Ποίηση του λυρικού ποιητή Αρχιλόχου μελοποιημένη από τον Νίκο Σαρρή. Η ορχήστρα αποτελείται από παριανούς μουσικούς.
ΠΟΙΗΣΗ
Ποια είναι τα είδη της ποίησης που αναπτύσσονται τα αρχαϊκά χρόνια; Τι περιεχόμενο έχει το καθένα;
ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ
Την αρχαϊκή εποχή κέντρο της ποίησης γίνεται πια η ειρήνη αντί του πολέμου. Έτσι οι ποιητές στρέφονται από την εξιστόρηση των θαυμαστών κατορθωμάτων των προγόνων (ομηρικά ηρωικά έπη) στη διδακτική ποίηση. Κυριότερος εκπρόσωπος της διδακτικής ποίησης είναι ο Ησίοδος. Η ποίησή του περιλαμβάνει τα παρακάτω έργα:
α) Θεογονία όπου εξιστορεί τη δημιουργία του κόσμου και την επικράτηση των θεών του Ολύμπου και
β)Έργα και Ημέραι όπου δίνει συμβουλές και οδηγίες για τη ζωή και την ηθική των ανθρώπων.
ΛΥΡΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ
α)Τι είναι η λυρική ποίηση;
Ονομάστηκε λυρική γιατί συνοδεύονταν από τη λύρα (μουσικό όργανο). Είναι η ποίηση που εκφράζει περισσότερο τον εσωτερικό ψυχικό κόσμο και τα συναισθήματα των ανθρώπων. Έτσι, οι λυρικοί ποιητές άλλοτε υμνούν τους θεούς, τους αθλητές και τις νίκες τους στους πανελλήνιους αγώνες, καθώς και τα στρατιωτικά κατορθώματα και τις περιπέτειες, και άλλοτε περιγράφουν τις χαρές και τις λύπες του έρωτα και τη χαρά της ζωής˙ άλλοτε πάλι επαινούν τις πολιτικές αρετές ή σατιρίζουν τα ελαττώματα και τις αδυναμίες των ανθρώπων.
β)Ποιοι τραγουδούν τη λυρική ποίηση;
Τα ποιήματα της λυρικής ποίησης τραγουδιούνταν από τους δημιουργούς τους ή από ομάδες τραγουδιστών (χορική ποίηση) με τη συνοδεία μουσικής, λύρας ή φλογέρας (αυλού).
γ)Ποιοι ήταν οι σπουδαιότεροι λυρικοί ποιητές;
Πολλά μεγάλα ονόματα ποιητών έχουν ξεχωρίσει την εποχή αυτή και η μεγάλη φήμη τους διατηρείται ζωντανή μέχρι σήμερα. Ο Αρχίλοχος από την Πάρο (680-630 π.Χ.), ο Σιμωνίδης από την Κέα, ο Αλκαίος και η Σαπφώ από τη Λέσβο, ο Πίνδαρος από τη Βοιωτία είναι οι πιο γνωστοί ποιητές αυτής της περιόδου που ακούστηκαν και διαβάστηκαν με συγκίνηση και θαυμασμό από τους αρχαίους χρόνους μέχρι τη σημερινή εποχή.
ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ
α)Τι επιδίωξαν οι σοφοί αυτής της την εποχής;
Ξεχωριστοί πνευματικοί άνθρωποι προσπαθούν να κατανοήσουν με λογικό και όχι με μυθικό τρόπο τη δημιουργία του κόσμου και το νόημα της ζωής και να εξηγήσουν τα φυσικά φαινόμενα.
β)Ποιες επιστήμες αναπτύσσονται;
Αναπτύσσονται η φιλοσοφία, η αστρονομία, η γεωγραφία, η μετεωρολογία και τα μαθηματικά.
γ)Ποιοι είναι οι κυριότεροι φιλόσοφοι;
Ο Θαλής, o Αναξίμανδρος και ο Αναξιμένης από τη Μίλητο, ο Ηράκλειτος από την Έφεσο, ο Πυθαγόρας από τη Σάμο και πολλοί άλλοι ακόμη.
δ)Ποιες πρόοδοι σημειώθηκαν στην αστρονομία;
Ο Θαλής κατόρθωσε να προβλέψει την έκλειψη του ήλιου που έγινε στις ημέρες του και ο μαθητής του ο Αναξίμανδρος να σχεδιάσει τον πρώτο χάρτη του ουρανού και της γης.
ΜετάφρασηΛα. Γιατί βέβαια, Νικία, είσαι σοφός. Αλλά όμως εγώ συμβουλεύω αυτόν εδώ το Λυσίμαχο και τον Μελησία ν’ αφήσουν στην άκρη και σένα και μένα σχετικά με την παιδεία των νέων, αυτόν εδώ όμως, το Σωκράτη να μην αφήσουν, κάτι που έλεγα από την αρχή· κι αν ήταν τα παιδιά μου στην κατάλληλη ηλικία, τα ίδια θα έκανα.Νι. Μ’ αυτά συμφωνώ κι εγώ· αν ακριβώς θέλει ο Σωκράτης να φροντίσει για την παιδεία των νέων, κανέναν άλλο να μην αναζητήσουμε.
Σιγμόληκτα δικατάληκτα (αρσ. και θηλ. σε -ης, ουδ. σε -ες)
(θ. ἀληθεσ-)
Ενικός αριθμός
Πληθυντικός αριθμός
ον.
ὁ ἡ
ἀληθὴς
τὸ
ἀληθὲς
οἱ αἱ
ἀληθεῖς
τὰ
ἀληθῆ
γεν.
τοῦ τῆς
ἀληθοῦς
τοῦ
ἀληθοῦς
τῶν
ἀληθῶν
τῶν
ἀληθῶν
δοτ.
τῷ τῇ
ἀληθεῖ
τῷ
ἀληθεῖ
τοῖς ταῖς
ἀληθέσι
τοῖς
ἀληθέσι
αιτ.
τὸν τὴν
ἀληθῆ
τὸ
ἀληθὲς
τοὺς τὰς
ἀληθεῖς
τὰ
ἀληθῆ
κλ.
(ὦ)
ἀληθὲς
(ὦ)
ἀληθὲς
(ὦ)
ἀληθεῖς
(ὦ)
ἀληθῆ
(θ. πληρεσ-)
Ενικός αριθμός
Πληθυντικός αριθμός
ον.
ὁ ἡ
πλήρης
τὸ
πλῆρες
οἱ αἱ
πλήρεις
τὰ
πλήρη
γεν.
τοῦ τῆς
πλήρους
τοῦ
πλήρους
τῶν
πλήρων
τῶν
πλήρων
δοτ.
τῷ τῇ
πλήρει
τῷ
πλήρει
τοῖς ταῖς
πλήρεσι
τοῖς
πλήρεσι
αιτ.
τὸν τὴν
πλήρη
τὸ
πλῆρες
τοὺς τὰς
πλήρεις
τὰ
πλήρη
κλ.
(ὦ)
πλῆρες
(ὦ)
πλῆρες
(ὦ)
πλήρεις
(ὦ)
πλήρη
(θ. συνηθεσ-)
Ενικός αριθμός
Πληθυντικός αριθμός
ον.
ὁ ἡ
συνήθης
τὸ
σύνηθες
οἱ αἱ
συνήθεις
τὰ
συνήθη
γεν.
τοῦ τῆς
συνήθους
τοῦ
συνήθους
τῶν
συνήθων
τῶν
συνήθων
δοτ.
τῷ τῇ
συνήθει
τῷ
συνήθει
τοῖς ταῖς
συνήθεσι
τοῖς
συνήθεσι
αιτ.
τὸν τὴν
συνήθη
τὸ
σύνηθες
τοὺς τὰς
συνήθεις
τὰ
συνήθη
κλ.
(ὦ)
σύνηθες
(ὦ)
σύνηθες
(ὦ)
συνήθεις
(ὦ)
συνήθη
Παρατηρήσεις
Τα σιγμόληκτα επίθετα της γ΄ κλίσης σε -ης, -ες έχουν θέμα σε –εσ-.
Στα επίθετα αυτά:
α)η ενική κλητική του αρσενικού και του θηλυκού και η ενική ονομαστική, αιτ. και κλητ. του ουδετέρου είναι όμοιες με το θέμα (χωρίς κατάληξη): ὦ ἐπιμελές, τὸ ἐπιμελές
β)η αιτιατ. του πληθ. στο αρσενικό και το θηλ. είναι όμοια με την ονομαστική του πληθ.: οἱ ἀληθεῖς – τοὺς ἀληθεῖς
Τα βαρύτονα (όσα τονίζονται στην παραλήγουσα) σιγμόληκτα επίθ. της γ΄ κλίσης σε -ης, -ες:
α)στην ενική κλητ. του αρσενικού και του θηλ. και στην ενική ονομαστ., αιτιατική και κλητ. του ουδετέρου ανεβάζουν τον τόνο (αν είναι υπερδισύλλαβα): ὁ, ἡ συνήθης, ὦ σύνηθες – τὸ σύνηθες· ὁ, ἡ αὐθάδης, ὦ αὔθαδες – τὸ αὔθαδες. Εξαιρούνται όσα λήγουν σε -ώδης, -ώλης, -ήρης: ὁ, ἡ εὐώδης, ὦ εὐῶδες – τὸ εὐῶδες· ὁ, ἡ ἐξώλης, ὦ ἐξῶλες – τὸ έξῶλες· ὁ, ἡ ποδήρης, ὦ ποδῆρες – τὸ ποδῆρες·
β) στη γεν. του πληθ. τονίζονται στην παραλήγουσα: τῶν συνήθων (όπως τοῦ συνήθους)· τῶν πλήρων (όπως τοῦ πλήρους)· τῶν εὐώδων (όπως τοῦ εὐώδους).
Αφωνόληκτα
(θ. εὐδαιμον-)
Ενικός αριθμός
ον.
ὁ
ἡ
εὐδαίμων
τὸ
εὔδαιμον
γεν.
τοῦ
τῆς
εὐδαίμον-ος
τοῦ
εὐδαίμον-ος
δοτ.
τῷ
τῇ
εὐδαίμον-ι
τῷ
εὐδαίμον-ι
αιτ.
τὸν
τὴν
εὐδαίμον-α
τὸ
εὔδαιμον
κλ.
(ὦ)
εὔδαιμον
(ὦ)
εὔδαιμον
Πληθυντικός αριθμός
ον.
οἱ
αἱ
εὐδαίμον-ες
τὰ
εὐδαίμον-α
γεν.
τῶν
εὐδαιμόν-ων
τῶν
εὐδαιμόν-ων
δοτ.
τοῖς
ταῖς
εὐδαίμο-σι
τοῖς
εὐδαίμο-σι
αιτ.
τοὺς
τὰς
εὐδαίμον-ας
τὰ
εὐδαίμον-α
κλ.
(ὦ)
εὐδαίμον-ες
(ὦ)
εὐδαίμον-α
(θ. σωφρον-)
Ενικός αριθμός
ον.
ὁ
ἡ
σώφρων
τὸ
σῶφρον
γεν.
τοῦ
τῆς
σώφρον-ος
τοῦ
σώφρον-ος
δοτ.
τῷ
τῇ
σώφρον-ι
τῷ
σώφρον-ι
αιτ.
τὸν
τὴν
σώφρον-α
τὸ
σῶφρον
κλ.
(ὦ)
σῶφρον
(ὦ)
σῶφρον
Πληθυντικός αριθμός
ον.
οἱ
αἱ
σώφρον-ες
τὰ
σώφρον-α
γεν.
τῶν
σωφρόν-ων
τῶν
σωφρόν-ων
δοτ.
τοῖς
ταῖς
σώφρο-σι
τοῖς
σώφρο-σι
αιτ.
τοὺς
τὰς
σώφρον-ας
τὰ
σώφρον-α
κλ.
(ὦ)
σώφρον-ες
(ὦ)
σώφρον-α
Παρατηρήσεις
Τα δικατάληκτα ενρινόληκτα και υγρόληκτα επίθετα της γ΄ κλίσης:
α) έχουν αρχικό θέμα σε –ον, αλλά στην ονομ. του ενικού του αρσεν. και θηλ. δεν παίρνουν κατάληξη και το βραχύχρονο φωνήεν που είναι πριν από το χαρακτήρα το εκτείνουν σε μακρόχρονο, το ο σε ω:(εὐδαιμον-) εὐδαίμων.
β) έχουν την κλητ. του ενικού όμοια με το αρχικό θέμα: ὦ ἐλεῆμον, ὦ ἄρρεν, ὦ ἀπάτορ.
γ) όταν είναι σύνθετα σε –ων (γεν. –ονος) κανονικά στην κλητ. του ενικού του αρσεν. και του θηλ. και στην ονομ., αιτιατ. και κλητ. του ενικού του ουδετέρου ανεβάζουν τον τόνο, όχι όμως πιο πάνω από την τελευταία συλλαβή του α΄ συνθετικού: εὐδαίμων, ὦ εὔδαιμον – τὸ εὔδαιμον· εὐγνώμων, ὦ εὔγνωμον – τὸ εὔγνωμον.
Η ερωτηματική αντωνυμία τίς, τί
Η ερωτηματική αντωνυμία τίς, τί είναι δικατάληκτη με τρία γένη και κλίνεται κατά την γ΄ κλίση:
Ενικός αριθμός
Πληθυντικός αριθμός
αρσ. και θηλ.
ουδέτ.
αρσ. και θηλ.
ουδέτ.
ον.
τίς
τί
τίνες
τίνα
γεν.
τίνος ή τοῦ
τίνος ή τοῦ
τίνων
τίνων
δοτ.
τίνι ή τῷ
τίνι ή τῷ
τίσι(ν)
τίσι(ν)
αιτ.
τίνα
τί
τίνας
τίνα
Η αόριστη αντωνυμία τίς, τί
Η αόριστη αντωνυμία τίς, τὶ είναι δικατάληκτη με τρία γένη και κλίνεται κατά την γ΄ κλίση:
Πώς αντιμετώπισαν οι Πέρσες την ήττα στον Μαραθώνα;
Η ήττα των Περσών στον Μαραθώνα προκάλεσε μεγάλη δυσαρέσκεια στην Περσία. Αποφάσισαν να ετοιμάσουν νέα εκστρατεία. Ο βασιλιάς Ξέρξης, γιος του Δαρείου, την οργάνωσε και ανέλαβε ο ίδιος την αρχηγία.
Ποια συναισθήματα προκάλεσε στην Ελλάδα η είδηση της τεράστιας περσικής εκστρατείας; Ποια μέτρα έλαβαν οι Έλληνες;
Στην Ελλάδα, όταν έγινε γνωστή η δύναμη της περσικής στρατιάς, προκλήθηκε πανικός.
Ήδη, όμως, οι Έλληνες, επειδή υποψιάζονταν τις περσικές προθέσεις, είχαν αποφασίσει από το προηγούμενο έτος (συνέδριο Ισθμού, 481 π.Χ.) να αμυνθούν ενωμένοι σε περίπτωση εισβολής.
Ποια πορεία ακολούθησε ο Ξέρξης;
Ο Ξέρξης προχωρούσε μέσω Θράκης και Μακεδονίας χωρίς να συναντήσει κανένα εμπόδιο. Την κίνησή του συνόδευε και ο στόλος, πλέοντας στο Αιγαίο.
Σε ποια σημεία σε στεριά και θάλασσα αποφασίστηκε από τους Έλληνες να γίνει η σύγκρουση με τον Ξέρξη;
Στα στενά των Θερμοπυλών, το 480 π.Χ., επέλεξαν οι Έλληνες να αντιμετωπίσουν τους Πέρσες. Ο ελληνικός στόλος, για να εμποδίσει περσική απόβαση, έπλευσε στο Αρτεμίσιο της Εύβοιας.
Πώς εξελίχθηκε η μάχη των Θερμοπυλών;
Ο Ξέρξης, φθάνοντας στις Θερμοπύλες, ζήτησε από τον αρχηγό των Ελλήνων Λεωνίδα, βασιλιά της Σπάρτης, να παραδώσει τα όπλα. Η αυθόρμητη απάντησή του «μολών λαβέ» (έλα να τα πάρεις) επρόκειτο να μείνει στην ιστορία ως διαχρονικό δείγμα απαράμιλλης γενναιότητας. Οι προσπάθειες των Περσών να καταβάλουν την αντίσταση των Ελλήνων απέτυχαν. Από τη δύσκολη θέση έβγαλε τους Πέρσες ο Εφιάλτης, κάτοικος της περιοχής, ο οποίος τους οδήγησε από ένα μονοπάτι στα νώτα (το πίσω μέρος, η πλάτη) των Ελλήνων. Πριν ολοκληρωθεί η κύκλωση, ο Λεωνίδας έδωσε εντολή στους συμπολεμιστές του να αποχωρήσουν. Έμειναν με τη θέλησή τους 700 Θεσπιείς που έπεσαν μαζί με τους 300 Σπαρτιάτες.
Πού κατευθύνθηκε ο Ξέρξης μετά τη μάχη των Θερμοπυλών;
Ο Ξέρξης προχώρησε και έφθασε στην Αθήνα, την οποία είχαν εγκαταλείψει οι περισσότεροι κάτοικοί της. Την κατέστρεψε.
Πού θα γίνει τελικά η ναυμαχία με τους Πέρσες και για ποιο λόγο;
Ο ελληνικός στόλος άφησε το Αρτεμίσιο και στάθηκε στο στενό της Σαλαμίνας. Εκεί, με πρόταση του μεγαλοφυούς στρατηγού των Αθηναίων Θεμιστοκλή, αποφασίστηκε να γίνει η σύγκρουση με τον περσικό στόλο. Οι Πέρσες στον περιορισμένο χώρο δε θα μπορούσαν να παρατάξουν όλη τους τη δύναμη.
Πώς εξελίχθηκε η ναυμαχία της Σαλαμίνας;
Όταν δόθηκε το σύνθημα της επίθεσης, τα ελληνικά πλοία επιτέθηκαν με ορμή και κατάφεραν να κυριαρχήσουν. Όταν τελείωσε η ναυμαχία, ο χώρος είχε καλυφθεί από τα συντρίμμια των περσικών πλοίων.
Η ναυμαχία της Σαλαμίνας ήταν το τέλος των Περσικών πολέμων;
Όχι! Ο Ξέρξης εγκατέλειψε την Ελλάδα, αλλά άφησε πίσω του τον στρατηγό Μαρδόνιο με αρκετές χιλιάδες στρατό να συνεχίσει την προσπάθεια. Ο Μαρδόνιος κατευθύνθηκε προς τη Θεσσαλία για να ξεχειμωνιάσει. Από εκεί προσπάθησε με υποσχέσεις να πάρει με το μέρος του τους Αθηναίους. Οι Αθηναίοι αρνήθηκαν.
Ποια ήταν τελικά η τελική μάχη των περσικών πολέμων;
Στις αρχές του καλοκαιριού του 479 π.Χ. ο Μαρδόνιος (τον οποίο είχε αφήσει πίσω του ο Ξέρξης) εισέβαλε ξανά στην Αθήνα. Βρήκε, όμως, την πόλη έρημη. Βάδισε τότε προς τις Πλαταιές.
Εκεί αποφάσισε να δώσει τη μάχη (479 π.Χ.). Οι Έλληνες υπό τον Σπαρτιάτη βασιλιά Παυσανία πέτυχαν ολοκληρωτική νίκη.
Ποια ήταν η τελική ναυμαχία των περσικών πολέμων;
Την ίδια ημέρα που έγινε η μάχη των Πλαταιών, λέγεται ότι ένας άλλος Σπαρτιάτης, ο Λεωτυχίδης, νίκησε τα υπολείμματα του περσικού στόλου στα ανοικτά της Μυκάλης. Η μεγάλη σύγκρουση Ελλήνων και Περσών είχε λάβει τέλος.
Ποια ήταν τα αποτελέσματα της νίκης των Ελλήνων επί των Περσών;
α) Οι επικές (θριαμβευτικές) αυτές συγκρούσεις ματαίωσαν την επεκτατική πολιτική των Περσών.
β) Πολλές ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας ανέκτησαν την ελευθερία τους.
γ) Οι νίκες τόνωσαν την αυτοπεποίθηση των Ελλήνων.
δ) Οι νίκες κατοχύρωσαν την ελευθερία των Ελλήνων και τους έκανε να ασχοληθούν με έργα ειρήνης και προόδου, που κινούν έως σήμερα τον θαυμασμό.
ε) Επιτεύχθηκε η ενότητα και ενισχύθηκαν οι δεσμοί μεταξύ των ελληνικών πόλεων –κρατών.
Ποια ήταν τα αίτια της νίκης των Ελλήνων;
α) Η ενότητα των Ελλήνων.
β) Η γενναιότητά τους.
γ) Η υπεροχή τους σε ζητήματα στρατηγικής.
δ) Ο καλύτερος οπλισμός τους σε σχέση με τον οπλισμό των Περσών.
ε) Η ανομοιογένεια του περσικού στρατού.
στ) Τα πολύ ισχυρότερα κίνητρα που είχαν οι Έλληνες σε σχέση με τους Πέρσες (οι Έλληνες αγωνίζονταν για την πατρίδα και την ελευθερία τους).
Ο Όμιλος Φιλαναγνωσίας του Γυμνασίου Νάουσας, στην πρώτη συνάντηση του νέου έτους, έκοψε την πρωτοχρονιάτικη πίτα του. Πολλές ευχές σε μικρούς και μεγάλους για υγεία, χαρές και πολλά “φιλαναγνωστικά ταξίδια” το 2024!
Οι Πέρσες, όπως και οι Μήδοι με τους οποίους συγχωνεύθηκαν, ανήκουν στην ινδοευρωπαϊκή φυλή*.
Ποιος είναι ο ιδρυτής του περσικού κράτους;
Ιδρυτής του περσικού κράτους θεωρείται ο Κύρος Α΄ (645-602 π.Χ.).
Πώς διοικούνταν το τεράστιο κράτος των Περσών;
Το μεγάλο αυτό πολυεθνικό* κράτος ήταν διαιρεμένο σε σατραπείες, τις οποίες διοικούσαν οι σατράπες, αρμόδιοι για τη χρηστή (άριστη) διοίκηση και την είσπραξη των φόρων. Από τη φορολογία εξαιρούνταν οι Πέρσες και οι Μήδοι. Με τις συνεχείς κατακτήσεις τους οι Πέρσες είχαν θέσει τις βάσεις για μια κοσμοκρατορία.
Ποιοι ήταν η θρησκεία των Περσών και πώς επιδρούσε στη ζωή τους;
Οι Πέρσες πίστευαν στον Αχουραμάσδα, θεό της σοφίας και της αλήθειας. Για την αλήθεια έδειχναν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ο Ηρόδοτος, μάλιστα, αναφέρει ότι τα παιδιά των Περσών μάθαιναν από μικρά «να ιππεύουν, να τοξεύουν και να λένε την αλήθεια».
Τι είδους γραφή είχαν οι Πέρσες;
Επηρεασμένοι από τους παλαιότερους λαούς της περιοχής, οι Πέρσες είχαν υιοθετήσει τη σφηνοειδή γραφή.
Ποια είναι τα επιτεύγματα των Ελλήνων της Μικράς Ασίας;
Οι Έλληνες της Μικράς Ασίας δημιούργησαν ένα λαμπρό πολιτισμό. Εργατικοί και δραστήριοι, ανέπτυξαν εμπορικές σχέσεις με όλους τους κατοίκους της Μεσογείου και ιδιαίτερα του Εύξεινου πόντου, τα παράλια του οποίου είχαν οι ίδιοι αποικίσει.
Πώς εξελίχθηκαν οι σχέσεις Ελλήνων της Μικράς Ασίας και Περσών;
Η ανεξαρτησία των Ελλήνων της Μικράς Ασίας απειλήθηκε και τελικά περιορίστηκε αρχικά από τους Λυδούς και αργότερα από τους Πέρσες. Yποχρεώθηκαν έτσι να πληρώνουν βαρύ φόρο και να ακολουθούν τους Πέρσες στις εκστρατείες.
Ποια περιοχή της Ευρώπης κατέκτησαν πρώτα οι Πέρσες; Τι συνέπειες είχε αυτό για τους Έλληνες της Μικράς Ασίας;
Η εκστρατεία των Περσών που έγινε το 513 π.Χ. εναντίον των Σκυθών στα βόρεια του Δούναβη απέτυχε. Είχε όμως ως αποτέλεσμα να τεθεί η Θράκη υπό περσικό έλεγχο και οι Πέρσες να ελέγχουν τα Στενά του Ευξείνου Πόντου.
Η κατοχή των Στενών από τους Πέρσες εμπόδισε τους Έλληνες της Μικράς Ασίας να συνεχίσουν το εμπόριο στον ευρύ χώρο του Εύξεινου πόντου, προκαλώντας οικονομικό μαρασμό.
Ποιοι λόγοι έκαναν τους Έλληνες της Μικράς Ασίας να επαναστατήσουν κατά των Περσών;
α) Η κατοχή των Στενών από τους Πέρσες εμπόδισε τους Έλληνες της Μικράς Ασίας να συνεχίσουν το εμπόριο στον ευρύ χώρο του Εύξεινου πόντου, προκαλώντας οικονομικό μαρασμό.
β)Η βαριά φορολογία και η στέρηση της ελευθερίας τους.
Οι παραπάνω λόγοι οδήγησαν τους Μικρασιάτες Έλληνες, το 499 π.Χ., σε επανάσταση.
Από ποιους ζήτησαν βοήθεια οι Μικρασιάτες Έλληνες; Την έλαβαν;
Για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις πολλαπλάσιες περσικές δυνάμεις, ζήτησαν βοήθεια από την Ελλάδα. Ανταποκρίθηκαν μόνο οι Αθηναίοι και οι Ερετριείς, στέλνοντας 25 πλοία.
Ποια κατάληξη είχε η επανάσταση των Ελλήνων της Μικράς Ασίας;
Οι επαναστάτες, παρά τις αρχικές επιτυχίες τους, δεν μπόρεσαν να κάμψουν την περσική αντίσταση. Το 494 π.Χ., στη ναυμαχία της Λάδης, ηττήθηκε και ο στόλος τους. Η Μίλητος, που πρωταγωνίστησε στην επανάσταση, υπέστη ολοκληρωτική καταστροφή.
Τι αντίχτυπο είχε στους Αθηναίους η καταστροφή της Μιλήτου από τους Πέρσες;
Ο χαμός της Μιλήτου προξένησε μεγάλη θλίψη στην Αθήνα. Ο ποιητής Φρύνιχος παρουσίασε το έργο του «Μιλήτου Άλωσις» και έκανε τους Αθηναίους να κλάψουν με τη συμφορά που είχε βρει την ιωνική αυτή πόλη. Οι Αρχές της Αθήνας οργίστηκαν με την παράσταση και τιμώρησαν τον Φρύνιχο επιβάλλοντάς του πρόστιμο.
Ποια ήταν η αφορμή των εκστρατειών των Περσών κατά των Ελλήνων;
Η Ιωνική επανάσταση υπήρξε η αφορμή μιας σειράς ελληνοπερσικών συγκρούσεων που ακολούθησαν. Οι Πέρσες ήθελαν να τιμωρήσουν δηλαδή τους Έλληνες που βοήθησαν στην Ιωνική επανάσταση.
Ποια ήταν η αιτία των εκστρατειών των Περσών κατά των Ελλήνων;
Η επιθυμία των Περσών να κατακτήσουν την Ευρώπη.
Πότε, με ποιον ηγέτη, από ποια διαδρομή και με ποιο αποτέλεσμα έγινε η πρώτη εκστρατεία των Περσών κατά των Ελληνικών πόλεων;
Ο Μαρδόνιος, γαμπρός του βασιλιά Δαρείου, τέθηκε επικεφαλής μίας μεγάλης εκστρατείας.
Το 492 π.Χ., ο στρατός του πέρασε τον Ελλήσποντο και κατευθύνθηκε προς τη Μακεδονία. Παράλληλα κινήθηκε και ο περσικός στόλος.
Στην επιστροφή, όμως, μεγάλη θαλασσοταραχή προκάλεσε, κοντά στον Άθω, μεγάλη καταστροφή του στόλου.
Η εκστρατεία έληξε, αφού οι Πέρσες πέτυχαν να επαναφέρουν τη Θράκη υπό τον έλεγχό τους, ο οποίος είχε διασαλευθεί λόγω της Ιωνικής επανάστασης. Η μεγάλη σύγκρουση ανάμεσα στους Πέρσες και τους Έλληνες είχε ήδη αρχίσει.
Πότε, με ποιον ηγέτη, από ποια διαδρομή έγινε η δεύτερη εκστρατεία των Περσών κατά των Ελληνικών πόλεων; Ποια είναι τα σημαντικότερα γεγονότα που συνέβησαν;
Ο Δαρείος δεν ξέχασε ότι τους Έλληνες της Μικράς Ασίας στην επανάσταση εναντίον του βοήθησαν οι Αθηναίοι και οι Ερετριείς. Έπρεπε για τον λόγο αυτό να τιμωρηθούν. Την επιχείρηση ανέθεσε στους στρατηγούς Δάτη και Αρταφέρνη.
Το 490 π.Χ. ισχυρές περσικές δυνάμεις, πλέοντας στο Αιγαίο, αγκυροβόλησαν στην Ερέτρια, την οποία και κατέστρεψαν. Στη συνέχεια κατευθύνθηκαν στον Μαραθώνα, όπου και στρατοπέδευσαν. Οι Αθηναίοι ζήτησαν βοήθεια από τους Σπαρτιάτες, οι οποίοι επικαλέστηκαν θρησκευτικούς λόγους, με αποτέλεσμα η σπαρτιατική δύναμη να φθάσει μετά τη μάχη. Οι Αθηναίοι αποφάσισαν να αντιμετωπίσουν τους Πέρσες στο σημείο όπου είχε γίνει η απόβαση. Δέκα χιλιάδες Αθηναίοι και χίλιοι Πλαταιείς που έσπευσαν να τους βοηθήσουν έμελλε να αντικρίσουν πρώτοι τον κίνδυνο. Ο στρατηγός Μιλτιάδης παρέταξε το στράτευμά του, έχοντας ενισχύσει περισσότερο τα άκρα.
Μόλις δόθηκε το σύνθημα, οι Αθηναίοι, για να αποφύγουν τα πυκνά βέλη του εχθρού, όρμησαν τρέχοντας. Το κατηφορικό έδαφος που είχαν διαλέξει τους βοήθησε να φθάσουν πιο γρήγορα στον σκοπό τους. Οι Πέρσες κυκλώθηκαν και πολλοί υποχώρησαν πανικόβλητοι προς τα καράβια.
Ποια ήταν η σημασία της νίκης των Ελλήνων στον Μαραθώνα;
Η περιφανής ελληνική νίκη έδειξε ότι οι Πέρσες δεν ήταν ακατανίκητοι.
ΓΛΩΣΣΑΡΙΟ
Ινδοευρωπαϊκή φυλή: Γενικός όρος, που χαρακτηρίζει τους λαούς που ανήκουν στην ινδοευρωπαϊκή γλωσσική ομάδα. Πολύ πιθανό η αρχική κοιτίδα των Ινδοευρωπαίων να ήταν η Δυτική Ασία, ανάμεσα στον Εύξεινο Πόντο, την ανατολική Περσία και τη κεντρική Ασία. Απ’ εκεί χωρίστηκαν σε δυο ρεύματα. Το ένα προχώρησε προς τη Ινδία και το δεύτερο εγκαταστάθηκε στη βορειοκεντρική Ευρώπη.
Πολυεθνικό κράτος: κράτος στο οποίο συνυπάρχουν πολλά έθνη, ένα από τα οποία είναι κυρίαρχο και επιβάλλει τη θέλησή του στα άλλα.
Γιατί οι Έλληνες δε συγκρότησαν ένα ενιαίο κράτος;
Οι Έλληνες από παλιά έζησαν χωρισμένοι. Απλωμένοι σε έναν ευρύ γεωγραφικό χώρο δε συγκρότησαν ενιαίο κράτος με τη σημερινή έννοια του όρου.
Ποιοι παράγοντες τους βοήθησαν να συνειδητοποιήσουν την ιδιαιτερότητά τους και επομένως την αίσθηση της ενότητάς τους;
α) Η επαφή με τους άλλους λαούς τούς βοήθησε να αποκτήσουν σαφή ιδέα για την ενότητά τους.
β) Μιλούσαν όλοι, φυσικά με κάποιες διαφορές (διάλεκτοι), την ίδια γλώσσα και λάτρευαν τους ίδιους θεούς.
γ) Ήδη την εποχή αυτή επικρατεί και η ονομασία Έλληνες.
Για ποιους λόγους ένιωσαν την ανάγκη να συμμετέχουν σε πανελλήνιες εκδηλώσεις;
α) Η ανάγκη ικανοποίησης ενός αισθήματος νοσταλγίας που το γεννούσαν οι αποστάσεις που τους χώριζαν, καθώς και οι δυσκολίες της ζωής στους διάφορους τόπους που ζούσαν.
β) Η ιδέα ότι ανήκαν στον ίδιο λαό .
Οι παραπάνω παράγοντες δημιούργησαν την ανάγκη συμμετοχής σε εκδηλώσεις πανελλήνιου χαρακτήρα.
Ποιες ήταν οι εκδηλώσεις πανελλήνιου χαρακτήρα στις οποίες συμμετείχαν;
Α) Οι Ολυμπιακοί αγώνες
Ήταν η πιο μεγάλη συνάντηση των Ελλήνων. Στους αγώνες αυτούς, που γίνονταν κάθε τέσσερα χρόνια, έπαιρναν μέρος μόνο Έλληνες. Επίσημα άρχισαν να τελούνται το 776 π.Χ., έτος το οποίο αργότερα αποτέλεσε τη βάση για τη χρονολόγηση των γεγονότων. (για τη χρονολόγηση, βλέπε παρακάτω)
Πριν από τους αγώνες, κήρυκες περιέτρεχαν την Ελλάδα και ανακοίνωναν την επικείμενη έναρξή τους. Γινόταν εκεχειρία, σταματούσαν δηλαδή οι πόλεμοι και μπορούσαν έτσι οι αντιπροσωπείες από τις πόλεις να φθάσουν στην Ολυμπία χωρίς να διατρέξουν κανέναν κίνδυνο.
Ο αθλητής που νικούσε στεφανωνόταν με κλαδί αγριελιάς και κέρδιζε την αγάπη όλων, ενώ θριαμβευτική ήταν και η υποδοχή που του επιφύλασσε η πόλη του.
Η είσοδος γινόταν συνήθως πάνω σε άρμα, όχι από την πύλη, αλλά από ένα άνοιγμα του τείχους που το γκρέμιζαν συμβολικά, με την πεποίθηση ότι το κενό στο εξής θα το κάλυπτε ο ίδιος με την ανδρεία του.
Στη Σπάρτη μάλιστα ο ολυμπιονίκης αποκτούσε το προνόμιο να πολεμάει στη μάχη δίπλα στον βασιλιά.
Β) Τα μαντεία
Γενικά: Σε όλες τις εποχές οι άνθρωποι αισθάνονταν την ανάγκη να προβλέψουν το μέλλον. Την απάντηση σε αυτό το ερώτημα οι αρχαίοι την αναζητούσαν στα μαντεία.
Το μαντείο των Δελφών: Πιο ονομαστό μαντείο υπήρξε το μαντείο των Δελφών, το οποίο ήταν αφιερωμένο στον Απόλλωνα. Ο θεός αυτός της μαντικής έδινε τους χρησμούς μέσω της ιέρειας Πυθίας. Από τα λόγια της Πυθίας συντάσσονταν οι χρησμοί, οι οποίοι πολλές φορές είχαν αμφίσημο νόημα. Οι απαντήσεις συνάγονταν με πλάγιο (μεταφορικό) τρόπο, γι’ αυτό και ο Απόλλωνας ονομαζόταν Λοξίας. Το μαντείο απέκτησε μεγάλη φήμη. Βασιλείς από την Αίγυπτο και τη Λυδία, μάλιστα, είχαν ζητήσει τη βοήθειά του.
Γ) Οι αμφικτιονίες
Γενικά: Ονομάζονταν οι ενώσεις τις οποίες συγκροτούσαν οι πόλεις που βρίσκονταν γύρω από ένα ιερό (π.χ. ναό, μαντείο, κ.λπ.), με σκοπό να ρυθμίζουν θέματα που σχετίζονταν με τη λειτουργία και την ασφάλεια του ιερού αυτού. Κάθε πόλη συμμετείχε στην ένωση με δύο αντιπροσώπους, οι οποίοι συνεδρίαζαν δύο φορές τον χρόνο. Τα θέματα που συζητούσαν αφορούσαν όχι μόνο το ιερό, αλλά και εκδηλώσεις της κοινωνικής ζωής. Μια απόφαση μάλιστα, όπως αυτή που έλεγε ότι η στέρηση νερού για οποιονδήποτε λόγο από μια πόλη αποτελεί πράξη ιεροσυλίας, θεωρείται και σήμερα ως πολύ προοδευτική. Γενικά, οι αποφάσεις των αμφικτιονιών ήταν σεβαστές από όλους.
Η αμφικτιονία των Δελφών: Ήταν η πιο γνωστή αμφικτιονία.
ΠΩΣ ΓΙΝΟΤΑΝ ΗΧΡΟΝΟΛΟΓΗΣΗ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΙΣ ΟΛΥΜΠΙΑΔΕΣ
Ως πρώτη Ολυμπιάδα θεωρήθηκε εκείνη του 776 π.Χ. Για να υπολογιστεί σε ποιο έτος αντιστοιχεί κάθε έτος μιας Ολυμπιάδας ακολουθείται ο εξής υπολογισμός: πολλαπλασιάζεται επί 4 ο αριθμός της προηγούμενης από τη δεδομένη Ολυμπιάδα και στο γινόμενο προστίθεται ο αριθμός του ζητούμενου έτους (1ο, 2ο, 3ο, 4ο) και το άθροισμα αφαιρείται από το 777. Παράδειγμα: για να βρεθεί το πρώτο έτος της 46ης Ολυμπιάδας έχουμε: 45Χ4 = 180 + 1 = 181, 777-181= 596. Το πρώτο έτος δηλαδή της 46ης Ολυμπιάδας ήταν το 596 π.Χ.
Το Γυμνάσιο Νάουσας Πάρου πραγματοποίησε εκδρομή στις Λεύκες, την Πέμπτη, 14-12-2023. Οι μαθητές και οι μαθήτριες επισκέφθηκαν τον Ιερό Ναό της Αγίας Τριάδος και το Λαογραφικό Μουσείο του χωριού. Έπειτα είχαν ελεύθερο χρόνο ως την επιστροφή.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.ΕντάξειΔιαβάστε περισσότεραΜη αποδοχή
Πρόσφατα σχόλια