Η Ολυμπιακή Ιδέα (παρουσίαση)

Παρουσίαση για τον ρατσισμό

Το τσιγάρο βλάπτει σοβαρά την υγεία!

Ρατσισμός – Διαφορετικότητα – Σχολική βία (παρουσίαση)

Λέμε… “Όχι στη σχολική βία!” (Αφίσες)

Τα συνηθισμένα λάθη των γονιών

Οι περισσότεροι γονείς αγνοούν τις ιδιαιτερότητες της παιδικής ψυχής και κάτω από την πίεση του άγχους που τραυματίζει την καθημερινότητά τους συμπεριφέρονται με τρόπους που δεν βοηθούν την ομαλή, ψυχολογική ανάπτυξη του παιδιού.

Πάρ’ το μέσα δεν αντέχω άλλο.

Το παιδί δεν έχει τη δυνατότητα να μπει στη θέση σου, να νοιώσει τα αισθήματά σου και να σε καταλάβει. Περιμένει από εσένα να ικανοποιήσεις τις δικές του ανάγκες. Αν είσαι κουρασμένος, εξαντλημένος ή νευριασμένος το παιδί δεν μπορεί να σε βοηθήσει. Προσπάθησε να οργανώσεις με τέτοιο τρόπο τις δουλειές σου ώστε να έχεις το χρόνο και τη διάθεση να παίξεις μαζί του. Αφιέρωσέ του ποιοτικό χρόνο. Δείχνε του αγάπη, άγγιζέ το, παίξε μαζί του. Αν δεν κουραστείς βοηθώντας το να παίξει δημιουργικά θα εκνευριστείς από την φασαρία και την αταξία του. Η αδιαφορία όπως και η υπερπροστασία των μεγάλων ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό για τις αταξίες και την επιθετική συμπεριφορά των παιδιών.

Δε με νοιάζει τι κάνουν τα άλλα παιδάκια, εσύ θα είσαι στην αγκαλίτσα μου.

Άστο να ζήσει, να είναι ο εαυτός του, να πειραματιστεί. Όταν βγάλεις το παιδί βόλτα σε ένα χώρο για παιχνίδι επέτρεψέ του να κινηθεί ελεύθερα και να αυτενεργήσει. Αν δεν κινδυνέψει δεν θα μάθει. Εξήγησε στο παιδί ότι είναι καλό να απομακρύνεται από κοντά σου και ότι είναι αναπόφευκτο να πέφτει ή να χτυπά ή να συγκρούεται με τα άλλα παιδάκια. Πρόσεχε το από απόσταση και μην επεμβαίνεις συνέχεια για να το προστατεύεις από τους επικείμενους κινδύνους. Το παιδί που αναγκαστικά κάθεται ήσυχα δεν ωφελείται και δεν ωριμάζει. Παρότρυνέ το να ασχολείται όσο περισσότερο γίνεται με δημιουργικές δραστηριότητες.

Δεν πειράζει, άφησέ το να το χαλάσει.

Το παιδί χρειάζεται σταθερά όρια. Όπως του βάζεις όρια για να διαφυλάξεις τη σωματική του ακεραιότητα το παιδί χρειάζεται όρια στη συμπεριφορά για να μπορέσει να προσαρμοσθεί στην κοινωνική ζωή. Αν δεν μάθει να συντονίζεται στις απαιτήσεις του περιβάλλοντος θα έχει πάντοτε στη μετέπειτα ζωή του δυσκολίες προσαρμογής. Χρειάζεται σταθερότητα στα όρια αρκεί η επιβολή των κανόνων να μη φθείρει τη σχέση αγάπης μέσα από συνεχείς συγκρούσεις.

Μου έτυχε δουλειά, ρε παιδάκι μου, δε μπορώ.

Να είσαι συνεπής με τις υποσχέσεις σου. Το παιδί έχει μεγάλη ανάγκη να διαπιστώνει ότι υπάρχει μια τάξη στο περιβάλλον του και ότι μπορεί να εμπιστεύεται τους άλλους. Αν δεν τηρείς το λόγο σου το παιδί ζει σε ένα άτακτο περιβάλλον που δεν μπορεί να εμπιστευτεί. Δημιουργούνται μέσα του αισθήματα ανασφάλειας και επιπλέον μαθαίνει να είναι το ίδιο ανεύθυνο.

Γιαννάκη, ο μπαμπάς με απατάει με τη Νονά.

Μην φορτώνεις το παιδί με τα δικά σου προβλήματα. Το παιδί δεν είναι φίλος σου, παρά το ότι είναι σημαντικό να έχεις φιλικές σχέσεις μαζί του. Το παιδί δεν ωφελείται με το να μαθαίνει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζεις στις διαπροσωπικές σου σχέσεις και τις επαγγελματικές σου δραστηριότητες. Το κριτήριο για το αν είναι σωστό να πεις κάτι στο παιδί δεν είναι το να ξελαφρώσεις εξωτερικεύοντας αυτό που συμβαίνει μέσα σου, αλλά το να ωφεληθεί το παιδί από την επικοινωνία σας.

Όχι έτσι ρε βλάκα…κοίτα πως το κάνει το κοριτσάκι.

Μη ξεχνάς ότι δεν θα σου άρεσε να συγκρίνουν τις επιδόσεις σου με τις επιδόσεις των άλλων και μάλιστα για να σου υπογραμμίσουν ότι δεν τα καταφέρνεις όσο οι άλλοι. Το παιδί δεν θα βελτιώσει τη συμπεριφορά του μέσα από την σύγκριση, απλά θα μειώσει την εμπιστοσύνη που έχει στον εαυτό του. Μη ξεχνάς ότι κάθε άνθρωπος έχει τα δικά του χαρίσματα και αξιοποιεί τις δυνατότητές του στο βαθμό που μπορεί. Αντί να συγκρίνω το παιδί μου με άλλα παιδιά είναι προτιμότερο να ενισχύω κάθε φορά αυτό που μπορεί να πετύχει. Στηρίζω τις προσπάθειες του παιδιού χωρίς να περιμένω να ικανοποιήσει τις προσδοκίες μου.

Μου τη δίνει να το βγάζω βόλτα.

Φρόντισε να παίζει πολύ κάθε μέρα. Δώσε ραντεβού με γονείς που έχουν παιδιά στην ίδια ηλικία με το δικό σου ώστε να συναντηθείτε για να παίξουν. Μην τρέχεις συνεχώς πίσω από το παιδί για να το προσέχεις. Η υπερπροστατευτική σου διάθεση σε κουράζει περισσότερο από τις αταξίες του παιδιού. Πήγαινε το παιδί να παίξει σε χώρους που του παρέχουν κάποια στοιχειώδη ασφάλεια και είναι ειδικά διαμορφωμένοι για παιχνίδι. Αν πας με το παιδί σε κάποιο χώρο που αρέσει μόνο σ’ εσένα το πιθανότερο είναι να περάσεις άσχημα. Αν το παιδί δεν μπορέσει να βρει κάποια ενδιαφέρουσα απασχόληση θα σε βασανίσει με τη γκρίνια και τις αταξίες του.

Ρίξ’ του για να μάθει.

Το ξύλο δεν βγήκε από τον παράδεισο. Το ξύλο εκφράζει τη δική μας κόλαση. Συνήθως δεν χτυπάμε για να παιδαγωγήσουμε αλλά για να εκφράσουμε την αναστάτωση και το θυμό μας. Κανείς δεν γίνεται καλύτερος με τη βία. Το ξύλο δεν εμπνέει σεβασμό αλλά φόβο. Ακόμη και όταν είναι αποτελεσματικό έχει πολλές παρενέργειες. Τραυματίζει την αυτοπεποίθηση, διαταράσσει τις προσωπικές σχέσεις, διδάσκει τη βία και όχι τον αυτοέλεγχο. Όταν χτυπήσεις το παιδί προσπάθησε να αποδεχτείς ειρηνικά το λάθος σου. Συγχώρεσε τον εαυτό σου και προσπάθησε να βρεις τρόπους εκφόρτισης και χαλάρωσης. Αν σου έχει γίνει συνήθεια να χτυπάς το παιδί σου και νοιώθεις να μην ελέγχεις τα νεύρα σου αυτό σημαίνει ότι πρέπει να γίνουν βαθύτερες αλλαγές στις συνθήκες διαβίωσής σου.

Δεν είμαι σωστή μάνα (πατέρας).

Πως είναι δυνατόν να φέρομαι με τόσο άσχημο τρόπο στο παιδί μου ενώ το αγαπώ τόσο πολύ; Αν συμπεριφέρεσαι με άσχημο τρόπο στο παιδί και δεν μπορείς να συγκρατήσεις τα νεύρα σου. Αν του μιλάς άσχημα, είσαι συνεχώς εκνευρισμένος και έχεις βίαιες εκρήξεις θυμού μη προσπαθείς να αλλάξεις με το ζόρι τη συμπεριφορά σου. Η προσπάθειες σου να συγκρατηθείς θα αποτύχουν και νοιώσεις περισσότερες ενοχές. Για να μην θυμώνεις πρέπει να μπορείς να διαμορφώσεις μια πιο όμορφη καθημερινότητα. Αντί να κατηγορείς τον εαυτό σου χρειάζεται να προσπαθήσεις να αλλάξεις τον τρόπο της ζωής σου. Ίσως χρειάζεται να ξεκουράζεσαι περισσότερο, να βρεις ελεύθερο χρόνο, να βελτιώσεις την επικοινωνία με τον (την) σύζυγο ή να αναζητήσεις νόημα ζωής σε δημιουργικές δραστηριότητες έξω από το σπίτι. Οι ατομικές μας προσπάθειες δεν μπορούν να φέρουν αποτέλεσμα κάτω από δυσβάσταχτες συνθήκες. Όταν δεν είμαστε ευχαριστημένοι από τη ζωή μας είναι δύσκολο να εφαρμόζουμε τους σωστούς κανόνες της παιδαγωγικής που θα θέλαμε.

Βάλτου πιπέρι στο στόμα.

Το παιδί βρίζει για να προκαλέσει το ενδιαφέρον σου ή γιατί έμαθε να εκφράζει με άσχημες λέξεις τα αρνητικά του αισθήματα. Προσπάθησε να διατηρήσεις την ψυχραιμία σου. Αν κάποτε γέλασες με τη βρισιά που είπε τώρα δεν ωφελεί να θυμώνεις. Μάθε του να χρησιμοποιεί εναλλακτικές λέξεις με ουδέτερο φορτίο ως βρισιές. (π.χ. το λαγό σου, πίσω Κίτσο). Οι βρισιές δεν βλάπτουν τόσο το παιδί όσο οι συνεχείς και έντονες επιπλήξεις.

Όλο ψέματα λες.

Όταν είναι πολύ μικρό δεν λέει ψέματα με τον τρόπο που το κάνει κάποιος μεγάλος απλά καλλιεργεί τη φαντασία του. Το μικρό παιδί δεν έχει την πρόθεση να αποκρύψει την αλήθεια για να εξαπατήσει τους άλλους. Απλά δυσκολεύεται ακόμη να διαχωρίσει το φανταστικό από το πραγματικό. Έτσι συχνά δεν λέει τα πράγματα έτσι όπως είναι αλλά έτσι όπως θα ήθελε να είναι ή όπως θα φοβόταν ότι θα μπορούσε να είναι. Εξήγησέ του ευγενικά ότι όταν λέει “ψέματα” οι άλλοι δεν θα το πιστεύουν ακόμη και όταν λέει αλήθεια και δεν θα το εμπιστεύονται. Επιβράβευσέ το όταν λέει την αλήθεια και μην δίνεις προσοχή και ενδιαφέρον στα ψέματα.

Φύγε θα το χαλάσεις. Άσε να το φτιάξω εγώ.

Μη ζητάς από το παιδί να κάνει τα πράγματα όπως εσύ. Χρειάζονται πολλές δοκιμές και πολλά λάθη για να μάθει το παιδί να κάνει κάτι σωστά. Επιβράβευσε την προσπάθεια του παιδιού ακόμα και όταν αποτυγχάνει. Απόφευγε να του λες μη, σταμάτα, όχι, δεν μπορείς, δεν ξέρεις. Ενίσχυσε τις πρωτοβουλίες του. Είναι προτιμότερο να κάνει κάτι με λάθος τρόπο παρά να μην τολμά να δοκιμάσει τις ικανότητές του. Ενώ είναι πιο εύκολο και πιο ασφαλές να κάνεις κάτι από μόνο σου είναι προτιμότερο να ζητήσεις από το παιδί να σε βοηθήσει για να μπορέσεις να το ενισχύσεις.

Δεν είναι καταπληκτικό το καινούργιο μας μωράκι;

Ένα νέο μωρό στην οικογένεια είναι πάντα μια απειλή για το μεγαλύτερο παιδί, διότι το εκθρονίζει και γίνεται αυτό το κέντρο της προσοχής των μεγάλων. Σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης έχουμε όλο τον απαραίτητο χρόνο για να καλλιεργήσουμε στο μεγαλύτερο παιδ αισθήματα αγάπης και συμπάθειας για το μωρό που πρόκειται να γεννηθεί. Μετά τη γέννηση του μωρού είναι καλύτερα να αποφεύγουμε τα πολλά καλά λόγια για το μικρό μπροστά στο μεγάλο. Είναι σημαντικό να υπογραμμίζουμε συχνά την αγάπη και την εκτίμησή μας στο μεγαλύτερο παιδί και να το παροτρύνουμε ευγενικά να συμβάλλει ενεργά στην φροντίδα του μωρού. Τέλος θα μας βοηθήσει να έχουμε πάντοτε υπόψη μας ότι το μεγαλύτερο παιδί είναι μεν μεγαλύτερο αλλά δεν προϋποθέτει την ωριμότητα του ενήλικα, συνεπώς δεν έχει αυτό την ευθύνη για κάθε σύγκρουση ή αταξία που αφορά και στα δύο παιδιά.

Σταμάτα να χτυπιέσαι.

Μην το αφήνεις να χτυπιέται δείχνοντας αδιαφορία. Μην το δέρνεις. Μην του κάνεις το χατίρι. Μη ζητάς τη λύση μέσα από επίμονο διάλογο. Μείνε ήρεμος, πάρε το αγκαλιά, πήγαινε το σε ένα ήσυχο μέρος και με αγάπη εξήγησέ του ότι μόλις νιώσει καλύτερα μπορεί να σηκωθεί. Προσπάθησε να καταλάβεις τι έγινε. Εξήγησέ του αργότερα ότι αυτός δεν ήταν ο καλύτερος τρόπος για να διαμαρτύρεται και πως αν επαναληφθεί θα έχει συνέπειες.

Που έχεις το μυαλό σου;

Το παιδί δεν μπορεί να είναι προσεκτικό όποτε εμείς θέλουμε και στο βαθμό που το θέλουμε. Όταν το αναγκάζουμε να κάνει πράγματα που δεν το ενδιαφέρουν είναι φυσικό να μη προσέχει και να αφαιρείται. Συχνά αυτό που είναι σημαντικό για το παιδί είναι ασήμαντο για τους μεγάλους και αυτό που είναι σημαντικό για τους μεγάλους είναι ασήμαντο για το παιδί.

Σταμάτα τα κλάματα.

Είναι φυσικό ένα μικρό παιδί να χρησιμοποιεί το κλάμα σαν όπλο για να πετύχει το στόχο του. Επέτρεψε στο παιδί να κλάψει όσο θέλει. Μην επιμένεις να σταματήσει αμέσως το κλάμα του. Βεβαίωσε το παιδί ότι το αγαπάς. Εξήγησέ του με σαφήνεια ότι δεν πρόκειται να γίνει αυτό που θέλει. Προσπάθησε να του αποσπάσεις την προσοχή με κάτι άλλο που το ενδιαφέρει. Θύμισέ του ότι, ενώ είναι αλήθεια ότι το αγαπάς, δεν πρόκειται να υποχωρήσεις.

Κάτσε σε ένα μέρος επιτέλους.

Ένα άτακτο παιδί είναι εξίσου καλό με ένα ήσυχο παιδί. Μερικά φυσιολογικά παιδιά αισθάνονται την ανάγκη να είναι συνεχώς σε κίνηση. Δεν επιλέγουν επίτηδες αυτή τη συμπεριφορά, αλλά συγκεκριμένες νευρο-ορμονικές λειτουργίες του σώματος σε συνδυασμό με καταπιεστικές συνθήκες του περιβάλλοντος τα εξωθούν στην υπερκινητικότητα. Τα παιδιά αυτά που διαθέτουν περισσή ενεργητικότητα χρειάζονται κατάλληλο χώρο και άφθονο χρόνο για να εκτονωθούν. Είναι μάταιο και ανώφελο να απαιτούμε από ένα παιδί γεμάτο ζωτικότητα να παραμένει ήσυχο μέσα στο διαμέρισμα. Ενώ συνήθως πιστεύουμε ότι μια έως δύο ώρες παιχνίδι σε ανοιχτό χώρο είναι αρκετό για το παιδί, στην πραγματικότητα μια έως δύο ώρες μέσα στο διαμέρισμα, ιδιαίτερα όταν ο καιρός είναι καλός, είναι ήδη πολύ για το παιδί. Το φυσικό περιβάλλον για τον άνθρωπο είναι η φύση και όχι οι στενοί χώροι των διαμερισμάτων.

του Νικήτα Καυκιού

Σημειώσεις από ομιλία στον παιδικό σταθμό Ζαβολάκια

Χανιά , Ιούνιος 2003

 Πηγή: www.psyche.gr/

Πώς να γίνουμε καλύτεροι γονείς

Το να είναι κανείς γονιός είναι κάθε άλλο παρά εύκολη υπόθεση. Οι περισσότεροι γονείς αναρωτιούνται αν ο τρόπος με τον οποίο μεγαλώνουν τα παιδιά τους είναι ο σωστός. Καθώς όμως κάθε παιδί, όπως και κάθε οικογένεια, είναι διαφορετική δεν υπάρχει ένας και μοναδικός σωστός τρόπος ανατροφής των παιδιών, όπως δεν υπάρχουν και τέλειοι γονείς. Υπάρχουν όμως ορισμένοι γενικοί κανόνες που είναι χρήσιμο να έχουμε υπόψιν μας όταν μεγαλώνουμε ένα παιδί.

Το καλύτερο δώρο που μπορεί να προσφέρει ένας γονιός στο παιδί του έτσι ώστε να συμβάλλει στην υγειή του ανάπτυξη είναι πέρα απο την αγάπη, η αποδοχή. Αυτό σημαίνει να νιώθει το παιδί ότι οι γονείς του το αποδέχονται άσχετα απο τις όποιες αδυναμίες ή λάθη του. Η αποδοχή όμως δε σημαίνει σε καμία περίπτωση έλλειψη ορίων. Το αντίθετο μάλιστα. Τα παιδιά χρειάζονται όρια τα οποία θα πρέπει να είναι σταθερά, ξεκάθαρα και κοινά και απο τους δύο γονείς , έτσι ώστε τα παιδιά να γνωρίζουν τι τους επιτρέπεται να κάνουν και τι όχι χωρίς να λαμβάνουν διφορούμενα μηνύματα.

Πώς ξέρει όμως ένας γονιός πόσο αυστηρά χρειάζεται να είναι τα όρια που θέτει; Φαίνεται ότι τόσο η υπερβολική ανεκτικότητα όσο και οι υπερβολικοί περιορισμοί δεν βοηθούν. Η χρυσή τομή βρίσκεται σε έναν συνδιασμό ανεκτικότητας και ενθάρρυνσης που επιτρέπει στο παιδί να πάρει πρωτοβουλίες, να πειραματιστεί, να μάθει και σταδιακά να ανεξαρτητοποιηθεί, με την παράλληλη ύπαρξη περιορισμών που σχετίζονται με την προστασία της σωματικής του ακαιρεότητας και την εκμάθηση κοινωνικών κανόνων συμπεριφοράς.

Είναι χρήσιμο να θυμόμαστε είναι ότι κάθε συμπεριφορά αποτελεί και μια μορφή επικοινωνίας απο την πλευρά των παιδιών, μας δίνει κάποιο μήνυμα. Έτσι αντί να θυμώνουμε όταν το παιδί μας συμπεριφέρεται με έναν μη αποδεκτό τρόπο είναι πιο χρήσιμο να μάθουμε να παρατηρούμε τη συμπεριφορά του και να προσπαθούμε να κατανοήσουμε τους λόγους για τους οποίους συμπεριφέρεται έτσι.

Ποιός είναι όμως ο καλύτερος τρόπος για να διδάξουμε στο παιδί μας όλα όσα θέλουμε;

Από σχετικές έρευνες προκύπτει ότι τα παιδιά, είτε πρόκειται για σχολική μάθηση είτε για εκμάθηση κοινωνικών κανόνων, μαθαίνουν καλύτερα μέσω της ενίσχυσης.

Επιβραβεύοντας τη θετική συμπεριφορά και την κάθε προσπάθεια του παιδιού, όχι μόνο το αποτέλεσμα, συμβάλλουμε καθοριστικά στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησής του, βοηθούμε να αποκτήσει εμπιστοσύνη στον εαυτό του και του προσφέρουμε κίνητρα για να συνεχίσει να προσπαθεί. Απο την άλλη πλευρά όμως, όταν η συμπεριφορά δεν είναι η αναμενόμενη, χρειάζεται να υπάρχουν συνέπειες.

Ωστόσο στο σημείο αυτό χρειάζεται προσοχή: η σωματική τιμωρία, το ξύλο, δεν φαίνεται να εξασφαλίζει μια καλή συμπεριφορά γιατί παρόλο που μπορεί να είναι παροδικά αποτελεσματική έχει πολλές παρενέργειες. Δεν διδάσκει στο παιδί τι πρέπει να κάνει, δεν  εμπνέει σεβασμό αλλά φόβο, διδάσκει τη βία και όχι τον αυτοέλεγχο. Αντίθετα, αυτό που φαίνεται να λειτουργεί καλύτερα είναι η αφαίρεση προνομίων (όπως το να μην δει το παιδί τηλεόραση) σε συνδιασμό με ένα σύστημα αιτιολόγησης των αποφάσεων απο τη μεριά των γονιών.

Ακόμη και σε ένα παιδί μικρής ηλικίας είναι σημαντικό να εξηγούν οι γονείς τους λόγους για τους οποίους ζητούν απο το παιδί τους να κάνει ή να μην κάνει κάτι χρησιμοποιώντας λογικά επιχειρήματα, γιατί με αυτόν τον τρόπο το παιδί εξοικιώνεται με αυτό το σύστημα και είναι πιο πιθανό να εσωτερικεύσει τις αξίες των γονιών μεγαλώνοντας, αφού έτσι κατανοεί τη χρησιμότητά τους.

Όταν ένα παιδί εκδηλώνει μια μη επιθυμητή συμπεριφορά είναι σημαντικό να θυμόμαστε να κατακρίνουμε τη συγκεκριμένη συμπεριφορά και όχι το ίδιο το παιδί. Αντί δηλαδή να πούμε «είσαι κακό παιδί» είναι προτιμότερο να πούμε «αυτό που έκανες δεν ήταν σωστό γιατι…».

Επίσης ένα λάθος που κάνουν πολλοί γονείς είναι να συγκρίνουν το παιδί τους με άλλα παιδιά και ιδιαίτερα τα αδέρφια του. Η σύγκριση δε βελτιώνει  τη συμπεριφορά των παιδιών, αντίθετα μειώνει την εμπιστοσύνη που έχουν στον εαυτό τους. Εκτός απο την εμπιστοσύνη στον εαυτό του, ένα παιδί χρειάζεται όμως να μπορεί να εμπιστεύεται και τους γονείς του. Αυτό οι γονείς μπορούν να το επιτύχουν με το να είναι συνεπείς στις υποσχέσεις τους απένατι στο παιδί, διαφορετικά δημιουργούνται μέσα του αισθήματα ανασφάλειας και μαθαίνει και το ίδιο να είναι ανεύθυνο.

Παράλληλα, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι ο γονιός δεν είναι φίλος του παιδιού, παρόλο που μπορεί να έχει φιλικές σχέσεις μαζί του. Ο ρόλος του είναι να βοηθήσει το παιδί να αναπτυχθεί σωστά, ώστε να μπορεί να δημιουργήσει υγιείς φιλίες στην πορεία της ζωής του.

Προκειμένου όμως να χτίσουμε μια σωστή σχέση με τα παιδιά μας, που να βασίζεται στην εμπιστοσύνη, τον αμοιβαίο σεβασμό και την ουσιαστική επικοινωνία, χρειάζεται να ξεκινήσουμε πολύ νωρίς με το να μάθουμε να ακούμε περισσότερο και να μιλάμε λιγότερο, να δείχνουμε προσοχή, ενδιαφέρον και να αφιερώνουμε ποιοτικό χρόνο για να συζητάμε με τα παιδιά μας οτιδήποτε τους απασχολεί, ακόμα κι αυτό μας φαίνεται μικρής σημασίας, γιατί έτσι το παιδί μαθαίνει να βασίζεται σ’ εμάς για βοήθεια και είναι περισσότερο πιθανό μεγαλώνοντας να συζητάει μαζί μας και πιο σοβαρά θέματα που θα προκύψουν στη ζωή του.

Οι γονείς είναι τα σημαντικότερα πρόσωπα στη ζωή ενός παιδιού, γι’αυτό και λειτουργούν ως πρότυπα. Πέρα λοιπόν απο οτιδήποτε συμβουλεύουμε τα παιδιά μας να κάνουν, η δική μας συμπεριφορά είναι αυτή που έχει την πιο ισχυρή επίδραση πάνω τους, αφού τους δίνει το παράδειγμα. Γι’ αυτό και είναι βασικό να είμαστε εμείς οι ίδιοι ευχαριστημένοι από τη ζωή μας, έτσι ώστε να είμαστε σε θέση να εφαρμόζουμε τους σωστούς κανόνες διαπαιδαγώγησης που θέλουμε.

 Ειρήνη Κορδερά

Ψυχολόγος Υγείας (MSc) / Παιδοψυχολόγος (MSc)

Επιθετικότητα των παιδιών – Γενικές οδηγίες

1. Αντί για ξύλο ή φωνές εφαρμόστε ένα συστηματικό και ξεκάθαρο σύστημα αμοιβών και συνεπειών, με τη βοήθεια και τη συμετοχή όλων των μελών της οικογένειας.

Αυτό σημαίνει ότι:

Πρέπει να αποφασίσετε τι είναι πιο σημαντικό, ενοχλητικό ή δυσλειτουργικό  στη συμπεριφορά του παιδιού σας και να απαντάτε σε αυτό και όχι ανεξαιρέτως στα πάντα.

Πρέπει να έχετε σαφείς και ξεκάθαρους κανόνες στο σπίτι για πράγματα που αφορούν την ασφάλεια των παιδιών, τη ρουτίνα τους, την τάξη κ.λπ. Αυτοί οι κανόνες πρέπει να είναι γνωστοί, να επαναλαμβάνονται σε κάθε ευκαιρία και να είναι λογικοί.

Κανόνες που δε λαμβάνουν υπόψη την ηλικία, τις ιδιαιτερότητες (νήπιο, “δύσκολο”, υπερκινητικό, νοητικά ανώριμο) και τις δυνατότητες ή αδυναμίες του παιδιού (π.χ. δυσκολία στην έκφραση και κατανόηση του λόγου), δε θα τηρηθούν και αυτό θα προκαλέσει απογοήτευση και θυμό σε εσάς και στο παιδί σας.

Εάν δεν είστε σίγουροι για το αν αυτά που ζητάτε από τη συμπεριφορά του παιδιού είναι λογικά για την ηλικία και τις δυνατότητές του, ζητήστε τη γνώμη κάποιου ειδικού, του εκπαιδευτικού της τάξης ή συζητήστε το με άλλους γονείς.

2. Μην περιμένετε να «παραβεί» το παιδί του κανόνες για να σπεύσετε να το τιμωρήσετε, αλλά πριν από αυτό:

– Να παρέχετε επαρκή επίβλεψη στο παιδί και να μην το αφήνετε για μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς επίβλεψη και χωρίς να είστε ενήμεροι πού είναι μέσα στο σπίτι και τι  κάνει.

– Να του υπενθυμίζετε τον κανόνα (και γενικότερα να του υπενθυμίζετε τι δεν πρέπει και, ακόμα καλύτερα, τι πρέπει να κάνει) από κοντά και όχι με φωνές από άλλο δωμάτιο.

3. Να είστε έτοιμοι να παρέμβετε όσο είναι ακόμη νωρίς.

Μην περιμένετε τα πράγματα να εξελιχθούν άσχημα για να μπείτε μετά «στη μέση». Όταν η εμπειρία σάς λέει ότι η ενασχόληση του παιδιού με κάποια δραστηριότητα ή η αλληλεπίδραση του με κάποιο πρόσωπο συνήθως καταλήγει άσχημα, εξηγηθείτε από την αρχή με όλους τους εμπλεκόμενους, προειδοποιήστε ότι θα παρακολουθείτε και θα παρέμβετε και κρατήστε μια εποπτεία της κατάστασης.

Ζητήστε τη συνεργασία και τη συμμόρφωση των μεγαλύτερων μελών της οικογένειας και ξεκαθαρίστε ότι αυτοί έχουν αποκλειστικά την ευθύνη αν συνηθίζουν να προκαλούν, να ενοχλούν το παιδί, δεν υποχωρούν ή κάνουν ακατάλληλους χειρισμούς όταν εκείνο χάνει τον έλεγχο. Αν δεν είναι διατεθειμένοι να συμμορφωθούν, ζητήστε τους ευθέως να διακόψουν ή να λιγοστέψουν τη συγκεκριμένη αλληλεπίδραση με το παιδί.

Παρόλα αυτά, όταν αδέρφια που είναι σε κοντινές ηλικίες συνηθίζουν να μαλώνουν μη σπεύδετε να παρέμβετε. Αν απευθυνθούν σε εσάς για να «μπείτε στη μέση» («μαμά, αυτός με χτύπησε/μου πήρε το παιχνίδι κ.λπ») αποφύγετε να πάρετε το μέρος κάποιου. Υπενθυμίστε τους κανόνες και τις συνέπειες και προειδοποιήστε και τα δύο μέρη ότι αν δεν ηρεμήσουν, όλοι θα τιμωρηθούν. Εάν δείτε ότι κατάσταση δε βελτιώνεται, να είστε έτοιμοι να επιβάλλετε τις συνέπειες που έχετε συμφωνήσει.  Όταν η ένταση υποχωρήσει και κρίνετε ότι χρειάζεται (π.χ. έχει γίνει κάποια ζημιά, ή καταλάβατε ότι, όντως, κάποιος αδικήθηκε από τον άλλο), ζητήστε χωριστά από τον καθένα να μάθετε τι συνέβη. Εάν κάποιος επιτέθηκε λεκτικά ή σωματικά στον άλλο, ή έκανε μια φθορά σε αντικείμενα, είναι σημαντικό να την αποκαταστήσει ζητώντας συγγνώμη και αναλαμβάνοντας το κόστος (π.χ. δίνοντας στο άλλο παιδί ένα αντίστοιχο δικό του πράγμα, ή ξοδεύοντας από τον κουμπαρά ή  χαρτζιλίκι του για να διορθωθεί η ζημιά).

Έχει μεγάλη σημασία να διδάξετε από νωρίς το κάθε παιδί  ότι ακόμα κι αν αισθανθεί ότι αδικείται από κάποιο άλλο μέλος της οκογένειας, η ανταπόδωση με φυσική ή λεκτική  βία είναι απαράδεκτη, γιατί έτσι χάνεται το δίκιο του και γίνεται μέρος του προβλήματος. Συνεπώς η συμπεριφορά αυτή θα έχει συνέπειες.

4. Όταν ζητάτε από το παιδί κάτι ή το προειδοποιείτε για κάτι, να κατεβαίνετε σωματικά στο επίπεδό του, κοιτώντας το στα μάτια, με σταθερό και ουδέτερο τόνο στη φωνή.

Σταθερός τόνος θα πει αποφασιστικότητα και όχι απειλητικότητα. Προειδοποιώ δε σημαίνει απειλώ, ή εκφοβίζω, αλλά εξηγώ ξεκάθαρα τι θέλω να κάνει παιδί, τι δε θέλω να κάνει και τι θα ακολουθήσει αν δε συμμορφωθεί, με τρόπο σοβαρό που δείχνει ότι το εννοώ.

5. Όταν βλέπετε ότι ένα μικρό παιδί δε συμμορφώνεται ή επιμένει, να είστε έτοιμοι να:

– παρέχετε φυσική καθοδήγηση (παίρνω από το χέρι, απομακρύνω, περιορίζω κ.λπ.)

– να του αποσπάσετε την προσοχή

– να του τραβήξετε κάπου αλλού το ενδιαφέρον

– να κάνετε χιούμορ

– να του παρέχετε ζεστή σωματική επαφή, κοίταγμα στο πρόσωπο, αγκαλιά, χάδι

6. Να είστε προετοιμασμένοι ότι ένα παιδί με προβλήματα συμπεριφοράς θα συμπεριφερθεί άσχημα ή ακατάλληλα τις περισσότερες φορές. Εστιάστε, επαινέστε και ανταμείψτε ακόμα και τις ελάχιστες επιτυχίες του.

 Μερικές ακόμα προτάσεις για την επιθετικότητα:

1. Δώστε εσείς οι ίδιοι με τη συμπεριφορά σας το πρότυπο για το πώς πρέπει να φέρεται το παιδί.

Τα παιδιά μιμούνται ότι βλέπουν και βιώνουν. Όταν τα πειθαρχείτε με σωματική ή λεκτική επιθετικότητα, το αποτέλεσμα θα είναι να σας μιμούνται και να συμπεριφέρονται επιθετικά προς τα εσάς και προς άλλα παιδιά.

2. Ψάξτε και βρείτε παγίδες επιθετικότητας στο χώρο του σπιτιού και στο πρόγραμμα της οικογένειας.

Υπάρχει αρκετός χώρος για να παίξουν τα παιδιά μαζί ή και χωριστά το καθένα;

Υπάρχουν αρκετά υλικά για κάθε παιδί (παιχνίδια, μπογιές, παζλ κ.λπ.).

Δίνετε στο καθένα από τα παιδιά σας ίσο ποσό θετικής προσοχής και χρόνου;

Κάνετε ή βάζετε το παιδί σε ασχολίες ή δραστηριότητες που το βοηθούν να εκτονωθεί σωματικά και να «βγάλει» την ενέργειά του με κατάλληλο τρόπο; (βόλτες σε πάρκα, παιδικές χαρές, συμμετοχή σε σπορ κ.λπ.)

Έχετε τακτοποιήσει το προσωπικό και οικογενειακό σας πρόγραμμα ώστε να είστε διαθέσιμοι, τόσο από άποψη χρόνου, όσο και ψυχολογικά  για να φροντίσετε και να απασχοληθείτε προσωπικά  με το παιδί για κάποιο διάστημα, κάθε μέρα;

Φέρονται κατάλληλα στο παιδί όσοι ασχολούνται μαζί του ή υπάρχουν άτομα στο περιβάλλον που συστηματικά το προκαλούν, το μειώνουν, του δίνουν αρνητική προσοχή, το προτρέπουν να συμπεριφέρεται επιθετικά και ακατάλληλα;

3. Μάθετε από νωρίς το παιδί σας να ελέγχει τη συμπεριφορά του με το σωστό τρόπο.

Από το πρώτο ακόμα ξέσπασμα νεύρων που θα εκδηλώσει σα νήπιο, αρχίστε να του μιλάτε για τις διαφορετικές καταστάσεις και τα συναισθήματα που προκαλούν με τρόπο που μπορεί να κατανοήσει.

Πείτε του π.χ. «Είναι εντάξει να θυμώνεις όταν πέφτουν οι κύβοι σου. Προσπάθησε ξανά. Στη μαμά δεν αρέσουν……… (οι φωνές/το δάγκωμα/το χτύπημα). Το χτύπημα πονάει. Το χτύπημα δεν είναι σωστό. Σε παρακαλώ να μη χρησιμοποιείς έτσι τα χεράκια σου».

Διορθώνετε διαρκώς με το λόγο και όχι με φωνές ή ξύλο τη συμπεριφορά του, δώστε του παραδείγματα από την καθημερινή ζωή και δείξτε του τρόπους για να αντιδρά αλλιώς όταν αδικείται ή όταν δε καταφέρνει κάτι.

4. Να παρεμβαίνετε αμέσως. Όταν το παιδί γίνεται επιθετικό προς τον εαυτό του ή προς τους άλλους, τραβήξτε την προσοχή του κάπου αλλού ή βάλτε το να ηρεμήσει για λίγο (π.χ. δώστε του time out) και μετά συζητήστε την αντίδρασή του και άλλους εναλλακτικούς τρόπους που θα μπορούσε να συμπεριφερθεί.

5. Δείξτε άμεσα προσοχή στο παιδί που υπέστη την επίθεση και όχι στο παιδί που επιτέθηκε.

Εστιάστε την προσοχή σας στο θύμα της επίθεσης και όχι σε εκείνο που επιτέθηκε, γιατί ακόμα και η αρνητική προσοχή θα ενισχύσει την επιθετική συμπεριφορά. Βάλτε το παιδί που έκανε το επεισόδιο να ηρεμήσει (δώστε time out), φύγετε αμέσως από κοντά του και ανακουφίστε το άλλο παιδί.

Όταν το παιδί που επιτέθηκε βγει από το time out αφού σας ζητήσει την άδεια, ζητήστε του να κάνει κάτι καλό για το άλλο παιδί με τους τρόπους που αναφέρθηκαν πιο πάνω.

6. Όταν επιβάλλετε συνέπειες προσέξτε να είναι: λογικές, δίκαιες, να έχουν συγκεκριμένη χρονική διάρκεια, να μη βασίζονται στην εκδικητικότητα και να έχουν ανακοινωθεί εκ των προτέρων στο παιδί.

Κωστή Σπυριδούλα

 Παιδοψυχίατρος

3 λάθη και 6 κινήσεις για να μάθει το παιδί να μοιράζεται

«- Είναι δικό μου! – Όχι, δικό μου!»… Η κτητικότητά τους έχει γίνει καθημερινός πονοκέφαλος για σάς. Τι πρέπει να κάνετε, όμως, όταν το μικρό σας αρνείται να μοιραστεί το παιχνίδι του με το αδερφάκι ή το φίλο του;

Της Μαρίας Καρίπογλου, με την επιστημονική επιμέλεια της Γιώτας Αντωνοπούλου, παιδοψυχολόγου – παιγνιοθεραπεύτρια

Όταν τα παιδιά σας μαλώνουν για τα παιχνίδια τους, δεν μπορείτε να τα μάθετε εκείνη τη συγκεκριμένη στιγμή να μοιράζονται τα παιχνίδια τους. Βάλτε στόχο να τους «διδάξετε» αυτό το μάθημα με έναν τρόπο που δεν τα θίγει, που δεν τους δημιουργεί, δηλαδή, ενοχές ή άσχημα συναισθήματα για το άλλο παιδάκι. Τα παιδιά είναι ευαίσθητα στα… σιωπηλά μηνύματα ή, αν θέλετε, επεξεργάζονται το μήνυμα με τον τρόπο που αυτά καταλαβαίνουν. Για παράδειγμα, αν απαιτήσετε από το μεγαλύτερο παιδί να παραδώσει το παιχνίδι με το οποίο ασχολείται στο μικρότερο αδερφάκι του, αυτό που θα καταλάβει το μεγαλύτερο είναι ότι αγαπάτε περισσότερο το μικρότερο ή -στην περίπτωση του φίλου του- ότι εκτιμάτε περισσότερο το «ξένο» παιδάκι από αυτό.

3 λάθη που ΔΕΝ πρέπει να κάνετε:

1. Μην αρπάζετε το παιχνίδι από τα χέρια του!

Τι πιστεύετε ότι εισπράττει ένα παιδί όταν του αρπάζουν το παιχνίδι από τα χέρια και το δίνουν σε άλλο παιδί; Φανταστείτε ότι εισβάλλει στο γραφείο σας το αφεντικό σας, αρπάζει το laptop σας και το δίνει σε κάποιον άλλο συνάδελφό σας. Θεωρείτε ότι αυτή η χειρονομία θα σας κάνει, στη συνέχεια, να θέλετε να μοιραστείτε τα πράγματά σας; Μόνο εφόσον συντρέχουν λόγοι ασφάλειας δικαιολογείται να αρπάξετε από τα χέρια του παιδιού σας το παιχνίδι του. Εάν καταλήξετε να χρησιμοποιήσετε βία για να του το αποσπάσετε, απλώς διδάσκετε στο παιδί σας να κάνει το ίδιο. Προσπαθήστε να του ζητήσετε το παιχνίδι, προτείνοντας το χέρι σας και με χαμηλό τόνο στη φωνή σας.

2. Μην υποχρεώνετε το μεγαλύτερο να δίνει τα παιχνίδια του στο μικρότερο!

Είναι συνηθισμένη περίπτωση το μεγαλύτερο παιδί σας να παίζει με το βιβλίο του, το στυλό του, το παιχνίδι του και το μικρότερο να θέλει, την ίδια ώρα, να απασχοληθεί και αυτό με τα ίδια αντικείμενα. Είναι, όμως, δίκαιο το μεγαλύτερο παιδί σας να μοιραστεί το παιχνίδι του απλώς και μόνο επειδή αυτή είναι η επιθυμία του μικρότερου; Μην ξεχνάτε ότι το να μάθετε τα παιδιά σας να σέβονται το χώρο του άλλου είναι τόσο σημαντικό, όσο και το αίσθημα γενναιοδωρίας που προσπαθείτε να τους εμφυσήσετε.

3. Μην τα βάζετε να παίζουν με τη σειρά!

Μια βασική στρατηγική που χρησιμοποιούν οι γονείς για να διδάξουν τα παιδιά τους να μοιράζονται είναι να μοιράζουν τα ίδια παιχνίδια στο καθένα απ αυτά, σε διαδοχικές χρονικές περιόδους. Για παράδειγμα, πολύ συχνά λέτε στα παιδιά σας ότι «σήμερα με την μπάλα θα παίξεις εσύ και αύριο ο αδελφός σου»… Για να έχει η κίνησή σας διδακτική αξία, θα πρέπει πρώτα τα παιδιά να καταλάβουν τι εστί χρόνος. Λάβετε υπόψη σας ότι η αίσθηση του χρόνου δεν αναπτύσσεται στο παιδί μέχρι την ηλικία των τριών χρόνων. Συνεπώς, είναι μάταιο να ζητάμε από ένα παιδί μικρότερο των πέντε ετών να πειθαρχήσει. Ίσως να μας ευχαριστήσει δίνοντας το παιχνίδι του, αλλά σίγουρα η κίνησή του αυτή δεν είναι αποτέλεσμα του μαθήματος που του δώσαμε.

6 κινήσεις που πρέπει να κάνετε:

1. Αναζητήστε λύσεις

Δώστε τους να καταλάβουν ότι είναι υπεύθυνα για τη διαμάχη και ενθαρρύνετέ τα να βρουν μόνα τους τη λύση. Ένας τρόπος είναι να πείτε: «Εντάξει, έχουμε ένα πρόβλημα εδώ. Και οι δυο σας θέλετε να παίξετε με το ίδιο παιχνίδι, αλλά αυτό δεν είναι δυνατό… Πώς μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα;» Στη συνέχεια, αποτραβιέστε, όσο αυτό είναι δυνατό, και αφήνετε τα παιδιά να λύσουν μόνα τους τη διαφορά. Μια άλλη στρατηγική που μπορείτε να ακολουθήσετε είναι να δώσετε κάποιες εναλλακτικές λύσεις στα παιδιά και να τα παροτρύνετε να διαλέξουν.

2. Ζητήστε συγγνώμη για το παιδί σας

Πόσες φορές δεν σας έτυχε να αρπάξει το παιδί σας το παιχνίδι ενός άλλου παιδιού. Μη φοβηθείτε να ζητήσετε εσείς συγνώμη για αυτό. Με αυτήν τη στάση σας δείχνετε στο άλλο παιδάκι ότι το σέβεστε και δίνετε στο δικό σας ένα καλό παράδειγμα. Η δική σας συμπεριφορά είναι σίγουρα το καλύτερο παράδειγμα… Αν εσείς δεν είστε κτητικοί στην καθημερινή σας ζωή, τα παιδιά σας λαμβάνουν το μήνυμα!

3. Παρακολουθείτε χωρίς να παρεμβαίνετε

Αντισταθείτε στον πειρασμό να μπείτε ανάμεσα στα παιδιά που μαλώνουν για ένα παιχνίδι ή να χάσετε την ψυχραιμία σας και να τους φωνάξετε, εκτός βέβαια και αν φτάσουν στο σημείο να πιαστούν στα χέρια. Η ανάμιξή σας στην υπόθεση κάνει στο τέλος κάποιο από τα παιδιά να πληγωθεί. Επίσης, οι μικροί σας «μπελάδες» μαθαίνουν να εξαρτώνται από εσάς για να λύσουν τις διαφορές τους. Εάν επέμβετε, κάποιο από τα παιδιά θα βγει κερδισμένο και κάποιο χαμένο και κάθε φορά που διεκδικούν κάτι θα περιμένουν από τη μαμά και τον μπαμπά να δώσουν τη λύση.

4. Αποσπάστε του την προσοχή

Δεν είναι δύσκολο να αλλάξετε τη διάθεση του παιδιού, αποσπώντας την προσοχή του και κάνοντάς το να ασχοληθεί με κάτι διαφορετικό. Μην προσπαθείτε σε κάθε διαμάχη να του διδάξετε πώς να μοιράζεται. Τα μικρότερης ηλικίας παιδιά είναι εύκολο να ενδιαφερθούν για άλλα πράγματα σε χρόνο ρεκόρ.

5. Μπείτε στην ψυχολογία του

Ένα παιδί μπορεί να είναι γενναιόδωρο με τους φίλους του, αλλά όχι και με τα αδέρφια του. Γιατί συμβαίνει αυτό; Απλώς, το μικρό σας λειτουργεί έτσι επειδή αισθάνεται ότι στο σπίτι δεν μπορεί να οριοθετήσει τα πράγματά του και επιπροσθέτως αισθάνεται ανταγωνιστικά. Μπορείτε να αλλάξετε τη συμπεριφορά τους, βοηθώντας τα παιδιά σας να συνειδητοποιήσουν πράγματα που κάνουν το ένα για το άλλο. Για παράδειγμα, ένα απλό σχόλιο σε ανύποπτο χρόνο, όπως: «Ήταν πολύ ωραία η κίνηση του αδελφού σου να σου δώσει τα πατίνια του», είναι μερικές φορές το μόνο που χρειάζεται.

6. Επιβραβεύστε τη γενναιοδωρία του

Η κίνησή του να καλέσει δέκα συμμαθητές του στο σπίτι αντί για δύο ή να ετοιμάσει λιχουδιές για όλη την παρέα μπορεί να σας βγάλει εκτός εαυτού. Αναγνωρίστε του όμως τις καλές του προθέσεις και αντί να το επιπλήξετε, επαινέστε το για το ότι είναι καλός φίλος. Οφείλετε να του εμφυσήσετε από νωρίς τη διάθεση του να μοιράζεται.

Θυμηθείτε:

– Απαιτείται σεβασμός της ανάγκης του παιδιού για κτητικότητα.

– Χρειάζεται να λάβετε υπόψη σας τη συναισθηματική ωριμότητα του παιδιού σας.

– Ίσως το μόνο που χρειάζεται είναι η καθημερινή συναναστροφή του παιδιού σας με τα άλλα παιδάκια.

Απόκριες 2017

Οι Απόκριες γιορτάστηκαν φέτος στο σχολείο μας  την τελευταία Παρασκευή, 24-02-2017, με άφθονο κέφι, παραδοσιακούς & Latin χορούς, νόστιμο  σουβλάκι και άλλα εδέσματα. Τα παιδιά, ντυμένα τα περισσότερα με αποκριάτικες στολές και οι εκπαιδευτικοί πέρασαν μαζί πολύ ευχάριστα τραγουδώντας και χορεύοντας στο προαύλιο του σχολείου, ζωγραφίζοντας   και φτιάχνοντας μάσκες.

Οι μαθητές και οι μαθήτριές μας είχαν επίσης την ευκαιρία να γιορτάσουν και την Τσικνοπέμπτη, καθώς ο Σύλλογος Γονέων & Κηδεμόνων έψησαν σουβλάκια στην πίσω αυλή του σχολείου και τους τα μοίρασαν.  Επιπλέον, τα παιδιά ξεφάντωσαν και στο πάρτυ που οργάνωσε ο Σύλλογος Γ. & Κ. στο Πολιτιστικό Κέντρο  Ελληνικού την προτελευταία Κυριακή των Αποκρεών. Ο Σύλλογος Γ. & Κ. διοργάνωσε, επίσης, Αποκριάτικο πάρτυ μασκέ για τους γονείς σε trendy μπαράκι της Αργυρούπλης την Παρασκευή, 17-02-2017, όπου παρευρέθηκαν προσκεκλημένοι και ορισμένοι από τους εκπαιδευτικούς του σχολείου.

Και του χρόνου!!!