Συνεργασία 3ου Δημοτικού Σχολείου Αμυνταίου και Ειδικού Δημοτικού Σχολείου Αμυνταίου

Ο μήνας Νοέμβριος υπήρξε για το 3ο Δημοτικό Σχολείο Αμυνταίου και το συστεγαζόμενο Ειδικό Δημοτικό Σχολείο μια περίοδος ουσιαστικής συνεργασίας, δημιουργίας και παιδαγωγικής συμπερίληψης. Όλη αυτή η κοινή εργασία οργανώθηκε και παρουσιάστηκε με αφορμή την 3η Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα των Ατόμων με Αναπηρία, ημέρα που υπενθυμίζει τον διαρκή αγώνα για ισότιμη συμμετοχή, σεβασμό και συμπερίληψη.

Στο πλαίσιο του Ν. 3699/2008, ο οποίος θεμελιώνει την Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση ως αναπόσπαστο τμήμα της δημόσιας εκπαίδευσης, οι εκπαιδευτικοί των δύο σχολικών μονάδων υλοποίησαν δράσεις που προάγουν την ισότιμη συμμετοχή, τη συνεργασία, την καλλιέργεια της ενσυναίσθησης και την αποδοχή της διαφορετικότητας.

Ο νόμος αυτός υπογραμμίζει ότι η συμπερίληψη δεν αποτελεί μια θεωρητική έννοια, αλλά καθημερινή εκπαιδευτική πράξη. Με αυτό το όραμα, μαθητές και εκπαιδευτικοί συνδημιούργησαν μια σειρά βιωματικών και καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων που κορυφώθηκαν στην εικαστική έκθεση «Η Δύναμη Δεν Έχει Όρια». Η έκθεση και οι δράσεις που την πλαισίωσαν αποτέλεσαν ένα συλλογικό ταξίδι γνώσης, συναισθήματος και δημιουργίας.

Α. Βιωματικές Εικαστικές Δράσεις

(Υλοποίηση: Σαββάκη Χριστίνα, Εικαστικός 3ου Δημοτικού – Συνεργασία με Δόμνα Γραμμενοπούλου, Υπεύθυνη Τμήματος Ένταξης)

Οι μαθητές του σχολείου συμμετείχαν σε μια σειρά εικαστικών εμπειριών με στόχο να αντιληφθούν στην πράξη ότι η τέχνη και η δημιουργία δεν περιορίζονται από τη σωματική ικανότητα.

Δοκίμασαν:

• ζωγραφική με το στόμα,
• ζωγραφική με κλειστά μάτια,
• ζωγραφική με το μη κυρίαρχο χέρι,
• χειροποίητα αγαλματίδια από αλουμινόχαρτο με προσθετικά στοιχεία,
• εικαστικά έργα που προσομοιώνουν κινητικές ή αισθητηριακές δυσκολίες.

Μέσα από αυτές τις βιωματικές ασκήσεις, τα παιδιά κατανόησαν πως η επιμονή, η φαντασία και η θέληση ανοίγουν δρόμους ακόμη και όταν το σώμα θέτει εμπόδια.

Η γνωριμία με τη ζωή και το έργο της Φρίντα Κάλο υπήρξε ιδιαίτερα καθοριστική. Η εμβληματική ζωγράφος, που μετέτρεψε τον πόνο της σε τέχνη, ενέπνευσε τους μαθητές να δημιουργήσουν πορτρέτα, κολάζ, σύννεφα εικόνων, λουλούδια-λέξεις και ομαδικά έργα, όλα υφασμένα γύρω από τις έννοιες της επιμονής, της προσωπικής δύναμης και της αυθεντικότητας.

Β. Δράση Ενεργός Πολίτης – «Η Δύναμη Δεν Έχει Όρια»

(Υλοποίηση: Γραμμενοπούλου Δόμνα – Συνεργασία με τη Σαββάκη Χριστίνα)

Στο πλαίσιο του προγράμματος «Ενεργός Πολίτης», οι μαθητές γνώρισαν ιστορίες ανθρώπων με αναπηρία οι οποίοι ξεπέρασαν δυσκολίες και διέπρεψαν στον αθλητισμό, στις τέχνες, στην επιστήμη και στην καθημερινή ζωή.

Από αυτές τις συζητήσεις γεννήθηκε και ο τίτλος της έκθεσης. Τα ίδια τα παιδιά αναγνώρισαν ότι όταν η δύναμη συνοδεύεται από επιμονή, αυτοπεποίθηση και στήριξη, «δεν έχει όρια».

Οι μαθητές δημιούργησαν:

• κόμικς με υπερήρωες με αναπηρία, όπου η πραγματική δύναμη βρίσκεται στη θέληση και όχι στις «υπερικανότητες»,
• αγαλματίδια από αλουμινόχαρτο, σύμβολα ισορροπίας και εφευρετικότητας,
• σύντομα κείμενα και μηνύματα ενδυνάμωσης.

Η δράση αυτή συνέβαλε ουσιαστικά στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης, της κοινωνικής υπευθυνότητας και της ευαισθητοποίησης γύρω από τα ζητήματα της αναπηρίας.

Γ. Παρουσιάσεις, Βιωματικά Εργαστήρια και Ομαδικά Έργα σε Συνεργασία με το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο

(Υλοποίηση:
Υπεύθυνοι εκπαιδευτικοί: Ελένη Λασκαράκη – Άγγελος Αλεξίου, με συμμετοχή όλου του προσωπικού του Ειδικού Δημοτικού Σχολείου

Υπεύθυνη εκπαιδευτικός: Μαρία Παπαγεωργίου με συμμετοχή όλων των εκπαιδευτικών του 3ου Δημοτικού Σχολείου)

Αυτό το μέρος του προγράμματος αποτελεί την καρδιά της συμπερίληψης και την πιο ουσιαστική εφαρμογή του οράματος του Ν. 3699/2008. Το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Αμυνταίου, με το σύνολο του προσωπικού του, πραγματοποίησε δράσεις σε όλες τις τάξεις του 3ου Δημοτικού, προσφέροντας στους μαθητές πολύτιμες ευκαιρίες άμεσης επαφής με θέματα αναπηρίας, εναλλακτικών τρόπων επικοινωνίας και προσαρμογής.

Οι εκπαιδευτικοί του Ειδικού Σχολείου υλοποίησαν σε συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς γενικής αγωγής τις ακόλουθες θεματικές:

1. Α΄ & Β΄ Δημοτικού – «Εγώ, Εσύ, Εμείς: Όλοι Διαφορετικοί, Όλοι Φίλοι»

Με οδηγό τον πολύχρωμο ελέφαντα Έλμερ, τα παιδιά γνώρισαν την έννοια της διαφορετικότητας μέσα από παιχνίδια εμπιστοσύνης, κοινές δημιουργίες και βιωματικές ασκήσεις καθοδήγησης ενός παιδιού με κλειστά μάτια.

2. Γ΄ Δημοτικού – Οπτική Αναπηρία & Σύστημα Braille

Οι μαθητές έμαθαν για τη γραφή και ανάγνωση Braille, συνόδευσαν με ασφάλεια έναν «συμμαθητή» με δεμένα μάτια και δημιούργησαν ομαδική αφίσα με το μήνυμα:
«Μην κλείνεις τα μάτια· άνοιξε την καρδιά σου».

3. Δ΄ Δημοτικού – Ήρωες Παραμυθιών & Αναπηρία

Με αφετηρία ήρωες παραμυθιών, τα παιδιά εξερεύνησαν νοητικές, κινητικές και επικοινωνιακές δυσκολίες μέσα από παντομίμα, παζλ χωρίς οδηγίες και ασκήσεις προσομοίωσης μαθησιακών δυσκολιών.

4. Ε΄ Δημοτικού – Παραολυμπιακοί Αγώνες

Μέσα από βιωματικές δοκιμές (ζωγραφική με στόμα, κλειστά μάτια ή γάντια), τα παιδιά κατανόησαν συμβολικά τις δυσκολίες αλλά και τη δύναμη των Παραολυμπιακών αθλητών, δημιουργώντας μια μεγάλη συνεργατική αφίσα.

5. ΣΤ΄ Δημοτικού – Μη Λεκτική Επικοινωνία, Νοηματική Γλώσσα, Makaton, Αυτισμός

Οι μαθητές γνώρισαν βασικές έννοιες της νοηματικής γλώσσας, των επικοινωνιακών συμβόλων Makaton και της εναλλακτικής επικοινωνίας για άτομα με αυτισμό. Δημιούργησαν το συλλογικό «εικονολέξο» για την Ημέρα Αναπηρίας.

Η Σημασία της Συνεργασίας των Δύο Σχολείων

Οι δράσεις του Ειδικού Σχολείου δεν αποτέλεσαν απλώς «παρουσιάσεις»∙ ήταν πλήρως ενταγμένες στην εκπαιδευτική διαδικασία του 3ου Δημοτικού, επιβεβαιώνοντας ότι όταν οι σχολικές μονάδες συνεργάζονται ισότιμα, δημιουργείται ένα κοινό παιδαγωγικό περιβάλλον που υπηρετεί την ουσία της συμπερίληψης.

Τα παιδιά όλων των τάξεων συμμετείχαν ενεργά, δημιούργησαν μαζί, αντάλλαξαν ιδέες και βίωσαν ότι το σχολείο είναι ένας χώρος που χωράει και αγκαλιάζει όλους.

Η εικαστική έκθεση «Η Δύναμη Δεν Έχει Όρια» και οι δράσεις που την πλαισίωσαν αποτελούν ένα ολοκληρωμένο παιδαγωγικό πρόγραμμα που εναρμονίζεται πλήρως με το πνεύμα και τις αρχές του Ν. 3699/2008.

Μαθητές και εκπαιδευτικοί των δύο σχολείων απέδειξαν ότι η συνεργασία, η δημιουργικότητα και ο σεβασμός στη διαφορετικότητα χτίζουν ένα σχολείο πραγματικά ανοιχτό, συμπεριληπτικό και δημοκρατικό.

Αυτή η κοινή πορεία δεν κλείνει σήμερα – συνεχίζεται καθημερινά μέσα στις αίθουσες, στα χαμόγελα, στη συνεργασία και στη βεβαιότητα ότι η δύναμη, πράγματι, δεν έχει όρια.

O Διευθυντής του Σχολείου

Μαντρατζής Νικόλαος