Το σχολείο μας φέτος έχει την τιμή να συμμετέχει στο διεθνές περιβαλλοντικό πρόγραμμα Eco-Schools, μια πρωτοβουλία που στοχεύει στην ευαισθητοποίηση και ενεργό συμμετοχή των μαθητών σε δράσεις που προάγουν τη βιωσιμότητα και την οικολογική συνείδηση.
Το Eco-Schools αποτελεί ένα παγκόσμιο πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, που ενθαρρύνει τα σχολεία να υιοθετήσουν μια πιο φιλική προς το περιβάλλον κουλτούρα μέσα από πρακτικές δράσεις. Μέσω της συμμετοχής μας, δίνουμε στα παιδιά την ευκαιρία να κατανοήσουν τη σημασία της προστασίας του περιβάλλοντος, να αναπτύξουν υπευθυνότητα και να γίνουν οι αυριανοί πολίτες που θα συμβάλλουν σε έναν πιο πράσινο πλανήτη.
Στο πλαίσιο του προγράμματος, υλοποιούμε μια σειρά από δράσεις και πρωτοβουλίες που αφορούν τη μείωση των απορριμμάτων, την ανακύκλωση, την εξοικονόμηση ενέργειας και νερού, καθώς και τη δημιουργία ενός πιο βιώσιμου σχολικού περιβάλλοντος. Οι μαθητές συμμετέχουν ενεργά στον σχεδιασμό και την υλοποίηση αυτών των δράσεων, ενισχύοντας έτσι τη δημιουργικότητα και την αίσθηση της συλλογικής ευθύνης.
Μέσα από αυτό το άρθρο, θα σας παρουσιάσουμε τις δράσεις που υλοποιούμε στο σχολείο μας, τα βήματα που ακολουθούμε και τις εμπειρίες των παιδιών μας σε αυτό το ταξίδι προς ένα πιο οικολογικό μέλλον!
Βήμα 1: Δημιουργία Επιτροπών και Ομάδων
Για να οργανώσουμε καλύτερα τις δράσεις μας, χωρίσαμε τους μαθητές σε τέσσερις επιτροπές – ομάδες, καθεμία με το δικό της χρώμα και αρμοδιότητες:
- Ομάδα Ανακύκλωσης (Κόκκινο): Υπεύθυνη για τη διαχείριση και την προώθηση της ανακύκλωσης στο σχολείο μας.
- Ομάδα Ενημέρωσης (Κίτρινο): Αναλαμβάνει την επικοινωνία και την ευαισθητοποίηση της σχολικής κοινότητας σχετικά με το πρόγραμμα και τις δράσεις μας.
- Ομάδα Αυλής (Μπλε): Φροντίζει για τη διαμόρφωση και τη διατήρηση ενός καθαρού, πράσινου και βιώσιμου σχολικού προαύλιου χώρου.
- Ομάδα Ενέργειας (Πορτοκαλί): Εστιάζει στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, προτείνοντας έξυπνες λύσεις για ένα πιο οικολογικό σχολείο.
Οι ομάδες αυτές εργάζονται συνεργατικά, σχεδιάζοντας και υλοποιώντας δράσεις που θα συμβάλουν στη βελτίωση του σχολικού μας περιβάλλοντος. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, οι μαθητές μαθαίνουν τη σημασία της ομαδικής δουλειάς, της υπευθυνότητας και της ενεργής συμμετοχής στην προστασία του πλανήτη.
 |
 |
 |
 |
Κάθε μέλος της ομάδας διαθέτει τη δική του ταυτότητα, η οποία περιλαμβάνει το όνομά του, την ομάδα στην οποία ανήκει και τον ρόλο του. Αυτή η ταυτότητα ενισχύει το αίσθημα υπευθυνότητας και δέσμευσης των μαθητών προς την ομάδα τους και τις κοινές μας δράσεις.
Βήμα 2: Παρατήρηση και Συλλογή Δεδομένων
Για να εντοπίσουμε τα σημεία που χρειάζονται βελτίωση, οι ομάδες πραγματοποίησαν μια πρώτη παρατήρηση του σχολικού χώρου. Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά:
- Βρέθηκαν μερικά φώτα ανοιχτά σε αίθουσες και διαδρόμους χωρίς λόγο.
- Οι κάδοι ανακύκλωσης ήταν αρκετοί, χωρίς σήμανση, γεγονός που δυσχεραίνει την προσπάθεια ανακύκλωσης.
- Δεν εντοπίστηκαν βρύσες να στάζουν, κάτι που είναι θετικό, καθώς δείχνει ότι η κατανάλωση νερού γίνεται με σύνεση.
Παράλληλα, οι μαθητές δημιούργησαν και μοίρασαν ένα ερωτηματολόγιο σε όλο το σχολείο, με σκοπό να καταγράψουν τις απόψεις και τις συνήθειες της σχολικής κοινότητας σε θέματα περιβαλλοντικής συμπεριφοράς. Οι απαντήσεις που συγκεντρώθηκαν ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες και θα μας βοηθήσουν να σχεδιάσουμε πιο στοχευμένες δράσεις για τη βελτίωση του οικολογικού μας αποτυπώματος.
Το ερωτηματολόγιο της έρευνας μπορείτε να το βρείτε εδώ.
Η διαδικασία συμπλήρωσης του ερωτηματολογίου ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα διαδικασία για τους μαθητές. Διήρκησε μια εβδομάδα και κατά την διάρκεια των διαλειμμάτων οι μαθητές με tablet βοήθησαν τους μαθητές από κάθε τάξη να συμπληρώσουν το ερωτηματολόγιο.
Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάζονται με τα παρακάτω γραφήματα.
Βασικά Συμπεράσματα
Γράφουν οι μαθητές Μερτζιανίδου Λεμονιά και Κόκκινος Απόστολος
1.Ανακύκλωση & Διαχείριση Απορριμμάτων:
- Οι περισσότεροι μαθητές αναγνωρίζουν τι υλικά μπορούν να ανακυκλωθούν, αλλά υπάρχει ένα ποσοστό 43,9% που δεν είναι σίγουρο ή ξέρει ελάχιστα.
- Υπάρχουν κάδοι ανακύκλωσης στο σχολείο, όμως κάποιοι 51,9% αναφέρουν ότι δεν επαρκούν ή δεν χρησιμοποιούνται σωστά.
- Πολλοί μαθητές 50% πετάνε όλα τα σκουπίδια στον ίδιο κάδο.
2.Ενέργεια & Νερό:
- Αν και πολλοί μαθητές σβήνουν τα φώτα όταν φεύγουν από μια αίθουσα, υπάρχει μια μερίδα 43,4% που το κάνει μόνο περιστασιακά.
- Παρατηρούνται συσκευές (υπολογιστές, προβολείς) που παραμένουν ανοιχτές χωρίς λόγο.
- Οι περισσότεροι μαθητές 90,4% κλείνουν το νερό μετά τη χρήση, αλλά ένα μικρό ποσοστό δεν το κάνει πάντα.
3.Περιβαλλοντική Συνείδηση & Δράσεις:
- Πολλοί μαθητές 56,6% θεωρούν ότι το σχολείο τους είναι περιβαλλοντικά φιλικό, αλλά πιστεύουν ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης.
- Οι πιο δημοφιλείς προτάσεις για δράσεις περιλαμβάνουν περισσότερους κάδους ανακύκλωσης, ενεργειακή εξοικονόμηση (LED λαμπτήρες, βελτίωση θέρμανσης), και οργάνωση περιβαλλοντικών δράσεων.
- Υπάρχει ενδιαφέρον για μεγαλύτερη συμμετοχή σε περιβαλλοντικές δράσεις, αλλά κάποιοι δηλώνουν ότι δεν έχουν τον χρόνο ή το ενδιαφέρον.
Βήμα 3: Σχέδιο Δράσης (Action Plan)
Αφού εντοπίσαμε τα προβλήματα και τις ανάγκες του σχολείου μας, οι ομάδες προχώρησαν στην υλοποίηση συγκεκριμένων δράσεων για τη βελτίωση της περιβαλλοντικής συμπεριφοράς μας.
- Η Ομάδα Ανακύκλωσης δημιούργησε και μοίρασε αφίσες σε όλες τις τάξεις, ενημερώνοντας τους μαθητές για τη σημασία της ανακύκλωσης και τα οφέλη της.
- Η Ομάδα Ενέργειας τοποθέτησε ενημερωτικά μηνύματα πάνω στους διακόπτες φωτισμού, ώστε όλοι να θυμούνται να σβήνουν τα φώτα όταν δεν είναι απαραίτητα.
- Η Ομάδα Αυλής τοποθέτησε ενημερωτικά σημειώματα κοντά στις βρύσες του σχολείου, υπενθυμίζοντας σε όλους να τις κλείνουν σωστά, ώστε να μειωθεί η άσκοπη σπατάλη νερού.
Επιπλέον, οι μαθητές τηρούν καθημερινά έναν πίνακα ελέγχου, όπου καταγράφουν και ελέγχουν αν τηρούνται όλα τα παραπάνω μέτρα.
Βήμα 4: Παρακολούθηση και Αξιολόγηση των Δράσεων
Για να διασφαλίσουμε την αποτελεσματικότητα των δράσεών, οι μαθητές δημιούργησαν πίνακες ελέγχου, όπου καταγράφουν καθημερινά τη πορεία της σχολικής κοινότητας με τις νέες οικολογικές μας συνήθειες.
Οι πίνακες ελέγχου χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:
- Πίνακας ελέγχου ανακύκλωσης: Παρακολουθεί αν οι μαθητές χρησιμοποιούν σωστά τους κάδους ανακύκλωσης.
- Πίνακας ελέγχου σπατάλης νερού: Ελέγχει αν οι βρύσες κλείνουν σωστά και αν γίνεται ορθολογική χρήση του νερού.
- Πίνακας ελέγχου σπατάλης ρεύματος: Καταγράφει τις περιπτώσεις όπου τα φώτα παραμένουν ανοιχτά χωρίς λόγο.
Στην αρχή, δεν υπήρχε ιδιαίτερη βελτίωση, καθώς η σχολική κοινότητα χρειαζόταν χρόνο για να προσαρμοστεί. Ωστόσο, όσο περνούσε ο καιρός, τα πράγματα πήγαιναν καλύτερα. Οι μαθητές άρχισαν να δείχνουν μεγαλύτερη υπευθυνότητα και οι καταγραφές στους πίνακες έδειχναν σημαντική πρόοδο. Η συνεχής παρακολούθηση ενίσχυσε την περιβαλλοντική συνείδηση όλων, οδηγώντας το σχολείο μας σε μια πιο βιώσιμη καθημερινότητα.
Μερικά δείγματα από την συμπλήρωση των πινάκων.
Βήμα 5 – Ενσωμάτωση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο Αναλυτικό Πρόγραμμα
Στο πλαίσιο του προγράμματος Eco School, η περιβαλλοντική εκπαίδευση ενσωματώθηκε σε διάφορα γνωστικά αντικείμενα, ώστε οι μαθητές να αποκτήσουν μια ολιστική προσέγγιση στα ζητήματα της αειφορίας και της προστασίας του περιβάλλοντος.
Γλώσσα: Στο μάθημα της Γλώσσας, οι μαθητές συμμετείχαν σε project με θέμα την ανακύκλωση. Μέσα από συζητήσεις, έρευνα και συγγραφή κειμένων, δημιούργησαν αφίσες με βασικές πληροφορίες και μηνύματα για τη σημασία της ανακύκλωσης. Οι αφίσες αυτές διαμοιράστηκανσε όλες τις τάξεις του σχολείου, ενισχύοντας την ευαισθητοποίηση της σχολικής κοινότητας.
Μαθηματικά: Οι μαθητές, στα πλαίσια του κεφαλαίου των ποσοστών, ανέλυσαν τις απαντήσεις που συγκεντρώθηκαν από το ερωτηματολόγιο που διανεμήθηκε σχετικά με τις περιβαλλοντικές συνήθειες. Με βάση τα δεδομένα, υπολόγισαν τα διάφορα ποσοστά και παρουσίασαν τα αποτελέσματα σε διαγράμματα, αποκτώντας έτσι μια καλύτερη κατανόηση της στατιστικής ανάλυσης και της σημασίας των αριθμητικών δεδομένων στην ερμηνεία των περιβαλλοντικών θεμάτων.
Φυσική: Στα σχετικά κεφάλαια της Φυσικής, οι μαθητές εμβάθυναν σε θέματα που αφορούν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τη θερμομόνωση και την εξοικονόμηση πόρων. Μέσα από πειράματα και μελέτες περιπτώσεων, κατανόησαν τη σημασία της ενεργειακής διαχείρισης και των βιώσιμων πρακτικών.
Εικαστικά: Στο μάθημα των Εικαστικών, οι μαθητές εργάστηκαν πάνω στη δημιουργία αφισών και ενημερωτικών πινακίδων με στόχο την ευαισθητοποίηση της σχολικής κοινότητας. Με δημιουργικότητα και φαντασία, παρήγαγαν οπτικό υλικό που αναρτήθηκε στους χώρους του σχολείου, ενισχύοντας το μήνυμα της οικολογικής συνείδησης.
Η ενσωμάτωση αυτών των δραστηριοτήτων στο αναλυτικό πρόγραμμα συνέβαλε στη διαμόρφωση μιας πιο υπεύθυνης και περιβαλλοντικά συνειδητοποιημένης στάσης από τους μαθητές, ενισχύοντας τη διαθεματική προσέγγιση της εκπαίδευσης για την αειφορία.
Βήμα 6 – Διάχυση και Διάδοση των Δράσεων
Η ευαισθητοποίηση και η ενημέρωση της σχολικής και ευρύτερης κοινότητας ήταν βασικό στοιχείο του προγράμματος Eco School. Για τον λόγο αυτό, ακολουθήθηκαν συγκεκριμένες δράσεις προκειμένου να διαδοθεί η δουλειά που έγινε από τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς.
Δημοσιεύσεις στην ιστοσελίδα του σχολείου:
Όλες οι δράσεις, τα projects και οι πρωτοβουλίες που αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο του Eco School δημοσιεύονταν τακτικά στην ιστοσελίδα του σχολείου. Με αυτόν τον τρόπο, τόσο η σχολική κοινότητα όσο και το ευρύτερο κοινό μπορούσαν να παρακολουθούν την πορεία του προγράμματος και να ενημερώνονται για τις περιβαλλοντικές δράσεις. Ειδικότερα, οι γονείς είχαν την ευκαιρία να ενημερωθούν ενισχύοντας τη σύνδεση σχολείου-οικογένειας στη διαμόρφωση μιας περιβαλλοντικά υπεύθυνης στάσης.
Παρουσίαση στην Ημερίδα της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Καβάλας:
Στις 24 Μαΐου, οι μαθητές πρόκειται να παρουσιάσουν τη δουλειά που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος Eco School σε ημερίδα που διοργανώνει η Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση Καβάλας με θέμα τις καλές πρακτικές σχολείων. Η παρουσίαση θα γίνει από τους ίδιους τους μαθητές, οι οποίοι θα μοιραστούν την εμπειρία και τα επιτεύγματά τους, προσφέροντας μια πολύτιμη και αξέχαστη εμπειρία για τα ίδια τα παιδιά. Η παρουσίαση εδώ.
Οι δράσεις αυτές συμβάλουν στην ευρύτερη διάδοση των περιβαλλοντικών μας πρωτοβουλιών, ενισχύουν τη συνεργασία με την κοινότητα και ανέδεικνύουν το έργο των μαθητών, καθιστώντας το Eco School μια ουσιαστική και διαδραστική εκπαιδευτική εμπειρία.
Βήμα 7 : Καθιέρωση και Δέσμευση μέσω του Οικοκώδικα
Η τελευταία φάση του προγράμματος περιλαμβάνει την καθιέρωση του Οικοκώδικα, ενός συνόλου κανόνων και δεσμεύσεων που αναλαμβάνει η σχολική κοινότητα για τη συνέχιση των περιβαλλοντικών δράσεων.
Οικοκώδικας του Σχολείου:
- Ανακυκλώνουμε χαρτί, πλαστικό και αλουμίνιο στους ειδικούς κάδους.
- Εξοικονομούμε ενέργεια σβήνοντας τα φώτα και τις ηλεκτρικές συσκευές όταν δεν τις χρησιμοποιούμε.
- Μειώνουμε τη σπατάλη νερού κλείνοντας τις βρύσες όταν δεν χρειάζεται.
Ο Οικοκώδικας αυτός αναρτήθηκε σε εμφανή σημεία του σχολείου και αποτελεί τη βάση για τη μελλοντική συνέχιση του προγράμματος Eco School.
Μαζί με τον Οικοκώδικα, οι μαθητές δημιούργησαν και ένα σύνθημα που αποτυπώνει το πνεύμα της περιβαλλοντικής δέσμευσης του σχολείου:
“Αγαπώ τη φύση, ανακυκλώνω,
το περιβάλλον δεν το λερώνω!
Σβήνω φώτα, νερό δεν σπαταλάω,
τον πλανήτη μας φυλάω!”
