Tης Eλενης Mπιστικα

Mήπως η λύση για την κρίση που αντιμετωπίζουμε είναι ταυτόχρονα απλή και δυσπρόσιτη;

Tη σκέψη αυτή δημιούργησε μια φράση του N. Δ. Tριανταφυλλόπουλου, του συγγραφέα, φιλολόγου και εκπαιδευτικού ταγμένου στη μεγάλη υπόθεση της ελληνικής γλώσσας, του N. Δ. Tριανταφυλλόπουλου, που τιμά τη στήλη με τη συνεργασία του (στέλνοντάς μας τα «Nεφούρια») και τη φιλία του.

«Tα ψηλά βουνά» του Zαχαρία Παπαντωνίου βρίσκονται μακριά από κάθε ψευτιά, γράφει στο Eπίμετρο του βιβλίου «Tα ψηλά βουνά» (1918) του Zαχαρία Λ. Παπαντωνίου. «H μόνη τους πρόθεση είναι να φέρουν στις αίθουσες διδασκαλίας και στις ψυχές των εννιάχρονων αναγνωστών τους το θρόισμα των πεύκων και των ελατιών, το τραγούδι του νερού και τη χαρά μιας αλλιώτικης ζωής.

Kαι όλα αυτά με μια γραφή απόλυτα θελκτική και απροσποίητη, δίχως ίχνος ακαμψίας και διδακτισμού που δεν καταπίνεται»…

Oλη αυτή η απέραντη ψευτιά που μας τριγυρίζει, που σπιλώνει την πολιτική και μετατρέπει τους βουλευτές σε… βολευτές, που κάνει τη μια κυβέρνηση να διαδέχεται την άλλη, το ίδιο μπολιασμένη στο ψέμα, και καθιστά κι εμάς, τους ψηφοφόρους, υπεύθυνους γιατί πέρα από το γενικό καλό κοιτάμε το δικό μας, κοντόφθαλμοι, καλοπερασάκηδες και μοιραίοι… Aπό το «Λεφτά έχουμε» ως «ένα θαύμα μόνο θα μας σώσει, κι αυτό θα το επιτύχει, με αβάσταχτες θυσίες, ο υπερήφανος ελληνικός λαός».

Tο τελευταίο ανακοινωθέν από το μέτωπο της αδυσώπητης οικονομικής κρίσης, μικρή είναι η απόσταση γεφυρωμένη πάντα από την ψευτιά.

Hρθε ο γνώριμος φάκελος του «Bιβλιοπωλείου της Eστίας» πάνω στο δημοσιογραφικό γραφείο, και με το άνοιγμά του, το βιβλίο του Zαχαρία Παπαντωνίου «Tα ψηλά βουνά» μας αλάφρωσε, για λίγο, την καρδιά. Mας ξαναπήγε πίσω στα παιδικά χρόνια, στον προσκοπισμό, στον οδηγισμό, στο τραγούδι που ακόμα μας ακολουθεί «κι ανεβαίνοντας ξανά πάνω στα ψηλά βουνά η ψυχή μας παίρνει δύναμη κι αγέρα»…

H πρώτη μονοτονική έκδοση έγινε το 1991, στην τριακοστή ενάτη συμπληρωμένη μονοτονική έκδοση που κυκλοφόρησε τον Iούλιο 2011, προστέθηκε επίμετρο του N. Δ. Tριανταφυλλόπουλου.

Συστήνοντας στους αναγνώστες μας να το ζητήσουν και να ξανανεβούν στα ψηλά βουνά των αθώων χρόνων, ας διαβάσουμε τι έχει να μας πει ο πιστός στο βιβλίο και στη μελέτη του N. Δ. Tριανταφυλλόπουλος. «Oταν τα μελτέμια κάθε καλοκαίρι συντρέχουν τους ανίδρωτους οικοπεδοφάγους και χαλάν τα έργα του Θεού, συλλογιέμαι πως και μόνο για το ποίημα “H κατάρα του πεύκου” θα άξιζε να διαβάζουν και τώρα τα δημοτικάκια “Tα ψηλά βουνά”»…

«Tα ψηλά βουνά» έζησαν σύντομη ζωή ως αναγνωστικό του Δημοτικού και συνεχίζουν να ζουν μια δεύτερη ζωή ως πάντερπνο ανάγνωσμα όλων των ηλικιών. 240 σελίδες αλήθειας, αγνότητας, ζωής κοντά στη Φύση. Tο βιβλίο είναι αφιερωμένο από τον Zαχαρία Λ. Παπαντωνίου «στην ιερή μνήμη Λάμπρου Παπαντωνίου δημοδιδάσκαλου» Tίμα τον πατέρα σου… εξώφυλλο: Mάριος Aγγελόπουλος, μακέτα εξωφύλλου: Iωάννα Kομπιλίρη, Πρωτογράμματα – Eικόνες: E. Σπυρίδων. «Bιβλιοπωλείον της Eστίας» σ’ ευχαριστούμε, μικροί και μεγάλοι…
THΛEΦOΣ

Του Παντελη Mπουκαλα

Προς τα έξω στραμμένο το βλέμμα μας. Από ανάγκη. Την απροσδόκητη ανάγκη που γύμνωσε τις ευφορικές ψευδαισθήσεις μας. Μεταναστεύουν στη Γερμανία ή την Αμερική οι απόφοιτοι των πανεπιστημίων μας, φρέσκα μυαλά, ελπίζοντας ότι θα ειδικευτούν πριν τριανταρίσουν κι ότι θα βρουν δουλειά πριν γεράσουν. Μεταναστεύουν στην Αυστραλία όσοι απόμειναν στην επαρχία κι όσοι στις πόλεις κλείνουν το σουβλατζίδικό τους, το κομμωτήριο, το ψιλικατζίδικο. Και μεταναστεύουν και κεφάλαια. Προς την Ελβετία κυρίως, την Κύπρο και τα φιλόξενα εκείνα νησιά όπου έστησαν τις οφσόρ τους στελέχη του πολιτικού μας συστήματος, οι σύντροφοι των οποίων συνεχίζουν να επαγγέλλονται την κάθαρση.

Ποιο το ύψος των κεφαλαίων που άλλαξαν τραπεζική πατρίδα παραμένει αδιευκρίνιστο. Και δεν είναι βέβαια το μόνο. Εδώ ακόμα δεν ξέρουμε πόσο ήταν το έλλειμμα το 2009 κι αν όντως τα στοιχεία υπέστησαν μια κάποια δημιουργική λογιστική, προς εξαπάτηση αυτή τη φορά όχι των κουτόφραγκων αλλά ημών. Εν πάση περιπτώσει, περί τα είκοσι δισ. ευρώ ξενιτεύτηκαν στο πρώτο εξάμηνο του 2011 και πια αβγατίζουν σε τράπεζες ασφαλέστερες των ελληνικών. Και η καλή μας κυβέρνηση εξήγγειλε για μόλις 94η φορά ότι διέταξε ελέγχους. Αλλά δεν είναι αυτό το ρεκόρ της: τον έλεγχο όσων έχουν καταθέσεις εκατομμυρίων πλην όμως δηλώνουν εισόδημα ελάχιστων χιλιάδων τον έχει διατάξει (δηλαδή είπε διά του εκπροσώπου της ότι τον διέταξε) 104 φορές.

Δεν μπορεί, από τα είκοσι δισεκατομμύρια κάποια θα είναι νόμιμα ως προς την απόκτηση και την εξαγωγή τους (άλλωστε, ουδείς νόμος, πλην ενός ανυπόληπτου άγραφου, απαγορεύει στους υπερπατριώτες της ρητορείας να εξάγουν διεθνιστικά τον πλούτο τους). Τα υπόλοιπα όμως; Τα αδήλωτα; Τα αγνώστου προελεύσεως; Τα μαύρα που πιθανόν είναι τμήμα της περιουσίας των μεγάλων του γένους ανδρών; Θα ελεγχθούν όντως; Και πότε; Πριν ή μετά τη χρεοκοπία; Εχει δηλαδή ετούτη ή οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση την τόλμη να πολεμήσει τα διαπλεκόμενα, δηλαδή, εν ολίγοις, να αυτοχειριαστεί; Το ενδεχόμενο δεν είναι ισχυρό. Η ελπίδα ωστόσο πεθαίνει πάντοτε προτελευταία. Τελευταία πεθαίνει η αυταπάτη.

Η φοροκαταιγίδα εν μέσω ύφεσης ορίζει το οικονομικό τοπίο των επόμενων μηνών και ετών, τουλάχιστον έως το 2015. Με μόνιμους έκτακτους φόρους, με άγριες περικοπές μισθών και συντάξεων, με ανέργους που θα πλησιάζουν το ένα εκατομμύριο. Ουδέποτε το μέλλον ήταν σκοτεινότερο, από τη λήξη του εμφυλίου, πριν από δύο γενεές.

Ο οικονομικός ζόφος αφεύκτως επηρεάζει την κοινωνική και πολιτική ζωή. Τα οριζόντια πλήγματα επιτείνουν την αίσθηση αδικίας και ατιμωρησίας που προϋπήρχε και σιγόβραζε, αλλά επεκαλύπτετο από την απατηλή κυκλοφορία δανεικού χρήματος.

Τώρα, υπό το σοκ της φτώχειας, οι αδικίες φαντάζουν ακόμη πιο τερατώδεις, δηλαδή έτσι όπως ήταν πάντα. Η ασυγχώρητη εγκατάλειψη του ιστορικού κέντρου των Αθηνών από τις κρατικές αρχές δείχνει τώρα το πραγματικό πρόσωπό της: τώρα που οι βλάβες κοντεύουν να είναι μη αναστρέψιμες, τώρα που το έγκλημα, η φθορά και η εξαθλίωση πολλαπλασιάζουν την οικονομική δυσπραγία, προσθέτουν το δικό τους εφιαλτικό φόντο. Ο αρμόδιος εισαγγελέας προχθές κατέδειξε τη βαριά ολιγωρία των αστυνομικών αρχών, χωρίς να προκαλέσει μια απάντηση εκ μέρους της πολιτικής ή φυσικής ηγεσίας της αστυνομίας. Η καρδιά της πρωτεύουσας της Ελληνικής Δημοκρατίας αποικίζεται από γκέτο και ζώνες εγκλήματος, αλλά οι πολιτικοί ηγέτες δεν το βλέπουν, δεν τους αφορά. Δεν μοιράζονται τον ίδιο δημόσιο χώρο, την ίδια πόλη, την ίδια πατρίδα. Το μήνυμα που στέλνουν είναι δηλητηριώδες: αδιαφορία, αδικία, ανομία.

Παρόμοιο αποκαρδιωτικό μήνυμα έστειλε η Δικαιοσύνη με την ταχεία απελευθέρωση του επί τρίμηνο καταζητούμενου Μάκη Ψωμιάδη: Δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτε. Που μπορεί να εκληφθεί και έτσι: Δεν τολμάμε και δεν θέλουμε να κάνουμε τίποτε. Δεν είμαστε σε θέση να εισέλθουμε στις δικονομικές πτυχές της μη προφυλάκισης του Μ. Ψωμιάδη, αλλά η διάχυτη εντύπωση προχθές ήταν ότι η Δικαιοσύνη φέρθηκε σαν να φοβάται. Μα ποιον μπορεί να φοβάται η Δικαιοσύνη; Είναι δυνατόν να επιβεβαιώνονται τα ρεπορτάζ, σύμφωνα με τα οποία ο κ. Ψωμιάδης χαίρει ιδιότυπης ασυλίας από τις διωκτικές και δικαστικές αρχές, ότι εξασφαλίζει με ευκολία αναβολές δικών λόγω ασθενείας και ότι όταν εντέλει εμφανιστεί ενώπιον ακροατηρίου γλιτώνει με ελαφρές ποινές;

Είναι δυνατόν να δίνεται τέτοια εντύπωση στην κοινή γνώμη, για το ακαταδίωκτο και ατιμώρητο του πολυσυζητημένου κ. Ψωμιάδη, αυτή την ιστορική στιγμή, σε αυτή την Ελλάδα που υποφέρει και πονά, σε αυτόν τον λαό που έχει κλονιστεί η πίστη του στους θεσμούς και η εμπιστοσύνη του στη Δικαιοσύνη; Στην παρούσα ιστορική στιγμή, η αίσθηση δικαίου και η απονομή δικαιοσύνης είναι τα τελευταία αποκούμπια των δοκιμαζόμενων Ελλήνων· και ενδεχομένως η αφετηρία για την ανασυγκρότηση του φρονήματος και της χώρας. Ωστε η επικείμενη απόφαση του δικαστικού συμβουλίου για την προφυλάκιση του κ. Ψωμιάδη, όπως και οι κινήσεις για ανάκτηση και προστασία του αθηναϊκού κέντρου είναι πράξεις με βαρύ συμβολικό φορτίο. Τις περιμένουμε.

Tου Παντελη Mπουκαλα

Παρά τα όσα λένε δημοσίως, κυρίως προεκλογικά, οι πολιτικοί ηγέτες και ηγετίσκοι δεν έχουν σε μεγάλη εκτίμηση τον λαό που θέλουν να κυβερνήσουν, κάνοντάς του τη μέγιστη χάρη να τον «σώσουν», παρότι ο ίδιος ούτε το αξίζει, ούτε νοιάζεται ή προσπαθεί στα σοβαρά. Κολακεύουν βέβαια τους πολίτες, ακολουθώντας τη μακρά παράδοση της δημοκοπίας και επαινούν την «κρίση, την ευαισθησία και τη μνήμη» του λαού. Τα λεγόμενά τους αυτά ωστόσο είναι ισοβαρή με τις εξαγγελίες τους για «επανιδρύσεις», «μεταρρυθμίσεις», «αναγεννήσεις» κ.τ.λ. Λίγο να απομακρυνθούν από την κάμερα και τα μαγνητόφωνα, να βρεθούν μεταξύ τους, μέσα στο εξουσιαστικό κέλυφός τους, κι αρχίζουν τις ειρωνείες και τα αναθέματα για τους «ανώριμους», τους «αμνήμονες», τους «απείθαρχους», τους «βολεψάκηδες», τους «τεμπελχανάδες», που χρειάζονται βούρδουλα και παιδονόμους.

Πού και πού πάντως βρίσκεται κάποιος και «τα λέει έξω από τα δόντια». Και δεν μιλάω για απόμαχους τύπου Κ. Μητσοτάκη, μετρ της γλωσσικής ωμότητας έτσι κι αλλιώς, αλλά για μάχιμους, και δη αντιπροέδρους κυβερνήσεων. Στον δρόμο που χάραξε ο κ. Πάγκαλος, λοιπόν, και που θα μπορούσαμε να τον ονομάσουμε «τρίτο δρόμο προς τον κυνισμό», εις μνήμην του «τρίτου δρόμου προς τον σοσιαλισμό», βρέθηκε ασθμαίνων, για να μη χάσει τα πρωτεία, και ο κ. Βενιζέλος. Κι αν ο παλαιός αντιπρόεδρος απευθύνθηκε προς τους «κοπρίτες» για να μας καταγγείλει ότι «μαζί τα φάγαμε», ο νεότερος, ομολογουμένως με μεγαλύτερη δικανική ευελιξία, μας κατσάδιασε για την ανωριμότητά μας, η οποία τον αναγκάζει να ευχαριστήσει τους υπερελεγκτές της τρόικας που είχαν την καλοσύνη να αναλάβουν ακερδώς το έργο του σωφρονισμού ημών των ασυμμορφώτων. «Ευτυχώς που υπάρχει ο διεθνής έλεγχος», αναφώνησε στη Βουλή των Ελλήνων ο κ. Βενιζέλος, εισάγοντας το δόγμα της εθελουσίας υποταγής, της υποτέλειας και της ταυτόχρονης βάναυσης υποτίμησης του κοινωνικού σώματος, που κρίνεται ανάξιο των περιστάσεων, αλλά και ανάξιο να δώσει θεσμική λύση, αφού, κατά τον κ. αντιπρόεδρο, οι εκλογές είναι θεμέλιο της δημοκρατίας, παράγουν όμως αδιέξοδα, οπότε, υποθέτουμε, κάτι περιττεύει, είτε οι εκλογές είτε η δημοκρατία. Κι αν σκεφτούμε πως αυτοί που τώρα κυβερνούν αφενός έχουν ισχνότατη πολιτική νομιμοποίηση και αφετέρου διοικούν κατά πώς ορίζουν οι τροϊκανοί με το τηλεχειριστήριό τους, κατανοούμε τι ακριβώς έχει κριθεί περιττό.

Ολοκληρώνοντας την εκβιαστική και εκφοβιστική δημηγορία του, ο κ. Βενιζέλος μάς κάλεσε να τηρήσουμε αυτοκριτικώς ενός λεπτού σιγή. Τηρώ την εντολή του. Και, σιωπών, διαβάζω από μέσα μου μια φράση του Θουκυδίδη, μεταφρασμένη από άλλον Βενιζέλο, τον Ελευθέριο: «Ο χρηστός τωόντι πολίτης οφείλει να δεικνύη τον εαυτόν του καλλίτερον ρήτορα, όχι δι’ εκφοβισμού των αντιφρονούντων, αλλά δι’ επιχειρημάτων καλής πίστεως».

«Mια κατοχή μάς χρειάζεται για να βάλουμε μυαλό!» Πόσες φορές δεν το ‘χαμε πει, και να που ήρθε! Bλέποντας μιαν Eλλάδα, ύπαιθρο και πόλεις και τους Eλληνες ν’ αλλάζουν ζωή με τρόπο προκλητικό και που δεν ταίριαζε ούτε στη δουλειά που έκαναν, ούτε στις συνήθειες που πήραν από τους γονείς τους, ήταν επόμενο να πέσουν σε Tοίχο, σαν το αμάξι χωρίς φρένα! Πολιτικολογία, ποδοσφαιρολατρία, η μια κυβέρνηση να διαδέχεται την άλλη, τα χρέη από τον αλόγιστο δανεισμό να συσσωρεύονται, «μεταρρυθμίσεις» να αναγγέλλονται αλλά να μη γίνονται, η ανεργία να διογκώνεται, κι η Bουλή και οι βουλευτές της να φροντίζουν τα του οίκου τους, πλουσιοπάροχα! H επαρχία να ποντάρει στον εύκολο πλουτισμό, να παίρνει δάνειο για τρακτέρ που χρησίμευαν στις διαδηλώσεις και στους αποκλεισμούς της κυκλοφορίας για συνδικαλιστικές πιέσεις. Tα χωράφια αδούλευτα και άσπαρτα, τα ροζιασμένα χέρια στις καφετέριες, (ποτέ πια στους καφενέδες, λαϊκότητες!) να μιλούν για τις επιδοτήσεις και τα ευρωπαϊκά κονδύλια. H κοσμική Aθήνα να οδηγεί μαύρα τεράστια τζιπ με φιμέ τζάμια, μην αναγνωρίσουν -αλήθεια ποιοι;- την Mαριωρή που έγινε Mάρτζορυ πίσω από το τιμόνι! Tα παιδιά να ξημεροβραδιάζονται μπροστά στην τηλεόραση και αργότερα στα κομπιούτερ, μέσα στο σπίτι, ναι, αλλά ανεξέλεγκτα για το τι φιλίες mutual θα κάνουν! Tο κλασικό εκείνο «Γυναίκα, τι θα φάμε απόψε;» έχει απάντηση «θα παραγγείλουμε απέξω». Oι 38χρονες που βγήκαν πρόωρα στη σύνταξη για να αναθρέψουν τα ανήλικα παιδιά τους παίρνουν «ντοκτορά» από τα «πρωινάδικα» της τηλεόρασης και στοχεύουν σε μεγάλη ζωή και «ξενυχτάδικα» με γνώμονα «γιατί ο γείτονας κι όχι εμείς;» M’ αυτά και με άλλα φθάσαμε εδώ που είμαστε. Aπαράδεκτες οι κυβερνήσεις, αλλά κι εμείς που τις ψηφίσαμε και τις διατηρούμε, και δίνουμε το δικαίωμα στα μέλη της μεγάλης ευρωπαϊκής οικογένειας να ψάχνει να βρει τρόπο να μας βγάλει έξω, με ή χωρίς το ευρώ, χωρίς να ματώσει κι η ίδια! Kι έτσι, όλοι εμείς που, ως παιδιά, περάσαμε Kατοχή και Δεκεμβριανά, γίναμε, ξαφνικά, περιζήτητοι! Oι αναμνήσεις εκείνων των καιρών που η Eλλάδα βγήκε, νικήτρια μεν από τον B΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά ερειπωμένη και οικονομικά καταρρακωμένη, πήραν αξία. Eγιναν χρήσιμα βοηθήματα, σαν τα «λυσάρια» που λύνουν προβλήματα για να περάσουν οι σπάταλοι και οκνηροί μαθητές τις εξετάσεις που απαιτεί η τρόικα και η Eυρωζώνη. Kαι η λύση είναι: οικονομία παντού, οικονομία στο φως, στο νερό, στο φαγητό.

H οικογένεια, σφιχτοδεμένη, να φτιάχνει το δικό της καλύτερο μέλλον, με δουλειά και οικονομία! Kαι όταν τότε η φτώχεια το απαίτησε, βοήθησε η γειτονιά, η συνοικία, οργανώθηκαν λαϊκά συσσίτια, ο χασάπης να δίνει το κρέας, ο μανάβης τα χορταρικά, ο μπακάλης το λάδι και τα όσπρια για τη σούπα και τη φασολάδα. Eίχαμε όμως τότε, κάτι που λείπει τώρα: την ψυχική δύναμη. Aφού είχαμε περάσει από τόσα δεινά, θέλαμε να φτιάξουμε μιαν Eλλάδα όπως τη θέλαμε. Πιστεύαμε σε μια νέα «Aνάσταση». Kι εδώ είναι η μεγάλη δυσκολία για την οποία κι εμείς οι παλιοί δεν έχουμε λύση. Για ποια Eλλάδα μιλάμε; Γι’ αυτή που γεννηθήκαμε και που από δικό της φταίξιμο έφθασε σε οικονομικό αδιέξοδο; Ή για την Eλλάδα που θέλουν οι ευρω-τροϊκιστές με ολοένα σκληρότερα μέτρα και τους Eλληνες, μετανάστες ή αλλοδαπούς στον τόπο όπου γεννήθηκαν…

Επικίνδυνη αυτοδυναμία

Tου Mπάμπη Παπαδημητρίου

Είναι ώρα να εμπιστευθούμε τα μικρά κόμματα. Ευκολότερα ο ψηφοφόρος θα βρει σημεία σύμπτωσης με τα όσα υποστηρίζει μια ομάδα διαφωνούντων από κάποιο μεγαλύτερο κόμμα. Αν μάλιστα αποφασίσει να γίνει ενεργός και όχι περιστασιακός πολίτης, μπορεί να επηρεάσει αποτελεσματικότερα τις απόψεις ενός «εξειδικευμένου» κόμματος. Εξάλλου, τα παραδοσιακά «αρχηγικά μαμούθ» έχουν μετατραπεί σε χωματερές απόψεων και ιδεών. Μάλιστα, διοικούνται από παρέες που δεν ελέγχει ούτε το ίδιο το κόμμα, οι οποίες φροντίζουν προφανώς να απομακρύνουν τους λίγους ικανούς που μπορεί να βρίσκονται στις γραμμές του.

Η ψήφος στα μικρά κόμματα είναι συνεπής με την ανάγκη διάσωσης του κράτους και, γενικότερα, της χώρας. Αν ο Παπανδρέου δεν είχε πάρει την απόλυτη πλειοψηφία θα είχε υποχρεωθεί να συγκυβερνήσει. Ενα μεγαλύτερο φάσμα πολιτικών δυνάμεων θα αναλάμβανε τις δυσκολίες της διακυβέρνησης.

Η σύγχρονη ελληνική τραγωδία είναι, βεβαίως, το μέγεθος και το κόστος του κράτους, σε συνδυασμό με το σωρευμένο χρέος και την έλλειψη ανταγωνιστικότητας του ιδιωτικού τομέα. Ομως, η πράξη την οποία παρακολουθούμε αυτούς τους μήνες είναι η έλλειψη θάρρους και ικανοτήτων στην διακυβέρνηση. Οι πολιτικοί της πρώτης γραμμής απομακρύνονται αιδημόνως από τις ευθύνες της διακυβέρνησης.

Ο κ. Παπανδρέου ήταν έτοιμος να απουσιάσει επί δεκαήμερο, σίγουρος ότι μαζί με τον κ. Βενιζέλο είχαν ανακαλύψει τον «μήνα που τρέφει τους έντεκα», στην ιδέα ότι θα εκδικηθούν σύμπαντες τους Ελληνες, αφού σχεδόν όλοι είναι ιδιοκτήτες κάποιου ακινήτου. Αλλος επειδή το κληρονόμησε, άλλος επειδή το απέκτησε, με δάνειο και σκληρή δουλειά και άλλος επειδή ξέπλυνε με αυτό μαύρο και αφορολόγητο χρήμα. Ολοι οι «κακοί» πολίτες, που εκθέτουμε, με τη στάση μας και την οξύτατη κριτική μας, την ανικανότητα των πολιτικών ανδρών (και γυναικών) να κυβερνήσουν με αποτέλεσμα, έπρεπε να τιμωρηθούμε αυστηρά.

Επιπλέον, το «μαγικό» μέτρο επέτρεπε στο οικονομικό επιτελείο να ξεκουραστεί, να αποφύγει όλες τις άλλες συγκρούσεις και να αγοράσει άπλετο πολιτικό χρόνο. Ευτυχώς για εμάς, οι ξένοι έχουν επαρκή ισχύ. Δείχνουν αποφασισμένοι να πατήσουν το κουμπί της εκτόξευσης και σίγουροι ότι δεν πρέπει να πατήσουν το κουμπί της εκταμίευσης της επόμενης δόσης των οκτώ δισεκατομμυρίων. Η τρόικα αμφισβήτησε την ουσία του φόρου, την ικανότητα της ελληνικής διοίκησης να τον εισπράξει και, κυρίως, επισήμανε το τεράστιο κενό που θα δημιουργηθεί όταν το κράτος δεν θα έχει πλέον, από το τελευταίο τρίμηνο του 2012, την εισροή χρήματος που φέρνει το σούπερ χαράτσι.

Οι τεχνοκράτες που όρισαν οι πιστωτές μας γνωρίζουν πολύ καλά ότι η όποια διόρθωση επιχειρείται στην εκτροπή των οικονομικών του κράτους έχει γίνει, τους τελευταίους 30 μήνες, με την επιβολή έκτακτης φορολογίας και έκτακτων περικοπών. Επισημαίνουν ότι αυτό δεν είναι επαρκές για να διασφαλιστεί με απόλυτη σιγουριά ότι οι κρατικές δαπάνες θα είναι μικρότερες από τους φόρους. Υπογραμμίζουν ότι οι έκτακτοι πόροι συντηρούν την ανικανότητα είσπραξης των εσόδων, καλύπτουν τη φοροδιαφυγή και δεν πείθουν τους επενδυτές ότι το κράτος θα μπορεί να πληρώνει κανονικά τους τόκους στο νέο, αναδιαρθρωμένο, χρέος του.

Τον σπουδαίο αυτό ρόλο που διαδραματίζουν οι επαγγελματίες της τριμερούς πρέπει να αναλάβουν μικρότερα κόμματα, πλήρως αφοσιωμένα στην εξυγίανση του κράτους. Δυστυχώς, η κοινή γνώμη, καθοδηγούμενη στην καταστροφή ετοιμάζεται να κάνει το επόμενο λάθος της. Αυτό συμβαίνει επειδή η κυβέρνηση μοιράζει απελπισία, επειδή συγκεκριμένοι σχολιαστές καλλιεργούν τον θυμό για τους δικούς τους υψηλούς φόρους και επειδή υπάρχουν πολλοί, δυστυχώς, επιχειρηματίες που περιμένουν ότι η μεγάλη κατάρρευση θα διαγράψει τα χρέη τους και θα δημιουργήσει ευκαιρίες για νέες αρπαχτές.

Οσο οι μικροί μένουν «ακίνδυνοι», είτε γιατί δεν θέλουν να αναλάβουν καμία ευθύνη είτε γιατί το εκλογικό αποτέλεσμα τους εξαιρεί, το επόμενο μεγάλο κόμμα θα επιδιώκει με ανεπιτήδευτο αυταρχισμό να διαχειριστεί την οριστική συντριβή.

Εφεδρικό μίσος

Του κανενός το ρόδο

Υπάρχουν εργαζόμενοι που θριαμβολογούν επειδή σύντομα 4.000 εργαζόμενοι θα απολυθούν. Υπάρχουν νοήμονες ενήλικες που μισούν το “Δημόσιο” σαν αυτό να ήταν μία ενιαία και αδιαίρετη οντότητα η ύπαρξη της οποίας είναι κάτι κατεξοχήν κακό. Υπάρχουν πολίτες που στη λίστα των οργανισμών που μπαίνουν σε εργασιακή εφεδρεία επικεντρώνονται σε 2-3 οργανισμούς -φαινομενικά τουλάχιστον- άνευ αντικειμένου, παραβλέποντας παράλληλα ότι στη λίστα με τους 151 οργανισμούς οι 3 μεγάλες κατηγορίες που θίγονται και απαξιώνονται είναι η έρευνα, ο πολιτισμός και η ψυχική υγεία.

Πόσο βολικό είναι να μισείς, πόσο βολικό είναι να μη νοιάζεσαι, να μη συμπονάς, να αξιώνεις περισσότερο το χρήμα από τον άνθρωπο.

Ούτε αόρατη θέλω να γίνω για μια μέρα, ούτε Θεός, που λέγαμε παιδιά. Θέλω μια μέρα να σκέφτομαι και να νιώθω σαν αυτούς τους ανθρώπους.

Να γελάω σαρδόνια όταν ο υπάλληλος βγαίνει σε εργασιακή εφεδρεία χωρίς προοπτική να βρει δουλειά μέσα σε συνθήκες βαθιάς οικονομικής ύφεσης, όταν κρύβεται από το διαχειριστή γιατί δεν έχει να πληρώσει τα κοινόχρηστα, όταν πέφτει μπρούμυτα βουλιάζοντας στο μαξιλάρι μέρα μεσημέρι με ντάλα κατάθλιψη. Τι ανάγκη έχει ο κόσμος τους ανάξιους;

Να πάρω όλα τα ΑΜΕΑ, με τα μπαστουνάκια των τυφλών, με τα ψυχοφάρμακα των αυτιστικών, τη νοηματική των κωφάλαλων, που εξυπηρετούνταν στις δομές ψυχικής υγείας και πρόνοιας, να τα φορτώσω στα καροτσάκια τους, στα πούλμαν με τα σπαστικά και να τα σπρώξω στον Καιάδα. Τι ανάγκη έχει ο κόσμος τους αναξιοπαθούντες;

Να σαρκάσω τον κάθε επιστήμονα, τον κάθε διδάκτορα, τον καθένα που διέθεσε τα νιάτα του σε σπουδές για να παράγει έρευνα στο φαληρισμένο Ελλαδιστάν καθώς θα τον βλέπω να κυκλώνει αγγελίες για ντελίβερυ και πλασιέ στη χρυσή ευκαιρία. Τι ανάγκη έχουμε τόσους επιστήμονες;

Να πετάξω αυγά στον κάθε φιλόμουσο, φιλότεχνο και καλλιτέχνη γιατί ήμαστε μια χώρα με υπερπαραγωγή τέχνης και πολιτισμού και τι στο διάολο χρειάζονται τόσα θέατρα, τόσα ποιήματα, τόση λογοτεχνία τη στιγμή που υπάρχει το Mall, τα Starbuck’s και η τηλεόραση με το ψηφιακό σήμα;

Αλλά δε γίνεται. Δεν έχω μέσα μου τόσο εφεδρικό μίσος. Γιατί στο δικό μου εργασιακό χώρο, μέρα τη μέρα, σφυρηλατείται η ανθρωπιά μας. Το τυφλό τσιγγανάκι, το ορφανό αγοράκι, το κακοποιημένο κοριτσάκι, οι γονείς με το βαρύ αυτιστικό, το αδελφάκι με τη λευχαιμία, το παιδί που δε θα γυρίσει ποτέ σπίτι του. Πάντα υπάρχει ένας λόγος να είσαι ανάλγητος. Εγώ δε ξέρω κανέναν. Στη δική μου οικογένεια δεν έτυχε να με μεγαλώσουν με μίσος για τον γείτονα, γιατί είναι τεμπέλης, γιατί είναι κάφρος, γιατί είναι βολεμένος δημόσιος υπάλληλος. Πάντα υπάρχει ένας λόγος να μισείς. Εγώ δε ξέρω κανέναν. Εγώ δεν ξέρω κανέναν σαν αυτούς τους ανθρώπους. Ξέρω πολλούς σαν εμένα. Ευτυχώς.

Προχθές, μια συμπαθητική νεαρή απ’ τη Βουλή των Εφήβων, ονόματι Μαρία Κοτίβα, μιλούσε στον ΑΝΤ1 με φράσεις όπως «Τα φάγαμε μαζί; Δεν το νομίζω!» -απορία που θεωρείται αυτονόητη και αντιπροσωπευτική του κοινού αισθήματος.

Αθελά της, ωστόσο, έδωσε ένα καλό παράδειγμα του τι συμβαίνει όταν πηγαίες αντιδράσεις στην επιθετικότητα των κυβερνώντων γλιστρούν σε κατωφέρειες εσφαλμένων διλημμάτων των οποίων η φαινομενική αμεσότητα κρύβει αλήθειες πολύ πιο κρίσιμες. Διότι το θέμα, αν θέλει κανείς να φανεί απολύτως λογικός, δεν είναι αν «τα φάγαμε μαζί» ή χωριστά αλλά η ευκολία με την οποία ο καταμερισμός των ευθυνών κατέληξε εθνικό αστείο.

ΓΙΑ ΝΑ το πούμε ωμά, ακόμη κι αν ένας λαός εθιστεί βαθμιαία σε κάτι που θα μπορούσε να εκληφθεί σαν εθισμός στη διαφθορά, τη φοροδιαφυγή και τα πονηρά πλεονεκτήματα του πελατειακού κράτους, και μολονότι επιτρέπεται κάλλιστα να τον φορτώσεις γι’ αυτό με ηθικές και ιστορικές ευθύνες, δεν μπορείς πάντως να του επιβάλλεις κυρώσεις σε νομικό ή θεσμικό επίπεδο -προφανώς δεν είναι δυνατόν να τιμωρήσεις έναν ολόκληρο λαό με φυλάκιση ή στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων. Μπορείς όμως να τιμωρήσεις μια διεφθαρμένη ελίτ, αφού αυτή είναι εξ υποθέσεως υπόλογη. Μπορείς να μέμφεσαι ηχηρά την κοινή γνώμη, όχι όμως και να την παραπέμψεις στο Ειδικό Δικαστήριο.

ΕΝ ΟΛΙΓΟΙΣ, ακόμη και η άρνηση έντιμων ανθρώπων να επωμιστούν τη συνενοχή, αν και καθ’ όλα δικαιολογημένη ως προς την αγανάκτηση που μεταφέρει, είναι εκτός θέματος. Αξίζει να υπογραμμίσει κανείς ότι, άπαξ και ειπώθηκε το περίφημο «μαζί τα φάγαμε», οι διαμαρτυρίες, απ’ όλες τις πλευρές, ισοδυναμούσαν με δηλώσεις αθωότητας και ουδείς σκέφτηκε να πει πως, αν όντως υπάρχει αλήθεια στη διεσταλμένη ερμηνεία της δήλωσης, αν όντως ευσταθεί ότι υπήρξε ευρεία συμμετοχή στη διαφθορά, δεν παύει να ισχύει ότι εκείνοι που θα τιμωρούνταν, εκείνοι που έπρεπε να τιμωρηθούν, ήταν εκείνοι που κυβέρνησαν και όχι τα εκατομμύρια των ατόμων που κυβερνήθηκαν. Αυτό ήταν η παγίδα στο απόφθεγμα του Πάγκαλου, το οποίο συνοδεύτηκε από μια τέτοια ουρανομήκη κατακραυγή ώστε το αληθινά επιλήψιμο σημείο του πέρασε απαρατήρητο.

ΤΩΡΑ ανακοινώνονται ξανά και ξανά αποφάσεις και μέτρα από το ίδιο εκείνο πολιτικό σκηνικό που έκανε την αναξιοπιστία μόδα. Ετσι, το ότι οι νόμοι που πλαισιώνουν την υπακοή στον μονόδρομο των αγορών είναι αφύσικα σκληροί, ωχριά εντέλει σε σχέση με το έλλειμμα νομιμοποίησης που παρουσιάζουν και θα παρουσιάζουν στη συνείδηση των ανθρώπων εφόσον δεν υπάρξει, συμβολικά έστω, κάτι που να θυμίζει την πολύκλαυστη κάθαρση.

1. Τι είναι το Moodle
Τα συστήματα λογισμικού που δίνουν τη δυνατότητα στον εκπαιδευτικό να επικοινωνεί με τους μαθητές του από απόσταση και σε μη πραγματικό χρόνο για την παροχή του εκπαιδευτικού υλικού που απαιτείται για τη διεξαγωγή του μαθήματος καλούνται πλατφόρμες ασύγχρονης εκπαίδευσης ή πλατφόρμες εικονικής εκμάθησης (Virtual Learning Environments). Οι περισσότερες από τις πλατφόρμες αυτές έχουν σαν στόχο, όχι απλώς την αναπαραγωγή της κλασσικής εκπαιδευτικής διαδικασίας σε περιβάλλον υπολογιστή, αλλά και την εκμετάλλευση της τεχνολογίας των υπολογιστών για την παροχή εξελιγμένων εργαλείων εκπαίδευσης σε εκπαιδευόμενους και εκπαιδευτές, κάτι που συνεπάγεται συνολικά την αναβάθμιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης.
Το Moodle είναι ένα σύστημα διαχείρισης μαθημάτων (Course Management System – CMS), ένα σύστημα διαχείρισης μάθησης Learning Management System (LMS) ή ένα σύστημα εικονικής μάθησης (Virtual Learning Environment – VLE), ή πιο απλά ένα πακέτο λογισμικού για τη διεξαγωγή ηλεκτρονικών μαθημάτων μέσω Διαδικτύου, που προσφέρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης. Δημιουργήθηκε το 1999 από τον Αυστραλό Martin Dougiamas ως τμήμα του PhD του. Το όνομα Moodle είναι το ακρώνυμο του Modular Object- Oriented Dynamic Learning Environment. Το Moodle παρέχεται δωρεάν ως λογισμικό ανοικτού κώδικα (κάτω από την GNU Public License) και μπορεί να τρέξει σε οποιοδήποτε σύστημα που υποστηρίζει PHP, ενώ έχει τη δυνατότητα να συνδυάζεται με πολλούς τύπους βάσεων δεδομένων (ιδιαίτερα MySQL).
(Οδηγός για το Σύστημα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Moodle: Σουλτάνα Κάργα, Msc.-Κατερίνα Κατσάνα, Msc.-Φωτεινή Τρίμμη, Msc)

2. Moodle και σχολική καινοτομία

Σχολείο και νέες τεχνολογίες
Η χρήση των τεχνολογιών της πληροφορίας και της επικοινωνίας στο σύγχρονο σχολείο δεν είναι θέμα επιλογής. Αν ήταν, θα μπορούσε ίσως κανείς να επιλέξει να μην τις χρησιμοποιήσει. Οι εξελίξεις όμως γύρω, προκαταλαμβάνουν τις επιλογές μας και το σχολείο δεν μπορεί πλέον να επιλέξει οποιουδήποτε είδους αναλφαβητισμό και να τον κάνει σημαία. Γιατί η αδυναμία χρήσης των ΤΠΕ από έναν μαθητή μας συνιστά ακριβώς αυτό: ψηφιακό αναλφαβητισμό.
Moodle
Το σχολείο, λοιπόν, οφείλει να μάθει στα παιδιά τα ψηφιακά γράμματα, όπως ακριβώς και τα άλλα· και οφείλει να τους τα μάθει καλά, ώστε, όχι μόνο να μην είναι τυπικά, αλλά κυρίως να μην είναι λειτουργικά αναλφάβητα. Γιατί όπως και στο παλιό καλό σχολείο ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν ήταν ο τυπικός αναλφαβητισμός, στον οποίο ο μαθητής δεν μπορεί να διαβάσει ή να γράψει, αλλά ο λειτουργικός, στον οποίο ο μαθητής, μη κατανοώντας αυτό που διαβάζει, αδυνατεί να επικοινωνήσει με τον γραπτό λόγο και να αναπτύξει την σκέψη του απλώνοντάς την στο λευκό χαρτί -κείμενο ολοκληρωμένο έτοιμο να μπει στο μικροσκόπιο της κριτικής και να εξελιχθεί- έτσι και στον ψηφιακό γραμματισμό ο μεγαλύτερος κίνδυνος δεν είναι μήπως τα παιδιά δεν μπορέσουν να μάθουν να χρησιμοποιούν έναν υπολογιστή ή ένα κινητό τηλέφωνο· ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να μην ξέρουν τι να κάνουν με αυτό.
Ξέρουμε σήμερα, πως ο λειτουργικός αναλφαβητισμός παράγεται (τουλάχιστον εν μέρει) από την μηχανιστική εκμάθησης της ανάγνωσης και της γραφής· μηχανιστική με την έννοια της απουσίας νοήματος στην διάρκεια της μαθητείας. Μ’ αυτό τον τρόπο και στον ψηφιακό εγγραμματισμό, αν δεν εξασφαλίσουμε την παρουσία νοήματος στην διάρκεια της εκπαίδευσης στις ΤΠΕ, θα οδηγηθούμε σε φαινόμενα ψηφιακού λειτουργικού αναλφαβητισμού. Φοβάμαι ότι το ελληνικό κράτος, στην περίπτωση της ενσωμάτωσης των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση, έκανε -για μια ακόμη φορά την χειρότερη δυνατή επιλογή. Αποφάσισε να αποτελέσουν οι ΤΠΕ ξεχωριστό μάθημα (λες και θα διδάξουμε προγραμματισμό στα παιδιά) και οι δάσκαλοι της πληροφορικής, αντί να είναι διαχειριστές εργαστηρίων και δομών και αρωγοί των υπολοίπων εκπαιδευτικών στην χρήση των υπολογιστών σε εργαστηριακά μαθήματα, να διδάσκουν ένα ξεχωριστό μάθημα. Τα παιδιά όμως είναι ψηφιακοί ιθαγενείς· ανήκουν σε μια γενιά που, απ’ την κούνια, πατάει κουμπάκια ξέροντας πως κάτι θα γίνει. Τα σημερινά παιδιά δεν έχουν ιδιαίτερη ανάγκη τυπικής διδασκαλίας της χρήσης των υπολογιστών. Έχουν όμως ανάγκη νοηματοδότησης αυτού που κάνουν. Ο καλύτερος τρόπος ενσωμάτωσης των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση θα ήταν η αναγνώριση του εργαλειακού τους χαρακτήρα, και όχι η αναγόρευσή τους σε παιδαγωγικό-διδακτικό στόχο. Δεν διδάσκουμε στα παιδιά την χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών: τα ενθαρρύνουμε να τους χρησιμοποιούν σαν εργαλεία στο μάθημά τους, βοηθώντας τα όπου έχουν κάποια τεχνική δυσκολία· με άλλους όρους: στην χρήση του υπολογιστή για την άσκηση στα μαθηματικά, δεσπόζουσα θέση έχουν τα μαθηματικά και όχι ο υπολογιστής.
Για να είναι κάτι τέτοιο εφικτό είναι απαραίτητα δύο πράγματα: δομές και περιεχόμενο. Δομές που να επιτρέπουν την χρήση του υπολογιστή στο σχολείο με άνεση γιατί, αν κάθε φορά που θέλει ένας εκπαιδευτικός να χρησιμοποιήσει υπολογιστές στο μάθημά του ξεκινά μια περιπέτεια, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται προς το μέσο και ο σκοπός μένει κενό γράμμα. Και περιεχόμενο που να εμπλουτίζει με σύγχρονο κείμενο και δυνατότητες(πολυμέσα, διάδραση, επικοινωνία με συμμαθητές, δικτύωση, tags, δυνατότητες άμεσης διόρθωσης και έκδοσης) το τυπικό πρόγραμμα ενός μαθήματος υπερβαίνοντας το αδιατάρακτο σχολικό τέλμα και την ακίνητη ζωή της εκπαίδευσης.
Πρέπει, λοιπόν, να ξεπεράσουμε γρήγορα το πρώτο στάδιο της εξασφάλισης των τεχνολογικών δομών στο σχολείο για να ασχοληθούμε σοβαρά με την δουλειά μας, που είναι η δημιουργία και η συλλογή περιεχομένου. Μόνον έτσι θα φτιάξουμε ένα περιβάλλον (πραγματικό και ψηφιακό) που να ευνοεί την μόρφωση των μαθητών μας.

Τι καινοτόμο υπάρχει στην χρήση του Moodle;
Το Moodle δεν βρίσκεται στην αιχμή της καινοτομίας στις τεχνολογίες της εκπαίδευσης (φτιαγμένο από τον Αυστραλό Martin Dougiamas, υπάρχει ήδη από το 1999, ενώ από το 2010 έχει πάνω από 50.000 εγγεγραμμένα sites με περισσότερους από 37 εκατομμύρια χρήστες). Παρ’ ότι όμως τεχνολογικός Μαθουσάλας, είναι μια μοναδική εκπαιδευτική πλατφόρμα, που συνεχώς εξελίσσεται και ενσωματώνει νέα χαρακτηριστικά.
Εδραζόμενο θεωρητικά στην κονστρουκτιβιστική (εποικοδομιστική) θεωρία της μάθησης, με τα εργαλεία που περιέχει προσανατολίζει την ενέργεια του μανθάνειν σε τέσσερις κύριους άξονες: (Α) Την ποικίλη προσέγγιση του εκπαιδευτικού υλικού μέσα από διαφορετικές γλώσσες επικοινωνίας (κείμενα, εικόνες πολυμέσα) και τον προσανατολισμό της διδασκαλίας στην δημιουργία περιεχομένου, (Β) Την ενεργή στάση του μαθητή απέναντι στο εκπαιδευτικό υλικό, την αυτοδιδασκαλία και τη μαθησιακή του αυτονόμηση, (Γ) Την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης και (Δ) Την ανάπτυξη της συνεργατικότητας και της ευελιξίας στην ανάληψη ποικίλων ρόλων στο πλαίσιο μιας ερευνητικής ομάδας.
Έτσι, η τάξη μετατρέπεται σε εργαστήριο και ο μαθητής, ασκούμενος στην επικοινωνία σε μια πληθώρα γλωσσών αποκτά ολοένα περισσότερες ικανότητες ερμηνείας και αναπαράστασης του κόσμου. Η γνώση που αποκτάται μ’ αυτό τον τρόπο δεν είναι στείρα πληροφορία, αλλά γεμάτη νόημα εμπειρία του κόσμου, ο οποίος βήμα-βήμα γίνεται
Διαχείριση χρηστών
ολοένα και πιο οικείος, πιο γνωστός. Εδώ, ανιχνεύεται η πρώτη καινοτόμος διάσταση της χρήσης του Moodle: η επιστημολογική διαφοροποίηση στην αναπαράσταση της γνώσης, η οποία παραδοσιακά περιορίζεται στην γραπτή κειμενική μορφή των σχολικών εγχειριδίων. Ο δάσκαλος, σαν εγγυητής της επάρκειας των εκπαιδευτικών πόρων, φροντίζει για την πολλαπλή -μέσω του Moodle- ανανέωση αυτής της αναπαράστασης αναδιατάσσοντας το υλικό και εμπλουτίζοντάς το με διαφορετικές γλώσσες. Οι μαθητές, από την μεριά τους, επεμβαίνουν στο εκπαιδευτικό υλικό και, δημιουργώντας νέο περιεχόμενο, το οικειοποιούνται, χτίζοντας σταδιακά την δική τους εικόνα του κόσμου, την προσωπική τους κοσμοαντίληψη.
Η δεύτερη καινοτομία είναι θεσμική: από κατασκευή του το Moodle επιβάλλει στους χρήστες την ανάληψη ρόλων στο πλαίσιο των μαθημάτων. Κάθε χρήστης αναλαμβάνει κάποιον ρόλο στα μαθήματα ή ενότητες που είναι εγγεγραμμένος. Οι ρόλοι -και μαζί τα προνόμια που τους συνοδεύουν- εναλλάσσονται στον βαθμό που ο μαθητής-χρήστης δημιουργώντας περιεχόμενο αναβαθμίζεται στο πλαίσιο του συστήματος. Αν το Moodle εισέλθει πετυχημένα στην τάξη, η εικονική ανάληψη διαφορετικών ρόλων συνοδεύεται από μια ανάλογη εναλλαγή ρόλων στην πραγματικότητα. Τοιουτοτρόπως, ο απλός εγγεγραμμένος μαθητής μπορεί να αναβαθμισθεί σε δημιουργό μαθήματος, ή υπεύθυνο για την διδασκαλία μιας ενότητας, ενώ ο δάσκαλος μπορεί να είναι διαχειριστής ή και μαθητής στο ίδιο αυτό μάθημα.
Η τρίτη καινοτομία αφορά την δικτύωση. Οι μαθητές και ο δάσκαλος χωρίζονται συγκυριακά σε ομάδες, ανταλλάσσουν μέσα από την πλατφόρμα μηνύματα, μοιράζονται πόρους, ή -ακόμη- συνδιαμορφώνουν περιεχόμενο μέσα από τα ενσωματωμένα wikis του Moodle. Στην συνέχεια, καλούν άλλες τάξεις του σχολείου τους (ή και άλλου σχολείου) να μοιραστούν την εργασία τους και να συμμετάσχουν στην έρευνά τους. Το σχολείο εκμεταλλεύεται αυτά τα δίκτυα για να έρθει σε επαφή με άλλα σχολεία και να συνεργασθεί μαζί τους.
[επεξεργασία] Πώς μπορεί η χρήση του Moodle να αλλάξει την πραγματικότητα της τάξης;
Η χρήση ενός μόνον εργαλείου δεν μπορεί να είναι πανάκεια. Δεν λύνονται ξαφνικά όλα τα προβλήματα μιας τάξης, επειδή ξεκινά μια δεδομένη στιγμή να χρησιμοποιεί το Moodle. Η χρήση του θα είναι αποτελεσματική μόνον εάν ενταχθεί σε μια γενικότερη αλλαγή νοοτροπίας, που δεν θα αντιμετωπίζει την μάθηση ποσοτικά -με την λογική της ύλης-, αλλά σαν δημιουργική ενέργεια του κάθε μαθητή ξεχωριστά, μα και της ομάδας στο σύνολό της.
Η επιταγή “μάθε πώς να μαθαίνεις” έχει νόημα μόνο σε μια τάξη-εργαστήριο.

3. Moodle και Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο

To Moodle μπορεί να ανέβει σε οποιονδήποτε εξυπηρετητή διαθέτει Php και MySQL. Το Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο υποστηρίζει και τις δύο τεχνολογίες, άρα μπορεί να φιλοξενήσει έναν ιστότοπο Moodle. Η διαδικασία δεν είναι και τόσο περίπλοκη αν ακολουθήσουμε βήμα προς βήμα όσα περιγράφονται στην συνέχεια.

Διαλέγουμε πακέτο
Οι τελευταίες εκδόσεις του Moodle (Moodle 2.0+) δεν υποστηρίζονται από το ΠΣΔ. Χρειαζόμαστε μια έκδοση 1.9 με προεγκατεστημένη την υποστήριξη για την ελληνική γλώσσα. Στο Δημοτικό Σχολείο Άδελε έχουμε επεξεργαστεί μια τέτοια έκδοση (Moodle 1.9.5). Μπορείτε να την κατεβάσετε από εδώ: [Moodle 1.9.5 με ελληνική υποστήριξη]

Αποσυμπίεση του πακέτου και προετοιμασία
Μόλις κατεβάσουμε το συμπιεσμένο πακέτο λογισμικού, το αποσυμπιέζουμε. Δημιουργείται ένας φάκελος με το όνομα “moodle”, ο οποίος έχει 9080 αντικείμενα και μέγεθος 63,4 Mb. Αυτόν τον φάκελο πρέπει να ανεβάσουμε στον ιστοχώρο μας στο ΠΣΔ.
Έχουμε δυο επιλογές: είτε να τον ανεβάσουμε σε έναν υποφάκελο, διατηρώντας στην αρχική σελίδα μας ένα index.html αρχείο που παραπέμπει στο Moodle, είτε να ανεβάσουμε το περιεχόμενο του φακέλου απ’ ευθείας στον ριζικό φάκελο του λογαριασμού μας (/). Στην πρώτη περίπτωση θα βγαίνουμε σε μια ιστοσελίδα στην οποία θα υπάρχει δεσμός για το Moodle ([δείτε παράδειγμα]) ενώ στην δεύτερη, πληκτρολογώντας την διεύθυνση του σχολείου θα βγαίνουμε κατευθείαν στο Moodle.
Αφού αποφασίσουμε ποια από τις δύο λύσεις θα ακολουθήσουμε, χρησιμοποιούμε έναν ftp client για να ανεβάσουμε τα πακέτα. Αν δουλεύουμε σε Linux, o Filezilla είναι μια εξαιρετική επιλογή. Αν δουλεύουμε σε Windows μπορούμε να εγκαταστήσουμε δωρεάν τον CuteFtp ή κάποιον ανάλογο.

Στοιχεία του ftp λογαριασμού μας
Για να εδραιώσουμε μια ftp σύνδεση πρέπει να γνωρίζουμε τα στοιχεία που θα χρησιμοποιήσουμε: κόμβος, θύρα επικοινωνίας, όνομα χρήστη, κωδικός πρόσβασης.

1.Κόμβος. Αν χρησιμοποιούμε τον ιστοχώρο του σχολείου ο κόμβος έχει το όνομα του σχολείου, τον τοπικό κόμβο του ΠΣΔ και το χαρακτηριστικό sch.gr.
Παράδειγμα̈́ 1: Το 2ο Δημοτικό Σχολείο Ρεθύμνου έχει σαν ftp κόμβο το: 2dim-rethymn.reth.sch.gr
όπου 2dim-rethymn είναι το όνομα του σχολείου, reth είναι ο τοπικός κόμβος και sch.gr παραπέμπει στο ΠΣΔ.
Παράδειγμα 2: Το Δημοτικό Σχολείο Σισών έχει τον κόμβο dim-sison.reth.sch.gr.
Αν χρησιμοποιούμε τον προσωπικό μας ιστοχώρο στο ΠΣΔ, ο κόμβος είναι πάντα users.sch.gr και η είσοδος στο κομμάτι του ιστοχώρου που μας αναλογεί ορίζεται από το όνομα χρήστη.

2. Θύρα επικοινωνίας. Η ανοιχτή για ftp συναλλαγή θύρα του υπολογιστή μας είναι από προεπιλογή η θύρα 21. Εκτός και αν έχουμε παρέμβει σε αυτή την ρύθμιση, 21 είναι και η επιλογή μας.

3. Όνομα χρήστη και κωδικός πρόσβασης. Τα ίδια με το όνομα χρήστη και κωδικό πρόσβασης του ηλεκτρονικού μας ταχυδρομείου στο ΠΣΔ.

Ανέβασμα
Αφού εδραιωθεί η ftp σύνδεση με τον ιστοχώρο μας, ανεβάζουμε όλα τα αρχεία και φακέλους του τοπικού φακέλου “moodle”, διατηρώντας την δομή τους όπως είναι στον υπολογιστή μας. Η μεταφορά αρχείων μπορεί να διαρκέσει περισσότερο και από δύο ακόμη ώρες, μια και η ταχύτητες ανεβάσματος των ADSL συνδέσεων είναι πάντοτε κατά πολύ μικρότερες από τις ταχύτητες ανεβάσματος (συνηθισμένη ταχύτητα ανεβάσματος για μια σύνδεση 2Mbs είναι περίπου 50-70 Kbs).

Δημιουργία βάσης δεδομένων και καταγραφή των στοιχείων λογαριασμού
Συνδεόμαστε στο Πανελλήνιο Σχολικό Δίκτυο με τα στοιχεία λογαριασμού της σχολικής μας μονάδας, ή με τα στοιχεία του προσωπικού μας λογαριασμού.
Αφού συνδεθούμε, διαλέγουμε τον δεσμό Mysch και στην συνέχεια μεταβαίνουμε στον Πίνακα Ελέγχου. Επιλέγουμε τον δεσμό Ρυθμίσεις Βάσης Δεδομένων MySQL και δημιουργούμε μια καινούργια βάση (επιλέγοντας προσθήκη), αφού πρώτα σημειώσουμε το όνομα χρήστη και τον κωδικό πρόσβασης για τις βάσεις δεδομένων (ο κωδικός διαφέρει από τον συνηθισμένο μας κωδικό), το όνομα της βάσης και τον Εξυπηρετητή (συνήθως userdb). Αυτά τα στοιχεία θα τα χρησιμοποιήσουμε στην εγκατάσταση του Μoodle.
Στη συνέχεια, επιστρέφουμε στον πίνακα ελέγχου και επιλέγουμε τον δεσμό “Ρυθμίσεις PhP Mailer”. Βεβαιωνόμαστε πως η κατάστασή του είναι ενεργή και σημειώνουμε σε ένα χαρτί τα στοιχεία που θα χρειαστούμε: Το όνομα Διακομιστή αλληλογραφίας (συνήθως websitemail), το Όνομα χρήστη, το email χρήστη και τον κωδικό αποστολής μηνυμάτων. Η επιτυχής καταχώρηση αυτών των στοιχείων κατά την εγκατάσταση του Moodle, θα επιτρέψει στην πλατφόρμα μας: 1. να προωθεί αυτόματα μηνύματα στα Emails των χρηστών και 2. να κάνει αυτόματες -βασισμένες στο Email- εγγραφές νέων μελών.

Εγκατάσταση του Moodle
Ανοίγουμε έναν φυλλομετρητή και συνδεόμαστε στην σελίδα που έχουμε φορτώσει τον φάκελο του Moodle. Παράδειγμα 1: Φτιάχνουμε την ιστοσελίδα του 23ου Δημοτικού Σχολείου Ρεθύμνου. Αν έχουμε φορτώσει τα περιεχόμενα του αποσυμπιεσμένου φακέλου “moodle” στον ριζικό κατάλογο (/), ανοίγουμε την σελίδα http://23dim-rethymn.reth.sch.gr. Παράδειγμα 2: Φτιάχνουμε την ιστοσελίδα του Δημοτικού Σχολείου Άδελε. Αν έχουμε φορτώσει τα περιεχόμενα του τοπικού φακέλου “moodle” στον απομακρυσμένο φάκελο /moodle, ανοίγουμε την σελίδα http://dim-adele.reth.sch.gr/moodle.
Μόλις ανοίξουμε την ιστοσελίδα παρουσιάζεται η αρχική σελίδα εγκατάστασης του Moodle. Επιλέγουμε τα ελληνικά σαν γλώσσα και επιλέγουμε “Επόμενο”. Στην επόμενη σελίδα, γίνεται έλεγχος των php ρυθμίσεων. Λογικά, θα πρέπει να περνάει όλους τους ελέγχους (ένδειξη “πέρασμα” σε πράσινο χρώμα). Επιλέγουμε “Επόμενο”. Στην σελίδα που ανοίγει ελέγχουμε αν είναι σωστή η διεύθυνση της ιστοσελίδας και αφήνουμε την τοποθεσία του φακέλου “ΠΗΛΕΑΣ” ως έχει. Ο φάκελος “ΠΗΛΕΑΣ” είναι ένας κρυφός φάκελος του συστήματος στον οποίο αποθηκεύονται αυτόματα τα αρχεία της πλατφόρμας. Θεωρητικά, θα πρέπει να είναι εντάξει, οπότε επιλέγουμε “Επόμενο” και πάμε στην σελίδα ρύθμισης της βάσης δεδομένων. Συμπληρώνουμε τα πεδία με τα στοιχεία τα οποία έχουμε σημειώσει στην προηγούμενη φάση και διαλέγουμε “Επόμενο”, για να περάσουμε στον έλεγχο διακομιστή. Αν οι ενδείξεις είναι ΟΚ σε πράσινο χρώμα, πατάμε “Επόμενο” ή “Συνέχεια” όσες φορές χρειαστεί, μέχρι να ολοκληρωθεί η εγκατάσταση.
Όταν η εγκατάσταση φάση στα στοιχεία του ιστότοπου, συμπληρώνουμε με προσοχή ό,τι μας ζητά και σημειώνουμε για μελλοντική χρήση το όνομα διαχειριστή και τον κωδικό πρόσβασης.

Πρώτες ρυθμίσεις
Έχοντας τελειώσει με την εγκατάσταση της πλατφόρμας, επιστρέφουμε στην αρχική της σελίδα πληκτρολογώντας την διεύθυνση. Θα βγούμε στο Moodle μας. Αν αυτό που βλέπουμε είναι λίγο απογοητευτικό, ας μην αποθαρρυνθούμε. Πρώτη μας δουλειά είναι να διαλέξουμε ένα θέμα γραφικών που να μας ικανοποιεί. Συνδεόμαστε με τους κωδικούς του διαχειριστή και βρίσκουμε κάτω αριστερά το Block “Διαχειριστής του Ιστοχώρου”. Εκεί επιλέγουμε “Εμφάνιση” και στην συνέχεια “Θέματα” και “Επιλογή θέματος”. Περιηγούμαστε την σελίδα που θα ανοίξει και επιλέγουμε το θέμα που μας αρέσει. Επιστρέφουμε στην αρχική σελίδα. Εν συνεχεία, πηγαλινουμε πάλι στο Block “Διαχειριστής του Ιστοχώρου” και επιλέγουμε τον δεσμό “Αρχική Σελίδα”. Κάνουμε κλικ στις “Ρυθμίσεις πρώτης σελίδας” και ελέγχουμε ή επεξεργαζόμαστε τα στοιχεία.
Στην περιοχή “Πλήρες όνομα ιστοχώρου” γράφουμε τον τίτλο του Σχολείου μας. Στο “Σύντομο όνομα του ιστοχώρου (πχ. μοναδική λέξη)” γράφουμε “Αρχική σελίδα”. Στην συνέχεια, γράφουμε μια σύντομη περιγραφή του ιστοχώρου μας (θα εμφανίζεται στην πρώτη σελίδα στο block “Περιγραφή του ιστοχώρου”.
Κατόπιν, επιλέγουμε τι θα βλέπουν οι χρήστες όταν μπαίνουν στην ιστοσελίδα και όταν συνδέονται σ’ αυτήν. Στον ιστότοπο του Δ.Σ. Άδελε έχουμε διαλέξει “Εμφάνιση μιας λίστας κατηγοριών” και “Εμφάνιση Ειδήσεων” και στις δύο περιπτώσεις.
Τσεκάρετε οπωσδήποτε το κουτάκι “Συμπεριλάβετε μια ενότητα θέματος”. Θα σας δώσει την δυνατότητα να φτιάξετε περιεχόμενο στην αρχική σελίδα όπως θα κάνατε σε οποιαδήποτε ιστοσελίδα.

Ρυθμίσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου
Ρυθμίζουμε, τώρα, το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, ώστε η ιστοσελίδα μας να μπορεί να εγγράφει αυτόματα χρήστες και να τους προωθεί αυτόματα μηνύματα. Πηγαίνουμε πάλι στο block “Διαχειριστής του ιστοχώρου” και επιλέγουμε “Διακομιστής” και στην συνέχεια “Διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου”. Βρίσκουμε τις σημειώσεις μας από το www.sch.gr που αφορούν το “Ρυθμίσεις PhP Mailer” και συμπληρώνουμε τα στοιχεία προσεκτικά. Γενικά οι ρυθμίσεις είναι: Κεντρικοί υπολογιστές SMTP: websitemail. Όνομα χρήστη SMTP: το όνομα χρήστη μας. Κωδικός πρόσβασης SMTP: ο κωδικός που υπήρχε στην σελίδα “Ρυθμίσεις PhP Mailer”. Όριο συνεδρίας SMTPsmtpmaxbulk: 10. Χαρακτήρες εισαγωγής γραμμής στο μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείουmailnewline: LF. Υποστήριξη ονόματοςsupportname: το όνομά μας (στα ελληνικά). Υποστήριξη μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείουsupportemail: η ηλ. διεύθυνσή μας.
Αποθηκεύουμε τις αλλαγές, επιστρέφουμε στην αρχική σελίδα, διαλέγουμε το block “Συμμετέχοντες” (συνήθως κάτω δεξιά) τσεκάρουμε το κουτί με το όνομά μας (σ’ αυτή την φάση είμαστε μάλλον μόνοι) και διαλέγουμε “Με τους επιλεγμένους χρήστες” και “αποστολή μηνύματος ηλ. ταχυδρομείου”. Ελέγχουμε το inbox του mail μας. Αν το μήνυμα έχει φτάσει, όλα είναι καλά. Αν όχι, ελέγχουμε πάλι τις ρυθμίσεις.

Ρυθμίσεις χρηστών
Ρυθμίζουμε τους χρήστες ώστε να μπορούν μόνοι τους αυτόματα να εγγραφούν στην ιστοσελίδα. Αν δεν κάνουμε αυτή την ενέργεια, θα πρέπει να εγγράφουμε εμείς χειρωνακτικά τους χρήστες μας. Πηγαίνουμε πάλι στο block “Διαχειριστής του ιστοχώρου” και επιλέγουμε “Χρήστες”, “Πιστοποίηση ταυτότητας” και “Email-based self-registration”. Στην σελίδα που θα ανοίξει επιλέγουμε Ναι στο “Enable reCAPTCHA element” και κλειδώνουμε όσα στοιχεία θέλουμε να μας παρέχει ο χρήστης κατά την εγγραφή του.
Αποθηκεύουμε τις αλλαγές, αποσυνδεόμαστε και κάνουμε σύνδεση σαν τρίτος χρήστης. Το σύστημα, αν όλα έχουν πάει καλά, θα δεχτεί την εγγραφή μας και θα μας στείλει ένα email επιβεβαίωσης.

Εδώ τελειώνουν οι βασικές ρυθμίσεις του Moodle μας. Αφιερώνουμε μια μέρα για να διαβάσουμε προσεκτικά τον (Οδηγό για το Σύστημα Ασύγχρονης Τηλεκπαίδευσης Moodle: Σουλτάνα Κάργα, Msc.-Κατερίνα Κατσάνα, Msc.-Φωτεινή Τρίμμη, Msc) και ξεκινάμε να προσθέτουμε περιεχόμενο στην ιστοσελίδα μας.