Αρχείο ημέρας 9 Νοεμβρίου 2025

«Απεφάσισαν να αφήσωσι τους Τούρκους να εισέλθουν, να πλημμυρήσουν την Μονήν και τότε εντός υπονόμου, κάτωθεν της εκκλησίας, να ανάψουν την μεγάλην πυράν, ήτις έμελλε να υψώση τας φλόγας της εις ύψος καταφανές υπό παντός του κόσμου. Έρχονται μανιώδεις και αφρίζοντες οι Τούρκοι εισχωρούν δια της μεγάλης θύρας ελευθέρως τρέμουν εις κάθε βήμα των. Η ησυχία τους προξενεί φρίκην, ο θάνατος κατοικεί εντός, και δια τούτο σιωπούν.» Εφημερίδα Αιών 2.3.1867

Τή νύκτα της 8ης προς την 9η Νοεμβρίου 1866, 700 γυναικόπαιδα, ηλικιωμένοι και Κρήτες μαχητές βρήκαν τον θάνατο ανατινάζοντας την πυριτιδαποθήκη της πολιορκούμενης από τους Τούρκους Μονής Αρκαδίου στο Ρέθυμνο. Η Επανάσταση που είχε κηρύξει ο χριστιανικός πληθυσμός του νησιού λίγους μήνες πριν έληξε το 1869 και υπήρξε μία από τις πλέον αιματηρές Επαναστάσεις της Κρήτης του 19ου αι.

Το ολοκαύτωμα της Μονής Αρκαδίου (8-9 Νοεμβρίου 1866) υπήρξε μια από τις ηρωικότερες στιγμές της Κρητικής ιστορίας, ο αντίκτυπος της οποίας είχε τεράστια απήχηση στην υπόλοιπη Ελλάδα, κινητοποίησε τα φιλελληνικά κινήματα στην Ευρώπη και άνοιξε το δρόμο για την απελευθέρωση του νησιού από την Οθωμανική κυριαρχία το 1898. Το Αρκάδι αναγνωρίστηκε ως παγκόσμιο σύμβολο ελευθερίας και χαρακτηρίστηκε από την UNESCO ως Ευρωπαϊκό Μνημείο Ελευθερίας.

Πηγές: Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, ΕΡΤ-Αρχείο