Συμβουλές προς τους γονείς παιδιών Γ Λυκείου
Καθώς τα παιδιά μας βαδίζουν προς μία ακόμη σημαντική εξέταση στη ζωή τους, αυτή των Πανελλαδικών Εξετάσεων, τα δυναμικά της οικογένειας μπορούν να επηρεάσουν σε κάποιο βαθμό τον τρόπο που θα βιώσει το παιδί μας την εμπειρία αυτή. Συχνά στην οικογένεια χρησιμοποιούμε α’ πληθυντικό «δίνουμε φέτος», «διαβάζουμε», «κάνουμε ησυχία», γεγονός το οποίο αντανακλά τον αντίκτυπο που έχει ως εξέταση σε όλα τα μέλη της οικογένειας. Η οικονομική επιβάρυνση που συνεπάγεται η πέραν του σχολείου φροντιστηριακή εκπαίδευση μπορεί να έχει περιορίσει την οικογένεια σε εξόδους, εκδρομές ή τρόπους εκτόνωσης με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Όλα αυτά μας κάνουν να υπερεπενδύουμε στη στιγμή αυτή της εξέτασης, να προβάλλουμε οποιαδήποτε χαρά μπορεί να περιμένουμε στην στιγμή του αποτελέσματος, χάνοντας μεγάλο μέρος από το εδώ και τώρα και δυστυχώς τα παιδιά μας αυτό το εισπράττουν. Αντιλαμβάνονται ότι λόγω αυτού γίνονται θυσίες και συμβιβασμοί στα άλλα μέλη της οικογένειας που συχνά μπορεί να τα βαραίνουν σα να τρέχουν σε μια κούρσα στην οποία έχουμε ποντάρει πολλά.
Παράλληλα, ως γονείς καλούμαστε να αναρωτηθούμε τι σηματοδοτεί αυτό το γεγονός για εμάς. Τι δικό μας ανακινείται, τι αγγίζεται από τις δικές μας εμπειρίες ως εφήβων λίγο πριν τις εξετάσεις. Δώσαμε ή όχι; Πώς τα πήγαμε; Πώς αισθανόμαστε με την πορεία μας την επαγγελματική ως τώρα και τι από αυτά μπορεί να προβάλλουμε ανεπεξέργαστο στα παιδιά μας; Πέρα από το κομμάτι επιλογής σπουδών, τι σημαίνει για μας ότι το παιδί μας πιθανόν να μείνει σε άλλη πόλη και να αυτονομηθεί; Πόσο έτοιμοι είμαστε γι’ αυτό, τι έχουμε κάνει με τους φόβους μας και τι σημαίνει το «σύνδρομο της άδειας φωλιάς» για μας και τους συζύγους μας, όταν για χρόνια έχουμε μάθει-και ειδικά τον τελευταίο χρόνο-να εστιάζουμε στην σχολική πορεία του παιδιού μας;
Κάποιες φορές τα παιδιά εκδηλώνουν συμπτώματα όπως κρίσεις άγχους, κρίσεις πανικού ή άλλα ψυχοσωματικά συμπτώματα που τα ακινητοποιούν και τα πηγαίνουν πίσω στη μελέτη. Εκεί μπορεί να δούμε ένα γονιό που ο ίδιος δυσκολεύεται να αποχωριστεί το παιδί του ή που δεν περνά καλά κατά τα άλλα στη ζωή του (επαγγελματική και συντροφική ζωή) οπότε το σύμπτωμα του παιδιού εξυπηρετεί αυτό ακριβώς, να μείνει πίσω καθώς τον/την έχει έγνοια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα παιδιά δεν κάνουν αυτά που τους λέμε να κάνουν-ειδικά οι έφηβοι-αλλά κάνουν ό,τι κάνουμε. Αυτό σημαίνει ότι αποτελούμε τα πρώτα πρότυπα συμπεριφοράς (είτε προς μίμηση είτε προς αποφυγή), η οικογένεια είναι ο πρώτος χώρος όπου τα παιδιά πειραματίζονται και δοκιμάζουν συμπεριφορές. Εδώ λοιπόν, ακόμη κι αν εμείς έχουμε σπουδάσει, έχουμε παλέψει για μια θέση εργασίας που κατέχουμε, αν παρόλ’ αυτά αυτό που αποπνέουμε είναι κατήφεια, μιζέρια, βαρεμάρα ή ανικανοποίητο από την καθημερινότητά μας, τότε δεν εμπνέουμε καθόλου τα παιδιά μας να προσπαθήσουν για κάτι. Αν κάθε μέρα οι ίδιοι βαρυγκωμούμε να πάμε στη δουλειά ή μετά από το ωράριό μας είμαστε χωρίς ενέργεια με ένα κινητό στο χέρι, δεν εμπνέουμε. Τα παιδιά μπορεί να σκεφτούν: Και γιατί να προσπαθήσω; Για να είμαι έτσι;
- Εστιάζουμε στην προσπάθεια και όχι στο αποτέλεσμα
- Δε συγκρίνουμε τα παιδιά μας με άλλα παιδιά, με μας, με τα αδέλφια τους, παρά μόνο με τον εαυτό τους και αν έχουν κάνει τα ίδια βήματα σε σχέση με το επίπεδό τους
- Προσπαθούμε να βρίσκουμε τρόπους να χαιρόμαστε (ακόμη και με λίγα χρήματα-πχ ένα περίπατο με ένα καφέ στο χέρι) προκειμένου να μην αποτελεί το αποτέλεσμα της εξέτασης τη μόνη χαρά που περιμένουμε για καιρό
- Φροντίζουμε τη συντροφική μας σχέση, γιατί σε αυτή θα επιστρέψουμε και αυτή θα κληθούμε να δούμε κατάματα μετά την αποχώρηση των παιδιών για σπουδές
- Φροντίζουμε να λέμε κάτι μες στη μέρα και πέρα από μαθήματα, φροντιστήρια, διαγωνίσματα με τα παιδιά μας
- Στις συζητήσεις μας με τα παιδιά σε σχέση με επιλογή σπουδών προσπαθούμε να θέτουμε plan b/c κλπ. Συζητάμε εναλλακτικές αν κάτι πάει στραβά και τι διορθωτικές κινήσεις θα μπορούσαν να γίνουν (πχ μια εξειδίκευση αργότερα, ένα μεταπτυχιακό που να με φέρει πιο κοντά σε αυτό που αρχικά ήθελα)
- Αντιμετωπίζουμε με θετική διάθεση και χωρίς καχυποψία τις εξόδους, τις δραστηριότητες (πχ χορός/γυμναστική/μουσική) των παιδιών μας, καθώς αυτά είναι τρόποι εκτόνωσης και τα συντρόφευαν ίσως για χρόνια έως τη Γ Λυκείου
- Καλούμε τα παιδιά μας να αντιμετωπίσουν τις Πανελλαδικές σαν άλλο ένα μεγάλο διαγώνισμα, όχι ως κάτι πολύ ξεχωριστό, με πολύ μεγάλη βαρύτητα, γιατί αυτό μπορεί να τα μπλοκάρει και να τα ακινητοποιήσει
- Προσπαθούμε να κρατούμε εμείς ένα ισορροπημένο πρόγραμμα ύπνου και διατροφής όσο γίνεται προκειμένου να επηρεάσει θετικά και τα παιδιά
- Ρωτάμε τα παιδιά τι θα τα βοηθούσε σε αυτή τη φάση (πχ να λείπουν πιο πολύ τα άλλα μέλη από το σπίτι). Κάποια παιδιά επιλέγουν να διαβάζουν μετά τα μεσάνυχτα γιατί τότε κοιμούνται όλοι, εις βάρος της υγείας και της διαύγειάς τους
Θυμόμαστε ότι ανεξάρτητα από τις σχολικές τους επιδόσεις, είναι τα παιδιά μας, με πολλαπλές άλλες ταυτότητες και χαρίσματα για τα οποία έχουμε να τα καμαρώσουμε και με πολλούς τρόπους να συνδεθούμε μαζί τους.
Η ψυχολόγος του σχολείου
Παπαδημητρίου Βασιλική


































