Τι είναι το Τμήμα Ένταξης;

Υπολογίζεται ότι περίπου το 10% των παιδιών του γενικού σχολείου παρουσιάζουν σοβαρές ή ηπιότερες δυσκολίες στη  μάθηση. Το Τμήμα Ένταξης είναι η δομή υπό το πρίσμα της ειδικής αγωγής και εκπαίδευσης που λειτουργεί παράλληλα μέσα στο σχολείο μας. Λειτουργεί με τμήμα ανάπτυξης και βρίσκεται σε αίθουσες του δευτέρου ορόφου ως ξεχωριστό τμήμα και βάση συγκεκριμένου ωρολογίου προγράμματος.

Έχει στόχο την εκπαιδευτική παρέμβαση με ατομικά ή ομαδικά εξατομικευμένα προγράμματα εκπαίδευσης στους μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και αναπηρίες, εντός του σχολικού ωραρίου. Το πρόγραμμα του Τμήματος Ένταξης δομείται με τρόπο που να εξασφαλίζεται η σύνδεση και η συνέχεια του προγράμματος της τάξης που φοιτούν οι μαθητές, του εκπαιδευτικού προσωπικού του σχολείου και των γονέων. Σε καμία περίπτωση οι μαθητές δεν λείπουν από τη γενική τάξη σε μαθήματα που αποδίδουν καλύτερα ή σε μαθήματα που αγαπούν και έχουν ως σκοπό την ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και αυτοεικόνας τους (όπως Μουσική, Εικαστικά, Γυμναστική, κ.τ.λ.).

Το Τμήμα Ένταξης του Σχολείου ανήκει στο δίκτυο συνεργασίας του Πανεπιστημίου Μακεδονίας όπου κάθε χρόνο έρχονται φοιτητές να πραγματοποιήσουν την πρακτική τους άσκηση φέρνοντας έτσι νέες πρακτικές από την σύγχρονη παγκόσμια βιβλιογραφία, οπού στον τομέα της ειδικής αγωγής ανανεώνεται με γοργούς ρυθμούς.

Ποιοι μαθητές μπορούν να συμμετέχουν στο Τμήμα Ένταξης

Στο Τμήμα Ένταξης μπορούν να συμμετέχουν μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες που:

α) έχουν γνωμάτευση από διαγνωστικό φορέα (π.χ. Κέντρα Διαφοροδιάγνωσης και Υποστήριξης ΚΕΔΑΣΥ., Ιατροπαιδαγωγικά Κέντρα)

β) δεν έχουν γνωμάτευση από διαγνωστικό φορέα, αλλά έχουν αξιολογηθεί από τον Ειδικό Παιδαγωγό του σχολείου (κατόπιν αιτήματος του γονέα).

Για τη παρακολούθηση του προγράμματος του Τμήματος Ένταξης απαιτείται συναίνεση του γονέα ή του κηδεμόνα, ο οποίος υποβάλλει ενυπόγραφη αίτηση συμμετοχής του παιδιού του στο τμήμα ένταξης καθώς και ενυπόγραφη υπεύθυνη δήλωση.

Χρησιμοποιούνται ποικίλα εποπτικά μέσα και εναλλακτικοί τρόποι μάθησης, όπως παιδαγωγικό παιχνίδι, δραματοποίηση, μάθηση με υπολογιστή, διδασκαλία με χρήση αντικειμένων και άλλα. Η διδακτέα ύλη επιλέγεται και διαμορφώνεται μέσα από τροποποιήσεις και προσαρμογές και δεν διατάσσεται κατά τάξη ή ηλικία, αλλά οργανώνεται σύμφωνα με τις ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες του κάθε μαθητή.

Γενικότερα, το Τ.Ε. παρέχει εξειδικευμένη παρέμβαση σε δεξιότητες των μαθητών με σκοπό την κατάκτηση και αυτοματοποίηση της γνώσης. Κατά τη διάρκεια παραμονής στο Τ.Ε., ο μαθητής εργάζεται στις εντοπισμένες δυσκολίες του (γραφή, ανάγνωση, μαθηματικά και στρατηγικές κατανόησης κ.α.) με στόχο τη γενίκευση του θετικού αποτελέσματος σε όλα τα γνωστικά αντικείμενα και τη δημιουργία θετικής στάσης και αντίληψης ως προς τη μαθησιακή διαδικασία.

« Την ευθύνη εκπαίδευσης του μαθητή που φοιτά στα Τ.Ε. έχουν από κοινού ο/η εκπαιδευτικός του Τ.Ε.  και ο/η εκπαιδευτικός της σχολικής τάξης φοίτησης του μαθητή. Οι δύο εκπαιδευτικοί συνεργάζονται σε τακτά χρονικά  διαστήματα για την παρακολούθηση του προγράμματος του μαθητή, για τις σχετικές προσαρμογές και τροποποιήσεις της διδασκαλίας, καθώς και για την αξιολόγηση της προόδου του» 

Η ύπαρξη οργανωμένου τετραδίου και φακέλου του μαθητή που φοιτά στο Τ.Ε. καθώς και η αξιοποίηση -όπου είναι δυνατόν- των σχολικών εγχειριδίων της τάξης του είναι απαραίτητα εργαλεία στη σύνδεση μεταξύ κοινού και εξατομικευμένου προγράμματος, με στόχο την πλήρη ένταξή του μαθητή στο σχολικό περιβάλλον. Ο δάσκαλος της τάξης πληροφορείται και ενημερώνεται συστηματικά με αυτόν τον τρόπο, ώστε να μπορεί να διαφοροποιεί τη διδασκαλία του στις περιπτώσεις των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Οι εμπλεκόμενοι εκπαιδευτικοί (περιλαμβάνονται φυσικά και οι ειδικότητες) συνεργάζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα για την παρακολούθηση του προγράμματος του μαθητή, για τις σχετικές τροποποιήσεις της διδασκαλίας, καθώς και για την αξιολόγηση της προόδου του.

Τέλος, «οι εκπαιδευτικοί των Τ.Ε. πληροφορούν και συμβουλεύουν τα μέλη της σχολικής κοινότητας καθώς και τους γονείς  για θέματα ειδικής αγωγής και συνεργάζονται με τους σχολικούς συμβούλους και το προσωπικό του οικείου ΚΕΔΑΣΥ».

Ιδιαίτερα στις περιπτώσεις μαθητών με σοβαρά προβλήματα συμπεριφοράς οι εκπαιδευτικοί των Τ.Ε. επιβάλλεται να επικοινωνούν με το ΚΕΔΑΣΥ που έχει εκδώσει τη γνωμάτευση, αξιοποιώντας τις συμβουλευτικές υπηρεσίες που μπορεί να προσφέρει.

Ενδεικτική νομοθεσία

1. Υ.Α. 17812/Γ6, ΦΕΚ 315/2014 «Νόμιμη σύσταση των ΕΔΕΑΥ και καθορισμός των ιδιαίτερων καθηκόντων των μελών και συντονιστών αυτών».
2. Υ.Α. 27922/Γ6, ΦΕΚ 449/2007 «Καθορισμός των ιδιαιτέρων καθηκόντων και αρμοδιοτήτων α)του εκπαιδευτικού προσωπικού, που υπηρετεί σε σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής (ΣΜΕΑ) της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (ειδικά σχολεία, τμήματα ένταξης) …εκπαίδευσης»
3. Εγκύκλιος ΥΠΕΠΘ Γ6/15894/14.02.2006 «Φάκελοι ατομικών στοιχείων»
4. Υ.Α. 102357/Γ6, ΦΕΚ 1319/2002 «Ένταξη, φοίτηση και αποφοίτηση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες σε όλους τους τύπους των σχολείων Ειδικής Αγωγής και τα Τμήματα Ένταξης»
5. Ν. 3699/2008, ΦΕΚ 199/2008 «Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση Ατόμων με αναπηρία ή με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες»