Η φράση αυτή αποτέλεσε τον πυρήνα μιας εξαιρετικά ενδιαφέρουσας συζήτησης ανάμεσα στους μαθητές της Ε΄τάξης του σχολείου μας και τον κ. Γιώργο Σαπουντζή, συνταχιούχο γεωπόνο, ο οποίος με πολύ μεγάλη προθυμία αποδέχτηκε την πρόσκλησή μας και επισκέφτηκε το σχολείο μας την Παρασκευή 5 Μαρτίου 2022.
Σκοπός αυτής της εκδήλωσης ήταν αφενός η ενημέρωση των μαθητών για τον σπουδαίο ρόλο των φυτών, και ιδιαίτερα των δέντρων, στη διαμόρφωση του φυσικού αλλά και του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος και αφετέρου η ευαισθητοποίησή τους πάνω σε ζητήματα όπως η περιποίηση των φυτών και η δεντροφύτευση.
Η δράση είχε ως αφετηρία μια εποικοδομητική συζήτηση κατά την οποία ο κ. Γιώργος μας έκανε σαφές πως ο σημαντικότερος ρόλος των φυτών είναι η δέσμευση της ηλιακής ενέργειας με τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης και η μεταβίβασή της στους υπόλοιπους «κρίκους» της τροφικής αλυσίδας, που είναι τα φυτοφάγα και τα σαρκοφάγα ζώα και φυσικά ο άνθρωπος. Η συζήτηση έγινε πιο ενδιαφέρουσα όταν ο κ. Γιώργος, χρησιμοποιώντας μικρές ιστορίες αλλά και τις προσωπικές του εμπειρίες, προσπάθησε να μεταδώσει στα παιδιά την αγάπη του και την αγωνία του για τη βιωσιμότητα του τοπικού οικοσυστήματος του Ωραιοκάστρου.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης οι μαθητές είχαν τη δυνατότητα να εκφράσουν τις απορίες και τους προβληματισμούς τους απευθύνοντας ερωτήματα στον κ. Γιώργο, όπως τα παρακάτω:
Ερώτηση: Ποια είναι η πιο σοβαρή αρρώστια που μπορεί να πάθει ένα δέντρο;
Απάντηση: Η πιο σοβαρή πάθηση είναι να σαπίσει η ρίζα του.
Ερώτηση: Μπορεί να χαλάσει το φυτό αν ρίξουμε πολύ φάρμακο;
Απάντηση: Ναι, μπορεί να χαλάσει. Χρειάζεται συγκεκριμένη ποσότητα, διαφορετική για κάθε είδος φυτού. Επίσης και η ποιότητα του φαρμάκου έχει σημασία.
Ερώτηση: Υπάρχουν φυτά που δε μεγαλώνουν στο χώμα;
Απάντηση: Ναι υπάρχουν. Είναι οι σύγχρονες καλλιέργειες της υδροπονίας, όπως λέγονται. Όμως το χώμα είναι καθοριστικής σημασίας για την εξέλιξη ενός φυτού. Επηρεάζει την ανάπτυξή του.
Ερώτηση: Υπάρχουν φυτά που μεγαλώνουν αποκλειστικά στο σκοτάδι;
Απάντηση: Κανένα φυτό δεν μπορεί να ζήσει στο σκοτάδι. Το φως είναι απαραίτητο για τη φωτοσύνθεση. «Είμαστε όλοι παιδιά του ήλιου!» Τα περισσότερα φυτά ζουν 5 με 6 μέρες χωρίς φως. Μετά πεθαίνουν…
Ερώτηση: Ποιο είναι το φυτό που ζει τα περισσότερα χρόνια;
Απάντηση: Η ελιά θεωρείται ότι ζει για πολλά χρόνια αλλά σε πολλές περιοχές υπάρχουν και πλατάνια υπεραιωνόβια.
Ερώτηση: Πώς καταλαβαίνουμε ότι ένα δέντρο είναι άρρωστο;
Απάντηση: Το δέντρο χάνει το φύλλωμά του, δεν αναπτύσσεται, κιτρινίζουν τα φύλλα του και βγάζουν στίγματα, δεν έχει ζωντάνια.
Ερώτηση: Πώς είμαστε σίγουροι ότι ένα δέντρο έχει ξεραθεί;
Απάντηση: Σπάμε ένα κλαδάκι του. Αν είναι πράσινο από μέσα και δυσκολευτούμε να το σπάσουμε, αυτό σημαίνει ότι το δέντρο είναι ακόμα ζωντανό. Αν ακουστεί ένα δυνατό «κρακ», αυτό σημαίνει ότι το δέντρο έχει ξεραθεί.
Ερώτηση: Τα δέντρα πώς αλλάζουν το χώμα τους;
Απάντηση: Μέσα στο χώμα υπάρχει ένα ολόκληρο εργαστήριο από μικροοργανισμούς και σκουλήκια, που βοηθούν στην ανανέωση του χώματος. Επίσης αυτή την εποχή υπάρχουν και πολλοί «εργάτες» στο δάσος: τα γνωστά μας αγριογούρουνα, που σκάβοντας το χώμα για να βρουν τροφή, βοηθούν στην ανανέωσή του.
Ερώτηση: Ποια δέντρα είναι καταλληλότερο να φυτεύουμε εδώ, στο Ωραιόκαστρο;
Απάντηση: Αν κοιτάξουμε γύρω μας θα δούμε ότι τα δέντρα που ευδοκιμούν είναι τα πεύκα, τα πουρνάρια και οι πικροδάφνες.
Ερώτηση: Είναι συνετό να φυτεύουμε πεύκα; Θυμόμαστε ότι το καλοκαίρι καταστράφηκαν πολλά στρέμματα πευκοδάσους από πυρκαγιές.
Απάντηση: Τα πεύκα δεν τα φυτεύουμε κοντά σε σπίτια γιατί, ιδιαίτερα το καλοκαίρι, τα κουκουνάρια λειτουργούν ως «χειροβομβίδες»: τα κουκουνάρια έχουν μέσα τους ρετσίνι, το οποίο είναι πολύ εύφλεκτο, και, όταν καίγονται, σκάνε. Αυτό συντελεί στην γρήγορη επέκταση της πυρκαγιάς.
Ερώτηση: Τα διάφορα υλικά που βάζουμε πάνω από το χώμα, όπως πετραδάκια ή φλοιούς από δέντρα, κάνουν καλό στα φυτά;
Απάντηση: Οτιδήποτε είναι από φυσικό υλικό βοηθάει το φυτό γιατί προστατεύει τη ρίζα του και συγκρατεί το χώμα.
Ερώτηση: Ποια είναι η καλύτερη εποχή για να φυτέψεις ένα δέντρο;
Απάντηση: Η καλύτερη εποχή είναι ο χειμώνας, διότι την εποχή αυτή υπάρχουν περισσότερες βροχοπτώσεις, γεγονός που βοηθάει τα δέντρα να μεγαλώσουν και να απλώσουν τις ρίζες τους ευκολότερα. Επίσης θεωρείται η εποχή που τα δέντρα «κοιμούνται». Έτσι δεν επηρεάζονται από την αλλαγή περιβάλλοντος.
Ερώτηση: Κινδυνεύουν τα σπίτια που έχουν γύρω τους ψηλά δέντρα;
Απάντηση: Αν το δέντρο έχει γερές ρίζες, δεν υπάρχει κίνδυνος να πέσει, διότι οι ρίζες θα το συγκρατήσουν από τον αέρα. Γι’ αυτό, όταν υπάρχει γέρικο και αδύναμο δέντρο κοντά στο σπίτι μας, πρέπει, με την άδεια του δασαρχείου, να το κόβουμε προληπτικά, για να μην προκληθεί κάποιο ατύχημα.
Η δράση ολοκληρώθηκε με τους μαθητές της Ε΄τάξης να μεταφυτεύουν φυτά σε γλαστράκια καθώς και με το φύτεμα δύο πεύκων στην αυλή του σχολείου μας με την εποπτεία φυσικά του καλεσμένου μας !
Εντυπώσεις από τη δράση:
«Πολύ διδακτικές οι ιστορίες του κ. Γιώργου!»
«Οι απαντήσεις ήταν πολύ όμορφες και ξεκάθαρες!»
«Μας απαντούσε με πολλή ευγένεια!»
«Έμαθα πράγματα χρήσιμα, που δεν τα γνώριζα, όπως πώς να φυτεύω φυτά και δέντρα, πώς τρέφονται τα φυτά, πώς καταλαβαίνουμε ότι είναι άρρωστα.»
«Μου άρεσε που φυτέψαμε όλοι μαζί λουλούδια!»
«Εντυπωσιάστηκα όταν έμαθα ότι τα δέντρα αλλάζουν μόνα τους το χώμα τους!»
«Όλα αυτά που μας είπε ο κ. Γιώργος με εντυπωσίασαν και με έκαναν να ψάξω και για άλλα περισσότερα στο διαδίκτυο.»
