Ο χώρος της τάξης: Για να αισθάνονται τα παιδιά οικεία και άνετα μέσα στη σχολική αίθουσα Είναι σημαντικό το περιβάλλον που διαμορφώνεται να αντανακλά τα βιώματά τους και να εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις για την εξέλιξη τους. Οι νέες γνώσεις που θα προσεγγίσουν στο νηπιαγωγείο θα στηριχθούν τις βιωμένες τους εμπειρίες και ίσως έχουν ήδη κατακτήσει. Καθώς προχωράει σχολική χρονιά ο χώρος μιλά για τις δραστηριότητες των παιδιών για τα σχέδια εργασίας που αναπτύσσουν για τις καθημερινές τους συνήθειες και τις σχέσεις αλληλεπίδρασης που βιώνουν. Το περιβάλλον της τάξης διαμορφώνεται με τη συμβολή και των έργων των παιδιών τα παιδιά νιώθουν περηφάνια όταν αναγνωρίζουν τα έργα τους αναρτημένο στους τοίχους και τους αρέσει να μιλούν για αυτά
Ο χώρος της τάξης οργανώνεται σε επιμέρους ενότητες, οι οποίες διακρίνονται με βάση: α. το θέμα, β. τον ρόλο του εκπαιδευτικού, γ. το είδος της δραστηριότητας και δ. τα χαρακτηριστικά της δράσης του παιδιού. Ως προς αυτό, θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι «ενότητες χώρου» προσδιορίζονται στο ελληνικό νηπιαγωγείο από τον όρο «γωνιές», ο οποίος έχει επικρατήσει ακριβώς για να περιγράψει την οργάνωση του χώρου με βάση κάποια κοινά κριτήρια, όπως: i. η διάταξη επίπλων που δημιουργεί ένα φυσικό ή νοητό σύνορο, ii. ο θεματικός προσανατολισμός, και iii. ο τρόπος λειτουργίας σε σχέση με τις επιλογές των παιδιών. Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι δεν έχουν όλες οι ενότητες χώρου τα ίδια χαρακτηριστικά σε σχέση με το είδος της ενασχόλησης, τις αλληλεπιδράσεις και τις μαθησιακές εμπειρίες που προάγουν. Η οργάνωση των ενοτήτων χώρου στην τάξη συμπεριλαμβάνει κέντρα μάθησης και περιοχές παιχνιδιού που προάγουν τις διαθεματικές συνδέσεις, λαμβάνοντας υπόψη:
- το είδος της δραστηριότητας,
- το επίπεδο και το είδος συγκέντρωσης που απαιτείται από τα παιδιά, διακρίνοντας ανάμεσα στην απορρόφηση κατά το παιχνίδι (για παράδειγμα στο οικοδομικό υλικό) και τη συγκέντρωση για την ολοκλήρωση ενός έργου (για παράδειγμα η απασχόληση στον υπολογιστή),
- τα επίπεδα θορύβου,
- την κίνηση, και
- τον αριθμό των παιδιών που μπορούν να απασχοληθούν.
Τα κέντρα μάθησης: Πρόκειται για ενότητες χώρου που απαιτούν συγκέντρωση από τα παιδιά και συνήθως δεν ευνοούν την αλληλεπίδραση πολλών παιδιών. Για το λόγο αυτό οργανώνονται σε ζώνες με ησυχία και καλό, φυσικό φωτισμό, εάν είναι δυνατόν. Ενδεικτικά αναφέρουμε το κέντρο μάθησης της βιβλιοθήκης, της γλώσσας, του υπολογιστή, της παρατήρησης και των μαθηματικών. Η οργάνωση ενός μικρού αριθμού κέντρων μάθησης προσφέρει ευρυχωρία για να υλοποιήσουν τα παιδιά τις ιδέες τους, να αναπτυχθούν σε όλα τα επίπεδα και να οργανώσουν νοητικά το χώρο. Η ανανέωση ή θεματική αλλαγή των κέντρων μάθησης ανά διαστήματα, αποτελεί βασική προϋπόθεση για την διατήρηση του ενδιαφέροντος και την δημιουργική απασχόληση των παιδιών σε αυτά.
Οι περιοχές παιχνιδιού: Πρόκειται για ενότητες χώρου που προάγουν το ατομικό και το ομαδικό παιχνίδι, τη φαντασία και δημιουργικότητα των παιδιών. Η διαμόρφωση των περιοχών παιχνιδιού παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη και την προσαρμογή του παιδιού στο νηπιαγωγείο. Δεδομένου ότι το νηπιαγωγείο αποτελεί προέκταση του οικογενειακού περιβάλλοντος, η οργάνωση και η διαρρύθμιση των περιοχών αυτών δανείζονται στοιχεία από την καθημερινότητα του παιδιού έξω από το πλαίσιο του νηπιαγωγείου. Εκτός από τα τυποποιημένα παιχνίδια και υλικά, οι περιοχές παιχνιδιού εμπλουτίζονται με αντικείμενα καθημερινής χρήσης που δύναται να αποκτήσουν άλλη χρήση, συμβολική και μη. Για παράδειγμα, στην περιοχή του Θεάτρου σε ένα σεντούκι τα παιδιά μπορούν να συγκεντρώσουν παλιά ρούχα και αξεσουάρ (καπέλα, κολιέ, γραβάτες, σάλι, γιλέκο, κτλ.) για να χρησιμοποιούν στις μεταμφιέσεις τους. Αντίστοιχα, στην περιοχή του οικοδομικού υλικού και των κατασκευών, εκτός από τα πλαστικά τουβλάκια, μπορούν να διατεθούν στα παιδιά ξύλινες, ασφαλείς, επιφάνειες και λωρίδες, κύλινδροι κτλ., που θα ενισχύσουν τη φαντασία και την ανάπτυξη σχεδιαστικής και κατασκευαστικής σκέψης αλλά και την επεξεργασία επιστημονικών εννοιών (δυνάμεις). Όταν δίπλα στην περιοχή αυτή υπάρχουν παιχνίδια, όπως ζωάκια, αυτοκινητάκια, κτλ., τότε τα παιδιά μπορούν να συνδυάσουν τα υλικά και να εμπλουτίσουν το σενάριο παιχνιδιού.
Ο χώρος συζήτησης: Πρόκειται για έναν μεγάλο χώρο για τη συγκέντρωση όλης της ομάδας της τάξης για συζήτηση. Η κυκλική διάταξη παρέχει άμεση οπτική επαφή και ευνοεί την αλληλεπίδραση, δίνοντας την αίσθηση της εγγύτητας. Ο χώρος αυτός προτείνεται για συζητήσεις που αφορούν τον προγραμματισμό, την οργάνωση, τον απολογισμό και την ανατροφοδότηση αναφορικά με τη δράση των παιδιών και όχι ως χώρος που λαμβάνει χώρα άμεση διδασκαλία.















