γενική ενός ουσιαστικού π.χ. τοβράδυ θα βγούμε – θα έρθω του χρόνου – ώρες αγνάντευε το πέλαγος.
Προθετικά σύνολα π.χ. κατέρρευσε από απογοήτευση – με το να θυμώνεις δεν πετυχαίνεις τίποτα 4. 4. Συνδυασμός επιρρήματος με προθετικό σύνολο ή δύο επιρρημάτων μαζί π.χ. καυγαδίζαμε έξω από τον κινηματογράφο– περπατούσε αργά- αργά.
Επιρρηματικές μετοχές π.χ. Συγύριζε τραγουδώντας.
Επίθετα (ως επιρρηματικά κατηγορούμενα ) π.χ. Γύρισε κεφάτος.
Δευτερεύουσες επιρρηματικές προτάσεις π.χ. Είχα διαβάσει τόσο καλά, ώστε δε με προβλημάτισε καμιά ερώτηση.
Διπλή πτώση π.χ. Στάθηκε άκρη- άκρη. Τι μπορεί να δηλώνουν οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί;
Τόπο : Στο Ηράκλειο ο καιρός είναι υγρός.
Χρόνο : Έφυγε χθες.
Τρόπο : Με το να μιλάς ( ή : μιλώντας ) διαρκώς επιβαρύνεις τη θέση σου.
Αιτία : Δάκρυσε από συγκίνηση.
Σκοπό : Πήγε στο Παρίσι για σπουδές.
Ποσό : Κουράστηκα πολύ. Όσο προσπαθείς, τόσο βελτιώνεσαι.
Αποτέλεσμα : Ήταν τόσο στενοχωρημένη, που δεν έβλεπε μπροστά της.
Αναφορά : Μιλήσαμε για σένα.
Όρο – προϋπόθεση : Αν δεν έχεις δουλειά, πέρασε να τα πούμε.
Εναντίωση – παραχώρηση : Αν και καθυστέρησε, πρόλαβε την παράσταση.
Βεβαίωση : Βεβαιότατα, σωστά , ασφαλώς, σίγουρα θα πάμε ταξίδι. Δεν το χάνω.
Άρνηση : Μην το ξαναπείς. Όχι , κάθε άλλο.
Δισταγμό – πιθανότητα : Πιθανόν, ίσως, ενδεχομένως να συμβεί αυτό.
Επίσης μπορεί να δηλώνουν παρομοίωση, συνοδεία, αφαίρεση, ποσό κατά προσέγγιση κλπ.
Πώς ξεχωρίζω το αντικείμενο από τους επιρρηματικούς προσδιορισμούς;
Επειδή τόσο οι επιρρηματικοί προσδιορισμοί όσο και το αντικείμενο συμπληρώνουν την έννοια του ρήματος, είναι βασικό, για να μην τα μπερδεύουμε, να έχουμε ξεκαθαρίσει ότι με τους επιρρ. προσδιορισμούς απαντούμε σε ερωτήσεις που αποκαλύπτουν επιρρηματικές σχέσεις ( πού, πότε, με ποιον όρο, γιατί, για ποιο σκοπό κλπ. ) ενώ με το αντικείμενο καλύπτουμε την απάντηση σε ερωτήματα του τύπου: ποιον, σε ποιον , τι, κλπ.
Εκτός από τα επιρρήματα, που είναι πρωτότυπες λέξεις, υπάρχουν και επιρρήματα που παράγονται:
Α) από επίθετα ( ωραίος-ωραία),
Β) μετοχές (χαρούμενος- χαρούμενα),
Γ) αντωνυμίες (άλλος- αλλού)
Δ) άλλα επιρρήματα (εκεί-εκείθε).
Ποιες είναι οι παραγωγικές καταλήξεις των επιρρημάτων;
Οι παραγωγικές καταλήξεις των επιρρημάτων είναι:
-α -ά -ιά :δύσκολα – δυνατά- βαριά
-ως – ώς: βεβαίως- συνεχώς
-ού: αυτού
– θε: ολούθε
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
Από πού παράγονται επιρρήματα με κατάληξη –α -ά -ιά ;
Από επίθετα σε –ος -ός (όμορφος – όμορφα, αργός – αργά)
Από επίθετα σε –ύς,- ιά, -ύ (μακρύς – μακριά)
Από επίθετα σε –ης, -α, -ικο (ζηλιάρης-ζηλιάρικα)
Από παθητικές μετοχές ( χαρούμενος – χαρούμενα)
Από πού παράγονται επιρρήματα με κατάληξη – ως -ώς ;
Από επίθετα σε –ης -ής, -ες -ές ( σαφής – σαφώς, συνήθης – συνήθως)
Από επίθετα σε –ος και παθητικές μετοχές (απόλυτος – απολύτως, προηγούμενος – προηγουμένως)
Από επίθετα που προέρχονται από αρχαίους τύπους μετοχών σε –ων -ουσα-ον, -ών -ώσα- ών, -ών, -ούσα, -ούν (επείγων – επειγόντως).
Τι γίνεται με τα επιρρήματα που σχηματίζονται και με τις δύο καταλήξεις ( -α, -ως);
Πολλά επιρρήματα σχηματίζονται με την προσθήκη και της κατάληξης –α και της κατάληξης –ως. Στα ζεύγη αυτά των επιρρημάτων παρατηρούμε τα εξής:
α) Μπορεί να μην έχουν καμιά διαφορά στη σημασία και τη χρήση (σ’ αυτό θα πρέπει βέβαια να συμφωνήσετε κι εσείς ή σ’ αυτό θα πρέπει βεβαίως να συμφωνήσετε κι εσείς)
β) Ο τύπος σε –ως μπορεί να χρησιμοποιείται σε πιο επίσημο ύφος λόγου ( άδικα επιμένεις /αδίκως επιμένετε)
γ) Ο τύπος του επιρρήματος σε –α μπορεί να έχει διαφορετική σημασία από τον τύπο του επιρρήματος σε –ως. Για παράδειγμα:
«ντύνεται απλά (= με απλότητα)» και «ήθελα απλώς (= μόνο) να τον δω».
Αντίστοιχα:
άμεσα = χωρίς περιστροφές, αμέσως = χωρίς χρονοτριβή
αδιάκριτα =χωρίς διακριτικότητα, αδιακρίτως = χωρίς διάκριση
έκτακτα = πολύ ωραία, εκτάκτως = ξαφνικά
ακριβά = ποσοτικό επίρρημα π.χ. Το πλήρωσε ακριβά, ακριβώς= τροπικό επίρρημα π.χ. Ακριβώς αυτό εννοώ κι εγώ.
Είναι λεκτικά σύνολα που εκφράζουν διάφορες επιρρηματικές σχέσεις. Τα σύνολα αυτά αποτελούνται από μια πρόθεση και άλλα γλωσσικά στοιχεία (ονοματικές φράσεις, επίθετα, επιρρήματα κτλ.),
π.χ. Το ποδήλατο με τις τρεις ρόδες χάλασε.
Τα προθετικά σύνολα φανερώνουν κυρίως επιρρηματικές σχέσεις. Με την έννοια αυτή μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο λόγο όπως και τα επιρρήματα για να δηλώσουν:
τόπο → προς την πόρτα, ως εκεί, από την Αθήνα
τρόπο → με ζωηρότητα, με συντομία
χρόνο → κατά τα Χριστούγεννα, για λίγο, ως αύριο
κτλ.
Τα προθετικά σύνολα δεν εκφράζουν επιρρηματικές σχέσεις στην περίπτωση που αποτελούν έμμεσου αντικειμένου και ποιητικό αίτιο.
Οι παράγραφοι και οι προτάσεις ενός κειμένου συνδέονται:
α. με τη χρήση συνδετικών λέξεων που δηλώνουν αντίθεση (π.χ. όμως), αιτιολόγηση (π.χ. γιατί) κτλ.
β. με τη χρήση συνδετικών φράσεων όπως: ο κυριότερος παράγοντας, μία από τις σημαντικότερες αιτίες κτλ.
γ. με έμμεση αναφορά στην προηγούμενη παράγραφο ή περίοδο η οποία γίνεται με:
• επανάληψη της τελευταίας ιδέας της παραγράφου ή της περιόδου
• επανάληψη του κεντρικού νοήματος της προηγούμενης παραγράφου ή της προηγούμενης περιόδου
• επανάληψη μιας λέξης ή φράσης της προηγούμενης παραγράφου ή περιόδου.
δ. με ερώτηση.
ΣΥΝΔΕΤΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ-ΦΡΑΣΕΙΣ (βλέπε και ενότητα 4)
ΒΕΒΑΙΩΣΗ: βέβαια, πράγματι, πραγματικά, είναι βέβαιο, το βέβαιο είναι ότι, ασφαλώς, αναμφίβολα, κατά γενική ομολογία , προφανώς, είναι αλήθεια, είναι γεγονός ότι…, είναι γενικά αποδεκτό, είναι γενικά παραδεκτό, είναι κοινός τόπος ότι.., είναι γενική παραδοχή ότι…, όλοι θα συμφωνήσουν ότι… ΑΠΑΡΙΘΜΗΣΗ: πρώτον, δεύτερον, τρίτον…., αρχικά, πρώτα πρώτα, στη συνέχεια, έπειτα, ακολούθως, κατόπιν, μια πρώτη επισήμανση είναι…, τελικά, τέλος, στο τέλος, κλείνοντας…
ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ: δηλαδή, πιο συγκεκριμένα, ειδικότερα, με άλλα λόγια, για να γίνω πιο συγκεκριμένος, για να γίνει αυτό πιο κατανοητό, αυτό σημαίνει ότι.., πιο συγκεκριμένα…
ΑΝΤΙΘΕΣΗ / ΕΝΑΝΤΙΩΣΗ: όμως, αλλά, ενώ, αν και, εντούτοις, ωστόσο, αντίθετα, από την άλλη πλευρά, παρόλο που, στον αντίποδα αυτού του φαινομένου/ της κατάστασης παρατηρείται….. ΠΡΟΣΘΗΚΗ: ακόμη, επίσης, επιπλέον, επιπρόσθετα, συμπληρωματικά, εξάλλου, εκτός απ’ αυτό…
ΑΙΤΙΑ /ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ: επειδή, γιατί, λόγω του ότι, εξαιτίας , ο λόγος είναι ότι.., εφόσον, αυτό οφείλεται, αυτό συμβαίνει γιατί, μια και ….
ΣΥΓΚΡΙΣΗ / ΟΜΟΙΟΤΗΤΑ: παρόμοια, αντίστοιχα, με τον ίδιο τρόπο, κατ’ ανάλογο τρόπο, κάτι ανάλογο συμβαίνει, έτσι ….
ΟΡΟΣ / ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ: αν, με την προϋπόθεση ότι, με τον όρο, στην περίπτωση που, κάτω απ’ αυτές τις προϋποθέσεις, υπό αυτές τις συνθήκες , με αυτά τα δεδομένα, σε αυτό το πλαίσιο…
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: επομένως, λοιπόν, άρα, συνεπώς, συμπερασματικά, όπως φαίνεται, όπως προκύπτει, καταληκτικά, εν κατακλείδι, συνοψίζοντας…
ΧΡΟΝΙΚΗ ΣΕΙΡΑ: μετά, ύστερα, αργότερα, κατόπιν, έπειτα, την ίδια στιγμή…
ΤΟΠΟΣ: πάνω, κάτω, δεξιά, αριστερά, στην άκρη, στο κέντρο…..
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ: παραδείγματος χάρη, λόγου χάρη, για παράδειγμα…
ΕΜΦΑΣΗ: ιδιαίτερα, μάλιστα, κυρίως, προπάντων, θα θέλαμε να τονίσουμε…
Ποιες ήταν οι συνέπειες του του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου
Οι ανθρώπινες απώλειες:Από τα 50 εκ. νεκρών και αγνοουμένων, τα 35 εκ. ήταν Ευρωπαίοι.Τεράστιος ήταν ο αριθμός των άμαχων θυμάτων.
Οι αναγκαστικές μετακινήσεις πληθυσμών: Ο πόλεμος προκάλεσε μετακινήσεις περίπου 30 εκ. ανθρώπων, οι οποίοι στο τέλος του πολέμου συγκροτούσαν ένα τεράστιο, διάσπαρτο ανθρώπινο πλήθος χωρίς κανένα μέσο διαβίωσης.
Οι υλικές καταστροφές:Στη Σοβιετική Ένωση είχαν καταστραφεί 6 εκατομμύρια σπίτια.Στην Πολωνία είχε καταστραφεί το 80% της βιομηχανίας.Στη Γαλλία είχαν υποστεί σοβαρές ζημιές σχεδόν όλα τα λιμάνια και μεγάλο μέρος του συγκοινωνιακού και σιδηροδρομικού δικτύου.Πολλές πόλεις είχαν ισοπεδωθεί.Η συνολική βιομηχανική παραγωγή της Ευρώπης είχε φτάσει στα τέλη του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου μόλις το 50% της προπολεμικής.Τα περισσότερα κράτη είχαν δανειστεί για να προετοιμαστούν για τον πόλεμο και τώρα υποχρεώνονταν να το ξανακάνουν για να αρχίσουν την ανοικοδόμηση, με το μεγαλύτερο μέρος των δανείων να προέρχεται από τις ΗΠΑ.
Η κατάρρευση του βιοτικού επιπέδου: Το βιοτικό επίπεδο είχε καταρρεύσει, αν και με σοβαρές αποκλίσεις μεταξύ των χωρών.Η Βρετανία κατάφερε να διασώσει μεγάλο μέρος της βιομηχανίας και του εμπορικού της στόλου, ενώ ο ενεργός πληθυσμός της αυξήθηκε χάρη στη μαζική είσοδο των γυναικών στην αγορά εργασίας.Η χειρότερη κατάσταση επικράτησε στη Γερμανία και στην Αυστρία, που μαστίζονταν από την πείνα, τη μαύρη αγορά και τον κίνδυνο επιδημιών.
Η ηθική καταρράκωση: Οι εμπόλεμοι βομβάρδιζαν μαζικά, με σκοπό να καταρρακώσουν το ηθικό των αμάχων και να εξαναγκάσουν τον εχθρό να συνθηκολογήσει.Ο πόλεμος συνοδεύτηκε από ανήκουστες θηριωδίες, μαζικές εκτελέσεις αμάχων, βιασμούς και λεηλασίες.Τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, οι θάλαμοι αερίων, τα φρικιαστικά πειράματα σε αιχμαλώτους, τα βασανιστήρια, οι μαζικές εκτελέσεις αμάχων και η γενοκτονία των Εβραίων δίνουν στη ναζιστική Γερμανία τα πρωτεία της φρίκης.
Η εξασθένιση του διεθνούς ρόλου της Ευρώπης: Η κατεστραμμένη Ευρώπη του 1945 ήταν αντικείμενο ανταγωνισμού των δύο υπερδυνάμεων, των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ένωσης.Το κίνημα ανεξαρτητοποίησης των αποικιών άρχισε να εξαπλώνεται.
Πότε και γιατί ιδρύεται ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ);
Ίδρυση: το 1945 με τη συμμετοχή πενήντα κρατών.
Έδρα: η Νέα Υόρκη.
Σκοποί:
η διαφύλαξη της ειρήνης,
η προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων,
η εξασφάλιση ίσων δικαιωμάτων για όλους τους λαούς,
η φροντίδα για τους πρόσφυγες,
η προστασία του περιβάλλοντος.
Δομή:
Το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι το κυριότερο όργανο απόφάσεων, που αποτελείται από μόνιμα μέλη με δικαίωμα βέτο (ΗΠΑ, Ρωσία, Μ. Βρετανία, Γαλλία, Κίνα) και μη μόνιμα μέλη που εκλέγονται από τη Γενική Συνέλευση
η ετήσια Γενική Συνέλευση στην οποία συμμετέχουν όλα τα κράτη-μέλη.
Η Γενική Γραμματεία.
Απολογισμός λειτουργίας του ΟΗΕ:
Έγινε από νωρίς πεδίο ανταγωνισμού των ισχυρών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις πέτυχε τους στόχους του.
Πολλές φορές αποδείχτηκε αδύναμος να επιβάλει το διεθνές δίκαιο.
Σημαντικό υπήρξε το έργο του στην παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας και στη
Η κατεχόμενη Ελλάδα χωρίστηκε σε τρεις ζώνες, τη γερμανική (Κρήτη, Αττική, ορισμένα νησιά του Αιγαίου, το μεγαλύτερο τμήμα της Μακεδονίας,), τη βουλγαρική (τμήμα της ανατολικής Μακεδονίας και Θράκη) και την ιταλική (η υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα, τα μη γερμανοκρατούμενα νησιά του Αιγαίου και τα Επτάνησα).
Ποιοι ανέλαβαν την διακυβέρνηση της σκλαβωμένης χώρας ;
Οι κατακτητές διόρισαν κυβέρνηση δωσίλογων με πρωθυπουργό τον Τσολάκογλου και επέβαλαν μέτρα καταστολής.
Ποια πολιτική εφάρμοσαν οι Γερμανοί και οι Βούλγαροι κατακτητές;
Οι Γερμανοί ξεκλήρισαν τις εβραϊκές κοινότητες της Ελλάδας.
Οι Βούλγαροι εφάρμοσαν πολιτική εκβουλγαρισμού στην Α. Μακεδονία, η οποία προκάλεσε μαζικές εκτελέσεις Ελλήνων που εξεγέρθηκαν.
Οι κατακτητές δέσμευσαν τους οικονομικούς πόρους της χώρας, με αποτέλεσμα την εμφάνιση φαινομένων μαύρης αγοράς.
Το χειμώνα του 1941 – 1942 εξαπλώθηκε η πείνα.
Ποια ήταν η πρώτη πράξη αντίστασης;
Η αντίσταση ξεκίνησε με μεμονωμένες ενέργειες, με πιο εντυπωσιακή την υποστολή της χιτλερικής σημαίας από τους φοιτητές Γλέζο και Σάντα.
Πότε και ποιες αντιστασιακές οργανώσεις δημιουργούνται; Με ποιους σκοπούς;
Από το φθινόπωρο του 1941 δημιουργήθηκαν οι πρώτες οργανώσεις αντίστασης.
Α) Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ)
Ίδρυση: ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του ΚΚΕ και τη συνεργασία μικρότερων αριστερών κομμάτων.
Σκοποί: η οργάνωση του αγώνα εναντίον των κατακτητών και η διασφάλιση της δυνατότητας των Ελλήνων να επιλέξουν μόνοι τους μετά την απελευθέρωση τη μορφή διακυβέρνησης της χώρας.
Σκοποί: απελευθέρωση της Ελλάδας και εγκαθίδρυση μετά τον πόλεμο αβασίλευτης δημοκρατίας.
Γ) Εθνική Και Κοινωνική Απελευθέρωση (ΕΚΚΑ)
Η σημαντικότερη από τις μικρότερες αντιστασιακές οργανώσεις, που ήταν και η μόνη από αυτές η οποία διέθετε ένοπλο τμήμα με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Ψαρρό.
Τι ήταν ο Εθνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός (ΕΛΑΣ);
Ήταν το ένοπλο τμήμα του ΕΑΜ που ιδρύθηκε το Φεβρουάριο του 1942 με επικεφαλής τον Άρη Βελουχιώτη, αντιστασιακό ψευδώνυμο του Θ. Κλάρα, κομμουνιστή γεωπόνου από τη Λαμία.
Πότε από ποιους και γιατί έγινε η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου;
Έγινε τον Νοέμβριο του 1942.Ήταν κορυφαία πράξη της αντίστασης.
Ήταν η μόνη στην οποία συνεργάστηκαν οι δύο μεγαλύτερες αντιστασιακές οργανώσεις, το ΕΑΜ και ο ΕΔΕΣ, μαζί με βρετανούς καταδρομείς.
Πέτυχε τη διακοπή του εφοδιασμού του γερμανικού στρατού της Αφρικής για σημαντικό χρονικό διάστημα.
Πώς εκδηλώθηκε η αντίσταση στις πόλεις;
Η απεργία των υπαλλήλων στις τηλεπικοινωνίες το 1942 υποχρέωσε τις αρχές να προβούν σε παροχές.
Η μεγάλη γενική απεργία το 1943 εμπόδισε τις αρχές κατοχής να στείλουν Έλληνες στη Γερμανία για εργασία.
Η κηδεία του Παλαμά έγινε αφορμή για ένα ακόμη συλλαλητήριο.
Η νεολαία συμμετείχε στις κινητοποιήσεις, κυρίως μετά την ίδρυση από το Ε.Α.Μ. της Ένωσης Πανελλαδικής Οργάνωσης Νέων (ΕΠΟΝ).
Οι γυναίκες πήραν ενεργά μέρος στην αντίσταση.
Πώς αντέδρασαν οι κατακτητές στις πράξεις αντίστασης; Τι ήταν τα τάγματα ασφαλείας;
Οι κατακτητές έκαναν μαζικές εκτελέσεις αμάχων σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας, με πιο ακραία εκείνη των Καλαβρύτων το Δεκέμβριο του 1943.
Τάγματα ασφαλείας: ένοπλα σώματα Ελλήνων, που οργανώθηκαν από τους κατακτητές σε συνεργασία με τις κυβερνήσεις δωσίλογων και χρησιμοποιήθηκαν εναντίον του Ε.Α.Μ., του Ε.Λ.Α.Σ. και αμάχων.
Τι ήταν α) η «Ελεύθερη Ελλάδα», β) Κυβέρνηση του βουνού και γ) το Εθνικό Συμβούλιο;
α )«Ελεύθερη Ελλάδα»: Έτσι ονομάστηκαν οι περιοχές της Ελλάδας που, χάρη στην Αντίσταση, δεν ελέγχονταν από τους κατακτητές. Σε αυτές, με πρωτοβουλία του Ε.Α.Μ. οργανώθηκαν λαϊκές μορφές αυτοδιοίκησης και πολιτιστικές δράσεις.
β)Η Κυβέρνηση του βουνού : ιδρύθηκε από το Ε.Α.Μ. το Μάρτιο του 1944 για να αναλάβει τη διοίκηση των απελευθερωμένων περιοχών και να οργανώσει εκλογές για την ανάδειξη Εθνικού Συμβουλίου.
γ )Εθνικό Συμβούλιο: ήταν η εθνοσυνέλευση που συστάθηκε, ύστερα από εκλογές, στην «ελεύθερη Ελλάδα» Στις εκλογές αυτές, για πρώτη φορά πήραν μέρος και οι γυναίκες. Το Εθνικό συμβούλιο συνήλθε στο χωριό Κορυσχάδες της Ευρυτανίας.
Πού, πότε κι από ποιους οργανώθηκε η Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας;
Ο σχηματισμός της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας αποφασίστηκε στις 20 Μαΐου 1944, με τη Συμφωνία του Λιβάνου, η οποία υπογράφηκε από τις ελληνικές πολιτικές και αντιστασιακές δυνάμεις και την κυβέρνηση του Καΐρου.
Πότε γίνεται η απελευθέρωση και ποιος ανέλαβε πρωθυπουργός;
Η απελευθέρωση έγινε στις 12 Οκτωβρίου 1944 και, αμέσως μετά, ανέλαβε την εξουσία η κυβέρνηση εθνικής ενότητας με πρωθυπουργό τον Γ. Παπανδρέου.
Η Ιαπωνία κατέλαβε την κινεζική επαρχία της Ματζουρίας το 1931.
Η χιτλερική Γερμανία εγκατέλειψε την Κοινωνία των Εθνών το 1934 και επανέφερε την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία το 1935 κατά παράβαση της συνθήκης των Βερσαλιών.
Η φασιστική Ιταλία κατέλαβε την Αιθιοπία το 1936 και αποχώρησε από την Κοινωνία των Εθνών.
Η Γερμανία κατέλαβε τη αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη της Ρηνανίας το 1936.
Η Γερμανία και η Ιταλία συμμετείχαν στον εμφύλιο πόλεμο της Ισπανίας το 1936 – 1939 υπέρ του φασίστα Φράνκο.
Το 1936 σχηματίστηκε ο Άξονας Ρώμης – Βερολίνου.
Η Γερμανία, η Ιταλία και η Ιαπωνία υπέγραψαν το Αντιδιεθνιστικό Σύμφωνο, με στόχο την καταπολέμηση του κομμουνισμού και την υποστήριξη του φασισμού σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η Ιαπωνία κήρυξε τον πόλεμο στην Κίνα το 1937.
Η Γερμανία ενσωμάτωσε την Αυστρία το 1938.
Η Βρετανία και η Γαλλία υπέγραψαν τη συμφωνία του Μονάχου στις 29 Σεπτ. 1938, με την οποία αποδέχονταν την προσάρτηση της Δ. Τσεχοσλοβακίας στη Γερμανία.
Ο Χίτλερ διέλυσε την Τσεχοσλοβακία το 1939, θέτοντας τη Βοημία υπό γερμανική προστασία και ανακηρύσσοντας τη Σλοβακία ανεξάρτητη αλλά υπό γερμανική κηδεμονία.
Η Ιταλία κατέλαβε την Αλβανία το 1939.
Ο Χίτλερ απαίτησε να παραχωρηθεί ο πολωνικός διάδρομος του Ντάντσιχ στη Γερμανία, ενώ η Βρετανία και η Γαλλία ανακοίνωσαν ότι θα κήρυτταν τον πόλεμο στη Γερμανία, εάν αυτή προχωρούσε σε επίθεση εναντίον της Πολωνίας.
Η Γερμανία και η Σοβιετική Ένωση υπέγραψαν σύμφωνο μη επίθεσης (Σύμφωνο Ρίμπεντροπ – Μολότωφ) τον Αύγ. του 1939, που εξασφάλιζε στη Γερμανία ότι δε θα δεχόταν επίθεση από τα ανατολικά.
Ποιες συμφωνίες υπέγραψαν η Ιταλία η Γερμανία και η Ιαπωνία;
Ο Χίτλερ και Μουσολίνι σύναψαν συμμαχία που έγινε γνωστή ως Άξονας Ρώμης-Βερολίνου το 1936. Ακολούθησε η υπογραφή του Αντιδιεθνιστικού Συμφώνου από τη Γερμανία, την Ιταλία και την Ιαπωνία, το οποίο στόχευε στην καταπολέμηση του κομμουνισμού και στην υποστήριξη του φασισμού σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ποια ήταν τα αίτια του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου;
Οι ταπεινωτικοί όροι που επιβλήθηκαν στα ηττημένα κράτη του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου και κυρίως στη Γερμανία.
Τα ανικανοποίητα πιεστικά αιτήματα χωρών και εθνοτήτων από τις συνθήκες του Α΄ Παγκόσμιου πολέμου.
Η παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε το 1929 ευνοώντας την επιβολή ολοκληρωτικών καθεστώτων.
Ο φόβος των δυτικών Δυνάμεων απέναντι στη Σοβιετική Ένωση, που τις έκανε να βλέπουν για πολύ καιρό τη ναζιστική Γερμανία ως ανάχωμα το οποίο θα εμπόδιζε την εξάπλωση της σοβιετικής επιρροής στην Ευρώπη.
Η αδυναμία της Κοινωνίας των Εθνών να παρέμβει αποτελεσματικά στις εξελίξεις.
Κάτω από ποιες συνθήκες ανακηρύχθηκε η Β΄ Ελληνική Δημοκρατία;
Μετά τον μικρασιατικό πόλεμο, επειδή μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας απέδιδε ευθύνες στη μοναρχία, τέθηκε ξανά το ζήτημα του πολιτεύματος.
Ο πρωθυπουργός Α. Παπαναστασίου πρότεινε την ανακήρυξη αβασίλευτης δημοκρατίας.
Με δημοψήφισμα, τον Απρ. του 1924, ανακηρύχθηκε η Β΄ Ελληνική Δημοκρατία.
Ποιες είναι οι τρεις περίοδοι της Αβασίλευτης Ελληνικής Δημοκρατίας;
Α΄ Περίοδος 1828-1832
Β΄ Περίοδος 1924-1935
Γ΄ Περίοδος 1974- ως σήμερα…
Ποια ήταν τα σημαντικότερα γεγονότα της περιόδου 1924-1928;
Κυρίαρχο στοιχείο της περιόδου ήταν η κυβερνητική αστάθεια.
Το 1918 ιδρύθηκε ΓΣΕΕ (Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος) και το ΣΕΚΕ, (Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδος) που το 1924 μετονομάστηκε σε ΚΚΕ (Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος).
Το 1925 ο στρατηγός Θ. Πάγκαλος επέβαλε δικτατορία, την οποία σύντομα ανέτρεψε ένας άλλος στρατιωτικός, ο Γ. Κονδύλης.
Ο Κονδύλης προκήρυξε εκλογές από τις οποίες προέκυψε οικουμενική κυβέρνηση, που πρότεινε την ψήφιση του δημοκρατικού συντάγματος του 1927.
Το 1928 τις εκλογές κέρδισε ο Βενιζέλος με το κόμμα των Φιλελευθέρων (τετραετία 1928-1932).Ποια ήταν τα βασικά σημεία της πολιτικής του Βενιζέλου;
οικονομική ανάπτυξη,
εδραίωση της δημοκρατίας,
εκπαιδευτική μεταρρύθμιση,
εξωτερική πολιτική, που επιδίωκε την προσέγγιση με τις γειτονικές χώρες,
το «ιδιώνυμο», ένας νόμος που ψηφίστηκε το 1929 και καθιέρωνε ως αδίκημα την προβολή ιδεών που στόχευαν στη βίαιη ανατροπή του πολιτεύματος.
Πότε και γιατί ο Βενιζέλος κήρυξε την Ελλάδα σε πτώχευση;
Το 1932, λόγω της διεθνούς οικονομικής κρίσης του 1929 και των επιπτώσεών της στην Ελλάδα.
Ποια ήταν τα αποτελέσματα των εκλογών του 1933 και πώς αντέδρασαν σε αυτά οι Βενιζελικοί;
Στις εκλογές της 5ης Μαρτ. 1933 νίκησαν τα αντιβενιζελικά κόμματα. Έτσι το Λαϊκό Κόμμα παίρνει την εξουσία
Την ίδια νύχτα εκδηλώθηκε πραξικόπημα από βενιζελικούς αξιωματικούς το οποίο απέτυχε.
Την εξουσία ανέλαβε ο ηγέτης του Λαϊκού κόμματος Π. Τσαλδάρης.
Απόπειρα δολοφονίας κατά του Βενιζέλου κορύφωσε την πολιτική κρίση.
Το κίνημα του 1935 και η παλινόρθωση της βασιλείας
Την 1η Μαρτ. εκδηλώθηκε νέο βενιζελικό κίνημα που κατεστάλη από τον υπουργό Στρατιωτικών Γ. Κονδύλη.
Ο Ι. Μεταξάς και ο Γ. Κονδύλης πίεζαν τον πρωθυπουργό Τσαλδάρη να διενεργήσει δημοψήφισμα για το πολίτευμα, προκειμένου να επανέλθει η μοναρχία.
Ο Κονδύλης τελικά ανέτρεψε τον Τσαλδάρη, επέβαλε δικτατορία και επανέφερε το μοναρχικό καθεστώς (Νοέμ. 1935).
Ποιες ήταν οι πολιτικές εξελίξεις μετά την παλινόρθωση (επιστροφή βασιλιά); Πώς επιβλήθηκε η Δικτατορία του Μεταξά;
Ο Γεώργιος Β΄ παραμέρισε τον Κονδύλη και χορήγησε αμνηστία στους πολιτικούς που συμμετείχαν στο κίνημα του 1935.
Το 1936 έγιναν άκαρπες εκλογές, καθώς βενιζελικοί και βασιλικοί αναδείχθηκαν ισοδύναμοι με αποτέλεσμα το ΚΚΕ με 15 βουλευτές να παίζει ρόλο ρυθμιστικό.
Ο Γεώργιος Β΄ ανέθεσε την πρωθυπουργία στον Ι. Μεταξά, που ήταν γνωστός για τις αντιδημοκρατικές του ιδέες.
Η πρωθυπουργοποίησηή του Μεταξά και η όξυνση της οικονομικής κρίσης προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις.
Αποκορύφωμα τους ήταν τον Μάιο του 1936 οι αιματηρές διαδηλώσεις στη Θεσσαλονίκη.
Στις 4 Αυγούστου 1936 ο Γεώργιος Β΄ και ο Μεταξάς κήρυξαν δικτατορία.
Ποιες ήταν οι επιδιώξεις του Μεταξά με την επιβολή της δικτατορίας της 4ης Αυγούστου (1936);
Ο Μεταξάς επιδίωκε να εφαρμόσει στην Ελλάδα ένα καθεστώς στα πρότυπα της φασιστικής Ιταλίας και της ναζιστικής Γερμανίας.
Δημιούργησε την Εθνική Οργάνωση Νεολαίας (ΕΟΝ), για να παίξει το ρόλο φασιστικού κόμματος.
Επιδίωξε να κερδίσει τους αγρότες και τους εργάτες με συστηματική προπαγάνδα και με μέτρα κοινωνικού χαρακτήρα.
Στην εξωτερική πολιτική, ο Μεταξάς με το Γεώργιο Β’ ακολούθησαν τη Μ. Βρετανία, θεωρώντας ότι σε περίπτωση πολέμου αυτή θα επικρατούσε.
Πώς κρίνεται το καθεστώς της 4ης Αυγούστου; Σε τι διέφερε από τον φασισμό και τον ναζισμό;
Ο Μεταξάς οργάνωσε τελικά ένα αυταρχικό κράτος χωρίς λαϊκή υποστήριξη που καταδίωξε τους κομμουνιστές.
Η διαφορά από τον φασισμό και τον ναζισμό ήταν ότι ποτέ δεν απέκτησε ισχυρή κοινωνική στήριξη.
1.Ποιες ήταν οι πολιτικές και ιδεολογικές διαστάσεις της κρίσης του Μεσοπολέμου;
Μετά την οικονομική κρίση του 1929, οι άνθρωποι άρχισαν να δυσπιστούν απέναντι στα φιλελεύθερα δημοκρατικά πολιτεύματα.
Ιδεολογικά επικρατούν και ανταγωνίζονται μεταξύ τους δύο αντίθετες θεωρίες οικονομικής και κοινωνικής οργάνωσης: ο κομμουνισμός και ο φασισμός.
Ποιες ήταν οι εξελίξεις στη Σοβιετική Ένωση την εποχή του Στάλιν (1924-1953);
Ο Στάλιν υιοθέτησε μια συγκεντρωτική πολιτική, που αποτελούσε στρέβλωση των αρχών του σοσιαλισμού (σταλινισμός). Βασικά σημεία της ήταν:
Οικονομική πολιτική αυστηρά ελεγχόμενη με έμφαση στην εκβιομηχάνιση, που οδήγησε σε σημαντική βιομηχανική ανάπτυξη την περίοδο 1928-1941.
Συγκέντρωση όλων των εξουσιών στην κορυφή της κρατικής ηγεσίας και λατρεία του ηγέτη.
Μετατροπή του κομμουνιστικού κόμματος σ΄ έναν συγκεντρωτικό μηχανισμό.
Χρήση βίαιων μεθόδων ( π.χ. εκτοπίσεις, δήμευση γης ευπόρων αγροτών, διώξεις).
Την περίοδο 1936-38 εκτελέστηκαν ύστερα από δίκες – παρωδίες οι περισσότεροι από τους μπολσεβίκους ηγέτες της επανάστασης του 1917 .
3) Ποια ήταν τα βήματα του φασισμού στην Ιταλία;
Το Μάρτιο του 1919 εμφανίστηκε το Εθνικό Φασιστικό Κόμμα του Μπενίτο Μουσολίνι, το οποίο εκμεταλλευόμενο την οικονομική και κοινωνική κρίση επιδίωκε να συσπειρώσει γύρω του τους δυσαρεστημένους πολίτες.
Ένοπλες ομάδες φασιστών άρχισαν να τρομοκρατούν και να δολοφονούν κομμουνιστές, σοσιαλιστές και συνδικαλιστές.
Στις 28 Οκτωβρίου 1922 εκατό χιλιάδες φασίστες πραγματοποίησαν την πορεία προς τη Ρώμη με επικεφαλής το Μουσολίνι, ο οποίος μέχρι το τέλος του 1926 έθεσε την Ιταλία υπό τον απόλυτο έλεγχό του.
4) Ποιοι ήταν οι μηχανισμοί και οι επιδιώξεις του φασιστικού καθεστώτος του Μουσολίνι;
Είχε τα πάντα υπό τον έλεγχό του.
Φυλάκιζε ή δολοφονούσε τους πολιτικούς που θεωρούνταν επικίνδυνοι.
Αντικατέστησε τις επαγγελματικές ενώσεις και τα εργατικά συνδικάτα με συντεχνίες που ελέγχονταν από το φασιστικό κόμμα.
Χειραγωγούσε τους νέους εντάσσοντάς τους στη φασιστική νεολαία.
Προπαγάνδιζε τα φασιστικά ιδεώδη μέσω του Τύπου, του ραδιοφώνου και του αθλητισμού.
5) Πώς έγινε η άνοδος και η επικράτηση του ναζισμού στη Γερμανία ;
Το Εθνικοσοσιαλιστικό Γερμανικό Εργατικό Κόμμα, που είχε ιδρυθεί το 1919 από τον Αδόλφο Χίτλερ, υποστήριζε ότι στη θέση της δημοκρατίας θα έπρεπε να επικρατήσει μια «Νέα Τάξη», στην οποία κυρίαρχη θέση θα είχαν οι Γερμανοί.
Το Ναζιστικό Κόμμα κέρδισε σταδιακά πολλούς οπαδούς από τα χαμηλά κοινωνικά στρώματα.
Ισχυροί Γερμανοί κεφαλαιούχοι, για να εμποδίσουν την άνοδο των κομμουνιστών, αποφάσισαν να ενισχύσουν τον Χίτλερ, ο οποίος έγινε καγκελάριος της Γερμανίας.
Οι ναζί πυρπόλησαν τη γερμανική βουλή, ενοχοποίησαν τους κομμουνιστές και ο Χίτλερ έγινε αρχηγός του κράτους (Φύρερ).
5) Ποιοι ήταν οι μηχανισμοί επικράτησης του χιτλερικού καθεστώτος;
Διέλυσε τα άλλα κόμματα και το μόνο κόμμα στη βουλή ήταν το ναζιστικό.
Κυρίαρχες τακτικές του ήταν η χειραγώγηση των νέων και η προπαγάνδα.
Φανάτιζε το γερμανικό λαό με συγκεντρώσεις εκατομμυρίων οπαδών.
Έκαιγε τα μη αρεστά βιβλία , ενώ πολλοί διανοούμενοι έφυγαν από τη χώρα.
Εφάρμοσε ρατσιστική πολιτική.
Με ιδιαίτερη επιθετικότητα αντιμετωπίστηκαν οι Εβραίοι (υποχρεωτικό το κίτρινο άστρο).
6) Πώς εξελίχθηκε η πάλη φασισμού και δημοκρατίας στην υπόλοιπη Ευρώπη;
Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες επιβλήθηκαν καθεστώτα φασιστικού τύπου.
Ως αντίσταση στο φασισμό δημιουργήθηκαν σε πολλές χώρες τα Λαϊκά Μέτωπα, που ήταν συμμαχίες φιλελεύθερων και αριστερών κομμάτων.
Στη Γαλλία και στην Ισπανία σχηματίστηκαν κυβερνήσεις λαϊκών μετώπων, που γρήγορα όμως έχασαν την εξουσία.
Ποιες ήταν οι κοινωνικές συνέπειες της κρίσης του 1929;
Η κρίση του 1929 επηρέασε, αν και σε διαφορετικό βαθμό, όλες τις κοινωνίες του δυτικού κόσμου.
Α) Ένα τμήμα των ανώτερων τάξεων ισχυροποιήθηκε, καθώς κατάφερε, εξαγοράζοντας επιχειρήσεις στα πρόθυρα της κατάρρευσης, να ενισχύσει σημαντικά την οικονομική και κοινωνική του θέση.
Β) Οι αγρότες είδαν τα προϊόντα τους να μένουν απούλητα και τα εισοδήματά τους να εξανεμίζονται.
Γ) Οι βιομηχανικοί εργάτες και οι εμποροΰπάλληλοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με μειώσεις των μισθών τους, περιορισμό των ωρών εργασίας και απολύσεις.
Δ) Οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες υποχρεώθηκαν να πουλήσουν ή να κλείσουν τις επιχειρήσεις τους.
Ε) Οι δημόσιοι υπάλληλοι να αποδεχτούν δραστικές μειώσεις των μισθών τους.
Στ) Ένα κύμα εξαθλίωσης κάλυψε τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και πολλές άλλες χώρες του δυτικού κόσμου προκαλώντας έντονες –και συχνά βίαιες– διαμαρτυρίες. Ειδικά στις Η.Π.Α., που υπήρξαν η πηγή της κρίσης, υπολογίστηκε ότι περίπου 12.000.000 άνθρωποι έμειναν άνεργοι, πάνω από 1.600 τράπεζες πτώχευσαν, 20.000 μικρομεσαίες επιχειρήσεις έκλεισαν, 1 στους 20 γεωργούς έχασε την περιουσία του και το πιο τραγικό απ’ όλα- 23.000 άνθρωποι αυτοκτόνησαν.
Ποιο οικονομικό σύστημα είχε οδηγήσει σε αυτήν την κατάσταση;
Ο οικονομικός φιλελευθερισμός ( = ελεύθερος οικονομικός ανταγωνισμός, απουσία κρατικής παρέμβασης, ελεύθερη διαμόρφωση τιμών και αμοιβών)
Πού αναζήτησαν λύσεις οι κοινωνίες της Δύσης;
Αντιμέτωπες με τα σοβαρά κοινωνικά συμπτώματα της κρίσης, οι κυβερνήσεις στη Δύση αναζήτησαν λύσεις. Καθώς ο οικονομικός φιλελευθερισμός φαινόταν ανίκανος να προσφέρει θεραπεία, όλο και πιο πολλοί πίστευαν ότι το κράτος θα έπρεπε να επέμβει.
Ποια μέτρα έλαβε ο Ρούσβελτ; Είχαν αποτέλεσμα;
Ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ, πρόεδρος των ΗΠΑ από το 1933, υιοθετούσε την άποψη ότι το κράτος θα έπρεπε να επέμβει στην οικονομία και έλαβε μια σειρά μέτρων για την ανακούφιση από την κρίση που έγιναν γνωστά ως new deal (νιου ντιλ). Ο Ρούζβελτ πίστευε, υιοθετώντας θέσεις του Άγγλου οικονομολόγου Τζον Κέινς ότι το κράτος θα έπρεπε να παρεμβαίνει στην οικονομία κάνοντας μεγάλες επενδύσεις. Έτσι οι άνεργοι θα έβρισκαν δουλειά, με τα εισοδήματά τους θα αγόραζαν προϊόντα και θα αναθερμαινόταν συνολικά η οικονομία.
Πράγματι, αυτή η πολιτική, που υλοποιήθηκε κυρίως με την ανάθεση μεγάλων δημόσιων έργων από την αμερικανική κυβέρνηση σε ιδιωτικές επιχειρήσεις, έφερε αποτελέσματα και η οικονομική κατάσταση στις ΗΠΑ άρχισε, από το 1934, να βελτιώνεται.
Τι ήταν τοnew deal; Πώς επηρέασε την Ευρώπη;
Ήταν μια σειρά μέτρων που έλαβε το κράτος των ΗΠΑ, επεμβαίνοντας στην οικονομία για την ανακούφιση από την κρίση.
Σύντομα η πολιτική του new deal βρήκε υποστηρικτές και στην Ευρώπη. Το κράτος ανέλαβε ρόλο ρυθμιστή της οικονομικής ζωής. Έτσι, στην Ευρώπη των αρχών της δεκαετίας του 1930 κυριαρχούσε πλέον όχι η αμιγώς (εντελώς) φιλελεύθερη αλλά η, ως ένα βαθμό, «διευθυνόμενη οικονομία».
Πώς αντιμετώπισαν την κρίση η Ιταλία και η Γερμανία;
Ιδιαίτερες περιπτώσεις, ανάμεσα στις χώρες του δυτικού κόσμου, υπήρξαν η Ιταλία και η Γερμανία. Μετά την επικράτηση του φασισμού στην πρώτη και του ναζισμού στη δεύτερη, οι κυβερνήσεις των κρατών αυτών ακολούθησαν ακραία πολιτική αυτάρκειας προκειμένου να αντιμετωπίσει την κρίση. Μάλιστα, η πολιτική αυτή συνοδευόταν από μια επιθετική εθνικιστική ρητορεία που εξυπηρετούσε και πολιτικούς στόχους αυτών των καθεστώτων. (Έτσι, για παράδειγμα, σύμφωνα με την προπαγάνδα των ναζί, κύριοι υπεύθυνοι για την οικονομική κρίση ήταν οι Εβραίοι).
Πατήστε εδώ για να δείτε ένα ντοκιμαντέρ από τα αρχεία της ΕΡΤ για την κρίση ακι τις συνέπειές της στις ΗΠΑ.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
Πρόσφατα σχόλια