γράφει η μαθήτρια Γαλήνη Μπ.από το Γ1 τμήμα του Γυμνασίου Αρχιλόχου.
Αθήνα, 16 Οκτωβρίου 1254
Αγαπητό μου ημερολόγιο,
Για άλλη μια φορά η μοίρα δεν ήταν με το μέρος μας.
Σήμερα, επιτέλους, μετά από πολλές και έντονες συζητήσεις, έπεισα τον πατέρα μου και πήγε στο παλάτι. Μίλησε με το Βασιλιά για τον αγιάτρευτο έρωτά μας με την Αρετούσα, αλλά αυτός κουβέντα δεν άκουγε. Του εξήγησε ότι ο έρωτάς μας δεν λογαριάζει πλούτη και αξιώματα, όπως και ότι οι σημαντικότερες αρετές κρύβονται στη γνώση και στην ανδρεία.
Αλλά ανένδοτος ο πατέρας της Αρετούσας. Εξοργίστηκε και τα λόγια του έπεσαν βαριά. Είπε ότι με εξορίζει και δεν θέλει να με αντικρύσει ξανά. Θλίψη βαθιά με πλημμυρίζει… Πότε θα ξαναδώ εγώ την Αρετούσα; Πότε θα μας αφήσουν να ζήσουμε τον έρωτά μας; Γεμάτος αδικία είναι ο κόσμος μας! Αμέσως μόλις δουν ένα όμορφο μπουμπούκι, όπως ο έρωτάς μου με την Αρετούσα, βιάζονται να το κόψουν!
Όλο σκέφτομαι πότε θα αντικρύσω πάλι το φεγγαρίσιο πρόσωπο της, πότε θα αγγίξω τα κατάξανθα μαλλιά της; Πότε θα ξανακούσω τη φωνή της και θα την ξαναπάρω στην αγκαλιά μου; Μακάρι να μπορούσα απλά να την πάρω και να πάμε να ζήσουμε μακριά από όλα και από όλους, μακριά από εδώ!
Τι θα κάνω; Ας με βοηθήσει κάποιος να βρω λύση και να δω φως στο δρόμο μας!
Μέσα από τα λόγια του Ινδιάνου να προβληθεί η αρμονική σχέση ανθρώπου-φύσης. Το μήνυμα αυτό ακούγεται από το στόμα κάποιου που θεωρούνταν άγριος και απολίτιστος . Αν, όμως, τον είχε ακούσει ο δυτικός άνθρωπος, θα είχε αποφευχθεί η καταστροφή του περιβάλλοντος.
ΘΕΜΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ
Η γεμάτη σοφία και αξιοπρέπεια απάντηση του Ινδιάνου Σιάτλ προς τον πρόεδρο των Η.Π.Α. Φραγκλίνο Πηρς, με την οποία ζητά από τους λευκούς να σεβαστούν τη γη που ζητούν να αγοράσουν από τους Ινδιάνους.
ΒΑΣΙΚΗ ΙΔΕΑ
Είναι η σχέση του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον. Ζητούμενο είναι μια ισορροπημένη σχέση του ανθρώπου με τη φύση και το παράδειγμα το δίνουν οι Ινδιάνοι με την αγάπη και τον σεβασμό που δείχνουν.
ΕΝΟΤΗΤΕΣ
1η «Ο μεγάλος αρχηγός….και δεν καταλαβαίνει»: Η διαφορετική αντίληψη των Ινδιάνων για τη σχέση του ανθρώπου με τη γη.
2η «Αν αποφασίσω και δεχτώ…και την αρχή του θανάτου»: Η αλληλεξάρτηση των όντων μέσα στη φύση.
3η «Πουθενά δε βρίσκεται…δεν οσμίζεται τίποτα»: Οι πόλεις των λευκών στα μάτια του Ινδιάνου.
5η: «Αν ξέραμε…από την κοινή μοίρα.»: Οι προτροπές προς τους λευκούς για σεβασμό και αγάπη της γης.
ΒΑΣΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ
Η πρόοδος του πολιτισμού είναι αναπόφευκτα εχθρική προς τη φύση; Η σχέση δηλαδή του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον αποτελεί σχέση αντίθεσης (όπως κάνουν οι λευκοί;) ή ισορροπίας (όπως πράττουν οι Ερυθρόδερμοι);
ΣΧΕΣΗ ΙΝΔΙΑΝΟΥ ΜΕ ΤΗ ΦΥΣΗ
Είναι αρμονική και σχεδόν αδελφική. Οι Ινδιάνοι έχουν συναίσθηση της αξίας της φύσης και της αλληλεξάρτησης των όντων. Η επαφή με τη φύση προσφέρει απόλαυση (της ομορφιάς) και χαλάρωση.
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΚΕΙΜΕΝΟΥ
Η επιστολή, αν και γράφτηκε το 1855, είναι επίκαιρη και μπορεί να απευθυνθεί στον σύγχρονο άνθρωπο, μιας και το περιβάλλον έχει σχεδόν καταστραφεί και απαιτείται η λήψη άμεσων μέτρων.
ΠΡΟΦΗΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ
Όσα προέβλεπε ο Σιάτλ, σήμερα αποτελούν μια σκληρή πραγματικότητα (η εξαφάνιση διαφόρων ειδών χλωρίδας και πανίδας, η απάνθρωπη μορφή των πόλεων, κ.λπ.)
ΧΑΡΑΝΤΗΡΑΣ ΣΙΑΤΛ
Ο Σιάτλ είναι ευαίσθητος, ευγενής, αξιοπρεπής και σοφός.
ΓΛΩΣΣΑ – ΥΦΟΣ
Η γλώσσα είναι απλή δημοτική και το ύφος απλό και παραστατικό. Τα πολλά εκφραστικά μέσα, οι δίνουν στο κείμενο ένα λυρικό τόνο (=εκφράζει συναισθήματα, συγκινεί).
ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ
Ασύνδετα (Όταν όλα τα βουβάλια σφαχτούν, όταν όλα τα άγρια αλόγατα μερέψουν, όταν…), επαναλήψεις (Πουθενά δε βρίσκεται μια ήσυχη γωνιά…Πουθενά δε βρίσκεται…), παρομοιώσεις (να τα μεταχειριστεί σαν αδέρφια του), μεταφορές (θα καταπιεί τη γη), ειρωνεία (άγριος), ρητορικές ερωτήσεις (Τί είναι ο άνθρωπος δίχως τα ζώα;), αλληγορίες (Όταν μαγαρίζεις συνέχεια το στρώμα σου…)
ΕΙΔΟΣΑΦΗΓΗΤΗ
Είναι πρωτοπρόσωπος εφόσον πρόκειται για τον συντάκτη της επιστολής. Ωστόσο, μιλά στον πρόεδο των Η.Π.Α. (Πηρς) αρχικά σε γ΄ πρόσωπο σε ένδειξη ευγένειας και έπειτα σε β΄ πληθυντικό, απευθυνόμενος σε όλους τους λευκούς.
ΣΤΟΧΟΣ ΑΦΗΓΗΤΗ
Να πείσει τους λευκούς να σεβαστούν τη φύση με επιχειρήματα, ρητορικές ερωτήσεις (Τί είναι ο άνθρωπος δίχως τα ζώα;), αλληγορικές εκφράσεις (Όταν μαγαρίζεις συνέχεια το στρώμα σου…), παρομοιώσεις (σαν ένας που χαροπολεμάει πολλές μέρες…) και ειρωνεία (επειδή ο ερυθρόδερμος είναι άγριος…).
ΜΕΣΑ ΠΕΙΘΟΥΣ
Στην επιστολή γίνεται επίκληση στο συναίσθημα αλλά και στη λογική.
ΜΟΡΦΗ ΠΟΛΕΩΝ ΛΕΥΚΩΝ
Ασχήμια, θόρυβος, μόλυνση, απουσία της φύσης.
ΑΓΡΙΟΣ
Η αρχική σημασία της λέξης είναι αυτός που ζει στους αγρούς. Αργότερα πήρε τη σημασία πρωτόγονος. Υπάρχει, βέβαια, ειρωνεία για την περιορισμένη νοητική αντίληψη των λευκών. Ονομάζει τους Ινδιάνους άγριους (πρωτόγονους, απολίτιστους), θεωρώντας φαινομενικά τους λευκούς πολιτισμένους, ενώ ολοφάνερα κατακρίνει και ειρωνεύεται τις ενέργειές τους.
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΙΑΤΛ
Α) Η γη ανήκει σε όλους και δεν αποτελεί αντικείμενο αγοροπωλησίας.
Β) Οι λευκοί θεωρούν τη γη αντίπαλο και με την απληστία τους την καταστρέφουν διαρκώς.
Γ) Να μεταχειριστούν τα ζώα σαν αδέρφια τους, γιατί αν εξαφανιστούν τα ζώα η ίδια μοίρα θα βρει και τον άνθρωπο.
Δ) Ο Θεός είναι ίδιος για όλους και η γη δημιούργημά του. Καταστρέφοντάς την ο άνθρωπος περιφρονεί τον Δημιουργό και βλάπτει τον εαυτό του.
Ε) Οι πόλεις των λευκών είναι αντιαισθητικές και η ζωή σ’ αυτές δεν έχει αξία, γιατί είναι μακριά από τη φύση.
Στ) Να αγαπήσουν τη γη, όπως οι Ινδιάνοι και να μην την καταστρέψουν ώστε να την παραδώσουν στους απογόνους τους.
Ζ) Οι λευκοί να σεβαστούν το δημιούργημα του θεού και να μη φέρονται αλαζονικά, γιατί ούτε κι αυτοί μπορούν να ξεφύγουν απ τη μοίρα των ανθρώπων, τον θάνατο.
ΣΧΕΣΗ ΑΝΘΡΩΠΟΥ-ΦΥΣΗΣ ΣΗΜΕΡΑ
Είναι καταστροφική και κατακτητική, εξαιτίας της ακόρεστης δίψας για κέρδος αλλά και της αδιαφορίας.
ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΛΠΙΔΑ ΝΑ ΣΩΘΕΙ Η ΦΥΣΗ;
Μόνο αν πάψει το κέρδος να είναι ο μοναδικός στόχος του ανθρώπου. Είναι ανάγκη οι φορείς της παιδείας (οικογένεια, σχολείο, μέσα επικοινωνίας κ.λπ.) να καλλιεργήσουν τον σεβασμό στο περιβάλλον με τη δημιουργία οικολογικής συνείδησης. Επίσης, τα κράτη πρέπει να εφαρμόσουν μορφές τεχνολογίας φιλικές στο περιβάλλον και να μην αποσκοπούν μόνο στην οικονομική ανάπτυξη και το κέρδος.
Ο εφιάλτης της Περσεφόνης
Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα
κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο
τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα
και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο.
Κοιμήσου Περσεφόνη
στην αγκαλιά της γης
στου κόσμου το μπαλκόνι
ποτέ μην ξαναβγείς.
Εκεί που σμίγανε τα χέρια τους οι μύστες
ευλαβικά πριν μπουν στο θυσιαστήριο
τώρα πετάνε αποτσίγαρα οι τουρίστες
και το καινούργιο πάν να δουν διυλιστήριο.
Κοιμήσου Περσεφόνη
στην αγκαλιά της γης
στου κόσμου το μπαλκόνι
ποτέ μην ξαναβγείς.
Εκεί που η θάλασσα γινόταν ευλογία
κι ήταν ευχή του κάμπου τα βελάσματα
τώρα καμιόνια κουβαλάν στα ναυπηγεία
άδεια κορμιά σιδερικά παιδιά κι ελάσματα.
Κοιμήσου Περσεφόνη
στην αγκαλιά της γης
στου κόσμου το μπαλκόνι
ποτέ μην ξαναβγείς.
ΟΙ ΠΡΟΚΟΛΟΜΒΙΑΝΟΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΗΣ (ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΟΜΑΔΟΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΜΕ Τ.Π.Ε.)
ΟΜΑΔΑ Α΄
Έχετε αναλάβει να κάνετε στους συμμαθητές σας μια παρουσίαση του πολιτισμού των Ίνκας, φυλής που ζούσε στην Αμερική πριν από την ανακάλυψή της από τον Χριστόφορο Κολόμβο. Να αναφέρετε:
α)Πότε και πού αναπτύχθηκε αυτός ο πολιτισμός; (χάρτης)
Έχετε αναλάβει να κάνετε στους συμμαθητές σας μια παρουσίαση του πολιτισμού των Μάγια, φυλής που ζούσε στην Αμερική πριν από την ανακάλυψή της από τον Χριστόφορο Κολόμβο. Να αναφέρετε:
α)Πότε και πού αναπτύχθηκε αυτός ο πολιτισμός;(χάρτης)
Έχετε αναλάβει να κάνετε στους συμμαθητές σας μια παρουσίαση του πολιτισμού των Αζτέκων, φυλής που ζούσε στην Αμερική πριν από την ανακάλυψή της από τον Χριστόφορο Κολόμβο. Να αναφέρετε στην παρουσίασή σας:
α)Πότε και πού αναπτύχθηκε αυτός ο πολιτισμός; (χάρτης)
Έχετε αναλάβει να κάνετε μια παρουσίαση στους συμμαθητές σας για τον Χριστόφορο Κολόμβο και την ανακάλυψη του Νέου Κόσμου. Επισκεφτείτε τις παρακάτω ιστοσελίδες και καταγράψτε στην παρουσίασή σας:
Α)Για ποιο λόγο έγιναν οι ανακαλύψεις;
Β)Ποιες ήταν οι συνέπειες των ανακαλύψεων για την Ευρώπη;
Γ) Ποια ήταν η τύχη των λαών που κατοικούσαν στην Αμερική μετά τον ερχομό των αποίκων;
Γράφοντας ιστορίες, Πλάθοντας Κόσμους: Ένα σεμινάριο για τους νεαρούς μας φίλους, ηλικίας 11+.
*Το σεμινάριο αυτό θα πραγματοποιείται μια φορά κάθε χρόνο, το φθινόπωρο.
Έναρξη: Παρασκευή, 21 Νοεμβρίου 2025, 17:30-19:30
** Tα «διά ζώσης» μαθήματα θα πραγματοποιηθούν μέσω zoom τις προκαθορισμένες ημέρες και ώρες, δίνοντας έτσι την ευκαιρία παρακολούθησης, όχι μόνο στους κατοίκους της Αθήνας, αλλά και σε κατοίκους από όλη την Ελλάδα και το Εξωτερικό.
Πώς γεννιέται μια ιστορία; Πως οι σκόρπιες ιδέες συναρμολογούνται σε ένα στέρεο οικοδόμημα αφήγησης;
Αν αγαπάς τις ιστορίες…
Αν σου αρέσει να τις διαβάζεις, να τις βλέπεις, να τις ακούς ή να τις ζεις…
Αν θέλεις να φτιάξεις δικούς σου κόσμους…
Αν σκέψεις, ιδέες και συναισθήματα στριμώχνονται μέσα σου και ζητούν τις λέξεις τους…
Αν έγραψες ποτέ ημερολόγιο, παραμύθι, διήγημα, ποίημα, τραγούδι, στίχους, θεατρικό ή κόμικς και θέλεις να εξελίξεις τις πρώτες σου αφηγηματικές περιπέτειες…
Αν θέλεις να επικοινωνήσεις με συνομιλήκους σου μέσα από παιχνίδια αφηγήσεων…
Κι αν είσαι από 12 έως 17 ετών…
Αυτό το εργαστήριο είναι για σένα!
Στις 10 δίωρες συναντήσεις μας θα γνωρίσουμε βασικά είδη λογοτεχνίας μέσα από την πένα σπουδαίων συγγραφέων και θα δοκιμάσουμε τις δικές μας δυνάμεις σε αυτά. Πιο συγκεκριμένα θα γνωρίσουμε:
· Τις περιπέτειες μυστηρίου
· Τα μυθιστορήματα «φάνταζι»
· Τα μυθιστορήματα επιστημονικής φαντασίας
· Τις αστείες περιπέτειες καθημερινής τρέλας στο σχολείο
· Tο κοινωνικό μυθιστόρημα, τα διηγήματα και τις μικρές ιστορίες
· Το ιστορικό αφήγημα
· Τη βιογραφία
· Το παραμύθι για όλες τις ηλικίες
· Τον μύθο για όλες τις ηλικίες
· Το graphic novel
· Την ποίηση (ξεκινώντας από τα αγαπημένα σας τραγούδια)
Θα παίξουμε και θα μάθουμε πώς:
· Να πλάθουμε πειστικούς ήρωες
· Να χτίζουμε την πλοκή
· Να διατηρούμε το ενδιαφέρον ή και την αγωνία του αναγνώστη
· Να στήνουμε διαλόγους
· Να κρατάμε το μέτρο στη στιχουργική μας
· Να διαλέγουμε βιβλία για να διαβάσουμε ανάλογα με τις ιστορίες που θέλουμε να γράψουμε
Και κυρίως θα διασκεδάσουμε καθώς…
θα διερευνούμε τις πολλαπλές εκδοχές του εαυτού μας μέσα από τους ήρωες και τις ιστορίες μας.
Μετά το τέλος του σεμιναρίου παρέχεται βεβαίωση παρακολούθησης.
**Το σεμινάριο αυτό θα πραγματοποιείται μια φορά κάθε χρόνο, το φθινόπωρο.
Η Μαρία Αγγελίδου και η Ελένη Σβορώνου μιλάνε για τα σεμινάριά τους (Συνέντευξη στο literature.gr) ΕΔΩ
Η Μαρία Αγγελίδου και η Ελένη Σβορώνου μιλάνε για τα Σεμινάρια τους (Συνέντευξη στο Η Πόλη Ζει) ΕΔΩ
“Ετυμολογικό” ονομάζεται το μέρος της γραμματικής που εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους σχηματίζονται οι λέξεις.
ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ
Τα ουσιαστικά παράγονται α) από ρήματα: γράφ-ω: γραφεύς, β) από επίθετα: δίκαιος: δικαιοσύνη, γ) από άλλα ουσιαστικά: πόλις: πολίτης.
γ) Ουσιαστικά παράγωγα από άλλα ουσιαστικά
Τα ουσιαστικά που παράγονται από άλλα ουσιαστικά είναι: υποκοριστικά, μεγεθυντικά, τοπικά, περιεκτικά, πατρωνυμικά, γονεωνυμικά, εθνικά και παρώνυμα.
Υποκοριστικά λέγονται τα παράγωγα ουσιαστικά που παριστάνουν μικρό αυτό που σημαίνει το πρωτότυπο, είτε επειδή είναι αληθινά μικρό είτε επειδή λέγεται χαϊδευτικά ή για χλευασμό (κοροϊδία) ή για καταφρόνηση (π.χ. τα νεοελλ. παιδί – παιδάκι· πατέρας – πατερούλης· ἄνθρωπος – ἀνθρωπάκος κτλ.).
Οι πιο συνηθισμένες υποκοριστικές καταλήξεις είναι οι ακόλουθες:
Περιεκτικά λέγονται τα παράγωγα ουσιαστικά που σημαίνουν το μέρος που περιέχει πολλά από εκείνα που φανερώνει η πρωτότυπη λέξη ή πολλά όμοια που βρίσκονται στο ίδιο μέρος. Οι πιο συνηθισμένες καταλήξεις των περιεκτικών είναι οι ακόλουθες:
-ὼν
ἄνθος: ἀνθ-ών· ἐλαία: ἐλαι-ών·
-εὼν
περιστερά: περιστερ-εών·
-ιὰ
μύρμηξ (μύρμηκ-ος): μυρμηκ-ιά· .
Τοπικά λέγονται τα παράγωγα ουσιαστικά που σημαίνουν τον τόπο όπου μένει ή δρα το πρόσωπο που δηλώνει το πρωτότυπο ή τον τόπο όπου γίνεται η ενέργεια.
Οι πιο συνηθισμένες παραγωγικές καταλήξεις των τοπικών είναι οι ακόλουθες:
-ιον
στρατηγός: στρατήγ-ιον (= ο τόπος όπου μένει ο στρατηγός· σήμερα: στρατηγεῖο)· γυμνασία (= γύμναση): γυμνάσ-ιον (= ο τόπος όπου γινόταν η γύμναση, γυμναστήριο)·
Κατά τη δεύτερη κλίση κλίνονται ονόματα και των τριών γενών: αρσενικά και θηλυκά που λήγουν σε –ος και ουδέτερα που λήγουν σε –ον.
α) Παραδείγματα αρσενικών και θηλυκών
(θ. ἀνθρωπο-)
(θ. ἀγρο-)
(θ. νησο-)
(θ. ὁδο-)
Ενικός αριθμός
ον.
ὁ
ἄνθρωπος
ἀγρὸς
ἡ
νῆσος
ὁδὸς
γεν.
τοῦ
ἀνθρώπου
ἀγροῦ
τῆς
νήσου
ὁδοῦ
δοτ.
τῷ
ἀνθρώπῳ
ἀγρῷ
τῇ
νήσῳ
ὁδῷ
αιτ.
τὸν
ἄνθρωπον
ἀγρὸν
τὴν
νῆσον
ὁδὸν
κλ.
(ὦ)
ἄνθρωπε
ἀγρὲ
(ὦ)
νῆσε
ὁδὲ
Πληθυντικός αριθμός
ον.
οἱ
ἄνθρωποι
ἀγροὶ
αἱ
νῆσοι
ὁδοὶ
γεν.
τῶν
ἀνθρώπων
ἀγρῶν
τῶν
νήσων
ὁδῶν
δοτ.
τοῖς
ἀνθρώποις
ἀγροῖς
ταῖς
νήσοις
ὁδοῖς
αιτ.
τοὺς
ἀνθρώπους
ἀγροὺς
τὰς
νήσους
ὁδοὺς
κλ.
(ὦ)
ἄνθρωποι
ἀγροὶ
(ὦ)
νῆσοι
ὁδοὶ
β) Παραδείγματα ουδετέρων
(θ. μυστηριο-) (θ. δωρο-) (θ. φυτο-)
Ενικός αριθμός
Πληθυντικός αριθμός
ον.
τὸ
μυστήριον
δῶρον
φυτὸν
τὰ
μυστήρια
δῶρα
φυτὰ
γεν.
τοῦ
μυστηρίου
δώρου
φυτοῦ
τῶν
μυστηρίων
δώρων
φυτῶν
δοτ.
τῷ
μυστηρίῳ
δώρῳ
φυτῷ
τοῖς
μυστηρίοις
δώροις
φυτοῖς
αιτ.
τὸ
μυστήριον
δῶρον
φυτὸν
τὰ
μυστήρια
δῶρα
φυτὰ
κλ.
(ὦ)
μυστήριον
δῶρον
φυτὸν
(ὦ)
μυστήρια
δῶρα
φυτὰ
ΟΙ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΤΗΣ Β’ ΚΛΙΣΗΣ
Αρσενικό και θηλυκό
Ουδέτερο
Ενικός
Πληθ.
Ενικός
Πληθ.
ον.
-ος
-οι
-ον
-ᾰ
γεν.
-ου
-ων
-ου
-ων
δοτ.
-ῳ
-οις
-ῳ
-οις
αιτ.
-ον
-ους
-ον
-ᾰ
κλ.
-ε (-ος)
-οι
-ον
-ᾰ
Παρατηρήσεις
Από τα ουσιαστικά της β’ κλίσης:
1) Τα αρσενικά και τα θηλυκά έχουν σε όλες τις πτώσεις τις ίδιες καταλήξεις (και τα ξεχωρίζουμε μόνο από το άρθρο).
2) Τα ουδέτερα διαφέρουν από τα αρσενικά και τα θηλυκά στην ονομ. και κλητ. του ενικού (όπου έχουν κατάλ. –ον) και στην ονομ., αιτιατ. και κλητ. του πληθ. (όπου έχουν κατάλ. –ᾰ βραχύ).
α) Τα ουδέτερα των πτωτικών (σε όλες τις κλίσεις) σχηματίζουν στον ενικό και στον πληθ. τρεις πτώσεις όμοιες: την ονομαστική, την αιτιατική και την κλητική.
β) Η κατάληξη α των ουδετέρων όλων γενικά των πτωτικών είναι βραχύχρονη: τὰ μῆλᾰ, τὸ σῶμᾰ, τὰ σώματᾰ, τὰ γενναῖᾰ, ἐκεῖνᾰ, τὰ τιμῶντᾰ.
Ο ΣΤΙΧΟΥΡΓΟΣ: ο Διονύσης Σαββόπουλος, γεννημένος το 1944 στη Θεσσαλονίκη, φοίτησε στη Νομική, την οποία εγκατέλειψε για να σταδιοδρομήσει ως συνθέτης τραγουδιών, στιχουργός και τραγουδιστής.
ΤΟ ΕΡΓΟ: δίσκος «Ρεζέρβα» που κυκλοφόρησε το 1979.
ΘΕΜΑ: η αμηχανία των μεγάλων να εξηγήσουν στα παιδιά την εικόνα του σύγχρονου κόσμου.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ: κοινωνικό.
ΛΑΥΡΙΟ: πόλη με υποβαθμισμένο περιβάλλον λόγω των εγκαταλειμμένων μεταλλείων, με αυξημένη ανεργία και τα συνακόλουθα προβλήματα, δηλαδή άγχος, ανασφάλεια, αβεβαιότητα για το μέλλον κ.α. Συμβολίζει κάθε εποχή και κάθε τόπο με έντονα κοινωνικά προβλήματα.
Η ΕΙΚΟΝΑ, Η ΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΟΠΟΙΟΥ:
Αυτοσαρκασμός.
Ο στιχουργός σαν ένας από τους μεγάλους αναγνωρίζει τη συνενοχή του για τα κοινωνικά προβλήματα. Επειδή δεν μπορεί να προτείνει λύσεις, κρύβεται πίσω από μια ένοχη σιωπή.
Νιώθει μεγαλύτερη αμηχανία, γιατί είναι αδύνατον να κρυφτεί από τα παιδιά που ζητούν εξηγήσεις με μάτια ερευνητικά και γεμάτα φόβο και απορία.
Όπως όλοι οι μεγάλοι, έτσι κι αυτός ζει, μέσα σε αυταπάτες (όνειρο που τρίζει). Η κοινωνία που έχουν δημιουργήσει είναι γεμάτη προβλήματα και νιώθουν ένοχοι γιατί θα κληροδοτήσουν στα παιδιά τους έναν κόσμο στον οποίο ούτε οι ίδιοι δεν αισθάνονται ασφαλείς.
Ως καλλιτέχνης, νιώθει υπόλογος και απέναντι στους μεγάλους. Όμως ο καλλιτέχνης οφείλει να πάρει θέση απέναντι στα κοινωνικά προβλήματα και να μιλήσει με την τέχνη του γι’ αυτά προτείνοντας λύσεις ή καταγγέλλοντάς τα. Έτσι η αμηχανία του μεγαλώνει, καθώς αντικρίζει τα ερευνητικά μάτια και των μεγάλων μέσα στην πόλη.
Ωστόσο με το τραγούδι του, που είναι μια πράξη καλλιτεχνική, εκφράζει τα συναισθήματά του, παραδέχεται τη συνενοχή του, παίρνει μερίδιο ευθύνης, έστω κι αν δεν προχωρά σε καταγγελίες ή λύσεις.
ΤΡΑΓΟΥΔΟΠΟΙΟΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟΝ ΑΛΗΘΙΝΟ ΧΡΟΝΟ:
Φοβάται το αύριο γιατί έχει επίγνωση των προβλημάτων και διαβλέπει ότι οι προοπτικές είναι δυσοίωνες.
Τον αληθινό χρόνο ορίζουν οι νέοι που αποτελούν τον σκοπό της ζωής των μεγάλων. Οι μεγάλοι τον αντιλαμβάνονται βλέποντας τα παιδιά τους να μεγαλώνουν. Όμως οι προσδοκίες των παιδιών θα διαψευστούν ( ο χρόνος είναι εξόριστος) και ο κόσμος που θα παραδώσουν οι μεγάλοι είναι ένα όνειρο που τρίζει.
Γενικά επικρατεί ακαταστασία: ούτε η ελεύθερη στιχουργία ακολουθείται ούτε οι κανόνες της παραδοσιακής ποίησης εφαρμόζονται
ΡΟΛΟΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ ΣΕ ΚΑΘΕ ΕΠΟΧΗ:
Αποτελεί την ευαίσθητη κεραία που καταγράφει τα μηνύματα της εποχής του.
Αντιλαμβάνεται τα προβλήματα και παίρνει θέση προτείνοντας λύσεις.
Κρίνει την εξουσία και αποκαλύπτει την αλήθεια.
Επιτελεί ρόλο καθοδηγητικό και εμψυχωτικό απέναντι στον λαό.
Είναι ηγέτης και καθοδηγητής του λαού στους κοινωνικούς αγώνες.
Δεν διστάζει να εναντιωθεί στη μάζα.
Είναι υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
ΤΑ ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΑ
ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ :Τα Λαύριο από την αρχαιότητα ήταν γνωστό για το πλούσιο υπέδαφος του. Τα ορυχεία αργύρου που διέθετε ήταν ένας από τους ακρογωνιαίους λίθους τη αθηναϊκής ηγεμονίας την κλασική εποχή. Αργότερα, τα αποθέματα ασημιού εξαντλήθηκαν και εγκαταλείφθηκαν , αλλά στα μέσα του 19ου αιώνα ανακαλύφθηκε μεγάλη και αξιοποιήσιμη φλέβα μόλυβδου, την οποία εκμεταλλεύτηκε προς όφελος της γαλλική εταιρία με μια αποικιακού τύπου συμφωνία. Μαζί με αυτή εκμεταλλεύοταν την «αρχαία σκουριά», υπολείμματα επεξεργασίας των ορυκτών μεταλλευμάτων, τα οποία στην αρχαιότητα δεν ήταν δυνατό να επεξεργαστούν παραπάνω, αλλά με τις τεχνικές δυνατότητες της εποχής αυτό έγινε εφικτό. Το ελληνικό δημόσιο προσπάθησε να αντιδράσει και έτσι δημιουργήθηκε το λεγόμενο «Λαυρεωτικό ζήτημα» το οποίο έληξε περί το 1875 με συμβιβασμό σε βάρος των ελληνικών συμφερόντων, ενώ παράλληλα ιδρύθηκε και μια ελληνική εταιρία. Η γαλλική εταιρία ανέλαβε την εκμετάλλευση του πλουσιότατου υπεδάφους και η ελληνική της «αρχαίας σκουριάς». Το γεγονός οδήγησε στην πλήρη εκβιομηχάνιση της περιοχής και στην δημιουργία εργατικής και αστικής τάξης. Δύο μεγάλες απεργίες των εργατών (1896, 1906) με αιτήματα όπως το 8ώρο έληξαν βίαια και ένοπλα από τις δυνάμεις καταστολής, έθεσαν ωστόσο τις βάσεις για την ανάπτυξη του εργατικού και συνδικαλιστικού κινήματος στην Ελλάδα . Στη μεγάλη απεργία του 1929 ένας εργάτης σκοτώθηκε από τις δυνάμεις καταστολής και πολλοί τραυματίστηκαν, αλλά η απεργία πέτυχε τελικά να ικανοποιήθούν τα αιτήματα των απεργών. Το 1917 έκλεισε η ελληνική εταιρία, καθώς εξαντλήθηκε η «αρχαία σκουριά», και συνέχισε την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων μόλυβδου με ιδιαίτερα προνομιακούς όρους η γαλλική, μέχρι τελικής εξαντλήσεως των ορυκτών αποθεμάτων. Το 1977 η εταιρία έκλεισε και πρόσθεσε στην περιβαλλοντική υποβάθμιση την οικονομική εξαθλίωση και την αποσάθρωση του κοινωνικού ιστού που προκάλεσε η ανεργία. Σήμερα, το Λαύριο δείχνει να έχει ξεπεράσει τις πληγές του, η βιομηχανική περιοχή έχει μετατραπεί σε τεχνολογικό πάρκο και οι κάτοικοι του Λαυρίου συμπαραστέκονται αλληλέγγυοι στον αγώνα των κατοίκων της γειτονικής Κερατέας να αποφύγουν την υποβάθμιση της πόλης τους που επιχειρείται .
Α. Μπείτε στη θέση του Πρωτομάστορα και γράψτε μια σελίδα στο Ημερολόγιό σας αμέσως μετά τη “θυσία” της Λυγερής.
Από τη μαθήτρια του Γ2 τμήματος Μάρω Τ.
14 Μαρτίου 1640 Αγαπητό ημερολόγιο , Η μέρα σήμερα δεν πήγε καλά! Το πρωί, με το που ξύπνησα ,είδα το χαμόγελο της πολυαγαπημένης μου! Έφτιαξε την μέρα μου μόνο με το χαμόγελο της! Έπειτα, πήγα στο γιοφύρι να συνεχίσουμε τις εργασίες, σκεπτόμενος τι θα αντικρίσω! Θα έχει γκρεμιστεί; Θα στέκει ακόμα; Εγώ και οι συνεργάτες κάθε μέρα δουλεύουμε σκληρά, το χτίζουμε με κόπο… Το βράδυ όμως, χωρίς λόγο και χωρίς να ξέρουμε το γιατί, γκρεμίζεται!
Εκεί που αναρωτιόμασταν, εμφανίστηκε ένα πουλί , ένα αηδόνι! Δεν ήταν ένα τυχαίο αηδόνι, είχε ανθρώπινη λαλιά! Μας είπε ότι …Όχι! Σε καμία περίπτωση! Το πουλί ξεστόμισε κάτι ανήκουστο, τρελό! Έχασα τη γη κάτω από τα πόδια μου, μόλις το άκουσα ! Όχι … ! Αποκλείεται να θυσιάσω την γυναίκα μου στο γιοφύρι για να χτιστεί ! Το αηδόνι μας είπε ότι για να στεριώσει το γιοφυρι πρέπει να θυσιαστεί άνθρωπος, μα όχι κάποιος τυχαίος. Η γυναίκα μου!
Ως πρωτομάστορας και έχοντας την πλήρη ευθύνη στο γεφύρι μόνο η δικιά μου γυναίκα μπορεί να θυσιαστεί … Μόλις ήρθε στο γιοφύρι και την αντίκρισα, μαρμάρωσα! Είναι η τελευταία φορά που θα την δω; Ένιωσα άδειος , κενός… Ένιωσα τόσες τύψεις που τη θυσίασα! Δεν πρόλαβα να της πω πόσο πολύ την αγαπώ και πως, αν γύριζα τον χρόνο πίσω, θα άλλαζα τα πάντα!
Όταν άκουσα τις κατάρες της, μέσα μου πληγώθηκα αφάνταστα! Οι μέρες θα περάσουν δύσκολα… Πώς θα ζήσω χωρίς εκείνη; Ο,τι έγινε έγινε και δυστυχώς δεν αλλάζει! Όμως, θα προτιμούσα να θυσιαστώ εγώ παρά εκείνη!
Β. Μπείτε στη θέση του Πρωτομάστορα και γράψτε μια σελίδα στο Ημερολόγιό σας, αμέσως μετά την εντολή του αηδονιού.
Από τη μαθήτρια του Γ2 τμήματος Αλεξάνδρα Ρ.
14 Μαρτίου 1640
Αγαπημένο μου ημερολόγιο,
Σήμερα συνέβη κάτι τρομερά περίεργο και ασυνήθιστο. Ένα πουλάκι, ένα αηδόνι, όχι όμως σαν όλα τα άλλα, διαφορετικό, δεν κελαηδούσε σαν πουλί ούτε σαν χελιδόνι, παρά μόνο είχε ανθρώπινη λαλιά. Ήταν απίστευτη η τρομάρα που πήρα όταν αυτό το πουλί κατάφερε να μιλήσει στη γλώσσα που μπορώ να καταλάβω. Μακάρι όμως να ήταν μόνο αυτός ο λόγος που νιώθω πραγματικά απεγνωσμένος και στεναχωρημένος. Η κύρια αιτία είναι τα λόγια αυτού του πουλιού. Σήμερα λοιπόν, ενώ εγώ, μαζί με τους μάστορες και τους μαθητάδες μου προσπαθούσαμε να βρούμε μια εφικτή λύση, ώστε να καταφέρει να χτιστεί και να στεριώσει το γεφύρι, ξάφνου αυτό το πουλί εμφανίστηκε και μας είπε, πως… για να στεριώσει η γέφυρα που κάθε βράδυ γκρεμίζεται, πρέπει να θυσιάσουμε τη γυναίκα μου.
Μόλις το άκουσα, ήθελα να ανοίξει η γη και να με καταπιεί. Νιώθω ένα τεράστιο βάρος μέσα μου, καθώς το δίλημμα είναι μεγάλο. Να κάνω, ως πρωτομάστορας, τη δουλειά μου ή να ακολουθήσω τα συναισθήματα μου για τη γυναίκα μου; Δυστυχώς υπερτερούν οι ευθύνες που έχω ως μάστορας. Στην πραγματικότητα νιώθω σαν να πλακώνει την καρδιά μου μια βαριά πέτρα σαν αυτές γεφυριού, γιατί δεν θέλω να προδώσω τη γυναίκα που αγαπώ. Παρ΄ όλ’ αυτά, δεν έχω άλλη επιλογή. Ελπίζω οι συγκυρίες να τα φέρουν έτσι ώστε να μην χρειαστεί να θυσιαστεί η γλυκιά μου γυναίκα. Κι αν τελικά θυσιαστεί, μακάρι να με συγχωρέσει.
Γ. Υποθέστε ότι είστε ο πρωτομάστορας και στέλνετε γράμμα στη Λυγερή εξηγώντας το αδιέξοδό σας!
Γράφει η μαθήτρια του Γ1 τμήματος Φλαβίνα Γ.:
Άρτα, 20 Σεπτεμβρίου 1200
Αγαπημένη μου Λυγερή,
Σου γράφω αυτό το γράμμα μέσα σε έναν τρομερό πανικό. Όλοι οι κόποι μας εδώ, στο Γεφύρι της Άρτας, πάνε χαμένοι. Το χτίζουμε μέρα, γκρεμίζεται νύχτα. Πλέον, είμαστε στο απόλυτο αδιέξοδο. Χθες το βράδυ, ήρθε ένας τρομερός χρησμός. Μας είπαν πως για να στεριώσει το γεφύρι, πρέπει να θυσιαστεί ένας άνθρωπος και να θαφτεί στα θεμέλια.
Και να, Λυγερή, το φρικτό μου δίλημμα: από τη μία είναι το μεγάλο χρέος μου. Πρέπει να τελειώσω αυτό το γεφύρι, είναι η δουλειά μου, η τιμή μου και είναι απαραίτητο για τον τόπο. Αν αποτύχω, όλοι θα με κρίνουν και το ποτάμι θα παραμένει απέραστο. Από την άλλη, ο χρησμός είπε ότι η ψυχή που χρειάζεται είναι η δική σου. Το πουλάκι είπε «παρά του πρωτομάστορα την όμορφη γυναίκα».
Δεν ξέρω τι να κάνω! Η καρδιά μου λέει να τα παρατήσω όλα και να σε σώσω. Το μυαλό μού λέει πως έχω χρέος να ολοκληρώσω το έργο, έστω κι αν αυτό σημαίνει τον δικό σου και δικό μου χαμό. Γι’ αυτό, σε παρακαλώ, σε ικετεύω, άργησε πολύ να έρθεις σήμερα. Βρες μια δικαιολογία, αργοπόρησε, πες ότι αρρώστησες. Δώσε μου λίγο χρόνο να βρω μια άλλη λύση, έναν άλλο τρόπο να σώσω και το γεφύρι και εσένα. Πρέπει να καταλάβεις ότι είμαι παγιδευμένος ανάμεσα στην αγάπη και στο καθήκον.
Ο δικό σου Πρωτομάστορας
Γράφει η μαθήτρια του Γ1 τμήματος Γαλήνη Μπ.
Άρτα, 25 Σεπτεμβρίου 1205,
Καλησπέρα αγάπη μου,
Καλησπέρα Λυγερή μου!
Πως είσαι;
Έχω να σου πω πολλά και αξιοπερίεργα νέα και να μοιραστώ μαζί σου τις σκέψεις μου.
Αρχικά, αυτή η κατάσταση που αντιμετωπίζουμε όλη μέρα και όλη νύχτα με το γιοφύρι, μας έχει πια κουράσει πολύ.
Σήμερα λοιπόν όταν ξαναφτιάχναμε για άλλη μια φορά το γιοφύρι, ένα αηδόνι μας πλησίασε. Ένα αηδόνι αλλιώτικο. Μήτε τραγούδαγε, μήτε κελαηδούσε αλλά με ανθρώπινη λαλιά μιλούσε. Ήρθε και μας είπε ότι το γεφύρι, θέλημα θεϊκό είναι, που δεν στεριώνει! Και πως αν θέλουμε να μείνει ακούνητο και αλύγιστο, άνθρωπο θα πρέπει να θυσιάσουμε.
Η μοίρα δεν μπορούσε να διαλέξει άλλον, αλλά το πιο σημαντικό άτομο που έχω στον κόσμο. Το στήριγμά μου. Εσένα!
Δεν ξέρω τι να κάνω… Δεν μπορώ να φανταστώ τη ζωή χωρίς εσένα!
Αλλά από την άλλη, οι υποχρεώσεις μου ως πρωτομάστορα με βαραίνουν. Όλοι περιμένουν τη δική μου την απόφαση και να δώσω τέλος στο μαρτύριο μας με το γιοφύρι.
Προσπαθώ να βρω λύση, αφού η κακοτυχία χτύπησε πάλι το σπιτικό μας!
Πρέπει να σε δω και να αποφασίσουμε μαζί.
Ανυπομονώ να σε πάρω στην αγκαλιά μου!
Παντοτινά δικός σου!
Γράφει η μαθήτρια του Γ1 τμήματος Μαριλένα Κ.
Άρτα, 4 Νοεμβρίου 1350
Αγαπημένη μου Λυγερή,
Ελπίζω να είσαι καλά!
Είμαι σε ένα μεγάλο δίλημμα στο οποίο είμαι αναγκασμένος να επιλέξω.
Το δίλημμά μου είναι να επιλέξω ανάμεσα σε εσένα και την γέφυρα για την οποία είμαι υπεύθυνος να καταφέρει να στεριώσει και να μην γκρεμιστεί…
Δεν θα ήθελα ποτέ να σε θυσιάσω γιατί ξέρω πως με αγαπάς και με εκτιμάς ως σύζυγος σου, όπως και εγώ. Όμως, αναγκάζομαι να επιλέξω ανάμεσα σε αυτά τα δύο. Αν δε σε θυσιάσω, τότε οι κόποι μας, οι προσπάθειές μας να στεριώσει το γεφύρι θα πάνε στράφι.
Να ξέρεις πως ό,τι και να αποφασίσω, θα σε αγαπώ για πάντα και θα έχω τύψεις σε όλη μου τη ζωή αν κάνω τη θυσία. Μακάρι να μην συνέβαινε ποτέ αυτό και να ήμασταν όλοι καλά και το γεφύρι γερό σαν τα βουνά.
Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου του 1940, ακολουθεί μια συνέντευξη που έλαβαν το 2023 μαθητές της σχολικής μονάδας του Γυμνασίου Νάουσας Πάρου από τον πατέρα Λεόντιο. Το θέμα ήταν η δράση της Ιεράς Μονής Λογγοβάρδας τα χρόνια της γερμανικής κατοχής και το “Θαύμα της Παναγίας”. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι λήψεις από το εσωτερικό της Ιεράς Μονής, όπου έγινε η συνέντευξη τον Οκτώβριο του 2023. Για αλλά μια φορά ευχαριστούμε θερμά τον Ηγούμενο της Ιεράς Μονής και ιδιαιτέρως τον πατέρα Λεόντιο για τις πολύτιμες πληροφορίες και τη θερμή φιλοξενία!!
Γράψτε έναν υποθετικό διάλογο μεταξύ των δύο ξένων μαθητών, μετά το πάθημά τους.
Μας γράφει ο Κων/νος Π. από το Β2.
Αφηγητής: Ωχ! Τι πάθαμε; Μα πώς δεν το καταλάβαμε;
Ξένος μαθητής: Τι να καταλάβουμε, φίλε μου; Εγώ δεν ξέρω από δημοτικά τραγούδια…
Α: Καλά, εσύ δεν πρόσεχες τόσο καιρό στο μάθημα;
Ξ: Πρόσεχα.
Α: Τότε πώς γίνεται κάτι τέτοιο;
Ξ: Δεν έχω δει ποτέ μου την παράδοση σε πράξη. Όπως ξέρεις, εγώ είμαι απ’ την πόλη. Εκεί, στα βάθη της πόλης, η παράδοση είναι δυσεύρετη. Το πολύ πολύ καμιά αργία να γίνει για κάποια γιορτή. Πώς να γνωρίζω τι είναι παράδοση;
Α: Τραγούδι του Αττίκ βρήκες κι εσύ να γράψεις;
Ξ: Κι εσύ, βρε μεγάλε, τι έγινε; Δε βγαίναμε να ρωτήσουμε δυο-τρεις παππούδες να σου πουν ένα τραγουδάκι;
Α: Ξέρεις ότι είμαι λίγο ντροπαλός… Εξάλλου, δε γνωρίζω κανέναν εδώ πέρα τόσο καλά όσο εσένα, που κι εσύ δεν είσαι από εδώ, ντόπιος.
Ξ: Ό,τι πεις… Δεν μπορούμε να συζητήσουμε άλλο, όμως, γιατί ο δάσκαλος με περιμένει στην τάξη. Νομίζω πως θέλει κάτι να μου πει.
Α: Ευτυχώς που δεν είναι σαν τους άλλους δασκάλους… Αλλιώς θα σε έβαζε τιμωρία.
ΘΕΜΑ: οι αναμνήσεις της Πολυξένης (στη φυλακή προ εκτέλεσης) από το συσσίτιο των καλλιτεχνών στο Μουσείο και από τη μεγάλη αντικατοχική διαδήλωση της Αθήνας το 1943.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ: Ιστορικό, πολιτικό, κοινωνικό
ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ: Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος, Κατοχή, Αντίσταση
ΒΑΣΙΚΗ ΙΔΕΑ: επιτακτική ανάγκη για αντίσταση κατά του κατακτητή.
ΒΑΣΙΚΗ ΑΝΤΙΘΕΣΗ:
υποταγή
αντίσταση
μοναχικότητα
αγωνιστική ενότητα
ταπείνωση
περηφάνια
απελπισία
ελπίδα
ατομικιστικό πνεύμα
αλληλεγγύη
Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΣΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ:
α)αναδρομική αφήγηση: η Πολυξένη θυμάται και αφηγείται γεγονότα μέσα από τη φυλακή
β)προσήμανση εμφυλίου η τελευταία σκηνή
γ) ο χρόνος της ιστορίας είναι η Γερμανική Κατοχή και το το χρονικό παρόν της αφήγησης είναι το κελί από όπου κάνει τις αναδρομές στο παρελθόν (σαν κινηματογράφος).
ΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΜΕ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΣΕΙΡΑ:
Α. το συσσίτιο των ανθρώπων του πνεύματος (Φεβρουάριος 1943)
Β. Η πρώτη κατοχική διαδήλωση (Μάρτιος 1943)
Γ. Η συνάντηση της Πολυξένης με τον στρατηγό
Δ. Η σύλληψη και η ανάκριση της Πολυξένης
Ε. Αναπόληση των γεγονότων από τη φυλακή
ΑΦΗΓΗΤΗΣ: τριτοπρόσωπος αλλά όχι παντογνώστης γιατί μαθαίνουμε τα γεγονότα μέσα από το βλέμμα της Πολυξένης (εσωτερική εστίαση)
ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ: αφήγηση, περιγραφές, διάλογοι και σκέψεις.
ΤΟΠΟΣ: Μουσείο δρόμοι Αθήνας, κελί.
ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΚΑΙ Η ΔΡΑΣΗ:
Η Πολυξένη, ως μελλοθάνατη, αναπολεί γεγονότα, το συσσίτιο όπου είναι απλώς παρούσα και τη διαδήλωση όπου έχει ενεργό συμμετοχή.
Οι καλλιτέχνες στο Μουσείο (ποιητές, ηθοποιοί, συγγραφείς και γενικά διάσημοι της προπολεμικής εποχής):
όχι έντονη δράση, ταπείνωση, εξάντληση αντίθετα με την ακαταδεξία του παρελθόντος
ο μυστικός τύπος είναι ο μοναδικός τρόπος αντίδρασης για την Πολυξένη
Συμμετέχοντες στη διαδήλωση (λαϊκά στρώματα, φτωχοί, εξόριστοι, άνδρες που είχαν πολεμήσει στον Μικρασιατικό πόλεμο, φοιτητές, μαθητές κ.λ.π.) :
έντονη δράση κιν/φική
αντίθεση ανημπόριας και προσπάθειας να τρέξουν
μεγάλη διαφορά από καλλιτέχνες, (γεμάτοι αποφασιστικότητα, ομοψυχία και αλληλεγγύη)
ταπεινής καταγωγής, αλλά και οι μόνοι που αντιστάθηκαν και πολέμησαν στο παρελθόν και τώρα
Ο στρατηγός: έντονη είναι η αντίθεση ανάμεσα στους ανθρώπους της λαϊκής τάξης που διαδηλώνουν για τη λευτεριά και σκοτώνονται και στον στρατηγό που, αν και πριν τον πόλεμο είχε ως καθήκον την προάσπιση της εθνικής ελευθερίας, τώρα είναι αμέριμνος και απαθής για όσα συμβαίνουν στην πατρίδα του. Η συνάντηση μαζί του αποτελεί προσήμανση του εμφυλίου που θα ακολουθήσει μετά την απελευθέρωση (απόσταση ανάμεσα σε αγωνιστές και συμβιβασμένους).
ΓΛΩΣΣΑ: δημοτική, με παρατακτική σύνδεση προτάσεων που είναι απλές και κοφτές σαν καθημερινή ομιλία.
ΥΦΟΣ: πυκνό και παραστατικό με πάρα πολλά εκφραστικά μέσα (σχήματα λόγου)
Οι μαθητές/τριες στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας και συγκεκριμένα στην ενότητα “Νανουρίσματα” αναζήτησαν τοπικά νανουρίσματα από πρόσωπα του περιβάλλοντός τους. Τα παραθέτουμε παρακάτω:
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
Πρόσφατα σχόλια