Σήμερα στηρίξαμε στον τοίχο μπαλόνια χωρίς κόλλα, κλωστή ή κολλητική ταινία. Σηκώσαμε με το στυλό μας μικρά κομματάκια χαρτιού χωρίς να τα αγγίξουμε. Πλησιάσαμε ένα μπαλόνι στο κεφάλι μας και σηκώσαμε τις τρίχες χωρίς να χρειαστεί να τις ακουμπήσουμε. Μάθαμε ότι όλα αυτά δεν έγιναν μαγικά αλλά στηρίζονται σε ένα φυσικό φαινόμενο που ονομάζεται στατικός ηλεκτρισμός:

  Τα υλικά σώματα αποτελούνται από άτομα. Κάθε φορά που υπάρχει ανισορροπία μεταξύ του αριθμού των θετικών και αρνητικών φορτίων σε ένα αντικείμενο, οδηγεί σε στατικό ηλεκτρισμό.

Το τρίψιμο ενός μπαλονιού στα ρούχα μας το κάνει να κολλάει λόγω στατικού ηλεκτρισμού. Κάθε φορά που τρίβονται αντικείμενα, ένα από αυτά χάνει ηλεκτρόνια και φορτίζεται θετικά, ενώ το άλλο μπορεί να αποκτήσει ηλεκτρόνια και να φορτίζεται αρνητικά. Τα αντίθετα φορτία ελκύουν το ένα το άλλο και αυτό το στατικό ηλεκτρισμό κάνει τα αντικείμενα να κολλάνε μεταξύ τους.

Όταν ένα μπαλόνι τρίβεται με τα μαλλιά σας, φορτίζεται. Τώρα καθώς φέρνουμε το μπαλόνι κοντά σε ένα ουδέτερο αντικείμενο όπως το χαρτί, τα ηλεκτρόνια στην επιλογή απομακρύνονται από το μπαλόνι, ενώ τα πρωτόνια έλκονται από αυτό. Έτσι, το αντικείμενο αναπτύσσει ένα ελαφρύ θετικό φορτίο και έλκεται από το αρνητικά φορτισμένο μπαλόνι, λόγω του οποίου το μπαλόνι κολλάει στο αντικείμενο.

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ!

ΘΕΡΜΑΙΝΟΝΤΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΝΤΑΣ ΤΑ ΑΕΡΙΑ

Σήμερα μάθαμε ότι και τα αέρια συστέλλονται και διαστέλλονται ανάλογα με τη θερμοκρασία!

Περάσαμε στο στόμιο ενός γυάλινου μπουκαλιού ένα μπαλόνι. Τοποθετήσαμε το μπουκάλι πρώτα σε ζεστό και μετά σε κρύο νερό. Παρατηρήσαμε ότι, όταν βουτήξαμε το μπουκάλι στο ζεστό νερό, ο αέρας που περιείχε μέσα έπαθε διαστολή και φούσκωσε το μπαλόνι. Όταν βουτήξαμε το μπουκάλι στο κρύο νερό, αμέσως το μπαλόνι μας ξεφούσκωσε, αφού ο αέρας που περιείχε μέσα έπαθε συστολή .

Μάθαμε ότι:

• Τα αέρια διαστέλλονται, όταν θερμαίνονται (ΔΙΑΣΤΟΛΗ).
• Τα αέρια συστέλλονται, όταν ψύχονται (ΣΥΣΤΟΛΗ).

ΘΕΡΜΑΙΝΟΝΤΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧΟΝΤΑΣ ΤΑ ΥΓΡΑ

Χρωματίσαμε με νερομπογιά νερό και γεμίσαμε  με αυτό μέχρι πάνω τρία μπουκάλια. Στερεώσαμε στα μπουκάλια με πλαστελίνη από ένα καλαμάκι. Τοποθετήσαμε τα μπουκάλια σε μεγάλο δοχείο που το είχαμε γεμίσει με ζεστό νερό. Τότε παρατηρήσαμε ότι η στάθμη του νερού στο καλαμάκι άρχισε να ανεβαίνει. Στη συνέχεια τοποθετήσαμε τα μπουκάλια σε μεγάλο δοχείο με κρύο νερό. Τότε παρατηρήσαμε ότι η στάθμη του νερού στο καλαμάκι άρχισε πάλι να κατεβαίνει.

Μάθαμε ότι:

• Τα υγρά διαστέλλονται, όταν θερμαίνονται (ΔΙΑΣΤΟΛΗ).
• Τα υγρά συστέλλονται, όταν ψύχονται (ΣΥΣΤΟΛΗ).

ΘΕΡΜΑΙΝOΝΤΑΣ ΚΑΙ ΨΥΧOΝΤΑΣ ΤΑ ΣΤΕΡΕΑ

Περάσαμε μία μεταλλική σφαίρα, η οποία κρεμόταν σε αλυσίδα, σε μια τρύπα. Η σφαίρα έμπαινε και έβγαινε στην τρύπα με ευκολία. Στη συνέχεια θερμάναμε τη σφαίρα σε καμινέτο. Δοκιμάσαμε να την περάσουμε από την τρύπα. Δεν περνούσε!!! Στη συνέχεια βουτήξαμε τη σφαίρα σε κρύο νερό. Δοκιμάσαμε και πάλι να την περάσουμε από την τρύπα. Περνούσε με ευκολία!

Μάθαμε ότι:

Τα στερεά σώματα διαστέλλονται, όταν θερμαίνονται (ΔΙΑΣΤΟΛΗ).

Τα στερεά σώματα συστέλλονται, όταν ψύχονται (ΣΥΣΤΟΛΗ).

Βάλαμε σε δοχείο νερό και προσθέσαμε παγάκια. Ανακατέψαμε καλά. Χρησιμοποιώντας το θερμόμετρο, μετρήσαμε τη θερμοκρασία του πάγου που λιώνει. Το θερμόμετρό μας έδειξε 0⁰ C.

Bράσαμε  νερό σε ένα δοχείο. Με ένα θερμόμετρο μετρήσαμε τη θερμοκρασία του νερού που βράζει. Το θερμόμετρό μας έδειξε 100 ⁰ C.

Μάθαμε ότι:

• Ο πάγος λιώνει σε συγκεκριμένη θερμοκρασία (0⁰ C).
• Διαπιστώσαμε ότι, όση ώρα ο πάγος λιώνει, η θερμοκρασία παραμένει σταθερή (0⁰ C). 
• Την αλλαγή φυσικής κατάστασης από στερεή σε υγρή την ονομάζουμε τήξη.
• Για να γίνει ένα σώμα από στερεό υγρό, πρέπει να απορροφήσει ενέργεια.
• Το νερό στερεοποιείται σε συγκεκριμένη θερμοκρασία (0⁰ C) .
• Διαπιστώσαμε ότι, όση ώρα το νερό στερεοποιείται, η θερμοκρασία παραμένει σταθερή (0⁰ C) .
• Την αλλαγή φυσικής κατάστασης από υγρή σε στερεή την ονομάζουμε πήξη. • Διαπιστώσαμε  ότι η θερμοκρασία πήξης ενός σώματος είναι ίση με τη θερμοκρασία τήξης του.

Ευχαριστούμε πολύ τις φοιτήτριες του Παιδαγωγικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, οι οποίες βοήθησαν στην πραγματοποίηση των συγκεκριμένων πειραμάτων.