Ιδιαίτερες ευχαριστίες στο καθηγητή της Σχολής κ. Χάρη Κοντοσφύρη και στους φοιτητές του 3ου εργαστηρίου Ζωγραφικής του Τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Πανεπιστημίου Δυτ.Μακεδονίας.
Η Παγκόσμια Ημέρα Ρομά λειτουργεί σαν μια ευκαιρία ευαισθητοποίησης της άγνοιας μας ότι οι Ρομά είναι ανάμεσα μας, μια μέρα ενημέρωσης και γνωστοποίησης των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Ρομά κοινότητα αλλά και των επιτευγμάτων της, καθώς και σαν μέρα υπενθύμισης της ιστορίας της, δρώντας κόντρα σε όποια συστημική προσπάθεια παράλειψης της.
Με αφορμή την συγκεκριμένη μέρα, αναγνωρίζοντας την βαριά σημασία της, το «3ργαστήριο» Ζωγραφικής του Τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών, σε συνεργασία με το 1ο Δημοτικό Φλώρινας, προχώρησε σε εικαστικές δράσεις, με σκοπό την αποκατάσταση και την δημιουργία ανοιχτού διαλόγου.
Στις δράσεις έλαβαν μέρος η Χρύσα Διαμαντοπούλου, ο Νίκος Πέτης, ο Παύλος Ραπατσάκος και ο Κώστας Φιλίππου, νεαροί καλλιτέχνες και ο Χάρης Κοντοσφύρης ως συντονιστής. Ο κάθε καλλιτέχνης ξεχωριστά, με τον δικό του τρόπο, συνέβαλε στο να επικοινωνήσουν τις ιδέες τους, πάντα με σεβασμό προς την κοινότητα. Η έρευνα της ομάδας καλλιτεχνών στηρίχτηκε πάνω σε δεδομένα, βιβλιογραφία και πανεπιστημιακές εργασίες
Η Χρύσα Διαμαντοπούλου, με τις ζωγραφικές εγκαταστάσεις της, υπογράμμισε και θύμισε τις κτηνωδίες που υπέστησαν Ρομά γυναίκες στις Σκανδιναβικές χώρες αλλά και στην Τσεχοσλοβακία, κτηνωδίες που διήρκησαν για γενιές ολόκληρες (υποχρεωτικές στειρώσεις, αρπαγή παιδιών, λοβοτομές και ιατρικά πειράματα). Τα έργα της, με συνθέσεις ακρωτηριασμένων ψαριών, άνοιξαν μια συζήτηση με τον θεατή πάνω στο θέμα των υποχρεωτικών στειρώσεων ως μιας μορφής γενοκτονίας.
Οι συνθέσεις απλώνονταν στο χώρο του γυμναστηρίου του Σχολείου, τοποθετημένες πάνω σε στρώματα έντονου μπλε χρώματος, τα οποία λειτουργούσαν σαν το υγρό στοιχείο, θύμηση ενός οικείου τόπου. Τα ψάρια – θύματα αυτής της κακοποίησης στέκονταν σαν εκθέματα – τρόπαια μιας κυριαρχούσας νοοτροπίας, η οποία μεταμορφώνει και μεταλλάσσει κάποιον σε κάτι που δε θυμίζει πλέον ον.
Με την εγκατάσταση των ζωγραφικών έργων της γινόμαστε μάρτυρες καθημερινών σκηνών όπου η αυτοφροντίδα, οι καθαρμοί, η ανιερότητα τελετουργούν την θυσία ψαριών σε ωοτοκία. Αυτή η προσπάθεια εξιλέωσης βέβαια φαίνεται μάταιη, καθώς η εικόνα των ψαριών – θυμάτων παραμένει στο πλάνο και μένει ανεξίτηλη στη μνήμη αυτών που επιβίωσαν για να επιβεβαιώσουν την ιστορία.
Κατά την διάρκεια της εκδήλωσης, ο Παύλος Ραπατσάκος, πραγματοποίησε ένα in situ (επι τόπου ) live-painting performance, δουλεύοντας πάνω σε μια τριμελή σύνθεση γυναικών. Αφορμή αυτής της σύνθεσης αποτέλεσε η Εκάτη, η τρισυπόστατη χθόνια θεότητα (νεαρή γυναίκα – μητέρα – σοφή γιαγιά) θέλοντας με τον τρόπο του να τιμήσει τις γυναίκες της κοινότητας, οι οποίες ήταν τα συχνότερα θύματα βιαιοπραγιών. Τοποθετημένες σε μια τριγωνική σύνθεση, γίνεται έμμεση αναφορά στα καφέ τρίγωνα που «φορούσαν» οι Ρομά στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Ντυμένες με δικές τους φορεσιές, χωρίς καμία ανάγκη να απολογηθούν, κοιτούν το θεατή και τον φέρνουν σε επαφή με τις δικές του αντιλήψεις αλλά και με όποια ανεκδήλωτη ή ανεπεξέργαστη δυσφορία που ενδέχεται να αισθάνεται προς την κοινότητα.
Ο Κώστας Φιλίππου, με μια βίντεο προβολή με τίτλο «η RGB μνήμη χαλιού» έκανε αναφορά στα στοιχεία που ενώνουν μια κοινότητα. Αξίζει τα σημειωθεί ότι το RGB (red-κόκκινο, green- πράσινο, blue-μπλε) αντιστοιχεί στην φυλετική σημαία των Ρομά. Ως κοινότητα και ως συλλογικότητα μοιράζεται μνήμες, συναισθήματα, καταστάσεις αλλά και όνειρα, τα οποία είναι δεμένα περίτεχνα μεταξύ τους μέσα από λαϊκά πανηγύρια . Χρησιμοποιώντας το χάλι σαν μέσο, ο Κώστας Φιλίππου προχώρησε σε μία προβολή της RGB αύρας καθημερινών σκηνών και γιορτών. Αυτές οι σκηνές θύμιζαν καλειδοσκοπικό χώρο. Ο κάθε κόμπος του χαλιού λειτουργούσε σαν δήλωση αυτών των στιγμών οι οποίες κλειδώνονταν στο φυσικό κόσμο, σκονίζονταν από τα πίξελ μνήμης τόσων και τόσων πανηγυριών. Η RGB μνήμη του χαλιού ενεργοποιήθηκε με ένα φαινομενικά απλό και καθημερινό τελετουργικό αντικείμενο, την φυσική υπόσταση, ενός χρηστικού αντικειμένου, το οποίο προσφέρει έναν κοινό τόπο συγκέντρωσης, ένα διαχρονικό σημείο αναφοράς του οποίου η ιστορικότητα φτάνει μέχρι τις απαρχές της κοινότητας στην Ινδία.
Ο Νίκος Πέτης, δημιούργησε μια «street art» παρέμβαση με αφισοκόλληση. Η θεματική που αναπτύσσεται στην αφίσα αποτελεί ένα δίγλωσσο, ελληνορομανί αρκτικόλεξο της λέξης «Ρομά» επιλογή στην οποία συμμετείχαν μέλη της κοινότητας για τη μετάφραση λέξεων – κλειδιών, αναδεικνύοντας έτσι το συλλογικό αλλά και τον ενεργό τρόπο λειτουργίας της κοινότητας στα θέματα που την αφορούν καθώς και τον δίαυλο επικοινωνίας που ανοίχτηκε με το τμήμα μας. Στην αφίσα συστοιχίστηκε κάθετα η λέξη ΡΟΜΑ με τις δίγλωσσες επεξηγήσεις της ενώ οριζόντια εισβάλει το ίχνος ενός λεπτού όμορφου χεριού με την παλάμη προτεταμένη και χαλαρή προς τα πάνω σε στάση “opre” (Opre Roma, όπου opre σημαίνει πάνω, σηκώνομαι) ισχυροποιώντας τη χειρονομία σαν χειρονομία δύναμης παρά προκατάληψης συνδεδεμένης με την επαιτεία, παίζοντας έτσι τις δικές μας προκαταλήψεις.
Στις εικαστικές δράσεις συμμετείχε και το 1ο πρώτο Δημοτικό Φλώρινας, με τη δημιουργία ενός σύντομου κόμικς το όποιο ακολουθούσε το σενάριο της παιδικής θεατρικής παράστασης που ανέβηκε για τις εορταστικές εκδηλώσεις της Παγκόσμιας Ημέρας Ρομά.
Στο παρακάτω λίνκ μπορείτε να…ξεφυλλίσετε το κόμικς!!
https://flipbookpdf.net/web/site/190bceabde66e9fad444877767ae6571f7d22efe202304.pdf.html
Οι συντελεστές του ήταν Ελένη Μαραγκουδάκη Εικαστικός του Σχολείου, η Αλεξάνδρα Μπραγιάντση δασκάλα στο τμήμα (Ζ.Ε.Π) Ζώνη Εκπαιδευτικής Προτεραιότητας του Σχολείου, ο Γιώργος Παπαδόπουλος δάσκαλος στο Τμήμα Ένταξης του Σχολείου, και ο Γιώργος Σαπαρδάνης θεατρολόγος του Σχολείου.
Στην παιδική θεατρική παράσταση που οργάνωσαν οι υπεύθυνοι του τμήματος ΖΕΠ, συμμετείχαν τα παιδιά της Ρομά κοινότητας σε συνεργασία με άλλους συμμαθητές τους σ’ ένα έργο που παρότρυνε και αναδείκνυε τη συνεργασία, τη συνύπαρξη, την ενσυναίσθηση, τη συμπερίληψη και τη φιλία μέσα από μια περιπέτεια στο δάσος.
Οι συμμετέχοντες στην παράσταση ήταν : Από το τμήμα Ζ.Ε.Π: Αλή Σουμέλα, Αυγερινού Γαβριέλα, Αυγερινού Ζωή, Βέρου Ελένη, Γιακούπι Βανέσα, Δημητριάδου Νάντια, Μπεκίρι Ελευθερία, Ράπου Γλυκερία, Ράπος Χρυσοβαλάντης. Στη δραματοποίηση συνεργάστηκαν και οι μαθητές: Αθανασίου Ραφαήλ, Γιαννοπούλου Σταυρούλα, Γλούφτση Αγγελική, Νικολάου Αικατερίνη, Παπαδόπουλος Κωνσταντίνος, Τσουρλίνη Αικατερίνη.
Η συγκίνηση ήταν διάχυτη καθώς οι νέοι καλλιτέχνες και τα παιδιά αλληλεπίδρασαν και συμμετείχαν με περισσή χαρά στις εορταστικές εκδηλώσεις. Παράλληλα παρατηρήθηκαν από τα ίδια μέλη της κοινότητας, συναισθήματα χαράς, περιεργείας που οδήγησαν σε εναγκαλισμούς, καθώς στο προσκήνιο υπήρχε κάτι οικείο, κάτι που τον γνώριζαν και καταλάμβανε χώρο, κάνοντας ακόμα πιο εμφανή την δύναμη της αντιπροσώπευσης στην εκπαιδευτική κοινότητα που έχουν ενταχθεί
Η εκδήλωση έγινε παρουσία τριακοσίων ατόμων μέσα στα οποία ήταν γονείς και παιδιά της κοινότητας, αλλά και οι: Διευθύντρια Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Φλώρινας κ. Όλγα Μούσιου Μυλωνά, η Αντιδήμαρχος παιδείας του δήμου Φλώρινας κ. Σοφία Φουδούλη- Τζώτζη, αλλά και ο πρόεδρος της Ρομά κοινότητας Φλώρινας κ. Γεώργιος Ράπος.
Στην πρόσοψη του σχολείου πρόκειται αναπτυχθεί τοιχογραφική εργασία αναφοράς στους ρομά και σχεδιάζετε μια γλυπτική εγκατάσταση μνήμης του εκχριστιανισμού 101 Ρομά το 1968 καθώς και των 25 ταυτόχρονων γάμων τους, που έγιναν το απόγευμα της ίδιας μέρας.
Το 3ργαστήριο της σχολής καλών τεχνών Φλώρινας ευχαριστεί δημόσια το1ο Δημοτικό Φλώρινας και τον διευθυντή του κύριο Γιάννη Μίσκα, τους εκπαιδευτικούς του Σχολείου για το έργο τους αλλά και την κοινότητα Ρομά Φλώρινας για την συνέργεια .
