30α. Η 4η σταυροφορία και η άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους

Στόχοι διδασκαλίας: Να γνωρίσουν οι μαθητές τους λόγους που οδήγησαν τους σταυροφόρους στην πολιορκία και την άλωση της Κωνσταντινούπολης, να κατανοήσουν και να κρίνουν τις ενέργειες των Φράγκων και τις συνέπειες της άλωσης και να γνωρίσουν τις προσπάθειες των ελληνικών κρατών για να διατηρηθούν ελεύθερα και να ανακτήσουν τη χαμένη Πόλη.

Οι Σταυροφορίες ήταν μια σειρά από στρατιωτικές εκστρατείες θρησκευτικού χαρακτήρα που ξεκίνησαν από τη Δυτική Ευρώπη με σκοπό την απελευθέρωση των Αγίων Τόπων από τους Μουσουλμάνους.

Η περίοδος των μεγάλων Σταυροφοριών διήρκεσε περίπου δύο αιώνες, από το 1095 έως το 1291.

Οι Κυριότερες Σταυροφορίες

Ακολουθεί ένας συνοπτικός πίνακας με τις σημαντικότερες περιόδους:

Σταυροφορία Χρονολογία Σημαντικά Γεγονότα
Α’ Σταυροφορία 1096 – 1099 Κατάληψη της Ιερουσαλήμ και ίδρυση των Λατινικών κρατών.
Β’ Σταυροφορία 1147 – 1149 Αποτυχία των Σταυροφόρων μετά την πτώση της Έδεσσας.
Γ’ Σταυροφορία 1189 – 1192 Η “Σταυροφορία των Βασιλέων” (Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος).
Δ’ Σταυροφορία 1202 – 1204 Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Λατίνους.
Ε’ – Η’ Σταυροφορία 1217 – 1272 Διάφορες εκστρατείες στην Αίγυπτο και την Τυνησία.


Λήψη αρχείου

Ερωτήσεις μαθήματος 

  1. Ποια πόλη κατέλαβαν οι Σελτζούκοι και τι πρόβλημα δημιούργησε αυτό στους Βυζαντινούς;
  2. Από ποιους ζήτησε βοήθεια ο Αλέξιος Α΄ ο Κομνηνός και για ποιον λόγο;
  3. Τι απάντησαν οι Δυτικοί στην πρόταση του Αλέξιου του Α;
  4. Ποιος ήταν ο πραγματικός λόγος που δέχτηκε ο πάπας της Ρώμης να βοηθήσει τους Βυζαντινούς;
  5. Τι έκαναν οι άρχοντες της Δύσης;
  6. Πώς ξεκίνησε η τέταρτη σταυροφορία και ποιο ήταν το αρχικό σχέδιο των σταυροφόρων;
  7. Πότε και γιατί άλλαξαν το αρχικό τους σχέδιο;
  8. Τι απάντησαν οι Βενετοί στην πρόταση του Αλέξιου Άγγελου;
  9. Ποιο ήταν το αποτέλεσμα της τέταρτης σταυροφορίας;

Joan Miró, του φανταστικού και του ονείρου

«Χρειάστηκε να γεράσω για να μάθω να ζωγραφίζω σαν παιδί.»

“Το να κερδίσεις την ελευθερία σημαίνει να κερδίσεις την απλότητα.”

Ο Zουάν Μιρό (στα καταλανικά αποδίδεται Zουάν ή Zοάν Μιρό, ενώ η εκδοχή Χουάν Μιρό είναι η ισπανική προφορά του ονόματος) (1893 – 1983) ήταν Ισπανός ζωγράφος και γλύπτης και θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους υπερρεαλιστές καλλιτέχνες του 20ού αιώνα. Οι υπερρεαλιστές επιδίωκαν τη διερεύνηση του ασυνειδήτου,την απελευθέρωση της φαντασίας με την απουσία κάθε ελέγχου από τη λογική. Γι’ αυτό και στη ζωγραφική οι υπερρεαλιστές ζωγράφοι παρουσιάζουν ονειρικές, φανταστικές εικόνες.

“Ο Χουάν Μιρό ήταν Ισπανός ζωγράφος. Όταν ήτανε μικρός ζωγράφιζε πολύ και στα 7 του πήγε σε μια σχολή ζωγραφικής. Όταν μεγάλωσε οι γονείς του δεν θέλανε να γίνει ζωγράφος και τον στείλανε να δουλέψει σαν υπάλληλος σε ένα κατάστημα. Εκείνος όμως από τη στενοχώρια του, αρρώστησε. Τότε οι γονείς του τον στείλανε στην εξοχή για να γίνει καλά και του υποσχέθηκαν να μην το εμποδίσουν να κάνει αυτό που θέλει. Πήγε στο Παρίσι και έγινε ζωγράφος ταξίδεψε πολύ και δημιούργησε πολλά έργα.”

Ο Μιρό, βαθιά συμβολικός, είχε ένα εντελώς δικό του ύφος. Το στυλ της τέχνης που ακολούθησε χαρακτηρίζεται από έντονα χρώματα σε συνδυασμό με απλοποιημένες φόρμες που θυμίζουν σχέδια μικρών παιδιών. Χρησιμοποιεί λαμπερά χρώματα και σχήματα για να δημιουργήσει περίεργα πλάσματα, παραμορφωμένες φιγούρες ζώων και διασκεδαστικά αντικείμενα που αιωρούνται ακανόνιστα στον χώρο.

xelidoniaimage 0742893 20250619 ob 20f88e catalogue graphismes miro

 

Piet Mondrian — Το κουτί με τα χρώματα

Ο Πιτ (Πίιτ) Μοντριάν (Piet Mondrian, 1872 –1944) ήταν Ολλανδός ζωγράφος, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της μοντέρνας τέχνης και συνιδρυτής του κινήματος του νεοπλαστικισμού (ή κίνημα De Stijl) μαζί με τον Theo van Doesburg. Θεωρείται από τους πιο επιδραστικούς ζωγράφους του 20ου αιώνα.

Είναι ιδιαίτερα γνωστός για τους αφηρημένους πίνακές του. Aποτελούνταν από ορθογώνια και τετράγωνα σχήματα: κόκκινα, μπλε, κίτρινα, μαύρα, άσπρα που διαχωρίζονται από κάθετες και οριζόντιες γραμμές διαφορετικού πάχους.

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ:

Η δασκάλα αφηγείται:

«Μια φορά κι έναν καιρό, μέσα σε ένα κουτί με χρώματα, το κόκκινο, το μπλε, το άσπρο και το κίτρινο μάλωναν ποιο είναι το πιο όμορφο. Ώσπου αποφάσισαν να συνεργαστούν και να φτιάξουν μαζί μια όμορφη πόλη!» (Δείξτε έναν πίνακα του Mondrian και να παρατηρήστε τα σχήματα και τα χρώματα.)

Κίτρινο, Μαύρο, Γκρι και Μπλε (1921)

Δραστηριότητα (15–20’)

  1. Δώσε σε κάθε παιδί λευκό χαρτόνι ή κόλλα Α4.

  2. Ζήτησέ τους να κολλήσουν μαύρες λωρίδες (από χαρτί ή αυτοκόλλητη ταινία) για να χωρίσουν το χαρτί σε τετράγωνα και ορθογώνια.

  3. Τα παιδιά βάφουν με τέμπερες ή μαρκαδόρους κάποια τετράγωνα με κόκκινο, μπλε και κίτρινο, αφήνοντας κάποια λευκά.

  4. (Προαιρετικά) Γράφουν στο πίσω μέρος:
     «Τα χρώματα έγιναν φίλοι!»

Matisse – Η μαγική διαδρομή

  • Η τέχνη σάς περιμένει να την εξερευνήσετε, ακολουθώντας τον Ματίς στη μαγική του διαδρομή.
Ματίς η μαγική διαδρομή
Συγγραφέας: Tim Hopgood
Εικονογράφηση: Sam Boughton
Εκδόσεις Βιβλιοσκοπιο, για παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας
Ένα μικροσκοπικό σαλιγκάρι μάς θυμίζει ότι η τέχνη είναι παντού γύρω μας και ομορφαίνει με μαγικό τρόπο τις διαδρομές της ζωής μας…
Ένα βιβλίο που δείχνει σε παιδιά και σε μεγάλους πως η ομορφιά είναι παντού γύρω μας, αρκεί να σταθούμε και να την παρατηρήσουμε! Ένα βιβλίο που λέει στα παιδιά να κάνουν αυτό που αγαπούν.
Ένα βιβλίο που λέει στα παιδιά να κάνουν αυτό που αγαπούν. Να μην ντρέπονται και να έχουν αυτοπεποίθηση.
Ο Henri Matisse, Γάλλος καλλιτέχνης, γνωστός για την παραγωγή πολύχρωμων έργων τέχνης δημιουργούσε έργα με την τεχνοτροπία της χαρτοκοπτικής και του κολάζ. Έβαφε τις κόλλες των χαρτιών του, στη συνέχεια τις έκοβε με μια τεχνική που ονόμασε ‘ζωγραφίζοντας με το ψαλίδι’ και δημιουργούσε συνθέσεις κολάζ.
Ένα από τα πιο διάσημα έργα του Matisse ονομάζεται The Snail (Το Σαλιγκάρι).  Το σαλιγκάρι είναι ένα κολάζ φτιαγμένο από κομμάτια ζωηρά βαμμένων χαρτιών που έχουν κοπεί και κολληθεί σε καμβά. 
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ:

«Το Σαλιγκάρι» του Matisse — Παραμύθι: Το σαλιγκαράκι και η φάλαινα (Julia Donaldson)

  • Ιδέα: Συζητούν για το ταξίδι του σαλιγκαριού και ζωγραφίζουν τη διαδρομή του με κολλάζ από πολύχρωμα χαρτιά (à la Matisse).

  • Έμφαση: φόρμα, χρώμα, ρυθμός.

  • Υλικά: χαρτόνια, ψαλίδι, κόλλα, γκοφρέ, μαρκαδόροι.

Η τελεία

“Η τελεία”, Peter H. Reynolds

Mια τελεία δε σημαίνει πάντα ένα τέλος. Μπορεί να σημαίνει και μια σπουδαία αρχή…

Mια πρωτότυπη και ευρηματική ιστορία για το ταλέντο και

τις ικανότητες που κρύβει μέσα του ο καθένας μας.

Ένα υπέροχο βιβλίο που ενθαρρύνει τα παιδιά να έχουν εμπιστοσύνη στις ικανότητές τους. Η τελεία, η απλή αυτή κουκκίδα μπορεί να είναι η αρχή να δημιουργήσεις, να αισθανθείς πως μπορεί να τα καταφέρεις, να πιστέψεις σε σένα. Μια ευρηματική ιστορία για το ταλέντο και τα χαρίσματα που κρύβει ο καθένας από εμάς.

 

Φτιάξτε τις δικές σας χρωματιστές τελείες.

teleia

 

Ανάγνωση αυτοτελών λογοτεχνικών έργων

Με την υπ΄αριθμ. 17/03-04-2025 Πράξη του Δ.Σ., το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής https://www.iep.edu.gr/logotechnika-erga/ εισηγείται το Πλαίσιο κατευθύνσεων και προτάσεων για την ανάγνωση αυτοτελών λογοτεχνικών έργων στο δημοτικό σχολείο για το σχολικό έτος 2024-2025.

Τα λογοτεχνικά βιβλία που έχουν επιλεγεί είναι τα εξής:

Τάξη                             Τίτλος                                                              Συγγραφέας

Α΄                    Ελληνική Μυθολογία

Β΄                    Ο μικρός πρίγκιπας                                          Αντουάν ντε Σεντ- Εξιπερί

Γ΄                     Παραμύθι χωρίς όνομα                                   Πηνελόπη Δέλτα

Δ΄                    Μέγας Αλέξανδρος                                           Νίκος Καζαντζάκης

Ε΄                     Μαύρη Καλλονή                                               Άννα Σιούελ

ΣΤ΄                   Ο γύρος του κόσμου σε ογδόντα ημέρες          Ιούλιος Βερν


Λήψη αρχείου

Τα βιβλία αυτά υπάρχουν αναρτημένα, σε μορφή pdf , στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη «Διαδραστικά Σχολικά Βιβλία»  ebooks.edu.gr

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ (Α΄Δημοτικού)

ΜΙΚΡΟΣ ΠΡΙΓΚΗΠΑΣ (Β΄Δημοτικού)

ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΧΩΡΙΣ ΟΝΟΜΑ (Γ΄Δημοτικού)

ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ (Δ΄Δημοτικού)

ΜΑΥΡΗ ΚΑΛΛΟΝΗ (Ε΄Δημοτικού)

Ο ΓΥΡΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΣΕ 80 ΗΜΕΡΕΣ (ΣΤ Δημοτικού)

Επίσης  είναι διαθέσιμα και για ακρόαση με τη μορφή audiobooks μέσω της εφαρμογής  eVivlio (Η εφαρμογή είναι διαθέσιμη για smartphones και tablets με Android 7+ και με iOS 13+)

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ


Λήψη αρχείου

ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΝΕΡΓΟΥ ΠΟΛΙΤΗ

Εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» 


Λήψη αρχείου

Η ειδική ψηφιακή πλατφόρμα του Ι.Ε.Π. στην οποία περιλαμβάνονται:

    1. το Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη»,
    2. ο οδηγός εκπαιδευτικού «Δράσεις Ενίσχυσης της Ενεργού Πολιτειότητας»,
    3. οι Δράσεις Ενίσχυσης της Ενεργού Πολιτειότητας,
    4. τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων και
    5. οι Σχολικές Ημέρες

ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Πρόγραμμα Σπουδών “Δράσεις Ενεργού Πολίτη” του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου:


Λήψη αρχείου

06/12/2024 | Εγκύκλιος: Εφαρμογή του Προγράμματος Σπουδών “Δράσεις Ενεργού Πολίτη” στο Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο


Λήψη αρχείου

08/12/2024 | Οδηγός Εκπαιδευτικού: “Δράσεις Ενεργού Πολίτη” στο Νηπιαγωγείο, το Δημοτικό, το Γυμνάσιο και το Λύκειο


Λήψη αρχείου

36. Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους

Η πόλις εάλω, ημέρα Τρίτη 29 Μαΐου 1453.

Η πολιορκία στενεύει και η αγωνία των πολιορκημένων μεγαλώνει. Ο Μωάμεθ κάνει νέες προτάσεις για παράδοση, αλλά η απάντηση των Βυζαντινών είναι αρνητική. Η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης θα διαρκέσει 54 μέρες. Οι Τούρκοι κάνουν τη μεγάλη επίθεση και η Πόλη πέφτει στα χέρια τους. 

Ερωτήσεις Κατανόησης

1) Πώς αντέδρασε ο Μωάμεθ στο πέρασμα των τεσσάρων καραβιών στον Κεράτιο και ποιες ήταν οι συνέπειες της κίνησης αυτής του Μωάμεθ;

2) Τι σήμαινε για τους Βυζαντινούς και τι για τους Τούρκους το πέρασμα των καραβιών στον Κεράτιο κόλπο;

3) Τι διάλεξε να κάνει αυτή την ώρα ο Μωάμεθ και ποια ήταν η απάντηση των Βυζαντινών;

4) Πότε και πώς ξεκίνησε η επίθεση; Πώς αντιμετωπίζουν την επίθεση οι πολιορκημένοι;

5) Πόσο κράτησε η επίθεση και ποιο φαινόταν να είναι το αποτέλεσμά της;

6) Ποιο γεγονός άλλαξε αυτά τα δεδομένα;

7) Γιατί οι αμυνόμενοι έχασαν το θάρρος τους όταν τραυματίστηκε ο Ιουστινιάνης και αποχώρησε από τη μάχη;

8) Ποια είδηση διαδόθηκε τότε και τους έκανε όλους να παγώσουν;

9) Τι έκανε εκείνη την ώρα ο αυτοκράτορας;

10) Πότε έπεσε οριστικά η Πόλη;

 

Παραδοσιακοί και θαυμαστοί θρύλοι, αναπτύχθηκαν γύρω από την άλωση της Πόλης, για να θρέψουν τις ελπίδες και το θάρρος του έθνους επί αιώνες.

https://www.youtube.com/watch?v=Ln1HR5e52Kc

34. Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος προσπαθεί να σώσει την Πρωτεύουσα

Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος γίνεται αυτοκράτορας στην Πόλη. Όλοι τον δέχονται με ανακούφιση και στηρίζουν τις ελπίδες τους σ’ αυτόν. Κι εκείνος κάνει ό,τι είναι δυνατό για τη διαφύλαξη και τη σωτηρία της.

  1. Ερωτήσεις Κατανόησης

1) Ποιος έγινε αυτοκράτορας του Βυζαντίου το 1448 και πώς έγινε δεκτός από το λαό;

2) Γιατί οι Βυζαντινοί επέλεξαν για αυτοκράτορα τον Κωνσταντίνο;

3) Ποιες ήταν οι πρώτες ενέργειες του Κωνσταντίνου όταν έφτασε στην Πόλη;

4) Ποια τα αποτελέσματα των ενεργειών του Κωνσταντίνου;

5) Ποιοι τον βοήθησαν και ποιοι όχι;

6) Ποιος ήταν ο νέος σουλτάνος των Τούρκων μετά το θάνατο του Μουράτ Β΄ και ποιο ήταν το όνειρό του;

33. Οι Οθωμανοί Τούρκοι κατακτούν βυζαντινά εδάφη

Ένας νέος εχθρός εμφανίζεται στα ανατολικά σύνορα του Βυζαντίου στα μέσα του 14ου αιώνα. Είναι οι Οθωμανοί Τούρκοι που πήραν την ονομασία τους από τον αρχηγό τους Οθμάν ή Οσμάν. Επεκτείνονται γρήγορα και δημιουργούν δικό τους κράτος στη Μικρά Ασία και τη Βαλκανική. Πολιορκούν την Κωνσταντινούπολη και θέλουν να την κάνουν πρωτεύουσά τους.

  1. Ερωτήσεις Κατανόησης

1) Ποιος εχθρός εμφανίστηκε στα μέσα του 14ου αι. στα σύνορα της βυζαντινής αυτοκρατορίας;

2) Τι έκαναν με τους πληθυσμούς που κατακτούσαν;

3) Τι κατάφεραν να πετύχουν με αρχηγό τους τον Μουράτ Α΄;

4) Τι πέτυχαν με αρχηγό τους το σουλτάνο Μουράτ Α’;

5) Τι προσπάθησαν να πετύχουν με αρχηγό το σουλτάνο Βαγιαζήτ;

6) Τι συνέβη στη μάχη της Άγκυρας το 1402 και γιατί είναι τόσο σημαντική για τους Βυζαντινούς;

7) Πώς κατάφερε να σωθεί η Κωνσταντινούπολη;

8) Η σύγκρουση Μογγόλων και Τούρκων έλυσε τα προβλήματα των Βυζαντινών;

9) Πότε απειλήθηκε ξανά η Πόλη;

10)Τι έκανε στη συνέχεια ο Μουράτ ο Β’;

11) Πού έφτασαν τα σύνορα του οθωμανικού κράτους;