Αγαπητές μαθήτριες, Αγαπητοί μαθητές,

Αγαπητές και Αγαπητοί εκπαιδευτικοί,

Στις 28 Οκτωβρίου, ο Ελληνισμός τιμά μία από τις σημαντικότερες στιγμές της νεότερης Ιστορίας μας.

Τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940, η φασιστική Ιταλία απαίτησε από την Ελλάδα να παραδώσει την εθνική της κυριαρχία και να επιτρέψει την είσοδο ξένων στρατευμάτων στη χώρα. Η ελληνική απάντηση ήταν αρνητική. Το ιστορικό «Όχι» εξέφρασε τη βούληση ενός ολόκληρου λαού να υπερασπιστεί την ελευθερία, την ανεξαρτησία και την αξιοπρέπειά του.

Λίγες ώρες αργότερα, οι Έλληνες στρατιώτες βρέθηκαν στο μέτωπο της Ηπείρου και της Πίνδου, υπό ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες. Δίπλα τους στάθηκε ολόκληρη η ελληνική κοινωνία. Οι γυναίκες της Πίνδου μετέφεραν πολεμοφόδια, τρόφιμα και τραυματίες μέσα στα χιόνια. Οι οικογένειες αποχωρίζονταν τους ανθρώπους τους. Οι πολίτες προσέφεραν ό,τι μπορούσαν. Άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών, επαγγελμάτων και κοινωνικών καταβολών ενώθηκαν απέναντι σε έναν κοινό κίνδυνο.

Ακολούθησαν η γερμανική εισβολή, τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής, η πείνα, οι διώξεις και οι εκτελέσεις. Αλλά και η Εθνική Αντίσταση, μέσα από την οποία χιλιάδες Ελληνίδες και Έλληνες συνέχισαν να αγωνίζονται για την ελευθερία.

Γι’ αυτό η 28η Οκτωβρίου δεν είναι μόνο μια ημερομηνία στο βιβλίο της Ιστορίας. Είναι η ζωντανή μνήμη ενός λαού που αρνήθηκε να υποταχθεί στον φασισμό και στον ολοκληρωτισμό.

Αυτή η επέτειος αναδεικνύει την αξία της ιστορικής μνήμης και αποδίδει τιμή σε όσους αγωνίστηκαν για την προάσπιση της ειρήνης και της ελευθερίας. Αναγνωρίζουμε το θάρρος και την αυταπάρνησή τους, καθώς και την παρακαταθήκη που άφησαν στις επόμενες γενιές: τη διαπιστωμένη αλήθεια ότι το μέγεθος μιας χώρας δεν μετριέται μόνο στον χάρτη, αλλά στο θάρρος, στο ανάστημα και στη δύναμη του λαού της να υπερασπίζεται τις αξίες του, ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές.

Μας υπενθυμίζει, επίσης, ότι η ελευθερία και η δημοκρατία δεν είναι δεδομένες. Κατακτήθηκαν με αγώνες και θυσίες και απαιτούν διαρκή μέριμνα, γνώση και υπευθυνότητα για να διατηρηθούν.

Κάθε εποχή έχει τις δικές της προκλήσεις και κάθε γενιά καλείται να δώσει το δικό της περιεχόμενο στο «Όχι».

Στο σήμερα, καλούμαστε να λέμε «όχι» στη βία, στον φανατισμό και στη μισαλλοδοξία. «Όχι» στον ρατσισμό, στον εκφοβισμό και σε κάθε μορφή αποκλεισμού. «Όχι» στο ψέμα, στην παραπληροφόρηση και σε όσους επιχειρούν να διχάσουν την κοινωνία μας.

Ταυτόχρονα, καλούμαστε να λέμε ένα δυνατό «ναι» στη δημοκρατία, στην ειρήνη και στον διάλογο. «Ναι» στη γνώση και στην αλήθεια. «Ναι» στον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, στη συνεργασία και στην αλληλεγγύη.

Σε αυτή την προσπάθεια το σχολείο έχει αναντικατάστατο ρόλο. Γιατί το σχολείο δεν μας μαθαίνει μόνο ημερομηνίες και γεγονότα. Μας βοηθά να κατανοούμε τα αίτια και τις συνέπειές τους. Μας μαθαίνει να σκεφτόμαστε ελεύθερα και κριτικά, να ξεχωρίζουμε την αλήθεια από το ψέμα, να ακούμε τον άλλον και να διαφωνούμε χωρίς να γινόμαστε εχθροί.

Ένα σχολείο ανοιχτό και δημοκρατικό αποτελεί το ισχυρότερο ανάχωμα απέναντι στον φανατισμό, στη μισαλλοδοξία και στον αυταρχισμό.

Αγαπητά μας παιδιά,

Η Ιστορία δεν σας ζητά να επαναλάβετε το παρελθόν. Σας καλεί να γνωρίσετε τα μαθήματά του και να τα μετατρέψετε σε δύναμη για το παρόν και το μέλλον.

Να μη μένετε αδιάφοροι μπροστά στην αδικία. Να υπερασπίζεστε εκείνον που βρίσκεται μόνος ή αδύναμος. Να μη φοβάστε να εκφράζετε ελεύθερα την άποψή σας, αλλά και να ακούτε με σεβασμό τη διαφορετική άποψη. Να αναζητάτε την αλήθεια και να μη δέχεστε άκριτα όσα ακούτε ή διαβάζετε. Να θυμάστε ότι η δημοκρατία ξεκινά από τις καθημερινές μας πράξεις και από τον τρόπο με τον οποίο φερόμαστε ο ένας στον άλλον.

Η νέα γενιά δεν κρατά μόνο τη μνήμη της Ιστορίας. Κρατά και τη σκυτάλη του μέλλοντος. Εσείς θα οικοδομήσετε την Ελλάδα των επόμενων δεκαετιών: μια Ελλάδα ελεύθερη, ισχυρή και δίκαιη· μια Ελλάδα που θυμάται, προχωρά μπροστά και δεν αφήνει κανέναν πίσω.

Ευχαριστώ θερμά τις εκπαιδευτικούς και τους εκπαιδευτικούς μας, που μεταδίδουν στα παιδιά όχι μόνο τη γνώση της Ιστορίας, αλλά και τις αξίες που τη συνοδεύουν.

Τιμούμε το παρελθόν όχι μόνο όταν το θυμόμαστε, αλλά κυρίως όταν διδασκόμαστε από αυτό.

Χρόνια πολλά σε όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες.

Χρόνια πολλά, Ελλάδα!