22. Φιλικές σχέσεις και συγκρούσεις με τους Βούλγαρους και τους Ρώσους
Στις αρχές του 9ου αιώνα, οι Βούλγαροι άρχισαν να προσπαθούν να επεκταθούν στα βυζαντινά εδάφη, γεγονός που οδήγησε σε συγκρούσεις με το Βυζάντιο. Οι Βυζαντινοί κατάφεραν να τους απωθήσουν, αν και οι Βούλγαροι έφτασαν μέχρι την Κωνσταντινούπολη. Αργότερα, οι σχέσεις βελτιώθηκαν όταν ο βασιλιάς των Βουλγάρων Βόγορης (Μιχαήλ) βαφτίστηκε χριστιανός και ακολούθησε τον πολιτισμό του Βυζαντίου.
Ωστόσο, όταν ο βασιλιάς Συμεών ανέβηκε στον θρόνο, ξεκίνησαν νέοι πόλεμοι με το Βυζάντιο. Μετά την ήττα τους στον Σπερχειό ποταμό το 996 και τη μεγάλη ήττα το 1014, οι Βούλγαροι έπαψαν να είναι τόσο επικίνδυνοι για το Βυζάντιο.
Οι Ρώσοι, που αρχικά κατοικούσαν στη Βόρεια Ευρώπη και ίδρυσαν το κράτος των Ρως, αρχικά ήταν εχθρικοί με το Βυζάντιο. Το 860 μ.Χ. επιτέθηκαν στην Κωνσταντινούπολη, αλλά η επίθεση αποκρούστηκε. Αργότερα υπέγραψαν συνθήκες ειρήνης με το Βυζάντιο και βοήθησαν κατά των Βουλγάρων. Το 987, οι Ρώσοι εκχριστιανίστηκαν και έγιναν σύμμαχοι του Βυζαντίου για πολλά χρόνια, με αμοιβαία οφέλη.