Η ΚΥΡΑ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ

Το έθιμο της κυρά-Σαρακοστής είναι από τα παλιότερα έθιμα που σχετίζονται με τη γιορτή του Πάσχα, σήμερα όμως λίγο πολύ ξεχασμένο. Χρησίμευε πάντα ως ημερολόγιο για να μετράμε τις εβδομάδες από την Καθαρά Δευτέρα μέχρι τη Μεγάλη Εβδομάδα, καθώς η κυρά-Σαρακοστή έχει 7 πόδια, ένα για κάθε εβδομάδα της περιόδου της Σαρακοστής. Πρόκειται για ένα έθιμο που τείνει στις ημέρες μας να εκλείψει, ενώ παλαιότερα το συναντούσαμε σε όλο τον ελλαδικό χώρο με διάφορες παραλλαγές και χρησιμοποιούνταν ως ημερολόγιο που μετρούσε τις εβδομάδες της Μεγάλης Σαρακοστής.

Η κυρά-Σαρακοστή, στις περισσότερες περιοχές, ήταν μια χάρτινη ζωγραφιά, που απεικόνιζε μια γυναίκα, που έμοιαζε με καλόγρια, με 7 πόδιασταυρωμένα χέρια γιατί προσεύχεταιένα σταυρό γιατί πήγαινε στην εκκλησία και χωρίς στόμα γιατί νηστεύει. Στο τέλος κάθε εβδομάδας, αρχής γενομένης από το Σάββατο μετά την Καθαρά Δευτέρα, της έκοβαν ένα πόδι. Το τελευταίο το έκοβαν το Μεγάλο Σάββατο. Αυτό το κομμάτι χαρτί το δίπλωναν καλά και το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή καρύδι (περιοχή της Χίου), το οποίο τοποθετούσαν μαζί με άλλα. Όποιος το έβρισκε θεωρούνταν τυχερός και γουρλής. Σε κάποιες περιοχές, το έβδομο πόδι το τοποθετούσαν μες στο ψωμί της Ανάστασης και όποιος το έβρισκε του έφερνε γούρι.

Σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, η κυρά-Σαρακοστή φτιάχνεται από ζυμάρι με απλά υλικά και, κυρίως, πολύ αλάτι για να μη χαλάσει. Εξάλλου, δεν τρωγόταν, αφού χρησιμοποιούνταν ως ημερολόγιο. Αλλού πάλι, την έφτιαχναν από πανί και τη γέμιζαν με πούπουλα.

Στον Πόντο, η κυρά-Σαρακοστή ήταν μια πατάτα ή ένα κρεμμύδι που το κρεμούσαν απ’ το ταβάνι και πάνω του είχαν καρφωμένα επτά φτερά κότας, ώστε να αφαιρούν ένα φτερό κάθε εβδομάδα. Εδώ το έθιμο ονομαζόταν “Κουκουράς”, ο οποίος ήταν και ο φόβος των παιδιών!

Για το έθιμο της κυρα-Σαρακοστής έχουν γραφτεί οι παρακάτω στίχοι:

Την κυρά Σαρακοστή
που ‘ναι έθιμο παλιό
οι γιαγιάδες μας τη φτιάχναν’
με αλεύρι και νερό.

Για στολίδι της φορούσαν
στο κεφάλι ένα σταυρό
μα το στόμα της ξεχνούσαν
γιατί νήστευε καιρό.

Και τις μέρες τις μετρούσαν
με τα πόδια της τα επτά
κόβαν’ ένα τη βδομάδα
μέχρι να ‘ρθει η Πασχαλιά.

Στιχουργός: Πόλυ Βασιλάκη

Στο σχολείο μας μιλήσαμε για το έθιμο της κυρά- Σαρακοστής και φτιάξαμε κούκλες, μικρές και μεγάλες!
1
2Και, να θυμάστε να κόβετε τα ποδαράκια!

(Το άρθρο αντλήθηκε από την ιστοσελίδα “Σιφνέικο Φως enews”)

Οι Αλκυονίδες μέρες

Με αφορμή την αλλαγή του καιρού από το κρύο και το χιόνι στην καλοκαιρία των τελευταίων ημερών, συζητήσαμε για τις Αλκυονίδες ημέρες και τον μύθο τής Αλκυόνης.

Η Αλκυόνη ήταν κόρη του βασιλιά της Θεσσαλίας Αιόλου και σύζυγος του βασιλιά της Τραχίδας, Κύηκα. Ο Κύηκας και η Αλκυόνη παρομοίαζαν τους εαυτούς τους με θεούς, γεγονός που εξόργισε τον Δία,ο οποίος μεταμόρφωσε τον Κύηκα σε θαλασσοπούλι και την Αλκυόνη στο ομώνυμο θαλάσσιο πτηνό. Κατά μία άλλη εκδοχή,ο Κύηκα έχασε τη ζωή του σε τρικυμία.

Έτσι,η Αλκυόνη , πουλί πια,γεννούσε τα αυγά της κοντά σε ακτές, λίμνες και ποτάμια κατά τους χειμερινούς μήνες μα ο δυνατός αέρας και τα κύματα του χειμώνα παρέσυραν τους νεοσσούς που χάνονταν για πάντα! Ο Δίας κάποτε λυπήθηκε την Αλκυόνη που θρηνούσε την απώλεια των παιδιών της, και χάρισε μερικές μέρες καλοκαιρίας μέσα στον χειμώνα, για να μεγαλώσει με ασφάλεια τα πουλάκια της! Αυτές οι μέρες είναι οι Αλκυονίδες μέρες!!

Η Αλκυόνη είναι ένα πολύ όμορφο πουλί με ζωηρά χρώματα, μπλε ράχη, πορτοκαλί κοιλιά και μυτερό ράμφος για να βουτά στο νερό και να πιάνει μικρά ψαράκια!

 

!IMG db297b3cce2c5561c26c76115a96cb63 V

Χαρούμενα Κούλουμα με υγεία και κυρίως με προσοχή!

IMG 20230221 155019 12
Ένας σπουδαίος πίνακας έγινε αφορμή για συζήτηση και προβληματισμό!

Πετάμε τον χαρταετό μας με ασφάλεια, μακριά από τα ηλεκτροφόρα καλώδια, για να απολαμβάνουμε κάθε χρόνο τις Απόκριες!

Μια βόλτα στο κέντρο διάσωσης και περίθαλψης θαλάσσιας ζωής “ο Αρχέλων”

Ο Archelon είναι μια εξαφανισμένη θαλάσσια χελώνα από την Ύστερη Κρητιδική και είναι η μεγαλύτερη χελώνα που έχει καταγραφεί ποτέ, με το μεγαλύτερο δείγμα να έχει μέγεθος 4,6 μέτρα από το κεφάλι μέχρι την ουρά και 2,2–3,2 τόνους σε μάζα σώματος. Ωστόσο, αυτό το εξαφανισμένο θαλάσσιο είδος έδωσε το όνομά του στον σύλλογο για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας ΑΡΧΕΛΩΝ ο οποίος είναι ένα μη-κερδοσκοπικό σωματείο με σκοπό την προστασία των θαλάσσιων χελωνών και των βιοτόπων τους. Οι κύριες δράσεις του αφορούν τη συστηματική παρακολούθηση και έρευνα, τη διάσωση και περίθαλψη τραυματισμένων και άρρωστων χελωνών καθώς και την ευαισθητοποίηση του κοινού.

IMG 4a1acad7709fc528450e422cd050e016 V

Στο κέντρο διάσωσης το προσωπικό μας υποδέχτηκε με χαρά και μας μίλησε για τη ζωή της θαλάσσιας χελώνας! Μάθαμε πως όταν έρθει η ώρα να γεννήσει η χελώνα, αποθέτει τα αυγά της μέσα στην άμμο! Πόσα πολλά αυγά κάνει!

IMG 50281edeee1cf7d7f4d22fe5343ef2e7 V 1 IMG 95cdf621cab712f6aa02ea5526d4b189 V

IMG f29557092bdef9b8ffdcf5413796c2d9 V 1

Στο κέντρο διάσωσης είχαμε την ευκαιρία, επίσης, να δούμε χελώνες που δέχτηκαν τη φροντίδα του προσωπικού! Ήταν πολύ συγκινητικό!

IMG 085bc5acf535955ac086bc8f78ed58ba V
Όταν επιστρέψαμε στο σχολείο μας, συζητήσαμε για τους παράγοντες που απειλούν τη ζωή της χελώνας, από την ώρα που γεννιέται μέχρι την ενήλικη ζωή της. Τα νεογέννητα χελωνάκια κινδυνεύουν από τα αρπακτικά ζώα και πουλιά, από τα φώτα και τη μουσική νυχτερινών παραλιακών κέντρων που αποπροσανατολίζουν τα χελωνάκια και απομακρύνονται από τη θάλασσα, από τα οχήματα που κινούνται παράνομα στην παραλία, από τις ξαπλώστρες, από τα δίχτυα και τα αγκίστρια των ψαράδων.

IMG 5712808ec35bea9f52eff6ea42d1b553 V

Έπειτα, ζωγραφίσαμε ότι μας άρεσε από την εκδρομή στο κέντρο διάσωσης  Αρχέλων!

                       IMG 3695fbaf0f37f296876047a2db1e4a79 V IMG 051f850cdc857bf56ca7cdb2ce082f04 V

Τέλος, φτιάξαμε καταπληκτικές μολυβοθήκες, για να θυμόμαστε την εκδρομή στο κέντρο διάσωσης!

IMG 11b092f0475eb6c3763187d6d4957943 V