Έξι χιλιάδες νέοι (Γιώργος Χειμωνάς)

Μπήκαν στην πόλη οι εχθροί…(Ν. Ξυλούρης)

Αλέκος Παναγούλης

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ: Δικτατορία  1967-1974
2. ΠΗΓΗ ΕΜΠΝΕΥΣΗΣ: Γεγονότα Πολυτεχνείου 17 Νοεμβρίου 1973
3.  ΘΕΜΑ : ο θάνατος και η εξαφάνιση των νέων μέσα στο βάραθρο που άνοιξε η γη μετά την καταστολή της εξέγερσης, καθώς και το δέος που καταλαμβάνει τους υπόλοιπους
4. ΓΛΩΣΑ-ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ: νεωτερική ποίηση-συμβολισμοί:

• 6000 νέοι,
• σιωπή
• ακίνητες χειρονομίες
•  μαρμαρωμένος(= θάνατος),
• Μεταφορές
•  τολμηρές-υπερρεαλιστικές εικόνες ( βούλιαγμα γης).

5.ΦΩΝΕΣ ΚΑΙ ΦΩΝΑΖΕ: α) πρόκειται για συνθήματα  ( ελευθερία και δημοκρατία) των φοιτητών και από ραδιοφωνικό σταθμό β)συνθήματα πλήθους που συμπαραστεκόταν, γ) έμφαση στις φωνές γιατί μετά θα σιγήσουν όλα (αντίθεση) και θα επιβληθεί η σιωπή του θανάτου(σιωπή σεβασμού προς αγώνα και θυσία).

6.ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ ΚΑΘΙΖΗΣΗΣ ΤΗΣ ΓΗΣ :α)αποτρόπαιη εξουδετέρωση κινήματος νέων με βίαιη εισβολή τανκ, β)υπερρεαλιστική εικόνα: βάρος νέων που η γη δεν αντέχει και υποχωρεί, γ)συμβολισμός μεγέθους εγκλήματος, δ)η φύση αναστατώθηκε και ετοίμασε μόνη της μνημείο των ηρώων στα έγκατά της, σαν να γονάτιζε μπροστά τους.

7.ΓΙΑΤΙ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ ΟΛΟΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΟ: α)δεν αντέχουν να αντικρίσουν το φριχτό έγκλημα, β)είναι βέβαιοι ότι θα νιώσουν μικροί μπρος στο μεγαλείο των νεκρών γ) είναι πια ιερό.

8. ΓΙΑΤΙ ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΝΕΣ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ: α)να μη δουν τη φρίκη του βίαιου θανάτου που θα τις καταρρακώσει και β)να παραμείνουν περήφανες.

9.ΒΟΥΛΙΑΓΜΑ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ:

• ο θάνατος αποδίδεται με το βούλιαγμα ( πολλές σχετικές φράσεις)
• ο θάνατος υποβάλεται με σιωπή και ακινησία
• η αποφυγή της λέξης θάνατος παραπέμπει στην αθανασία.

10.ΤΙ ΥΠΟΒΑΛΕΙ Η ΕΙΚΟΝΑ:

• Τη βαρύτητα της θυσίας
• Τη βιαιότητα ιστορίας

Το  βάραθρο  αποτελεί μνημείο θυσίας και μαρτυρία για το έγκλημα.

11.ΑΔΙΑΛΛΑΚΤΗ ΣΤΑΣΗ: κανείς να μην τολμήσει:

• Ο αφηγητής είναι οργισμένος με το  φρικτό έγκλημα.
• Πρέπει να  προστατευθεί το μνημείο από βέβηλα βλέμματα και να κρατηθεί η θυσία μακριά από καπήλευση
• Υποδεικνύει σε όλους τη στάσης απόλυτου σεβασμού

12.ΣΤΟΧΟΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ : να καθαγιάσει το θάνατο των νέων της  17 Νοεμβρίου 1973.

13.ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ: τριτοπρόσωπος αφηγητής

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 17 Νοεμβρίου 2014 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΔΙΑΦΩΤΙΣΤΕΣ

Ο ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ  ΤΟΥ ΕΡΓΟ ΑΠΟ ΤΟ Γ1

[slideboom id=1147150&w=425&h=370]

Ο ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΚΑΙ ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟ ΑΠΟ ΤΟ Γ2

[slideboom id=1149951&w=425&h=370]

Ο ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟ ΑΠΟ ΤΟ Γ1

[slideboom id=1128461&w=425&h=370]

Ο ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟ ΑΠΟ ΤΟ Γ2

[slideboom id=1149953&w=425&h=370]

Ο ΜΟΝΤΕΣΚΙΕ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ Γ1

[slideboom id=1149964&w=425&h=370]

Ο ΜΟΝΤΕΣΚΙΕ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ  ΑΠΟ ΤΟ Γ2

[slideboom id=1147138&w=425&h=370]

Ο ΤΖΩΝ ΛΟΚ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ Γ1
[slideboom id=1147143&w=425&h=370]

Ο ΤΖΟΝ ΛΟΚ ΚΑΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ Γ2

[slideboom id=1149955&w=425&h=370]

Ο  ΦΡΑΝΣΟΥΑ ΚΕΝΕ ΚΑΙ ΟΙ ΦΥΣΙΟΚΡΑΤΕΣ ΑΠΟ ΤΟ Γ1

[slideboom id=1149960&w=425&h=370]

Ο ΦΡΑΝΣΟΥΑ ΚΕΝΕ ΚΑΙ ΟΙ ΦΥΣΙΟΚΡΑΤΕΣ ΑΠΟ ΤΟ Γ2

[slideboom id=1149956&w=425&h=370]

Ο ΝΤΙΝΤΕΡΟ ΚΑΙ Η ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ Γ1

[slideboom id=1149957&w=425&h=370]

Ο ΝΤΙΝΤΕΡΟ ΚΑΙ Η ΕΓΚΥΚΛΟΠΑΙΔΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ Γ2

[slideboom id=1149949&w=425&h=370]

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ Γ΄ ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ 5 Νοεμβρίου 2014 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Ο Κωνσταντίνος Ροδόπουλος στο Γυμνάσιο Πάρου…

Μια ζωντανή μαρτυρία του ελληνοαλβανικού έπους έδωσε στους μαθητές της Γ΄  Γυμνασίου του σχολείου μας  στις 30 Οκτωβρίου 2014, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μαρπησσαίων και Αρχιλοχιτών Πάρου,  κύριος Κωνσταντίνος Ροδόπουλος. Το 1998, ως αξιωματικός, ανέλαβε μια αποστολή του Ελληνικού στρατού στην Αλβανία: την περισυλλογή των διάσπαρτων και πρόχειρα θαμμένων στα πεδία των μαχών, λειψάνων των ηρώων του Ελληνοϊταλικού πολέμου. Με πολλές φωτογραφίες και γλαφυρές περιγραφές, μοιράστηκε μαζί μας αυτήν την εμπειρία του. Φάνηκε έτσι η σημασία της συλλογικής μνήμης για τους ήρωες και η τιμή που μια κοινωνία οφείλει στους νεκρούς και περισσότερο στους  ήρωες του πολέμου. Επίσης, ο κύριος Ροδόπουλος  αναφέρθηκε σε άγνωστες πτυχές του τορπιλισμού της «Έλλης» στο λιμάνι της Τήνου τον Δεκαπενταύγουστο του 1940 με εικόνες και πλούσιο αρχειακό υλικό που αποτελεί προϊόν της άοκνης έρευνάς του. Τον ευχαριστούμε θερμότατα…….

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΕΠΕΤΕΙΑΚΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ,ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ 4 Νοεμβρίου 2014 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1Γ΄ Σύνθεση με αχώριστα μόρια

Οι σημασίες των αχώριστων μορίων 

Α Λόγια αχώριστα μόρια

αρχι–

1. δηλώνει το επικεφαλής άτομο ανάμεσα σε άλλα της ίδιας επαγγελματικής κλίμακας, π.χ. αρχίατρος

2. το πρόσωπο που έχει στο μεγαλύτερο βαθμό την ιδιότητα αυτού που εκφράζει το β΄συνθετικό, π.χ. αρχικατάσκοπος

3. στον υπερθετικό βαθμό την αρνητική ιδιότητα που δηλώνει το β΄συνθετικό, π.χ. αρχικλέφτης, αρχιτεμπέλης

4. την έναρξη του χρόνου που δηλώνει το β΄ συνθετικό, π.χ. αρχιμηνιά, αρχιχρονιά

αμφι–

1 α. γύρω από, και από τις δυο πλευρές, π.χ. αμφίκοιλος β. διπλή δυνατότητα, π.χ. αμφίδρομος, αμφίβιο

2. για καταστάσεις ή ενέργειες αμφίβολες, που δεν είναι ξεκαθαρισμένο προς τα πού κλίνουν, π.χ. αμφίρροπος

ανα-

1. δηλώνει τόπο με την έννοια του «πάνω», π.χ. άνοδος

2. με επιτατική σημασία, π.χ. ανακράζω

3. με υποκοριστική σημασία, π.χ. ανάλαφρος

4. επανάληψη, π.χ. αναβαθμολογώ

δια– (δι-)

1α. δηλώνει κίνηση διαμέσου, από τη μια μεριά ως την άλλη, π.χ. διαπερνώ,

β. κίνηση προς όλες τις κατευθύνσεις, π.χ. διαχέω

2. δηλώνει ότι το προσδιοριζόμενο γίνεται μεταξύ αυτών που εκφράζει η πρωτότυπη λέξη, π.χ. διαπροσωπικός

3. σε ρήματα και τα παράγωγά τους: α. μοιρασιά, διανομή π.χ. διανέμω, β. ασυμφωνία, π.χ. διαφέρω

γ. ανταγωνισμό ή αμοιβαιότητα π.χ. διαγωνίζομαι, διαπληκτίζομαι, δ. τρόπο εκτέλεσης μιας προσπάθειας, εξέ-

λιξης, διαδικασίας, π.χ. διαμορφώνω

4. χρόνο από την αρχή μέχρι το τέλος του διαστήματος που δηλώνεται από την πρωτότυπη λέξη, π.χ. διανυκτερεύω

5α. με επιτατική σημασία, π.χ. διακαής / για την επιδίωξη του τέλειου αποτελέσματος μιας διαδικασίας, π.χ. διακατέχομαι

β. με υποκοριστική λειτουργία, για να δείξει ότι αυτό που δηλώνει η πρωτότυπη λέξη γίνεται με

δυσκολία, π.χ. διαβλέπω, διαφαίνεται

διχο–

δηλώνει τη διαίρεση σε δύο ίσα μέρη, π.χ. διχοτόμος

δυσ–

1. δηλώνει ότι το προσδιοριζόμενο δύσκολα μπορεί να δεχτεί την ενέργεια της πρωτότυπης λέξης, π.χ. δισεπίλυτος

2. προσδίδει στην πρωτότυπη λέξη την ιδιότητα του «κακός», «άσχημος», «δυσάρεστος» κ.λπ., π.χ. δύσμορφος, δύστυχος

3. αίρει τη θετική σημασία της πρωτότυπης λέξης, π.χ. δυσανάλογος, δυσαρμονικός

εισ–

1. κίνηση ή ενέργεια προς τα μέσα ή προς το τέρμα, π.χ. εισάγω, εισβάλλω

2. ενέργεια για ένα σκοπό, π.χ. εισηγούμαι, εισπράττω

εκ– (εξ-)

1. αφαίρεση, π.χ. εξαερισμός

2. απομάκρυνση από αυτό που δηλώνει η πρωτότυπη λέξη, π.χ. εκθρόνιση

3. κίνηση προς τα έξω, π.χ. εκτόξευση, έξοδος

4. μεταβολή του αντικειμένου σε αυτό που εκφράζει η πρωτότυπη λέξη, π.χ. εξατμίζω, εκλαϊκεύω

5. ως επιτατικό, π.χ. έκπληκτος, εκμάθηση

6. ως στερητικό, π.χ. έκτακτος, εκτονώνω

εν– (εμ-, εγ-, ερ-, ελ-)

1. μέσα ή ανάμεσα ή επάνω σε αυτό που εκφράζει η πρωτότυπη λέξη, π.χ. εγκιβωτίζω, εντάσσω, ενθρονίζω 2. με τον τρόπο που εκφράζει η πρωτότυπη λέξη, π.χ. έμμισθος, έμπρακτος

3. έχει αυτό που εκφράζει η πρωτότυπη λέξη, π.χ. έγχορδος, έμπειρος

4. επιτατικά, π.χ. έναστρος, εναγώνιος

επι– (επ-, εφ-)

1. δηλώνει τόπο: επάνω ή το εξωτερικό στρώμα που εκφράζει η πρωτότυπη λέξη, π.χ. επιτύμβιος, επικάλυψη

2. χρόνο: α. γι’ αυτό που ακολουθεί αυτό που εκφράζει η πρωτότυπη λέξη, π.χ. επίλογος, επίγονος,

β. για τη δήλωση διάρκειας όσης δηλώνει η πρωτότυπη λέξη, π.χ. εφήμερος

3. ποσό: α. επιτατικά, π.χ. επαυξάνω, επιταχύνω,

β. το τελευταίο στάδιο μιας διαδικασίας, π.χ. επισφραγίζω

4. σκοπό, αιτία, π.χ. επιβλαβής, επίδοξος

5. τρόπο: α. εχθρική διάθεση, π.χ. επιτίθεμαι, β. αμοιβαία σχέση, π.χ. επικοινωνία

ημι–

1. α. το ένα από τα δύο ίσα μέρη, π.χ. ημισφαίριο, ημικύκλιο

β. ότι η λέξη έχει σε μικρότερο βαθμό τα χαρακτηριστικά της πρωτότυπης, π.χ. ημίθεος, ημίφως

2. ότι στη λέξη δεν υπάρχουν όλα αλλά μερικά από τα χαρακτηριστικά του β΄συνθετικού, π.χ. ημιάγριος

3. σε επιστημονικούς όρους, π.χ. ημικυτταρίνες, ημικρανία

περι– 1.

1. γύρω, από όλες τις μεριές, π.χ. περίμετρος, περιφράσσω

2. κοντά, π.χ. περίγειο, περιήλιο

3. για κυκλική κίνηση, π.χ. περιστρέφω, περιφέρω

4. για κίνηση χωρίς συγκεκριμένη κατεύθυνση, π.χ. περιπλανιέμαι, περιδιαβαίνω

5. με τη σημασία τού «κρατώ μέσα», π.χ. περιέχω

6. σε επίθετα με επιτατική σημασία, π.χ. περιζήτητος

7. για να δηλώσει φροντίδα σχετική με αυτό που εκφράζει η πρωτότυπη λέξη, π.χ. περιποιούμαι, περισώζω

συν–

1. αυτό που δηλώνει η πρωτότυπη λέξη γίνεται με τη βοήθεια κάποιου, μαζί με κάποιον, π.χ. συμπάσχω, συνοδηγός

2. ένωση, π.χ. συνομοσπονδία, σύνδεση, σύναψη

3. συγκέντρωση, π.χ. συμμαζεύω, συναγωγή

4. ομοιότητα, π.χ. συγγενής, συμμετρία

5. επιτατικά, π.χ. συντρίβω, συνταράσσω

υπο–

1α. κάτω από, π.χ. υπέδαφος, υπόστρωμα,

β. το πρόσωπο που βρίσκεται κάτω από την εξουσία άλλου, καθώς και την εκτέλεση ανάλογης πράξης, π.χ. υπόδουλος, υποτάσσω,

γ. το πρόσωπο που βρίσκεται βαθμολογικά σε κατώτερη θέση, π.χ. υποδιευθυντής

2. δηλώνει ότι η ενέργεια που εκφράζει η πρωτότυπη λέξη γίνεται λίγο, κρυφά, παράνομα, π.χ. υποδηλώνω, υποκινώ

3α. σε μικρότερο βαθμό, π.χ. υπολειτουργώ, υποσιτίζομαι,

β. υποδιαίρεση, π.χ. υποκατάστημα, υποσύνολο,

γ. (ιατρ.) χαμηλότερες από το κανονικό τιμές, π.χ. υπόταση, υπογλυκαιμία,

δ. το προσδιοριζόμενο έχει σε χαμηλότερο βαθμό τις ιδιότητες που δηλώνει η πρωτότυπη λέξη,

π.χ. υπόξινος, υπόλευκος.

Λαϊκά αχώριστα μόρια

α– (αν-, ανα-)

1. το αντίθετο από αυτό που εκφράζει η πρωτότυπη λέξη, π.χ. άκακος, άγνωστος

2. την απουσία της κατάστασης που εκφράζει η πρωτότυπη λέξη, π.χ. ανελευθερία, ανευθυνότητα

ξε–

1α. την αντίθετη ενέργεια από αυτή που εκφράζει η πρωτότυπη λέξη, π.χ. ξεδιψώ, ξεκλειδώνω,

β. το τέλος της ενέργειας, κατάστασης, π.χ. ξεμουδιάζω, ξεϊδρώνω,

γ. τη χρονική περίοδο, π.χ. ξεκαλοκαιριάζω, ξενυχτώ,

δ. την αφαίρεση του αντικειμένου που δηλώνει η πρωτότυπη λέξη, π.χ. ξεφλουδίζω, ξαρμυρίζω

2. έξω, π.χ. ξεχειλίζω, ξεσπιτώνω

3. με τη σημασία τού «εντελώς», π.χ. ξεκουφαίνω, ξετρελαίνω

4. με τη σημασία τού «σιγά σιγά», «κρυφά», π.χ. ξεγλιστρώ

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΓΛΩΣΣΑ Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 15 Οκτωβρίου 2014 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 1. ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΥ

1. Ορισμός

2. Παραδείγματα (ένα ή πολλά)

3. Διαίρεση

α. Στη θεματική περίοδο παρουσιάζεται το διαιρούμενο σύνολο και τα μέρη που το αποτελούν

β. Στην ανάπτυξη της παραγράφου υπάρχουν σχόλια ή παρέχονται πληροφορίες για κάθε μέρος του διαιρούμενου όλου χωριστά

4. Σύγκριση – αντίθεση:

α. Στη θεματική περίοδο αναφέρονται τα δύο συγκρινόμενα – αντιτιθέμενα μέρη

β. Στην ανάπτυξη της παραγράφου υπάρχουν σχόλια ή παρέχονται πληροφορίες για κάθε αντιτιθέμενο/ συγκρινόμενο μέρος ξεχωριστά.

5. Αναλογία:

α. Στη θεματική περίοδο υπάρχει μια μεταφορά ή μια παρομοίωση, όπου συσχετίζονται δύο καταστάσεις: μία της γνώριμης σε όλους πραγματικότητας ή καθημερινότητας και μία που αφορά κάποια πτυχή από το θέμα του κειμένου π.χ. ζωή – ποδόσφαιρο, ζούγκλα – ανθρώπινη κοινωνία, ασθένεια – εγκληματικότητα

β. Η ανάπτυξη χωρίζεται σε δύο χονδρικά μέρη, που το ένα αφορά την πραγματικότητα και το άλλο το θέμα

6. Αιτιολόγηση:

α. Στη θεματική περίοδο διατυπώνεται μία κρίση, θέση, άποψη η οποία χρειάζεται οπωσδήποτε αιτιολόγηση – στήριξη. Έτσι μπορούμε να ρωτήσουμε «γιατί» αμέσως μετά τη διατύπωσή της

β. Στην ανάπτυξη της παραγράφου, οι περίοδοι που ακολουθούν παίρνουν το χαρακτήρα απάντησης στο προηγούμενο «γιατί», αποτελούν τα επιχειρήματα με τα οποία αιτιολογείται – στηρίζεται η  κρίση, θέση, άποψη της Θ.Π. Η ύπαρξη τεκμηρίων δε συνιστά ανάπτυξη με αιτιολόγηση

γ. Στην κατακλείδα υπάρχει συμπέρασμα-επιβεβαίωση της αρχικής τοποθέτησης

7. Αίτιο – αποτέλεσμα:

α. Στη θεματική περίοδο καταγράφεται ένα βασικό αίτιο ενός προβλήματος ή φαινομένου, το οποίο στην ανάπτυξη θα δημιουργήσει ένα σύνολο αποτελεσμάτων

β. Στην ανάπτυξη της παραγράφου, καταγράφεται το σύνολο των αποτελεσμάτων (σε παράθεση ή στη μεταξύ τους αλληλουχία)

8. Συνδυασμός μεθόδων (προσεκτική ανάγνωση όλης της παραγράφου με επισήμανση των διαρθρωτικών λέξεων)

   ΠΗΓΗ:Κ. ΚΑΡΕΜΦΥΛΛΗΣ, ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ, ΕΚΔ. ΚΑΛΑΜΑΡί, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2001

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΓΛΩΣΣΑ Β΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 24 Σεπτεμβρίου 2014 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΜΙΑ ΝΕΑ ΣΧΟΛΙΚΗ….

Αγαπημένοι μου μαθητές,

Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, ξεκινάμε ένα νέο ταξίδι στη γνώση. Ας προσπαθήσουμε όλοι να είναι ευχάριστο και δημιουργικό. Η καλή μας διάθεση, η συνεργασία, η εμπιστοσύνη και κυρίως το κέφι για δουλειά ας είναι το πλήρωμα του πλοίου μας. Στον ιστότοπό μας φέτος θα φιλοξενηθούν η Ιλιάδα και τα Κείμενα της Β΄Γυμνασίου, καθώς και η Ιστορία της Γ΄Γυμνασίου.

Λοιπόν, λάβετε θέσεις…. Σας αφιερώνω το ποίημα “Ιθάκη” του Κ.Π. Καβάφη!

ΚΑΛΟ ΜΑΣ ΤΑΞΙΔΙ…..

Ο Σον Κόνερι απαγγέλει την Ιθάκη του Καβάφη

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ 11 Σεπτεμβρίου 2014 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

27η ΕΝΟΤΗΤΑ: ψ ραψωδία στίχοι 89-270

ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ

1. ΘΕΜΑ ΕΝΟΤΗΤΑΣ: Η αναγνώριση του Οδυσσέα από την Πηνελόπη.
2. ΠΟΡΕΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ :Κλιμακώνεται σε τρεις φάσεις, δηλαδή η έντασή της αυξάνεται σταδιακά. Οι φάσεις είναι:1^η ΦΑΣΗ: Η Πηνελόπη εκφράζοντας δυσπιστία κατεβαίνει στο μέγαρο με προτροπή της Ευρύκλειας.2^η ΦΑΣΗ: Ο ήρωας στέκεται στο μέγαρο σκυφτός και περιμένει την αντίδραση της Πηνελόπης με  ( παρών ο Τηλέμαχος).3^η ΦΑΣΗ: Ο ήρωας νέος και όμορφος αγανακτεί πια με τη στάση της Πηνελόπης.
3. ΕΠΙΒΡΑΔΥΝΣΗ: ο Οδυσσέας συνομιλεί με τον Τηλέμαχο για το θέμα της αντεκδίκησης των μνηστήρων, καθυστερώντας την αναγνώριση και εντείνοντας την αγωνία.
4. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΣΤΟΙΧΕΙΟ: οι άνθρωποι τα ομηρικά χρόνια κατασκεύαζαν μόνοι τους τα πράγματα που χρειάζονταν, ακόμη κι αν ήταν βασιλιάδες και ο Οδυσσέας ήταν εξαιρετικός τεχνίτης.
5. ΤΟ ΤΥΠΙΚΟ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ:
   • Η πολύχρονη απουσία του Οδυσσέα.
   • Η απομόνωση του ζευγαριού.
   • Η κάλυψη του Οδυσσέα ( μεταμόρφωση: βρόμικα, κουρελιασμένα ρούχα).
   • Η αποκάλυψη της ταυτότητας του Οδυσσέα (από την Ευρύκλεια, τον Τηλέμαχο και τον ίδιο).
   • Η δυσπιστία της Πηνελόπης (στήσιμο παγίδας με το κρυφό σημάδι του κρεβατιού και δοκιμασία του.
   • Η αναγνώριση
   • Έκφραση συναισθημάτων
6. ΤΟ ΗΘΟΣ ΤΗΣ ΠΗΝΕΛΟΠΗΣ ΣΤΗ ΣΚΗΝΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ:
   • Αρχικά είναι δύσπιστη, επιφυλακτική, συγκρατημένη και προσεκτική στις ενέργειές της.
   • Έπειτα εύστροφη και επινοητική στήνει παγίδα στον Οδυσσέα.
   • Τέλος, μετά την αναγνώριση εκδηλώνει την αγάπη της χωρίς δισταγμό.
7. ΤΟ ΗΘΟΣ ΤΗΣ ΠΗΝΕΛΟΠΗ ΓΕΝΙΚΑ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙΑ:α) διακρίνεται για την ομορφιά, τη σεμνότητα, τη σύνεση, την επιβλητικότητα, τη μεγαλοπρέπεια, την επινοητικότητα, την ευστροφία ή ακόμη και τη δολοπλοκία.β) Είναι πιστή και αφοσιωμένη σύζυγος, δείχνει υπομονή και καρτερικότητα.γ) Επικρίνει την αλαζονική συμπεριφορά των μνηστήρων.
8. ΤΟ ΗΘΟΣ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ ΣΤΗΝ Ψ ΡΑΨΩΔΙΑ:
   • Εύστροφος, προνοητικός, συνεπής στις υποχρεώσεις του (χρησμός μάντη Τειρεσία).
   • Ενώ αρχικά κατανοεί την ψυχρότητα της Πηνελόπης, ύστερα όμως παραπονιέται και αγανακτεί.
   • Είναι ευάλωτος στην παγίδα της Πηνελόπης.
   • Ικανός τεχνίτης (έφτιαξε το συζυγικό κρεβάτι)
9. ΤΑ ΝΕΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΟΔΥΣΣΕΑ: α) κίνδυνος αντιποίνων από τους συγγενείς των μνηστήρων, β) η υποχρέωση της νέας αποδημίας.
10. ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΡΑΓΟΥΔΙ : «Ο γυρισμός του ξενιτεμένου»
    • ΟΜΟΙΟΤΗΤΕΣ: α) ο άνδρας επιστρέφει μετά από πολλά χρόνια αγνώριστος, β)ο άνδρας αρχικά αποκρύπτει την ταυτότητά του, γ) η γυναίκα είναι αφοσιωμένη στον άνδρα και θρηνεί για την απουσία του, δ) η γυναίκα δυσπιστεί και ζητά σημάδια, ε)η αναγνώριση πραγματοποιείται, όταν ο άνδρας αποκαλύπτει τα σημάδια.
    • ΔΙΑΦΟΡΕΣ: α) στο δημοτικό η αναγνώριση είναι σύντομη, ενώ στην Οδύσσεια επιβραδύνεται και με άλλα γεγονότα, β) στο δημοτικό ο άνδρας στήνει παγίδα στη γυναίκα του για να δοκιμάσει την πίστη της, ζητώντας να τον φιλήσει, ενώ στην Οδύσσεια η γυναίκα στήνει την παγίδα για το μυστικό του κρεβατιού, γ) στο δημοτικό  υπάρχει μόνο μία αναγνώριση, ενώ στην Οδύσσεια πολλές, δ)στο δημοτικό τραγούδι η αναγνώριση γίνεται  έξω από το σπίτι, ενώ στην Οδύσσεια μέσα στο παλάτι.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΟΔΥΣΣΕΙΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2 Ιουνίου 2014 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

22. π 185-336 Αναγνώριση Οδυσσέα από τον Τηλέμαχο και κατάστρωση σχεδίου μνηστηροφονίας

 ΒΑΣΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ:

1. Το τυπικό της αναγνώρισης:

• Αρχικά αποκρύπτεται η ταυτότητα του Οδυσσέα με τη μεταμόρφωσή του σε ζητιάνο και με την πλαστή ιστορία για το ποιος είναι (στ. 70-75)
• Τα δύο πρόσωπα που συμμετέχουν στην αναγνώριση μένουν μόνα στη σκηνή. Εδώ μένει ο Οδυσσέας με τον Τηλέμαχο, καθώς οι άλλοι βοσκοί είχαν βγει από το πρωί και ο Εύμαιος εστάλη στο παλάτι για να ενημερώσει την Πηνελόπη (στ. 165-172).
• Η ταυτότητα του Οδυσσέα αποκαλύπτεται με άρση της μεταμόρφωσής του σε ζητιάνο, με μια δεύτερη μεταμόρφωση σε νέο, όμορφο άντρα (στ. 191-195) και με την ομολογία της πραγματικής του ταυτότητας (στ. 208-209).
• Ο Τηλέμαχος εκφράζει τη δυσπιστία του να δεχτεί την ταυτότητα του ξένου (στ.214-224) αλλά δεν απαιτεί αποδεικτικά στοιχεία, όπως συμβαίνει στιςδιαδικασίες αναγνωρισμού.
•  Παρέχονται  τα αποδεικτικά στοιχεία. Ο Οδυσσέας, για να πείσει τον Τηλέμαχο ποιος είναι, επαναλαμβάνει με έμφαση ότι είναι ο Οδυσσέας (στ. 226-231) και εξηγεί ότι η αλλαγή στην  εμφάνισή του έγινε με επέμβαση της θεάς Αθηνάς (στ. 232-238).
• Ακολουθεί ο αναγνωρισμός συνοδευόμενος από την έκφραση των συναισθημάτων , δηλαδή τον σπαρακτικό θρήνο πατέρα και γιου (στ. 239-246)  .

  2. Αποκλίσεις από την τυπολογία: Ποιο από τα βήματα του τυπικού της αναγνώρισης παραλείπεται εδώ;

Ο Τηλέμαχος πείθεται εύκολα και δε ζητά αποδείξεις. Ίσως γιατί είναι ο μόνος που συναντά τον Οδυσσέα όπως πράγματι είναι και όχι παραμορφωμένο. Άλλωστε όταν αναχώρησε ο Οδυσσέας για την Τροία ο Τηλέμαχος ήταν νήπιο.Επίσης σύμφωνα με μια αναφορά της Ελένης στη ραψ. δ πατέρας και γιος μοιάζουν τόσο πολύ εξωτερικά που θα μπορούσε ο καθένας να αναγνωρίσει στον άλλο τον εαυτό του.

3.Ποια τα συναισθήματα των δυο προσώπων και με ποιο τρόπο αποδίδονται;

Τα συναισθήματα εκφράζονται με χαρακτηριστικές για τον καθένα εκδηλώσεις:

• ο Οδ. φιλησε το γιο του και τα δάκρυα κύλησαν από τις παρειές στο χώμα,
•  ο Τηλ. νέος , πιο εκδηλωτικός, «χύθηκε πάνω του οδυρόμενος και βουρκωμένος τώρα τον αγκάλιασε».

4. Με ποιο εκφραστικό μέσο αποδίδεται η σκηνή της αναγνώρισης πατέρα-γιου;

Ο Ποιητής χρησιμοποιεί την παρομοίωση. Οι δύο άντρες αγκαλιάζονται και θρηνούν , όπως τα πουλιά, όταν χάσουν τα μικρά τους. Περίεργη φαίνεται η επιλογή του ποιητή να μας τους δείχνει να θρηνούν την ώρα της χαράς: αντί να χύσουν δάκρυα χαράς, οι δύο άντρες ξεσπούν σε θρήνο. Με αυτό τον τρόπο ο ποιητής καταφέρνει

     α) να προσδώσει μεγαλύτερη ένταση στη σκηνή,

     β) να δείξει ότι το συναίσθημα της στέρησης κυριαρχεί περισσότερο κι από τη χαρά της αντάμωσης

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της σκηνής της αναγνώρισης είναι ότι ο ποιητής απέφυγε να τη φορτώσει με πολλά κι εντυπωσιακά εκφραστικά μέσα.

5. Στ.261-336: Ο Οδυσσέας καταστρώνει σχέδιο δράσης κατά των μνηστήρων. Ποιο είναι αυτό;

• Ο Τηλέμαχος να πάει ξημερώματα στο παλάτι, όπου θα καταφθάσει αργότερα ο Οδυσσέας ως ζητιάνος.
•  Βασική προϋπόθεση για την επιτυχία του σχεδίου είναι ο Τηλέμαχος να δείξει ανοχή στην όποια κακή συμπεριφορά των μνηστήρων απέναντι στο γέρο ζητιάνο.
• Όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή ο Οδυσσέας θα του γνεύσει να μαζέψει όλα τα όπλα των μνηστήρων και να κρατήσει μόνο τα όπλα για αυτόν και το γιο του.
• Ο Οδυσσέας τονίζει ότι η παρουσία του πρέπει να μείνει μυστική από όλους ακόμη κι από την Πηνελόπη ή τον Λαέρτη, ώστε να δοκιμάσουν τη πίστη των γυναικών και των δούλων.

6. Εκφραστικά  μέσα: εικόνες, επίθετα, παρομοιώσεις, μεταφορές

7 . Στοιχεία  υλικού πολιτισμού: χρυσό ραβδί,  πουκαμίσα, πανωφόρι, μάλαμα, σπαθιά, δόρατα, σκουτάρια,κ.α.

8. Χαρακτηρισμοί και συναισθήματα:

• Ο Τηλέμαχος αρχικά νιώθει κατάπληξη και δέος μπροστά στην απότομη αλλαγή του Οδυσσέα. Αρχικά είναι επιφυλακτικός, νομίζει ότι οι θεοί του παίζουν κάποιο παιχνίδι. Μετά από μία φάση δισταγμού, αναγνωρίζει τον πατέρα του και ξεσπά σε κλάματα. Έτσι εκδηλώνεται και η αγάπη του προς τον πατέρα του , αλλά και το παράπονό του ,που τον στερήθηκε τόσα χρόνια.
• Ο Οδυσσέας, ανθρώπινος και εκδηλωτικός, είναι πια ελεύθερος να ξεσπάσει. Ο θρήνος του δείχνει το μεγαλείο της πατρικής αγάπης και τη συγκίνησή του.

9. ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΚΕΙΜΕΝΑ:

 «Ο γυρισμός του ξενιτεμένου» (δημοτικό τραγούδι)

…Βρίσκω μια κόρη πόπλενε σε μαρμαρένια γούρνα.
Τη χαιρετάω, δε μου μιλεί, της κρένω, δεν μου κρένει…
«»Γιατί δακρύζεις, λυγερή, και βαριαναστενάζεις;…
Ξένε μου, κι” αν εδάκρυσα κι” α βαριαναστενάζω,
τον άντρα χω “ς την ξενιτειά και λείπει δέκα χρόνους,
κι” ακόμη δυο τον καρτερώ, “ς τους τρεις τον παντυχαίνω,
κι” α δεν ερθή, κι” α δε φανή, καλόγρια θενά γένω,
-Κόρη μου, εγώ είμαι ο άντρας σου, εγώ είμαι κι” ό καλός σου.
-Ξένε μου, αν είσαι ο άντρας μου, αν είσαι κι” ο καλός μου.
δείξε σημάδια της αυλής και τότες να πιστέψω.
-Έχεις μηλιά “ς την πόρτα σου και κλήμα “ς την αυλή σου,
κάνει σταφύλι ραζακϊ και το κρασί μοσκάτο,
κι” όποιος το πιή δροσίζεται και πάλι αναζητά το.
-Αυτά είν” σημάδια της αυλής, τα ξέρει ο κόσμος όλος,
διαβάτης ήσουν, πέρασες, τα είδες και μου τα λέεις.
Πες μου σημάδια του σπιτιού και τότες να πιστέψω.
-Ανάμεσα “ς την κάμαρα χρυσό καντήλι ανάφτει,
και φέγγει σου που γδύνεσαι και πλέκεις τα μαλλιά σου,
φέγγει σου τοις γλυκαίς αυγαίς που τα καλά σου βάζεις.
-Κάποιος κακός μου γείτονας σου τα πε και τα ξέρεις.
Πες μου σημάδια του κορμιού, σημάδια της αγάπης.
-Έχεις ελιά “ς τα στήθη σου κ” ελιά “ς την αμασκάλη,
κι” ανάμεσα “ς τα δυο βυζιά τ” αντρού σου φυλαχτάρι.
-Ξένε μου εσύ είσαι ο άντρας μου, εσύ είσαι κι” ο καλός μου.»

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΟΔΥΣΣΕΙΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 30 Μαρτίου 2014 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΛΑΤΟΜΕΙΑ ΣΤΟ ΜΑΡΑΘΙ ΚΑΙ Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥΣ ΤΟΝ 19ο ΑΙΩΝΑ

Πάρος: τα αρχαία υπόγεια λατομεία μαρμάρου των Νυμφών (Μαράθι)

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 13 Δεκεμβρίου 2013 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΟΡΛΟΦΙΚΑ ΚΑΙ ΠΑΡΟΣ

Τα παρακάτω ιστορικά στοιχεία προέρχονται από το περιβαλλοντικό πρόγραμμα  για την τοπική ιστορία που πραγματοποιήθηκε από τη Γ΄τάξη του Γυμνασίου Πάρου, το σχολικό έτος 2012 υπό την επιμέλεια των εκπαιδευτικών Κούρτη Στέλλας και Κοκκίνου Ευαγγελίας.Πολύ περισσότερα σχετικά στοιχεία μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του Γυμνασίου Πάρου.

Τα Ορλοφικά και η Πάρος

Κατά τη διάρκεια του ρωσοτουρκικού πολέμου 1769-1774 η Αικατερίνη η Β΄τσαρίνα της Ρωσίας αποφάσισε την αποστολή ρωσικού στόλου στο Αιγαίο με σκοπό να παρακινήσει τους Έλληνες και άλλες εθνότητες της βαλκανικής σε επανάσταση εναντίον της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Μετά την αποτυχία της εξέγερσης στην Πελοπόννησο (1770 Ορλοφικά), ο ρωσικός στόλος υπό τους αδελφούς Ορλόφ συνάντησε και κατέστρεψε τον τουρκικό στόλο στη ναυμαχία του Τσεσμέ (28 Ιουνίου 1770).

Το νησάκι Αγία Καλή όπου υπήρχε το αρχηγείο των Ρώσων

Ο ρωσικός στόλος μετά τη νίκη του επέλεξε τον κόλπο της Νάουσας της Πάρου ως αγκυροβόλιό του και έδρα της ρωσικής διοίκησης. Οι Ορλόφ, και μετά από αυτούς ο Ναύαρχος Σπυρίδωφ, φρόντισαν να οχυρώσουν το λιμάνι και κατασκευάσουν τις απαραίτητες υποδομές για την παραμονή του στόλου και την διαμονή των πληρωμάτων και των στρατευμάτων. Στην είσοδο του κόλπου οργανώθηκαν δύο πυροβολαρχίες (ακρωτήριο Αλμυρός 10 κανόνια και ακρωτήριο Τούρκος 9 κανόνια) ενώ άλλη μία στη νησίδα Γαλιάτσος στο κέντρο του κόλπου (9 κανόνια).

Στη νησίδα Αγία Καλή ο Σπυρίδωφ εγκατέστησε το Ναυαρχείο του και στη νησίδα Άγιος Αρτέμιος πυριτιδαποθήκες. Πολλές εγκαταστάσεις κατασκευάστηκαν στην ξηρά για τη διαμονή των ανθρώπων και την εξυπηρέτηση των αναγκών τους. Ναυπηγεία, αποθήκες, νοσοκομείο, σιδηρουργεία, υδραγωγεία, εκκλησία, αρτοποιείο, στρατώνες και κοιμητήριο. Για την επισκευή των πλοίων και τις οικοδομές χρησιμοποιήθηκε ξυλεία που υλοτομήθηκε στη Θάσο.

Στο βάθος φαίνεται ένα από τα ακρωτήρια που χρησιμοποίησαν οι Ρώσοι για να στήσουν πύργους με κανόνια

Στο χώρο του Πάρκου του Αϊ-Γιάννη εντοπίζονται οι θέσεις των δύο πυροβολαρχιών (Αλμυρός και Τούρκος), θεμέλια από πέτρινα καταλύματα για το προσωπικό και τους ανώτερους αξιωματικούς, αποθήκες στις οποίες κατασκευάζονταν τα κατάρτια των πλοίων, ενώ στο ψηλότερο σημείο της χερσονήσου είχε τοποθετηθεί ιστός σημαίας που ειδοποιούσε για την εμφάνιση πλοίων. Στην παραλία Τούρκου Άμμος μεγάλο σκάφος λειτουργούσε ως πλωτό καρνάγιο.

Σύμφωνα με τις πηγές τα πληρώματα του στόλου ήταν περί τους 12.000 άνδρες ενώ ο πεζικός στρατός που είχε επιβιβαστεί σ’αυτόν (Ρώσοι,Έλληνες, Αλβανοί) περίπου 10.000. Η συγκέντρωση τόσων ανθρώπων οδήγησε σε έλλειψη τροφής και υπερτίμηση των προϊόντων, ενώ οι συνθήκες διαμονής και το κλίμα ταλαιπώρησαν τους Ρώσους. Σε ρωσικό χάρτη του 1772 σημειώνονται αγκυροβολημένα στον κόλπο της Νάουσας 42 πλοία, τα περισσότερα στον όρμο του Αϊ-Γιάννη, από τα οποία στα 24 σημειώνεται και το όνομα του πλοίου.

Ρώσικα νομίσματα που χρησιμοποιήθηκαν στην Πάρο για το διάστημα που διέμεναν οι Ρώσοι εκεί

Η  ρωσική κατοχή και διοίκηση του Αιγαίου περιέλαβε 19 νησιά και διατηρήθηκε μέχρι το τέλος του ρωσοτουρκικού πολέμου του 1774. Για τις ανάγκες του στόλου επιβλήθηκε φορολογία και ορίστηκαν σύνδικοι ανά νησί ανάλογα με τον αριθμό των κατοίκων, οι οποίοι λογοδοτούσαν στην ανώτατη διοίκηση στη Νάουσα. Επίτροπος και επιτηρητής των Κυκλάδων για το μεγαλύτερο διάστημα παραμονής των Ρώσων στο Αιγαίο διατέλεσε ο Μυκονιάτης Αντώνης Ψαρός.

      Ο Σπυρίδωφ σκεφτόταν ότι η Πάρος με τα ασφαλή της λιμάνια θα μπορούσε να πουληθεί στην Αγγλία ή στην Γαλλία για να καλυφθούν τα έξοδα της εκστρατείας, αν η τελική συνθήκη την επιδίκαζε στην Ρωσία. Η ιδέα όμως αυτή δεν ήταν υλοποιήσιμη. Στις 10 Ιουλίου 1774 υπογράφτηκε η συνθήκη Κιουτσούκ Καϊναρτζή με την οποία τερματίστηκε ο ρωσοτουρκικός πόλεμος.

      Στις 11 Αυγούστου 1774 δόθηκε εντολή από την Αικατερίνη στον Ορλόφ να εγκαταλείψει ο ρωσικός στόλος το Αιγαίο. Πολλά από τα πλοία που δεν μπορούσαν να ταξιδέψουν εγκαταλείφθηκαν στον κόλπο της Νάουσας. Οι εγκαταστάσεις στην ξηρά γρήγορα καταστράφηκαν καθώς οι κάτοικοι αφαίρεσαν την ξυλεία από τις οροφές. Τα αμέσως επόμενα χρόνια, δυτικοί επισκέπτες ( Choiseul-Gouffier, Sonnini) αναφέρουν την ερήμωση και την καταστροφή των εγκαταστάσεων.

Σήμερα στις θέσεις των εγκαταστάσεων αυτών εντοπίζονται μόνο οι θεμελιώσεις τους.

Χάρτης του λιμανιού της Νάουσας Πάρου της περιόδου 1769-1774 όταν ήταν ναύσταθμος των Ρώσων στο Αιγαίο. Στον χάρτη αναφέρονται τα ονόματα των καραβιών που ήταν προσορμισμένα στο λιμάνι της Νάουσας (αρχείο συλλέκτη Γιώργου Σπανού)

Αγκυρα ανασυρμένη από τη βουλιαγμένη ρώσικη φρεγάτα

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 6 Οκτωβρίου 2013 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ