“Ste(a)m και εκπαιδευτική ρομποτική μέσα από τον κύκλο του νερού και την υδροδυναμική”
4ος θεματικός άξονας εργαστηρίων δεξιοτήτων: “Δημιουργώ και καινοτομώ – Δημιουργική σκέψη και πρωτοβουλία”
Υποενότητα: “Stem/Εκπαιδευτική Ρομποτική”
Τίτλος προγράμματος: “Ste(a)m και εκπαιδευτική ρομποτική μέσα από τον κύκλο του νερού και την υδροδυναμική”
Με αφορμή τις αλλαγές του καιρού και μέσω παρατήρησης, ξεκινήσαμε τη συζήτησή μας για το θέμα του νερού και της βροχής. Στα πλαίσια της ολομέλειας και διαμέσου καταιγισμού ιδεών, ανιχνεύσαμε τις πρότερες γνώσεις των παιδιών, τις απόψεις και τις απορίες τους επί του θέματος. Έπειτα δημιουργήσαμε εννοιολογικό χάρτη καταγράφοντας όλα όσα είπαν τα παιδιά, ο οποίος αποτέλεσε εφαλτήριο για την ενασχόλησή μας με το αντικείμενο.
Κατόπιν προτείναμε στους μαθητές να αναζητήσουν σχετικά βιβλία στη βιβλιοθήκη της τάξης μας, όπου ανακάλυψαν το βιβλίο “Πέφτει, πέφτει η σταγόνα”!!!
Μετά την ανάγνωσή του, ακούσαμε ηχητικό απόσπασμα από το έργο του Σταμάτη Σπανουδάκη “Οι σταγόνες της βροχής”.
Εν συνεχεία, τα παιδιά οδηγήθηκαν στον υπολογιστή, χωρίστηκαν σε ανομοιογενείς ομάδων των τριών και με τη βοήθειά μας αναζήτησαν στο youtube βίντεο, χρησιμοποιώντας φράσεις – κλειδιά όπως “Ο κύκλος του νερού” και το “ταξίδι της σταγόνας”, τα οποία και παρακολουθήσαμε μέσω των προβολικών μηχανημάτων των τάξεών μας.
Στο εργαστήριο που ακολούθησε, διαβάσαμε το ποίημα του Ζαχαρία Παπαντωνίου “Το ποταμάκι” και υλοποιήσαμε διαδραστικό φύλλο εργασίας (LiveWorksheet), στο οποίο τα παιδιά έπρεπε να πατήσουν το μικρόφωνο και να εκφωνήσουν τις λέξεις που έλειπαν από το ποίημα.
Έπειτα χωριστήκαμε ξανά σε ανομοιογενείς ομάδες μεικτών ικανοτήτων (ήλιος, υδρατμοί, σύννεφα, σταγόνες βροχής) και μέσω της βιωματικής και παιγνιώδους μάθησης, δραματοποιήσαμε τον κύκλο του νερού!!!
Στη συνέχεια εργαστήκαμε πάνω σε ατομικό φύλλο εργασίας, διαφοροποιημένο ως προς τον τρόπο υλοποίησης. Στη μία εκδοχή τα παιδιά έπρεπε να κόψουν και να κολλήσουν στη σωστή θέση τις εικόνες ώστε να σχηματίσουν τον κύκλο του νερού, ενώ στην άλλη να ζωγραφίσουν ελεύθερα. Καθένας και καθεμία, επέλεξε τον τρόπο που ήθελε να εργαστεί!
Συνεχίσαμε με την υλοποίηση ατομικής κατασκευής!!!
Σε επόμενο εργαστήριο, χωριστήκαμε για άλλη μια φορά σε τέσσερις ανομοιογενείς ως προς τη σύσταση ομάδες των τεσσάρων παιδιών, με σκοπό να βοηθήσουμε το ρομποτάκι Beebot να περάσει από όλα τα στάδια του κύκλου του νερού, πάνω σε επιδαπέδια πίστα.
Οι ομάδες επέλεξαν ποιο στάδιο θα αναλάμβαναν και τα μέλη τους, έπειτα από μεταξύ τους συνεννόηση, αποφάσισαν το ρόλο που θα επιτελούσαν στα πλαίσια της εν λόγω δραστηριότητας. Σε κάθε ομάδα ένα παιδί σχεδίαζε τη διαδρομή στο χαρτί, το δεύτερο την έδειχνε με το δάχτυλό του πάνω στην επιδαπέδια πίστα, το τρίτο έγραφε τον κώδικα (αλγοριθμική ακολουθία), χρησιμοποιώντας τις κάρτες κατεύθυνσης και το τέταρτο προγραμμάτιζε τη Beebot για να εκτελέσει τη διαδρομή και να φτάσει στον προορισμό της!
Εφόσον το ταξίδι της Beebot ολοκληρώθηκε, επαναλάβαμε τη δραστηριότητα ατομικά στο χαρτί!
Ακολούθως, παίξαμε ψηφιακό παιχνίδι σειροθέτησης των φάσεων του κύκλου του νερού https://wordwall.net/resource/7284663.
Το εργαστήριο που ακολούθησε αφιερώθηκε στην κατασκευή τρισδιάστατης μακέτας του κύκλου του νερού. Οι μαθητές/τριες χωρίστηκαν σε ομάδες και καθεμία ανέλαβε διαφορετικά κομμάτια της μακέτας. Άλλοι εργάστηκαν πάνω στη βάση της, άλλοι στα τρισδιάστατα διακοσμητικά της και άλλοι στα γραπτά μέρη της, χρησιμοποιώντας διαφορετικά υλικά και διαφοροποιημένες τεχνικές όπως ζωγραφική και κολάζ. Στο τέλος, όλοι μαζί προχώρησαν στη σύνθεσή της, στα πλαίσια της ολομέλειας!
Το επόμενο εργαστήριο περιελάμβανε πειράματα, πολλά πειράματα…!!!
Αρχικά μιλήσαμε για τις τρεις μορφές του νερού (στερεό, υγρό, αέριο) και υλοποιήσαμε ατομικό σχετικό φύλλο εργασίας.
Έπειτα πραγματοποιήσαμε το πρώτο μας πείραμα…!!!
Πείραμα του κύκλου του νερού
Σε μία λεκάνη βάλαμε νερό μέχρι τη μέση, τοποθετήσαμε στο κέντρο μία άδεια κούπα, καλύψαμε με μεμβράνη και την τοποθετήσαμε στο καλοριφέρ. Μετά από αρκετή ώρα παρατηρήσαμε όλα τα στάδια του κύκλου του νερού ( εξάτμιση, συμπύκνωση, βροχόπτωση, συγκέντρωση), εφόσον η ζέστη δημιούργησε υδρατμούς και οι σταγόνες συμπυκνώθηκαν πάνω στη μεμβράνη, οι οποίες στη συνέχεια συγκεντρώθηκαν μέσα στην άδεια κούπα!!!
Πείραμα βροχόπτωσης
Γεμίσαμε τα 3/4 ενός ποτηριού με νερό και προσθέσαμε αφρό ξυρίσματος μέχρι το χείλος του. Σε ένα άλλο ποτήρι χρωματίσαμε νερό με μπλε χρώμα ζαχαροπλαστικής. Πριν προχωρήσουμε, τα παιδιά έκαναν υποθέσεις για το τι νόμιζαν ότι θα συμβεί, σε φύλλο εργασίας. Έπειτα, με τη βοήθεια ενός δοσομετρητή, στάξαμε σταγόνες από το χρωματισμένο νερό πάνω στον αφρό ξυρίσματος, παρατηρήσαμε και μαγευτήκαμε από το αποτέλεσμα, δηλαδή τη βροχόπτωση. Οι μαθητές/τριες ξαναπήραν το φύλλο εργασίας τους για να ζωγραφίσουν την επαλήθευση του πειράματος και να αξιολογήσουν τις υποθέσεις που είχαν κάνει!
Εν συνεχεία ασχοληθήκαμε με τις ιδιότητες του νερού και προχωρήσαμε στα ακόλουθα πειράματα…!!!
Πείραμα βύθισης – επίπλευσης
Σε μία λεκάνη με νερό ρίχναμε διάφορα αντικείμενα και μέσω επιτόπιας παρατήρησης τα παιδιά σημείωναν σε πίνακα διπλής εισόδου, αν το αντικείμενο βυθίστηκε ή επέπλευσε!
Ακολούθως, αποτυπώσαμε τη δραστηριότητα που προηγήθηκε με την πραγματοποίηση ομαδικής εργασίας…
και παίξαμε σχετικό ψηφιακό παιχνίδι ομαδοποίησης εικόνων!!!
https://wordwall.net/resource/7284462
Πείραμα διαλυτότητας
Σε τέσσερα ποτήρια με νερό ρίξαμε διαδοχικά καφέ, ζάχαρη, αλάτι και λάδι και ανακατέψαμε! Πριν από τη διάλυση κάθε υλικού, τα παιδιά υπέθεσαν τι θα συμβεί σε φύλλο εργασίας. Με την ολοκλήρωση του πειράματος πήραν ξανά ανά χείρας τα φύλλα εργασίας τους, ζωγράφισαν την επαλήθευση και αξιολόγησαν τις υποθέσεις τους!
Στο τελευταίο εργαστήριο, δεν παραλείψαμε να μάθουμε το Β της Βροχής που προέκυψε αβίαστα από την ενασχόλησή μας με τη θεματική ενότητα και να παίξουμε ψηφιακό γλωσσικό παιχνίδι δημιουργίας σύνθετων λέξεων με το νερό, καθώς και να εργαστούμε πάνω σε διαδραστικό φύλλο εργασίας μαθηματικών, το οποίο προϋπέθετε αντιστοίχιση αριθμού με ποσότητα μέσω φωνητικής εντολής!
https://wordwall.net/resource/7389002
Το εργαστήριο δεξιοτήτων “Ste(a)m και εκπαιδευτική ρομποτική μέσα από τον κύκλο του νερού και την υδροδυναμική” ολοκληρώθηκε με την περιγραφική αξιολόγησή του από τα παιδιά μέσω ειδικά διαμορφωμένης ρουμπρίκας αξιολόγησης και κάθε μαθητής/τρια έλαβε βραβείο για την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος!!!
