ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ

Δημιουργική Γραφή για μαθητές Γυμνασίου, Μ. Αγγελίδου-Ε. Σβορώνου

Γράφοντας ιστορίες, Πλάθοντας Κόσμους: Ένα σεμινάριο για τους νεαρούς μας φίλους, ηλικίας 11+.
*Το σεμινάριο αυτό θα πραγματοποιείται μια φορά κάθε χρόνο, το φθινόπωρο.
Έναρξη: Παρασκευή, 21 Νοεμβρίου 2025, 17:30-19:30
** Tα «διά ζώσης» μαθήματα θα πραγματοποιηθούν μέσω zoom τις προκαθορισμένες ημέρες και ώρες, δίνοντας έτσι την ευκαιρία παρακολούθησης, όχι μόνο στους κατοίκους της Αθήνας, αλλά και σε κατοίκους από όλη την Ελλάδα και το Εξωτερικό.

Διδάσκουν οι: Μαρία Αγγελίδου και Ελένη Σβορώνου

Περιγραφή μαθήματος

Πώς γεννιέται μια ιστορία; Πως οι σκόρπιες ιδέες συναρμολογούνται σε ένα στέρεο οικοδόμημα αφήγησης;

Αν αγαπάς τις ιστορίες…

Αν σου αρέσει να τις διαβάζεις, να τις βλέπεις, να τις ακούς ή να τις ζεις…

Αν θέλεις να φτιάξεις δικούς σου κόσμους…

Αν σκέψεις, ιδέες και συναισθήματα στριμώχνονται μέσα σου και ζητούν τις λέξεις τους…

Αν έγραψες ποτέ ημερολόγιο, παραμύθι, διήγημα, ποίημα, τραγούδι, στίχους, θεατρικό ή κόμικς και θέλεις να εξελίξεις τις πρώτες σου αφηγηματικές περιπέτειες…

Αν θέλεις να επικοινωνήσεις με συνομιλήκους σου μέσα από παιχνίδια αφηγήσεων…

Κι αν είσαι από 12 έως 17 ετών…

Αυτό το εργαστήριο είναι για σένα!

Στις 10 δίωρες συναντήσεις μας θα γνωρίσουμε βασικά είδη λογοτεχνίας μέσα από την πένα σπουδαίων συγγραφέων και θα δοκιμάσουμε τις δικές μας δυνάμεις σε αυτά. Πιο συγκεκριμένα θα γνωρίσουμε:

· Τις περιπέτειες μυστηρίου

· Τα μυθιστορήματα «φάνταζι»

· Τα μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας

· Τις αστείες περιπέτειες καθημερινής τρέλας στο σχολείο

· Tο κοινωνικό μυθιστόρημα, τα διηγήματα και τις μικρές ιστορίες

· Το ιστορικό αφήγημα

· Τη βιογραφία

· Το παραμύθι για όλες τις ηλικίες

· Τον μύθο για όλες τις ηλικίες

· Το graphic novel

· Την ποίηση (ξεκινώντας από τα αγαπημένα σας τραγούδια)

Θα παίξουμε και θα μάθουμε πώς:

· Να πλάθουμε πειστικούς ήρωες

· Να χτίζουμε την πλοκή

· Να διατηρούμε το ενδιαφέρον ή και την αγωνία του αναγνώστη

· Να στήνουμε διαλόγους

· Να κρατάμε το μέτρο στη στιχουργική μας

· Να διαλέγουμε βιβλία για να διαβάσουμε ανάλογα με τις ιστορίες που θέλουμε να γράψουμε

Και κυρίως θα διασκεδάσουμε καθώς…

θα διερευνούμε τις πολλαπλές εκδοχές του εαυτού μας μέσα από τους ήρωες και τις ιστορίες μας.

Μετά το τέλος του σεμιναρίου παρέχεται βεβαίωση παρακολούθησης.

**Το σεμινάριο αυτό θα πραγματοποιείται μια φορά κάθε χρόνο, το φθινόπωρο.

Η Μαρία Αγγελίδου και η Ελένη Σβορώνου μιλάνε για τα σεμινάριά τους (Συνέντευξη στο literature.gr) ΕΔΩ

Η Μαρία Αγγελίδου και η Ελένη Σβορώνου μιλάνε για τα Σεμινάρια τους (Συνέντευξη στο Η Πόλη Ζει) ΕΔΩ

Αίτηση συμμετοχής θα βρείτε ΕΔΩ

Δείτε το βιογραφικό σημείωμα της Μαρίας Αγγελίδου και της Ελένης Σβορώνου

Περισσότερες πληροφορίες στον παρακάτω σύνδεσμο:

https://www.ianos-seminaria.gr/el/market/product/8647

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ,ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ  Με ετικέτα:   ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ 3 Νοεμβρίου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΝΟΤΗΤΑ 4: Ένα ταξίδι επιστημονικής φαντασίας, παραγωγή ουσιαστικών (υποκοριστικά, περιεκτικά, τοπικά), το άρθρο, η Β΄ κλίση των ουσιαστικών

Α. Κείμενο: Ένα ταξίδι επιστημονικής φαντασίας

Μετάφραση

© Γιάννης Παπαθανασίου-Κατερίνα Πρανδέκου

ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΑ

“Ετυμολογικό” ονομάζεται το μέρος της γραμματικής που εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους σχηματίζονται οι λέξεις.

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Τα ουσιαστικά παράγονται α) από ρήματα: γράφ-ω: γραφεύς, β) από επίθετα: δίκαιος: δικαιοσύνη, γ) από άλλα ουσιαστικά: πόλις: πολίτης.

γ) Ουσιαστικά παράγωγα από άλλα ουσιαστικά

Τα ουσιαστικά που παράγονται από άλλα ουσιαστικά είναι: υποκοριστικά, μεγεθυντικά, τοπικά, περιεκτικά, πατρωνυμικά, γονεωνυμικά, εθνικά και παρώνυμα.

Υποκοριστικά λέγονται τα παράγωγα ουσιαστικά που παριστάνουν μικρό αυτό που σημαίνει το πρωτότυπο, είτε επειδή είναι αληθινά μικρό είτε επειδή λέγεται χαϊδευτικά ή για χλευασμό (κοροϊδία) ή για καταφρόνηση (π.χ. τα νεοελλ. παιδί – παιδάκι· πατέρας – πατερούλης· ἄνθρωπος – ἀνθρωπάκος κτλ.).

Οι πιο συνηθισμένες υποκοριστικές καταλήξεις είναι οι ακόλουθες:

Περιεκτικά λέγονται τα παράγωγα ουσιαστικά που σημαίνουν το μέρος που περιέχει πολλά από εκείνα που φανερώνει η πρωτότυπη λέξη ή πολλά όμοια που βρίσκονται στο ίδιο μέρος. Οι πιο συνηθισμένες καταλήξεις των περιεκτικών είναι οι ακόλουθες:

Τοπικά λέγονται τα παράγωγα ουσιαστικά που σημαίνουν τον τόπο όπου μένει ή δρα το πρόσωπο που δηλώνει το πρωτότυπο ή τον τόπο όπου γίνεται η ενέργεια.

Οι πιο συνηθισμένες παραγωγικές καταλήξεις των τοπικών είναι οι ακόλουθες:

ΠΗΓΗ: http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2340/Grammatiki-Archaias-Ellinikis_Gymnasiou-Lykeiou_html-apli/index_03_02.html

ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ

ΔΕΥΤΕΡΗ ΚΛΙΣΗ ΤΩΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ

Κατά τη δεύτερη κλίση κλίνονται ονόματα και των τριών γενών: αρσενικά και θηλυκά που λήγουν σε –ος και ουδέτερα που λήγουν σε –ον.

α) Παραδείγματα αρσενικών και θηλυκών

β) Παραδείγματα ουδετέρων

(θ. μυστηριο-) (θ. δωρο-) (θ. φυτο-)

ΟΙ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΤΗΣ Β’ ΚΛΙΣΗΣ

Παρατηρήσεις

Από τα ουσιαστικά της β’ κλίσης:

1) Τα αρσενικά και τα θηλυκά έχουν σε όλες τις πτώσεις τις ίδιες καταλήξεις (και τα ξεχωρίζουμε μόνο από το άρθρο).

2) Τα ουδέτερα διαφέρουν από τα αρσενικά και τα θηλυκά στην ονομ. και κλητ. του ενικού (όπου έχουν κατάλ. –ον) και στην ονομ., αιτιατ. και κλητ. του πληθ. (όπου έχουν κατάλ. –ᾰ βραχύ).

α) Τα ουδέτερα των πτωτικών (σε όλες τις κλίσεις) σχηματίζουν στον ενικό και στον πληθ. τρεις πτώσεις όμοιες: την ονομαστική, την αιτιατική και την κλητική.

β) Η κατάληξη α των ουδετέρων όλων γενικά των πτωτικών είναι βραχύχρονη: τὰ μῆλᾰ, τὸ σῶμᾰ, τὰ σώματᾰ, τὰ γενναῖᾰ, ἐκεῖνᾰ, τὰ τιμῶντᾰ.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ Α ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Νοεμβρίου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Τι έπαιξα στο Λαύριο ( Διονύσης Σαββόπουλος)

ΤΙ ΕΠΑΙΞΑ ΣΤΟ ΛΑΥΡΙΟ

Ο ΣΤΙΧΟΥΡΓΟΣ:  ο Διονύσης Σαββόπουλος, γεννημένος το 1944 στη Θεσσαλονίκη, φοίτησε στη Νομική, την οποία εγκατέλειψε  για να σταδιοδρομήσει ως συνθέτης τραγουδιών, στιχουργός και τραγουδιστής.

ΤΟ ΕΡΓΟ: δίσκος «Ρεζέρβα»  που κυκλοφόρησε το 1979.

ΘΕΜΑ: η  αμηχανία των μεγάλων να εξηγήσουν στα παιδιά την εικόνα του σύγχρονου κόσμου.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ: κοινωνικό.

ΛΑΥΡΙΟ:  πόλη με υποβαθμισμένο περιβάλλον λόγω των εγκαταλειμμένων  μεταλλείων, με αυξημένη ανεργία και τα συνακόλουθα προβλήματα, δηλαδή άγχος, ανασφάλεια, αβεβαιότητα για το  μέλλον κ.α. Συμβολίζει κάθε εποχή και κάθε τόπο με έντονα κοινωνικά προβλήματα.

Η ΕΙΚΟΝΑ,  Η ΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΟΠΟΙΟΥ:

• Αυτοσαρκασμός.
• Ο στιχουργός σαν ένας από τους μεγάλους αναγνωρίζει τη συνενοχή του για τα κοινωνικά προβλήματα. Επειδή δεν μπορεί να προτείνει λύσεις, κρύβεται πίσω από μια  ένοχη σιωπή.
• Νιώθει μεγαλύτερη αμηχανία, γιατί είναι αδύνατον να κρυφτεί από τα παιδιά που ζητούν εξηγήσεις με μάτια ερευνητικά και γεμάτα φόβο και απορία.
•  Όπως  όλοι οι μεγάλοι,   έτσι κι αυτός ζει, μέσα σε αυταπάτες (όνειρο που τρίζει). Η κοινωνία που έχουν δημιουργήσει είναι γεμάτη προβλήματα και νιώθουν ένοχοι γιατί θα κληροδοτήσουν στα παιδιά τους έναν κόσμο στον οποίο ούτε οι ίδιοι δεν αισθάνονται ασφαλείς.
• Ως καλλιτέχνης,  νιώθει υπόλογος και απέναντι στους μεγάλους. Όμως ο καλλιτέχνης οφείλει να πάρει θέση απέναντι στα κοινωνικά προβλήματα και να μιλήσει με την τέχνη του γι’ αυτά προτείνοντας λύσεις ή καταγγέλλοντάς τα. Έτσι η αμηχανία του μεγαλώνει, καθώς αντικρίζει τα ερευνητικά μάτια και των μεγάλων μέσα στην πόλη.
•  Ωστόσο με το τραγούδι του, που είναι μια πράξη καλλιτεχνική, εκφράζει τα συναισθήματά του, παραδέχεται τη συνενοχή του, παίρνει μερίδιο ευθύνης, έστω κι αν δεν προχωρά σε καταγγελίες ή λύσεις.

ΤΡΑΓΟΥΔΟΠΟΙΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΑΛΗΘΙΝΟ ΧΡΟΝΟ:

Φοβάται το αύριο γιατί έχει επίγνωση των προβλημάτων και διαβλέπει ότι οι προοπτικές είναι δυσοίωνες.

Τον αληθινό χρόνο ορίζουν οι νέοι που αποτελούν τον σκοπό της ζωής των μεγάλων. Οι μεγάλοι τον αντιλαμβάνονται βλέποντας τα παιδιά τους να μεγαλώνουν. Όμως οι προσδοκίες των παιδιών θα διαψευστούν ( ο χρόνος είναι εξόριστος)  και ο κόσμος που θα παραδώσουν οι μεγάλοι είναι ένα όνειρο που τρίζει.

ΟΣΑ ΚΡΥΒΕΙ Η ΑΜΗΧΑΝΗ ΣΙΩΠΗ:

Κοινωνικά και άλλα προβλήματα:

• Κρίση θεσμού οικογένειας
• Οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες
• Ανεργία
• Αδικία
• Υποβάθμιση ποιότητας ζωής
• Έλλειψη ανθρώπινης επικοινωνίας
• Ένταση και μοναξιά αστικού τρόπου ζωής
• Καταστροφή περιβάλλοντος
• Έλλειψη σεβασμού σε ηθικές και άλλες αξίες
• Βία
• Καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων
• Ρατσισμός

ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

Ποικιλία γραμματικών προσώπων (ξέρω, κρυφτείς, τρίζει,, ζούμε, ξέρουν)

Πολλοί επαναλαμβανόμενοι στίχοι

Σχήματα λόγου (μεταφορές, παρομοιώσεις)

ΣΤΙΧΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

Τρεις άνισες σε στίχους στροφές

Στίχοι άνισοι σε αριθμό συλλαβών

Αρκετοί ιαμβικοί στίχοι  (στροφές 1 και 3)

σε μερικά σημεία υπάρχει ομοιοκαταληξία

Γενικά επικρατεί ακαταστασία: ούτε η ελεύθερη στιχουργία ακολουθείται ούτε οι κανόνες της παραδοσιακής ποίησης εφαρμόζονται

ΡΟΛΟΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ ΣΕ ΚΑΘΕ ΕΠΟΧΗ:

Αποτελεί την ευαίσθητη κεραία που καταγράφει τα μηνύματα της εποχής του.

Αντιλαμβάνεται τα προβλήματα και παίρνει θέση προτείνοντας λύσεις.

Κρίνει την εξουσία και αποκαλύπτει την αλήθεια.

Επιτελεί ρόλο καθοδηγητικό και εμψυχωτικό απέναντι στον λαό.

Είναι ηγέτης και καθοδηγητής του λαού στους κοινωνικούς αγώνες.

Δεν διστάζει να εναντιωθεί στη μάζα.

• Είναι υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

ΤΑ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΑ

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ :Τα Λαύριο  από την αρχαιότητα ήταν γνωστό για το πλούσιο υπέδαφος του. Τα ορυχεία αργύρου που διέθετε ήταν ένας από τους ακρογωνιαίους  λίθους τη αθηναϊκής ηγεμονίας την κλασική εποχή. Αργότερα, τα αποθέματα ασημιού εξαντλήθηκαν και εγκαταλείφθηκαν , αλλά στα μέσα του 19^ου αιώνα ανακαλύφθηκε μεγάλη και αξιοποιήσιμη φλέβα μόλυβδου, την οποία εκμεταλλεύτηκε προς όφελος της γαλλική εταιρία με μια αποικιακού τύπου συμφωνία. Μαζί με αυτή εκμεταλλεύοταν την «αρχαία σκουριά», υπολείμματα επεξεργασίας των ορυκτών μεταλλευμάτων, τα οποία στην αρχαιότητα δεν ήταν δυνατό να επεξεργαστούν παραπάνω, αλλά με τις τεχνικές δυνατότητες της εποχής αυτό έγινε εφικτό. Το ελληνικό δημόσιο προσπάθησε να αντιδράσει και έτσι δημιουργήθηκε  το λεγόμενο «Λαυρεωτικό ζήτημα» το οποίο έληξε περί το 1875 με συμβιβασμό σε βάρος των ελληνικών συμφερόντων, ενώ παράλληλα ιδρύθηκε και μια ελληνική εταιρία. Η γαλλική εταιρία ανέλαβε την εκμετάλλευση του πλουσιότατου υπεδάφους και η ελληνική της «αρχαίας σκουριάς».  Το γεγονός οδήγησε στην πλήρη εκβιομηχάνιση της περιοχής και στην δημιουργία εργατικής και αστικής τάξης. Δύο  μεγάλες απεργίες των εργατών  (1896, 1906) με  αιτήματα όπως το 8ώρο έληξαν βίαια και ένοπλα  από τις δυνάμεις καταστολής, έθεσαν ωστόσο τις  βάσεις για την ανάπτυξη του εργατικού και συνδικαλιστικού κινήματος στην Ελλάδα . Στη  μεγάλη απεργία του 1929  ένας εργάτης σκοτώθηκε από τις δυνάμεις καταστολής και πολλοί τραυματίστηκαν, αλλά η απεργία πέτυχε τελικά  να ικανοποιήθούν  τα αιτήματα των απεργών.  Το 1917 έκλεισε η ελληνική εταιρία, καθώς εξαντλήθηκε η «αρχαία σκουριά»,  και συνέχισε την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων μόλυβδου με ιδιαίτερα προνομιακούς όρους η γαλλική, μέχρι τελικής εξαντλήσεως των ορυκτών αποθεμάτων. Το 1977 η εταιρία έκλεισε και πρόσθεσε στην περιβαλλοντική υποβάθμιση την οικονομική εξαθλίωση και την αποσάθρωση του κοινωνικού ιστού που προκάλεσε η ανεργία. Σήμερα, το Λαύριο δείχνει να έχει ξεπεράσει τις πληγές του,  η βιομηχανική περιοχή έχει μετατραπεί σε τεχνολογικό πάρκο και οι κάτοικοι του Λαυρίου συμπαραστέκονται αλληλέγγυοι στον αγώνα των κατοίκων  της γειτονικής Κερατέας να αποφύγουν την υποβάθμιση της πόλης τους που επιχειρείται .

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 3 Νοεμβρίου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΛΟΓΗ “ΤΟΥ ΓΙΟΦΥΡΙΟΥ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ”

ΘΕΜΑΤΑ  ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗΣ ΓΡΑΦΗΣ:

Α. Μπείτε στη θέση του Πρωτομάστορα και γράψτε μια σελίδα στο Ημερολόγιό σας αμέσως μετά τη “θυσία” της Λυγερής.

Από τη  μαθήτρια του Γ2 τμήματος Μάρω Τ.

                                                                                                                                                                   14 Μαρτίου 1640
Αγαπητό ημερολόγιο ,
Η μέρα σήμερα δεν πήγε καλά! Το πρωί, με το που ξύπνησα ,είδα το χαμόγελο της πολυαγαπημένης μου! Έφτιαξε την μέρα μου μόνο με το χαμόγελο της! Έπειτα, πήγα στο γιοφύρι να συνεχίσουμε τις εργασίες, σκεπτόμενος τι θα αντικρίσω! Θα έχει γκρεμιστεί; Θα στέκει ακόμα; Εγώ και οι συνεργάτες κάθε μέρα δουλεύουμε σκληρά, το χτίζουμε με κόπο… Το βράδυ όμως, χωρίς λόγο και χωρίς να ξέρουμε το γιατί, γκρεμίζεται!

Εκεί που αναρωτιόμασταν, εμφανίστηκε ένα πουλί , ένα αηδόνι! Δεν ήταν ένα τυχαίο αηδόνι, είχε ανθρώπινη λαλιά! Μας είπε ότι …Όχι!  Σε καμία περίπτωση! Το πουλί ξεστόμισε κάτι ανήκουστο, τρελό! Έχασα τη γη κάτω από τα πόδια μου, μόλις το άκουσα ! Όχι … ! Αποκλείεται να θυσιάσω την γυναίκα μου στο γιοφύρι για να χτιστεί ! Το αηδόνι μας είπε ότι για να στεριώσει το γιοφυρι πρέπει να θυσιαστεί άνθρωπος, μα όχι κάποιος τυχαίος. Η γυναίκα μου!

Ως πρωτομάστορας και έχοντας την πλήρη ευθύνη στο γεφύρι μόνο η δικιά μου γυναίκα μπορεί να θυσιαστεί … Μόλις ήρθε στο γιοφύρι και την αντίκρισα, μαρμάρωσα! Είναι η τελευταία φορά που θα την δω; Ένιωσα άδειος , κενός… Ένιωσα τόσες τύψεις που τη θυσίασα! Δεν πρόλαβα να της πω πόσο πολύ την αγαπώ και πως, αν γύριζα τον χρόνο πίσω, θα άλλαζα τα πάντα!

Όταν άκουσα τις κατάρες της, μέσα μου πληγώθηκα αφάνταστα! Οι μέρες θα περάσουν δύσκολα… Πώς θα ζήσω χωρίς εκείνη; Ο,τι έγινε έγινε και δυστυχώς δεν αλλάζει! Όμως, θα προτιμούσα να θυσιαστώ εγώ παρά εκείνη!

Β. Μπείτε στη θέση του Πρωτομάστορα και γράψτε μια σελίδα στο Ημερολόγιό σας, αμέσως μετά την εντολή του αηδονιού.

Από τη  μαθήτρια του Γ2 τμήματος Αλεξάνδρα Ρ.

                                                                                                                                                                     14 Μαρτίου 1640

Αγαπημένο μου ημερολόγιο,                                                                          

        Σήμερα συνέβη κάτι τρομερά περίεργο και ασυνήθιστο. Ένα πουλάκι, ένα αηδόνι, όχι όμως σαν όλα τα άλλα, διαφορετικό, δεν κελαηδούσε σαν πουλί ούτε σαν χελιδόνι, παρά μόνο είχε ανθρώπινη λαλιά. Ήταν απίστευτη η τρομάρα που πήρα όταν αυτό το πουλί κατάφερε να μιλήσει στη γλώσσα που μπορώ να καταλάβω. Μακάρι όμως να  ήταν μόνο αυτός ο λόγος που νιώθω πραγματικά απεγνωσμένος και στεναχωρημένος. Η κύρια αιτία είναι τα λόγια αυτού του πουλιού. Σήμερα λοιπόν, ενώ εγώ, μαζί με τους μάστορες και τους μαθητάδες μου προσπαθούσαμε να βρούμε μια εφικτή λύση, ώστε να καταφέρει να χτιστεί και να στεριώσει το γεφύρι, ξάφνου αυτό το πουλί εμφανίστηκε και μας είπε, πως… για να στεριώσει η γέφυρα που κάθε βράδυ γκρεμίζεται, πρέπει να θυσιάσουμε τη γυναίκα μου.

       Μόλις το άκουσα, ήθελα να ανοίξει η γη και να με καταπιεί. Νιώθω ένα τεράστιο βάρος μέσα μου, καθώς το δίλημμα είναι μεγάλο. Να κάνω,  ως πρωτομάστορας, τη δουλειά μου ή να ακολουθήσω τα συναισθήματα μου για τη γυναίκα μου; Δυστυχώς υπερτερούν οι ευθύνες που έχω ως μάστορας. Στην πραγματικότητα νιώθω σαν να πλακώνει την καρδιά μου μια βαριά πέτρα σαν αυτές γεφυριού, γιατί δεν θέλω να προδώσω τη γυναίκα που αγαπώ. Παρ΄ όλ’ αυτά, δεν έχω άλλη επιλογή. Ελπίζω οι συγκυρίες να τα φέρουν έτσι ώστε να μην χρειαστεί να θυσιαστεί η γλυκιά μου γυναίκα. Κι αν τελικά θυσιαστεί, μακάρι να με συγχωρέσει.

Γ. Υποθέστε ότι είστε ο πρωτομάστορας και στέλνετε γράμμα στη Λυγερή εξηγώντας το αδιέξοδό σας!

Γράφει η μαθήτρια του Γ1 τμήματος Φλαβίνα Γ.:

 Άρτα, 20 Σεπτεμβρίου 1200

Αγαπημένη μου Λυγερή,

    Σου γράφω αυτό το γράμμα μέσα σε έναν τρομερό πανικό. Όλοι οι κόποι μας εδώ, στο Γεφύρι της Άρτας, πάνε χαμένοι. Το χτίζουμε μέρα, γκρεμίζεται νύχτα. Πλέον, είμαστε στο απόλυτο αδιέξοδο. Χθες το βράδυ, ήρθε ένας τρομερός χρησμός. Μας είπαν πως για να στεριώσει το γεφύρι, πρέπει να θυσιαστεί ένας άνθρωπος και να θαφτεί στα θεμέλια.

Και να, Λυγερή, το φρικτό μου δίλημμα: από τη μία είναι το μεγάλο χρέος μου. Πρέπει να τελειώσω αυτό το γεφύρι, είναι η δουλειά μου, η τιμή μου και είναι απαραίτητο για τον τόπο. Αν αποτύχω, όλοι θα με κρίνουν και το ποτάμι θα παραμένει απέραστο. Από την άλλη, ο χρησμός είπε ότι η ψυχή που χρειάζεται είναι  η δική σου. Το πουλάκι είπε «παρά του πρωτομάστορα την όμορφη γυναίκα». 

Δεν ξέρω τι να κάνω! Η καρδιά μου λέει να τα παρατήσω όλα και να σε σώσω. Το μυαλό μού λέει πως έχω χρέος να ολοκληρώσω το έργο, έστω κι αν αυτό σημαίνει τον δικό σου και δικό μου χαμό. Γι’ αυτό, σε παρακαλώ, σε ικετεύω, άργησε πολύ να έρθεις σήμερα. Βρες μια δικαιολογία, αργοπόρησε, πες ότι αρρώστησες. Δώσε μου λίγο χρόνο να βρω μια άλλη λύση, έναν άλλο τρόπο να σώσω και το γεφύρι και εσένα. Πρέπει να καταλάβεις ότι είμαι παγιδευμένος ανάμεσα στην αγάπη και στο καθήκον.

                                                                                                                                                     Ο δικό σου Πρωτομάστορας 

Γράφει η μαθήτρια του Γ1 τμήματος Γαλήνη Μπ.

  Άρτα, 25 Σεπτεμβρίου 1205,

Καλησπέρα αγάπη μου,

Καλησπέρα Λυγερή μου!

Πως είσαι;

Έχω να σου πω πολλά και αξιοπερίεργα νέα και να μοιραστώ μαζί σου τις σκέψεις μου.

Αρχικά, αυτή η κατάσταση που αντιμετωπίζουμε όλη μέρα και όλη νύχτα με το γιοφύρι, μας έχει πια κουράσει πολύ.

Σήμερα λοιπόν όταν ξαναφτιάχναμε για άλλη μια φορά το γιοφύρι, ένα αηδόνι μας πλησίασε. Ένα αηδόνι αλλιώτικο. Μήτε τραγούδαγε, μήτε κελαηδούσε αλλά με ανθρώπινη λαλιά μιλούσε. Ήρθε και μας είπε ότι το γεφύρι, θέλημα θεϊκό είναι, που δεν στεριώνει!
Και πως αν θέλουμε να μείνει ακούνητο και αλύγιστο, άνθρωπο θα πρέπει να θυσιάσουμε.

Η μοίρα δεν μπορούσε να διαλέξει άλλον, αλλά το πιο σημαντικό άτομο που έχω στον κόσμο. Το στήριγμά μου. Εσένα!

Δεν ξέρω τι να κάνω… Δεν μπορώ να φανταστώ τη ζωή χωρίς εσένα!

Αλλά από την άλλη, οι υποχρεώσεις μου ως πρωτομάστορα με βαραίνουν. Όλοι περιμένουν τη δική μου την απόφαση και να δώσω τέλος στο μαρτύριο μας με το γιοφύρι.

Προσπαθώ να βρω λύση, αφού η κακοτυχία χτύπησε πάλι το σπιτικό μας!

Πρέπει να σε δω και να αποφασίσουμε μαζί.

    Ανυπομονώ να σε πάρω στην αγκαλιά μου!

Παντοτινά δικός σου!

Γράφει η μαθήτρια του Γ1 τμήματος Μαριλένα Κ.

Άρτα, 4 Νοεμβρίου 1350

       Αγαπημένη μου Λυγερή,

Ελπίζω να είσαι καλά!

Είμαι σε ένα μεγάλο δίλημμα στο οποίο είμαι αναγκασμένος να επιλέξω.

 Το δίλημμά μου είναι να επιλέξω ανάμεσα σε εσένα και την γέφυρα για την οποία  είμαι υπεύθυνος να καταφέρει να στεριώσει και να μην γκρεμιστεί…

  Δεν θα ήθελα ποτέ να σε θυσιάσω γιατί ξέρω πως με αγαπάς και με εκτιμάς ως σύζυγος σου, όπως και εγώ. Όμως,  αναγκάζομαι να επιλέξω ανάμεσα σε αυτά τα δύο. Αν δε σε θυσιάσω,  τότε οι κόποι μας, οι προσπάθειές μας να στεριώσει το γεφύρι θα πάνε στράφι.

  Να ξέρεις πως ό,τι και να αποφασίσω, θα σε αγαπώ για πάντα και θα έχω τύψεις σε όλη μου τη ζωή  αν κάνω τη θυσία. Μακάρι να μην συνέβαινε ποτέ αυτό και να ήμασταν όλοι καλά και το γεφύρι γερό σαν τα βουνά.

                                                                                                            Με εκτίμηση ο πρωτομάστορας

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ,ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 30 Οκτωβρίου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Η δράση της Ιεράς Μονής  Λογγοβάρδας τα χρόνια της γερμανικής κατοχής και το “Θαύμα της Παναγίας”

Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου του 1940, ακολουθεί μια συνέντευξη που έλαβαν το 2023 μαθητές της σχολικής μονάδας του Γυμνασίου Νάουσας Πάρου από τον πατέρα Λεόντιο. Το θέμα ήταν η δράση της Ιεράς Μονής  Λογγοβάρδας τα χρόνια της γερμανικής κατοχής και το “Θαύμα της Παναγίας”. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι λήψεις από το εσωτερικό της Ιεράς Μονής, όπου έγινε η συνέντευξη τον Οκτώβριο του 2023. Για αλλά μια φορά ευχαριστούμε θερμά τον Ηγούμενο της Ιεράς Μονής και ιδιαιτέρως τον πατέρα Λεόντιο για τις πολύτιμες πληροφορίες και τη θερμή φιλοξενία!!

https://youtu.be/YYlPeqIzIrA?t=658

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΕΠΕΤΕΙΑΚΑ ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ,ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 28 Οκτωβρίου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Να ‘σαι καλά, δάσκαλε! (Υποθετικός διάλογος μαθητών)

Γράψτε έναν υποθετικό διάλογο μεταξύ των δύο ξένων μαθητών, μετά το πάθημά τους.

Μας γράφει ο Κων/νος Π. από το Β2.

• Αφηγητής: Ωχ! Τι πάθαμε; Μα πώς δεν το καταλάβαμε;
• Ξένος μαθητής: Τι να καταλάβουμε, φίλε μου; Εγώ δεν ξέρω από δημοτικά τραγούδια…
• Α: Καλά, εσύ δεν πρόσεχες τόσο καιρό στο μάθημα;
• Ξ: Πρόσεχα.
• Α: Τότε πώς γίνεται κάτι τέτοιο;
• Ξ: Δεν έχω δει ποτέ μου την παράδοση σε πράξη. Όπως ξέρεις, εγώ είμαι απ’ την πόλη. Εκεί, στα βάθη της πόλης, η παράδοση είναι δυσεύρετη. Το πολύ πολύ καμιά αργία να γίνει για κάποια γιορτή. Πώς να γνωρίζω τι είναι παράδοση;
• Α: Τραγούδι του Αττίκ βρήκες κι εσύ να γράψεις;
• Ξ: Κι εσύ, βρε μεγάλε, τι έγινε; Δε βγαίναμε να ρωτήσουμε δυο-τρεις παππούδες να σου πουν ένα τραγουδάκι;
• Α: Ξέρεις ότι είμαι λίγο ντροπαλός… Εξάλλου, δε γνωρίζω κανέναν εδώ πέρα τόσο καλά όσο εσένα, που κι εσύ δεν είσαι από εδώ,  ντόπιος.
• Ξ: Ό,τι πεις… Δεν μπορούμε να συζητήσουμε άλλο, όμως, γιατί ο δάσκαλος με περιμένει στην τάξη. Νομίζω πως θέλει κάτι να μου πει.
• Α: Ευτυχώς που δεν είναι σαν τους άλλους δασκάλους… Αλλιώς θα σε έβαζε τιμωρία.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ,ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 22 Οκτωβρίου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΑΠΟ ΔΟΞΑ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟ (ΜΕΛΠΩ ΑΞΙΩΤΗ)

«Από δόξα και θάνατο»

ΣΧΟΛΙΑ

 ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Mέλπω Αξιώτη (1905-1973)

ΕΡΓΟ: «Εικοστός αιώνας» 1946

ΘΕΜΑ: οι αναμνήσεις της Πολυξένης (στη φυλακή προ εκτέλεσης) από το συσσίτιο των καλλιτεχνών στο Μουσείο και από τη μεγάλη αντικατοχική διαδήλωση της Αθήνας το 1943.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ: Ιστορικό, πολιτικό, κοινωνικό

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ:  Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος, Κατοχή, Αντίσταση

ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΑΦΗΓΗΣΗΣ: α)συσσίτιο ανθρώπων του πνεύματος,  Φεβρουάριος 1943 β)  κηδεία Κωστή Παλαμά (Φεβρουάριος 1943 και γ) διαδήλωση Μάρτιος 1943

ΒΑΣΙΚΗ ΙΔΕΑ: επιτακτική ανάγκη για αντίσταση κατά του κατακτητή.

ΒΑΣΙΚΗ ΑΝΤΙΘΕΣΗ:

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΣΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ:

α)αναδρομική αφήγηση: η Πολυξένη θυμάται και  αφηγείται γεγονότα μέσα από τη φυλακή

β)προσήμανση εμφυλίου η τελευταία σκηνή

γ) ο χρόνος της ιστορίας είναι η  Γερμανική Κατοχή και το το χρονικό παρόν της αφήγησης είναι το κελί από όπου κάνει τις αναδρομές στο παρελθόν  (σαν κινηματογράφος).

ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΜΕ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΣΕΙΡΑ:

Α. το συσσίτιο των ανθρώπων του πνεύματος (Φεβρουάριος 1943)

Β. Η πρώτη κατοχική διαδήλωση (Μάρτιος 1943)

Γ. Η συνάντηση της Πολυξένης με τον στρατηγό

Δ. Η σύλληψη και η ανάκριση της Πολυξένης

Ε. Αναπόληση των γεγονότων από τη φυλακή

ΑΦΗΓΗΤΗΣ: τριτοπρόσωπος αλλά όχι παντογνώστης γιατί μαθαίνουμε τα γεγονότα μέσα από το βλέμμα της Πολυξένης (εσωτερική εστίαση)

ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ: αφήγηση, περιγραφές, διάλογοι και σκέψεις.

ΤΟΠΟΣ: Μουσείο δρόμοι Αθήνας,  κελί.

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΚΑΙ Η ΔΡΑΣΗ:

Η Πολυξένη, ως μελλοθάνατη, αναπολεί γεγονότα, το συσσίτιο όπου είναι  απλώς παρούσα και τη διαδήλωση όπου έχει  ενεργό συμμετοχή.

Οι καλλιτέχνες στο Μουσείο (ποιητές, ηθοποιοί, συγγραφείς και γενικά διάσημοι  της προπολεμικής εποχής):

• όχι έντονη δράση, ταπείνωση, εξάντληση αντίθετα με την ακαταδεξία του παρελθόντος
• ο μυστικός τύπος είναι ο μοναδικός τρόπος αντίδρασης για την Πολυξένη

Συμμετέχοντες στη διαδήλωση (λαϊκά στρώματα, φτωχοί, εξόριστοι, άνδρες που είχαν πολεμήσει στον Μικρασιατικό πόλεμο, φοιτητές, μαθητές κ.λ.π.) :

• έντονη δράση κιν/φική
• αντίθεση ανημπόριας και προσπάθειας να τρέξουν
• μεγάλη διαφορά από καλλιτέχνες, (γεμάτοι αποφασιστικότητα, ομοψυχία και αλληλεγγύη)
•  ταπεινής καταγωγής, αλλά και οι μόνοι που αντιστάθηκαν και πολέμησαν στο παρελθόν και τώρα

Ο στρατηγός: έντονη είναι η αντίθεση ανάμεσα  στους ανθρώπους της λαϊκής τάξης  που διαδηλώνουν για τη λευτεριά και σκοτώνονται και στον στρατηγό  που, αν και πριν τον πόλεμο είχε ως καθήκον την προάσπιση της εθνικής ελευθερίας, τώρα είναι αμέριμνος και απαθής για όσα συμβαίνουν στην πατρίδα του. Η συνάντηση μαζί του  αποτελεί προσήμανση του εμφυλίου που θα ακολουθήσει μετά την απελευθέρωση (απόσταση ανάμεσα σε αγωνιστές και συμβιβασμένους).

ΓΛΩΣΣΑ: δημοτική, με παρατακτική σύνδεση προτάσεων που είναι απλές και κοφτές σαν καθημερινή ομιλία.

ΥΦΟΣ: πυκνό και παραστατικό με πάρα πολλά εκφραστικά μέσα  (σχήματα λόγου)

ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ: προσωποποιήσεις, μεταφορές , παρομοιώσεις, επαναλήψεις, ασύνδετα.

ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ: περιφρόνηση για κατακτητή και τις μεθόδους του, η πίστη στις  δυνάμεις της αντίστασης, καρτερική αντιμετώπιση βασανιστηρίων.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 21 Οκτωβρίου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΤΟΠΙΚΑ ΝΑΝΟΥΡΙΣΜΑΤΑ

 Οι μαθητές/τριες στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και συγκεκριμένα  στην ενότητα “Νανουρίσματα” αναζήτησαν τοπικά νανουρίσματα από πρόσωπα του περιβάλλοντός τους. Τα παραθέτουμε παρακάτω:

ΤΟΠΙΚΟ ΝΑΝΟΥΡΙΣΜΑ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Νάνι, νάνι, το παιδί μου

Νάνι, νάνι το κουκλί μου

Νάνι, νάνι το μωρό μου

Νάνι, νάνι το χρυσό μου.

Κοιμήσου και παράγγειλα

στην Πόλη τα προικιά σου

στα Γιάννενα τα ρούχα σου και τα χρυσαφικά σου.

 (από τη μαθήτρια του Γ2 Αλεξάνδρα Ρ.)

Nανούρισμα

Νάνι, νάνι, το παιδί να κάνει.

Ύπνε που παίρνεις τα παιδιά ,

Έλα πάρε και τούτο,

μικρό μικρό σου το έδωσα,

μεγάλο φέρε μου το.

Ίσιο σαν κυπαρίσσι,

κι οι κλώνοι του ν ’απλώνονται

σ ’ανατολή και δύση!

(από τη μαθήτρια του Γ1 Γαλήνη Μπ.)

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ/ΤΡΙΩΝ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΧΙΛΟΧΟΥ ΠΑΡΟΥ 2025-26 ,ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 16 Οκτωβρίου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

1η ΕΝΟΤΗΤΑ  Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ (ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ)

 Β. ΠΑΡΑTΑΚTΙΚΗ ΚΑΙ ΥΠOTΑΚTΙΚΗ ΣΥΝΔΕΣΗ TΩΝ ΠΡOTΑΣΕΩΝ

  B1  Oι διάφοροι τρόποι σύνδεσης των προτάσεων

Σε κάθε περίσταση που μιλάμε ή γράφουμε:

• δημιουργούμε ένα μικρό ή μεγάλο σύνολο προτάσεων που είναι σχετικές μεταξύ τους ως προς το νόημα
• οργανώνουμε το σύνολο αυτό με κάποιον τρόπο που να φανερώνει το νόημα και να δείχνει τις σχέσεις που τις συνδέουν.

Ένα σύνολο από προτάσεις, που είναι σχετικές μεταξύ τους ως προς το νόημα, μπορούν να συνδέονται με τους εξής τρόπους:

ΑΣΥΝΔΕΤΟ ΣΧΗΜΑ

Οι προτάσεις παρατίθενται απλώς η μια κοντά στην άλλη χωρίς συνδετικές λέξεις. Το ασύνδετο  σχήμα χρησιμοποιείται, όταν επιδιώκεται γοργότητα και ζωηρότητα στο ύφος ή όταν πρόκειται να παρουσιαστούν πολλά νοήματα σε ένα όλο. Πιο συχνά χρησιμοποιείται στον προφορικό λόγο και σε προϊόντα λαϊκής λογοτεχνικής παράδοσης (παροιμίες, παραμύθια δημοτικά).

ΠΑΡΑΤΑΚΤΙΚΗ ΣΥΝΔΕΣΗ

Οι προτάσεις  παρατάσσονται η μια μετά την άλλη ως ισότιμα στοιχεία του λόγου και συνδέονται με τους παρατακτικούς συνδέσμους. Είναι απλός τρόπος σύνδεσης των προτάσεων.

Η λογική σχέση μεταξύ των νοημάτων των προτάσεων εννοείται από τη θέση που έχουν στη σειρά του λόγου ή από τον τόνο της φωνής (στον προφορικό λόγο). Χρησιμοποιείται κυρίως  στον καθημερινό λόγο και στα έργα της λαϊκής λογοτεχνικής παράδοσης (τραγούδια παραμύθια), χωρίς να αποκλείεται και σε πιο σύνθετες μορφές λόγου (λογοτεχνία, δοκίμιο).

Παρατακτικά μπορούν να συνδέονται μεταξύ τους:
• είτε κύριες προτάσεις με άλλες κύριες προτάσεις
• είτε δευτερεύουσες προτάσεις με άλλες όμοιες δευτερεύουσες προτάσεις

ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΗ ΣΥΝΔΕΣΗ

Οι προτάσεις πλέκονται αξεδιάλυτα μεταξύ τους, έτσι ώστε κάποιες προτάσεις να μεταβάλλονται σε μέρη μιας άλλης πρότασης και να συνδέονται με αυτήν με διάφορες συνδετικές λέξεις, π.χ. με τους υποτακτικούς συνδέσμους αλλά και με αναφορικές λέξεις, ερωτηματικές αντωνυμίες και μόρια. Συχνά δημιουργούνται πιο σύνθετα σύνολα προτάσεων, με πολλές δευτερεύουσες που εξαρτώνται από μία κύρια και άλλες δευτερεύουσες (διαδοχική υπόταξη).

Με την υποτακτική σύνδεση φαίνεται πληρέστερα η εσωτερική, λογική σχέση που υπάρχει μεταξύ των συνδεόμενων προτάσεων. Μπορεί να είναι η πιο κατάλληλη για να εκφράσει σύνθετες λογικές συσχετίσεις. Χαρακτηρίζει  έναν πιο σύνθετο και επεξεργασμένο λόγο, συχνά μακροπερίοδο. Βέβαια, μπορούμε να τη συναντήσουμε και στις πιο απλές μορφές λόγου (π.χ. σε λαϊκές αφηγήσεις).

Με υποτακτική σύνδεση μπορούν να συνδέονται:
• μία ή περισσότερες δευτερεύουσες προτάσεις με μία κύρια πρόταση
• μία ή περισσότερες δευτερεύουσες προτάσεις με μία άλλη δευτερεύουσα πρόταση.

B2   Oι επιλογές στις συνδέσεις των προτάσεων και οι συνέπειές τους στο λόγο

Η συνδετική λέξη που επιλέγει ένας ομιλητής για τη σύνδεση δύο προτάσεων φανερώνει το είδος της σχέσης που έχουν οι προτάσεις αυτές στη σκέψη του ομιλητή.

Αν, αντίθετα, ένας ομιλητής (ή ένας συγγραφέας) επιλέγει να αποφύγει τη χρήση συνδετικών λέξεων ανάμεσα στις προτάσεις, αυτό μπορεί να σημαίνει:

• ότι η σχέση είναι ολοφάνερη και δε χρειάζεται να τη δηλώσει με μια λέξη
• ή ότι προτιμά να αφήσει τον ακροατή (ή τον αναγνώστη) να ανακαλύψει τη σχέση / να δώσει τη δική του ερμηνεία
• ή ότι η σχέση τού διαφεύγει, δεν μπορεί να τη δηλώσει με ακρίβεια, δεν είναι σίγουρος, πιθανόν να είναι αμήχανος
• ή ότι έχει βρει άλλους τρόπους (μη λεκτικούς), για να φανερώσει τη σχέση
• ή ότι επιλέγει το ασύνδετο σχήμα, για να δώσει ζωηρότητα και γοργότητα στον λόγο ή για να παρουσιάσει πολλά νοήματα σε ένα όλο.

B3   Oι συνδέσεις των προτάσεων στον προφορικό λόγο

Στον καθημερινό προφορικό λόγο συχνά οι συνδετικές λέξεις  παραλείπονται

• Η έλλειψη συνδετικών λέξεων κάνει το ύφος του λόγου περισσότερο οικείο, αυθόρμητο, άμεσο, καθημερινό, γοργό, ζωηρό, οικονομικό.
• Η προσθήκη συνδετικών λέξεων κάνει το ύφος του λόγου περισσότερο σοβαρό, τυπικό, επίσημο, σαφές αλλά και φλύαρο.
• Στον προφορικό λόγο, όπου και όταν παραλείπονται οι συνδετικές λέξεις, υπάρχουν άλλα στοιχεία που μας βοηθούν στην κατανόηση του νοήματος, όπως ο τόνος της φωνής, οι παύσεις, οι κινήσεις του σώματος, οι χειρονομίες, η έκφραση του προσώπου αλλά και το περιβάλλον.

Η σύνδεση των προτάσεων στη διαφήμιση και στην ποίηση

Η υποτακτική σύνδεση αποφεύγεται στις διαφημίσεις και τον ποιητικό λόγο. Αυτό συμβαίνει γιατί:

α) επιδιώκεται να κινητοποιηθεί η φαντασία του δέκτη/αναγνώστη.

β) ο λόγος γίνεται πιο απλός, άμεσος και ζωηρός, και επομένως το μήνυμα είναι πιο κατανοητό στον δέκτη

ΠΗΓΕΣ

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Γυμνασίου (ΟΕΔΒ)

Γλωσσικές ασκήσεις στη Νεοελληνική γλώσσα Γ΄ Γυμνασίου (Δ. Καλαβρουζιώτου) εκδόσεις  Σαββάλας

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 13 Οκτωβρίου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΝΔΕΣΜΩΝ

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΓΛΩΣΣΑ Γ΄ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10 Οκτωβρίου 2025 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ