ΡΕΣΩ ΠΑΝΩ ΣΕ ΠΑΛΙΑ CD
ΡΟΥΝΤΟΛΦ ΤΟ ΕΛΑΦΑΚΙ
ΑΓΓΕΛΑΚΙΑ
ΚΑΜΠΑΝΟΥΛΕΣ
ΣΤΟΛΙΔΙΑ ΑΠΌ ΠΗΛΟ
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΑ
ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΚΑΡΤΕΣ
ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΑ ΕΛΑΤΑΚΙΑ
ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ
Αχ, αυτός ο Αϊ-Βασίλης…
Αχ, αυτός ο Αϊ – Βασίλης…
Τότα Αρβανίτη-Παπαδοπούλου
Σχολική Σύμβουλος 23ης Περιφέρειας Π.Α.
Διδάκτωρ Παιδαγωγικής Πανεπιστημίου Αθηνών
M.A. inEducationΠανεπιστημίου Lancaster
Αγαπητοί γονείς,
Κάποιους από εσάς, σας απασχολεί το πότε είναι σωστό να πείτε την αλήθεια στα παιδιά σας για τον Αϊ – Βασίλη… Πριν σας απαντήσω επιστημονικά, θα σας διηγηθώ μια ιστορία, που συνέβη πριν από πολλά χρόνια σε μια μικρή κωμόπολη της Εύβοιας, το Αλιβέρι. Η ιστορία αυτή, θα σας βοηθήσει να κατανοήσετε καλύτερα τις εξηγήσεις που θα ακολουθήσουν, σχετικά με τον Αϊ – Βασίλη.
«Πριν πολλά χρόνια, λοιπόν, στο Αλιβέρι, ζούσε με την οικογένειά του ένα κοριτσάκι 7 περίπου ετών, που το έλεγαν Παναγιώτα και πήγαινε στην Α’ τάξη του Δημοτικού σχολείου. Η οικογένεια της μικρής Παναγιώτας ήταν αρκετά εύπορη, αφού ο πατέρας της ήταν στέλεχος στο εργοστάσιο της ΔΕΗ, που λειτουργούσε λίγο έξω απ’ το Αλιβέρι. Η Παναγιώτα και η οικογένειά της, ζούσαν μιαν ανέφελη και χαρούμενη ζωή.
Δίπλα από το σπίτι της Παναγιώτας, ζούσε η Μαρία, που ήταν φίλη και συμμαθήτρια της μικρής Παναγιώτας. Η οικογένεια της Μαρίας ήταν φτωχή. Ο πατέρας της ήταν κτηνοτρόφος και μετά βίας έβγαζε τα προς το ζειν για να θρέψει τη φαμίλια του.Όμως, οι δύο φίλες έκαναν στενή παρέα και μόνο ένας ύπνος τις χώριζε.
Εκείνη τη χρονιά, ο Χειμώνας ήρθε απειλητικός. Ο Δεκέμβρης μπήκε με παγωνιά και όλοι υποψιαζόντουσαν πως, τα Χριστούγεννα, ο χιονιάς θα βασίλευε πάνω απ’ τα βουνά και τα λιβάδια του Αλιβερίου. Η προπαραμονή των Χριστουγέννων, βρήκε τις δύο φίλες δίπλα στη σόμπα να κάνουν σχέδια για τις γιορτές. Η Παναγιώτα, συνεχίζοντας την προσφιλή κουβέντα, που είχαν ξεκινήσει τα παιδιά, στο σχολείο, ρώτησε: «Δεν θυμάμαι. Τι δώρο είπες πως θέλεις να σου φέρει ο Αϊ – Βασίλης;». ΗΜαρία, δίστασε. Δεναπάντησεαμέσως. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, τα μάτια της γέμισαν δάκρυα και ψέλλισε: «Ο μπαμπάς μου είπε πως δεν υπάρχει Αϊ – Βασίλης και να μην περιμένω τίποτα φέτος». Η Παναγιώτα, την κοίταξε ξαφνιασμένη: «Τι θα πει δεν υπάρχει Αϊ – Βασίλης. Ομπαμπάςσουέκανελάθος. Υπάρχει ο Αϊ – Βασίλης και σίγουρα θα φέρει δώρο και σε σένα…». Η μικρή Μαρία, έβγαλε έναν στεναγμό, πριν απαντήσει: «Κι εγώ, μέσα στην καρδιά μου, ξέρω πως υπάρχει, γι’ αυτό κάθε βράδυ τον παρακαλάω να μου φέρει μια κούκλα με ξανθά μαλλιά. Λεςναμουτηφέρει;». «Είμαι σίγουρη…!!!», είπε η Παναγιώτα και, αμέσως μετά, έφερε τα κατσαρολικά της να παίξουν.
Όταν ξημέρωσαν Χριστούγεννα, κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο, στο σπίτι της Παναγιώτας, εκτός από τα άλλα δώρα, υπήρχε και ένα κουτί, με ροζ περιτύλιγμα και ένα μεγάλο κόκκινο φιόγκο. Επάνω του, υπήρχε καρφιτσωμένο ένα σημείωμα που έγραφε, με μεγάλα καλλιγραφικά γράμματα: «Για τη Μαρία, που είναι τόσο ευγενικό παιδί και τόσο καλή μαθήτρια! Δυστυχώς, δεν τα κατάφερα να μπω στο σπίτι της για να το αφήσω κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο, στο σαλόνι. Σαςπαρακαλώπολύ, νατηςτοδώσετεεσείς. ΚαλέςΓιορτές. (Υπογραφή) Άγιος Βασίλης».
Η Παναγιώτα, βούτηξε το κουτί και έτρεξε δίπλα, στο σπίτι της Μαρίας: «Μαρία, κοίτα. Ο Αϊ – Βασίλης, έφερε το δώρο σου. Διάβασε, εδώ τι λέει», φώναξε με όλη της την δύναμη, όταν η Μαρία άνοιξε την πόρτα. Η Μαρία, πήρε στα χέρια της το κουτί και το ακούμπησε πάνω στο τραπέζι της κουζίνας. Οι γονείς της, που βρίσκονταν εκεί, παρακολουθούσαν έκπληκτοι τη σκηνή που διαδραματιζόταν μπροστά τους. Η Μαρία, με μια τεράστια βιασύνη, άρχισε να ξεδιπλώνει το κουτί. Όταν αντίκρισε το περιεχόμενό του – μια κούκλα ξανθιά με σμαραγδί φόρεμα – γύρισε προς τον μπαμπά της και, δίνοντάς του το σημείωμα, του είπε: «Μπαμπά, υπάρχει ο Αϊ – Βασίλης!». Εκείνος, πήρε το σημείωμα στα χέρια, το διάβασε με προσοχή και της απάντησε με ασυνήθιστα βραχνή φωνή: «Έκανα λάθος, Μαρία μου… Υπάρχει ο Αϊ – Βασίλης…».
Κάθε φορά που με ρωτούν οι γονείς των παιδιών του Νηπιαγωγείου, πώς να χειριστούν το θέμα του Αϊ – Βασίλη, θυμάμαι αυτή την ιστορία. Για να είμαι ειλικρινής, τη θυμάμαι κάθε χρόνο τα Χριστούγεννα, επί 51 ολόκληρα χρόνια, και θα τη θυμάμαι όσο ζω, κάθε φορά που θα πλησιάζουν τα Χριστούγεννα. Θα θυμάμαι πάντα το κοριτσάκι που είχε ανάγκη να πιστεύει στη μαγεία του Αϊ – Βασίλη, που ήθελε να τον κρατήσει ολοζώντανο στην ψυχή της..
Αγαπητοί γονείς,
Τα παιδιά στην προσχολική ηλικία δεν μπορούν να ξεχωρίσουν ακόμη με βεβαιότητα τον φανταστικό από τον πραγματικό κόσμο. Κατά τον Piaget, βρίσκονται στο «προενοιολογικό στάδιο», πράγμα που σημαίνει πως, αναπτυξιακά, δεν μπορούν να κατανοήσουν τις αλήθειες των μεγάλων. Αργότερα, από τα 7 και μετά, μπαίνοντας στο στάδιο των «συγκεκριμένων λογικών διεργασιών», θα αρχίσουν να αμφισβητούν πολλές από τις αντιλήψεις τους, που τροφοδοτούνται από τη φαντασία τους, και θα μπουν στη διαδικασία να τις επεξεργαστούν λογικά και να τις απορρίψουν. Και πάλι, όμως, για να τα διευθετήσουν όλα αυτά στο μυαλό τους, χρειάζονται χρόνο. Και, πιστέψτε με, ακόμη και τότε, δεν έχει αξία το τι θα τους πείτε εσείς αλλά το τι θα κατανοήσουν τα ίδια «δουλεύοντάς» μόνα τους με τη σκέψη τους. Τα παιδιά χρειάζονται χρόνο να επεξεργαστούν τις πληροφορίες που συγκεντρώνουν με το δικό τους τρόπο.
Έτσι συμβαίνει και με τον Άγιο Βασίλη. Τα παιδιά στην προσχολική ηλικία έχουν ανάγκη από τη μαγεία, που σέρνει με το έλκηθρο του, η καλοκάγαθη φιγούρα με την κόκκινη στολή. Αγαπούν κάθε τι το υπερφυσικό και όλους τους λαμπερούς μύθους. Δεν έχουν, ακόμη, απορίες για το «πώς ο Αϊ – Βασίλης προλαβαίνει να πάει τα δώρα σε όλα τα παιδιά του κόσμου;» ή «αφού είναι χοντρός, πώς χωράει στην καμινάδα;» κλπ. Αυτές τις ερωτήσεις, τις διατυπώνουν αργότερα, όταν θα πάνε στο Δημοτικό.
Ωστόσο, επειδή η ανάπτυξη των παιδιών δεν είναι απαρέγκλιτα ομοιογενής, θα μπορούσε ίσως κάποιο παιδί να προβληματιστεί, ακούγοντας μεγαλύτερα παιδιά να συζητούν για το έθιμο, και να ρωτήσει: «Μαμά, υπάρχει ο Αϊ – Βασίλης;». Τότε, γυρίστε με απόλυτη φυσικότητα και ρωτήστε: «Γιατί ρωτάς;». Όταν το παιδί σας αναφέρει την αιτία του προβληματισμού του (π.χ. «Άκουσα τον Γιώργο που έλεγε ότι δεν υπάρχει Αϊ – Βασίλης»), κάντε του την ερώτηση: «Εσύ, τι πιστεύεις;». Με αυτόν τον τρόπο, θα καταλάβετε σε ποιο βαθμό έχει επεξεργαστεί την απορία του και τι κατανοεί γύρω από αυτό το θέμα. Θα καταλάβετε, επίσης, τι θέλει να πιστεύει το παιδί σας. Αν η απάντησή του αντανακλά την επιθυμία του να πιστεύει στον Άγιο Βασίλη, τότε πείτε του: «Ο Γιώργος, έχει το δικαίωμα να μην πιστεύει στον Άγιο Βασίλη. Αλλά, αν εσύ πραγματικά πιστεύεις στον Άγιο Βασίλη, δεν θα έπρεπε να νοιάζεσαι για το τι σου λένε τα άλλα παιδιά».
Αν, αντίθετα, καταλάβετε από την απάντηση του παιδιού σας ότι έχει αρχίσει να εκλογικεύει τα πράγματα και να αμφισβητεί την ύπαρξη του Αϊ – Βασίλη, τότε, μην προσπαθήσετε να το πείσετε για την ύπαρξη του Αϊ – Βασίλη αλλά, χρησιμοποιώντας σταθερή και ήρεμη φωνή πείτε του την αλήθεια. Πείτε του ότι, «Παρότι ο Αϊ – Βασίλης δεν είναι πραγματικός, το Πνεύμα των Χριστουγέννων, που συμβολίζει αυτό το έθιμο, είναι αληθινό και υπάρχει παντού γύρω μας. Έτσι, τα Χριστούγεννα γίνονται πιο χαρούμενα με την αγάπη, την προσφορά, την αλληλεγγύη και τη φιλανθρωπία, που πρέπει όλοι μας να δείχνουμε τις μέρες αυτές, όπως φανταζόμαστε ότι θα το έκανε ο Άγιος Βασίλης, αν υπήρχε» (Κάνετε το διαχωρισμό ανάμεσα στο πραγματικό και το αληθινό). Μετά, συζητείστε με το παιδί σας μερικές ιδέες σχετικά με το πώς θα μπορούσατε να εκφράσετε το Πνεύμα των Χριστουγέννων προς τους φίλους και τους συνανθρώπους. Για παράδειγμα, να φτιάξουμε μαζί κουλούρια και να τα πάμε στο γηροκομείο, να φτιάξουμε κάρτες για τους φίλους μας, να πάμε τροφή στο καταφύγιο αδέσποτων ζώων κλπ.
Αγαπητοί γονείς,
Ο Slotterback, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Scranton στην Pennsylvania των Η.Π.Α., ισχυρίζεται ότι το να πιστεύουν τα μικρά παιδιά στον Αϊ – Βασίλη, δεν τους κάνει καθόλου κακό. Αντίθετα, υποστηρίζει ότι όταν σε αυτή την ηλικία τροφοδοτούμε τη φαντασία των παιδιών ( με το φανταστικό παιχνίδι, τα παιχνίδια ρόλων κλπ.) αυξάνουμε τις πιθανότητες για καλύτερη γνωστική ανάπτυξη.
Και μη φοβηθείτε ότι, όταν το παιδί σας μεγαλώνοντας, ανακαλύψει ότι συντηρούσατε τον μύθο του Αϊ – Βασίλη, θα σας θεωρήσει ψεύτες και θα χάσετε την αξιοπιστία σας. Κάτιτέτοιοδενπρόκειταινασυμβεί. Σαςδιαβεβαιώνω. Όταν το παιδί διευθετήσει μέσα του τις αλήθειες, εισέρχεται σιγά σιγά στον «κόσμο των μεγάλων» και κατανοεί τη σκοπιμότητα των ενεργειών. Άλλωστε, τα πιο αληθινά πράγματα στον κόσμο, είναι αυτά που δεν τα βλέπουμε ούτε τα αγγίζουμε, όπως η αγάπη, η ευγένεια και η γενναιοδωρία. Και είναι αυτά που ο γελαστός Αϊ – Βασίλης διδάσκει μέσα από το μύθο του…
ΠΕΙΡΑΜΑ ΜΕ ΛΑΔΙ ΚΑΙ ΝΕΡΟ
Τα σκαντζοχοιράκια μας στέλνουν μήνυμα
ΑΥΓΟΥΛΟΑΝΘΡΩΠΑΚΙΑ
ΤΕΤΡΑΓΩΝΟΑΝΘΡΩΠΑΚΙΑ
ΤΡΙΓΩΝΟΑΝΘΡΩΠΑΚΙΑ
ΔΕΝΤΡΑΚΙ ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΟ
Η ΕΛΙΑ
Τρέχει, τρέχει το νερό….
Μαθηματικά με τα φρούτα
Ο καρπός της ελιάς
Αποδημητικά πουλιά
σκαντζοχοιράκια
Η σχολική επιτυχία ξεκινάει από το σπίτι
Η σχολική επιτυχία ξεκινάει από το σπίτι
Τότα Αρβανίτη-Παπαδοπούλου
Σχολική Σύμβουλος 23ης Περιφέρειας Π.Α.
Διδάκτωρ Παιδαγωγικής Πανεπιστημίου Αθηνών
M.A. inEducationΠανεπιστημίου Lancaster
Αγαπητοί γονείς,
Όσο και αν ψάχνετε για το ιδανικό σχολείο με τους ιδανικούς εκπαιδευτικούς, στην πραγματικότητα, ένα πράγμα θα πρέπει να έχετε στο μυαλό σας: Τα καλά σχολεία είναι κάτι σπουδαίο αλλά, αν επιθυμείτε τα παιδιά σας να επιτύχουν στο σχολείο, η αφετηρία για αυτό, είναι το σπίτι!
Πολλοί πιστεύουν πως η καθοδήγηση προς τη σχολική επιτυχία, διαβαίνει ανάμεσα από τη συστηματική εξάσκηση των παιδιών στη γραφή και την ανάγνωση ή, αργότερα, μέσα από τη σοφή επιλογή κάποιων καλών εκπαιδευτών για το σπίτι. Όσοι το πιστεύουν αυτό, κάνουν λάθος! Τα πράγματα είναι πολύ πιο απλά. Κατά την δική μου εκδοχή, υπάρχουν τέσσερις (4) οδηγίες, τις οποίες αν φροντίσετε να τηρείτε στο σπίτι, θα δημιουργήσετε τις ιδανικές προϋποθέσεις για τη σχολική επιτυχία του παιδιού σας.
Βάζετε νωρίς τα παιδιά για ύπνο
Πολλές έρευνες υποστηρίζουν πως είναι πολύ δύσκολο να μάθει κάποιος, όταν είναι κουρασμένος. Ενδείκνυται, λοιπόν, να αποτελεί προτεραιότητά σας το να πηγαίνουν τα παιδιά νωρίς για ύπνο καθόλη τη διάρκεια του χρόνου αλλά ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της σχολικής περιόδου. Όταν τα παιδιά αναπαύονται αρκετά, μαθαίνουν καλύτερα και αποδίδουν καλύτερα.
Διατηρείστε την ατμόσφαιρα του πρωινού ήρεμη
Διαλέξτε μαζί, από το προηγούμενο βράδυ τα ρούχα που θα φορέσει το παιδί. Έτσι, θα αποφύγετε τις πρωινές αντιπαραθέσεις και θα κερδίσετε χρόνο. Επίσης, μπορείτε να προετοιμάσετε από το βράδυ το δεκατιανό του παιδιού σας και απλώς να το φυλάξετε στο ψυγείο. Τα πρωινά δεν πρέπει να έχουν εντάσεις, για να ξεκινάει ήρεμα η ημέρα.
Διδάξτε τα παιδιά σας πως και η αποτυχία είναι μέσα στη ζωή
Ο φόβος της αποτυχίας ορθώνει εμπόδια στη μάθηση. Είναι πολύ σημαντικό, λοιπόν, να μάθετε το παιδί σας ότι, είναι πολύ πιθανό κάποιες φορές να αποτύχει σε κάτι που επιδιώκει. Μάθετε το παιδί σας ότι υπάρχουν φορές που αποτυγχάνουμε αλλά σιγά σιγά ανακτούμε ξανά τη διάθεσή μας και προσπαθούμε πάλι, ίσως με διαφορετικό τρόπο αυτή τη φορά. Η υπομονή και η επιμονή είναι αρετές που πρέπει να διδαχθεί το παιδί σας, με το δικό σας προσωπικό παράδειγμα.
Μετατρέψτε το σπίτι σας σε ένα μικρό παράδεισο
Το σχολείο αποτελεί από μόνο του ένα περιβάλλον με αρκετές εντάσεις. Ο αριθμός των παιδιών που υπάρχουν σε κάθε τάξη σε συνδυασμό με την ηλικία τους, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μεγάλη ενεργειακή εκτόνωση. Τα παιδιά, στο σχολείο, ρωτούν, ψάχνουν, πειραματίζονται και ανακαλύπτουν. Μιλούν πολύ και μιλούν για τα πάντα. Το παιδί σας, όταν επιστρέφει στο σπίτι, θα πρέπει να μπαίνει σε ένα περιβάλλον που του προσφέρει ηρεμία και τη δυνατότητα να μοιραστεί τις ιδέες, τις αντιλήψεις του για τον κόσμο και τα συναισθήματά του. Θα πρέπει να αισθάνεται το σπίτι του σαν ένα μικρό παράδεισο, που του παρέχει ασφάλεια και ευκαιρίες για να επεξεργαστεί όλα όσα έμαθε στο σχολείο, μέσα σε ένα κλίμα ηρεμίας και αποδοχής. Το σπίτι μας, είναι το καταφύγιο μας. Μην στερήσετε ποτέ από το παιδί σας τη χαρά να αισθάνεται το σπίτι του σαν τον δικό του επίγειο παράδεισο.
Αγαπητοί γονείς,
Αν καταφέρετε να διασφαλίσετε αυτές τις τέσσερις προϋποθέσεις, θα βοηθήσετε το παιδί σας να φτάσει τη σχολική επιτυχία πολύ πιο εύκολα απ’ ό,τι φαντάζεστε.
ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΜΕ ΜΑΡΙΟΝΕΤΕΣ: “ΑΙΣΩΠΟΥ ΜΥΘΟΙ”
ΑΧΛΑΔΙΑ
Η ΜΗΛΙΑ
ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ
ΠΩΣ ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ Ο ΣΠΟΡΟΣ
ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ
ΣΤΑΦΥΛΙ
ΓΙΟΡΤΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΕΤΕΙΟ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟΥ
Τα παιδιά μίλησαν για τα γεγονότα της 17ης Νοεμβρίου, τραγούδησαν τραγούδια και παρακολούθησαν την παράσταση κουκλοθεάτρου “Ντενεκεδούπολη” : μια διασκευή για κουκλοθέατρο από το ομώνυμο βιβλίο της Ευγενίας Φακίνου.
Την παράσταση οργάνωσαν οι νηπιαγωγοί του σχολείου οι οποίες χρησιμοποίησαν χάρτινες κούκλες.Η παράσταση πέρασε μηνύματα για τη δημοκρατία και την ελευθερία και άρεσε πολύ στα παιδιά .
Ο Σαρδέλας, η Μηλίτσα, ο Οκέϊ Μπαμ Μπαμ, ο αφηγητής Ήλιος και ο Λαδένιος.
Ο Σοφός, ο Οκέϊ Μπαμ Μπαμ και ο Βουτυρένιος.
Το τέλος της ιστορίας.
ΤΑ ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ
ΚΑΔΡΑΚΙ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ
ΑΦΙΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΓΟΝΕΩΝ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ
Ο ρόλος των γονέων σε σχέση με την εκπαίδευση των παιδιών
Τότα Αρβανίτη-Παπαδοπούλου
Σχολική Σύμβουλος 23ης Περιφέρειας Π.Α.
Διδάκτωρ Παιδαγωγικής Πανεπιστημίου Αθηνών
M.A. inEducationΠανεπιστημίου Lancaster
Αγαπητοί γονείς,
Καθώς το παιδί σας μεγαλώνει, μεγαλώνουν και οι υποχρεώσεις σας απέναντι στο παιδί, γιατί, εκτός των άλλων, αποτελείτε για αυτό και πρότυπο μάθησης. Η στάση σας απέναντι στην εκπαίδευση και οι αντιλήψεις σας για αυτήν, μπορούν να αποτελέσουν πηγή έμπνευσης για το παιδί σας και να το καθοδηγήσουν για το πώς θα αναλάβει, σιγά σιγά, μόνο του την ευθύνη της δικής του εκπαίδευσης.
Για να πετύχετε το καλύτερο δυνατό, τώρα που το παιδί σας ξεκινάει το ταξίδι της εκπαίδευσης:
Γίνετε πρότυπο μάθησης: Από πολύ νωρίς, οι γονείς αποτελούν τους πρώτους εκπαιδευτικούς του παιδιού τους. Για παράδειγμα, ανακαλύπτουν τη φύση μαζί, διαβάζουν μαζί, μαγειρεύουν μαζί, μετράνε μαζί. Όταν το παιδί αρχίζει την τυπική εκπαίδευση (νηπιαγωγείο), η δουλειά του γονέα είναι να του δείξει με ποιο τρόπο το σχολείο θα επεκτείνει αυτή τη μάθηση, που άρχισαν μαζί στο σπίτι, και πόσο συναρπαστικό και ενδιαφέρον μπορεί να είναι αυτό το ταξίδι στην εκπαίδευση. Μέσω της σωστής και ισορροπημένης καθοδήγησης, οι γονείς, αφενός μεν θα βοηθήσουν το παιδί να οργανώσει το χρόνο του και αφετέρου θα υποστηρίξουν τις επιθυμίες και τη διάθεσή του να μάθει νέα πράγματα μέσα και έξω από το σχολείο.
Εστιάστε την προσοχή σας στον τρόπο που μαθαίνει καλύτερα το παιδί σας: Κάθε παιδί διαθέτει διαφορετική προσωπικότητα. Ένα σημαντικό πράγμα που πρέπει να κάνετε, είναι να παρακολουθήσετε με προσοχή το παιδί σας. Είναι εξωστρεφές ή είναι ντροπαλό; Κινείται πολύ ή είναι στατικό και εστιάζει για πολύ χρόνο την προσοχή του σε κάτι που το ενδιαφέρει; Ανακαλύψτε ποια πράγματα τραβούν το ενδιαφέρον του και βοηθήστε το να τα εξερευνήσει. Αφήστε το παιδί σας να σας δείξει, με ποιον τρόπο του αρέσει να μαθαίνει. Πολλά παιδιά είναι «οπτικοί τύποι», δηλαδή, μαθαίνουν βλέποντας εικόνες ή δημιουργώντας φανταστικές εικόνες με το μυαλό τους. Άλλα παιδιά μαθαίνουν μέσα από «εμπειρίες αφής», δηλαδή, τους αρέσει να κατασκευάζουν πράγματα (με ξύλινα τουβλάκια, Lego, πλαστελίνη κλπ.). Άλλα, είναι «ακουστικοί τύποι», δηλαδή, εστιάζουν περισσότερο την προσοχή τους σε αυτά που ακούνε. Προσπαθήστε να μην κάνετε το λάθος να θεωρήσετε ότι το παιδί σας μοιάζει με εσάς ή τον αδελφό του στον τρόπο που μαθαίνει. Κάθε παιδί είναι μοναδικό και μαθαίνει καλύτερα με τον δικό του, προσωπικό τρόπο.
Εξοικονομήστε χρόνο για να διαβάσετε στο παιδί σας: Το να διαβάζετε στο παιδί σας τακτικά είναι μια συνήθεια που αποφέρει πολλά οφέλη γιατί μαθαίνει στο παιδί το σωστό συντακτικό της γλώσσας και καινούργιο λεξιλόγιο. Διαλέξτε μαζί με το παιδί σας τα βιβλία που θα έχει στη βιβλιοθήκη του, γιατί με αυτό τον τρόπο διασφαλίζετε το ενδιαφέρον του για αυτά.
Συνδέστε τη νέα γνώση με την καθημερινή ζωή: Κάνετε τη μάθηση κομμάτι της καθημερινής ζωής. Όταν μαγειρεύετε, κάνετε μαθηματικά με τις μεζούρες. Όταν ταξιδεύετε με το αυτοκίνητο, απαριθμήστε τα φανάρια που θα συναντήσετε ή μιλήστε για το ποτάμι που συναντήσατε μπροστά σας (πώς το λένε, από πού ξεκινάει και πού καταλήγει). Ότανψωνίζετε στο κατάστημα τροφίμων, ζητήστε να σας φέρει τόσα γιαούρτια όσα τα μέλη της οικογένειάς σας. Υπάρχουν πολλά που μπορείτε να κάνετε με το παιδί σας για να του δείξετε με ποιο τρόπο οι γνώσεις μας, συνδέονται με την πραγματική ζωή. Ωστόσο, προσπαθήστε οι συζητήσεις σας να είναι «συζητήσεις ανταλλαγών». Ακούστε το παιδί σας να σας μιλάει για τις ιδέες του και μην το κατακλύζετε με πληροφορίες που δεν το ενδιαφέρουν.
Βοηθείστε το παιδί σας να αναλάβει την ευθύνη της μάθησής του: Είναι πολύ σημαντικό να βοηθήσετε το παιδί σας να αντιληφθεί ότι είναι προσωπικά υπεύθυνο για τη μάθησή του. Αυτό σημαίνει ότι το ίδιο το παιδί «χρεώνεται» τόσο την επιτυχία όσο και την αποτυχία του. Σημαίνει, επίσης, ότι θα μάθετε το παιδί σας να επιδιώκει τη μάθηση υποκινούμενο από τα δικά του εσωτερικά κίνητρα και όχι γιατί αναμένει μια εξωτερική ανταμοιβή. Η αποζημίωση για τη μάθηση του παιδιού σας πρέπει να έχει τη μορφή της εσωτερικής ικανοποίησης, της χαράς δηλαδή ότι κατάκτησε κάτι ακόμη που δεν ήξερε.
Αποφύγετε να υπερφορτώνετε το πρόγραμμα του παιδιού σας: Προσπαθώντας να εξασφαλίσετε για το παιδί σας, όσο το δυνατόν περισσότερες εμπειρίες για μάθηση, πολλές φορές, φορτώνετε υπερβολικά το ημερήσιο πρόγραμμά του με εξωσχολικές δραστηριότητες. Το παιδί χρειάζεται χρόνο ελεύθερο, χρόνο εκτός προγραμμάτων, για να τον διαθέσει όπως αυτό επιθυμεί. Ωστόσο, αν έχετε ήδη γεμίσει τον ελεύθερο χρόνο του παιδιού σας με δραστηριότητες, παρακολουθήστε το παιδί σας προσεκτικά για να διαπιστώσετε, αν πραγματικά απολαμβάνει αυτό που κάνει. Αν δεν απολαμβάνει ή κουράζεται με κάτι από αυτά που του προσφέρετε εκτός σχολείου, διακόψτε το. Είναι λάθος η ενασχόληση με εξωσχολικές δραστηριότητες, όταν η ζωή του παιδιού σας καταντάει μια κούρσα ταχύτητας από τη μια δραστηριότητα στην άλλη.
Μάθετε εσείς κάτι καινούργιο: Το να επιδιώξετε να μάθετε κάτι καινούργιο για τον εαυτό σας, είναι ιδανικός τρόπος για να λειτουργήσετε ως πρότυπο για το παιδί σας. Διαβάστε για ένα ασυνήθιστο θέμα και μιλήστε με την υπόλοιπη οικογένεια για αυτό, μάθετε κάτι παραπάνω για ένα χόμπι σας, μάθετε να χειρίζεστε τον ηλεκτρονικό υπολογιστή κλπ. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, θα διδάξετε το παιδί σας για το χαρακτήρα που απαιτείται να επιδείξουμε όταν μαθαίνουμε, δηλαδή, υπομονή, επιμονή, καλή διάθεση και, κυρίως, να επιτρέπουμε στον εαυτό μας να κάνει λάθη και να μαθαίνουμε από αυτά.
Αγαπητοί γονείς,
Ο ρόλος του γονέα είναι σύνθετος γι’ αυτό έχει γοητεία και ενδιαφέρον.
ΠΩΣ ΝΑ ΠΑΙΖΕΤΕ ΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΑΣ
Πώς να παίζετε ΜΕ τα παιδιά σας
(ή, αλλιώς, η παντοδυναμία του παιδιού που παίζει)
Τότα Αρβανίτη-Παπαδοπούλου
Σχολική Σύμβουλος 23ης Περιφέρειας Π.Α.
Διδάκτωρ Παιδαγωγικής Πανεπιστημίου Αθηνών
M.A. inEducationΠανεπιστημίου Lancaster
Αγαπητοί γονείς,
Αν είχα την ευκαιρία να σας ρωτήσω: «Παίζετε με τα παιδιά σας;», θα μού απαντούσατε όλοι με μια φωνή: «Φυσικά και παίζουμε!». Στην πραγματικότητα, όμως, οι περισσότεροι από εσάς δεν παίζετε ΜΕ τα παιδιά σας. Συνήθως, παίζετε κοντά, τριγύρω, μαζί αλλά όχι ΜΕ τα παιδιά σας.
Η πιο σημαντική δραστηριότητα της ημέρας, για κάθε παιδίπροσχολικής ηλικίας, είναι το παιχνίδι. Μέσα από το παιχνίδι, τα παιδιά πειραματίζονται με το παίξιμο των ρόλων, τους συμβολισμούς, τη θέσπιση κανόνων και τη διαπραγμάτευση των κοινωνικών συνθηκών. Με το παιχνίδι, τα παιδιά αναπτύσσουν σιγά σιγά την ενσυναίσθηση, επεκτείνουν το λεξιλόγιό τους και δημιουργούν νέους συνδέσμους ανάμεσα στους νευρώνες του εγκεφάλου τους.
Κάθε παιδί πρέπει να σχεδιάζει μόνο του τις συνθήκες του παιχνιδιού του και να τις βασίζει στις θεωρήσεις του για τον κόσμο. Πολλές φορές, δυσκολεύεται να διαφοροποιήσει τη φαντασία από την πραγματικότητα. Η δυσκολία του αυτή, ωστόσο, του δίνει τη δυνατότητα να παίζει «βυθισμένο» στον κόσμο του παιχνιδιού του, με έναν τρόπο που δεν μπορούν να ακολουθήσουν οι ενήλικες.
Οι μεγάλοι δεν μπορούν να περάσουν ατέλειωτες ώρες στον φανταστικό κόσμο μιας κούκλας. Το παιδί μπορεί.
Οι μεγάλοι δεν μπορούν να τοποθετούν επί ώρες τα αυτοκινητάκια σε μια σειρά. Το παιδί μπορεί.
Οι μεγάλοι δεν μπορούν να παραμείνουν για πολύ στο βασίλειο του φανταστικού. Το παιδί μπορεί.
Παρά ταύτα, αγαπητοί γονείς, ακόμα κι αν δεν μπορείτε να καταφέρετε αυτά που ανέφερα παραπάνω, το παιδί, σας προκαλεί να βρείτε τον τρόπο να το πετύχετε. Ο λόγος είναι απλός. Αν, πραγματικά, σας ενδιαφέρει να ρίξετε μια ματιά στο πώς «βλέπει το παιδί σας τον κόσμο» και να διαπιστώσετε τι είναι αυτό που μονοπωλεί το ενδιαφέρον του μια ορισμένη χρονική περίοδο, είναι ανάγκη να «μπείτε κι εσείς στο παιχνίδι».
Αν το καταφέρετε, προσπαθήστε να αντισταθείτε στον πειρασμό να βάλετε εσείς τους κανόνες του παιχνιδιού. Επίσης, θα ήταν λάθος να επιχειρήσετε να οδηγήσετε την φαντασία του παιδιού σας σε δικά σας μονοπάτια. Σας προειδοποιώ γιατί εμείς οι ενήλικες έχουμε την τάση να υπαγορεύουμε την πορεία του παιχνιδιού και όχι να μπαίνουμε στο παιχνίδι. Για παράδειγμα, όταν αποφασίζουμε να παίξουμε με το παιδί μας, λέμε: «Έλα να κάνουμε αυτό…» και αναλαμβάνουμε να σκεφτόμαστε εμείς στη θέση του παιδιού. Αυτό το τελευταίο είναι αντιπαιδαγωγικό. Όταν οι ενήλικες σκεφτόμαστε ενεργητικά στο παιχνίδι, τα παιδιά μετατρέπονται σε παθητικούς δέκτες. Γίνονται ακόλουθοι αντί για ηγέτες. Είναι σημαντικό, λοιπόν, οι γονείς να μην παίρνουν τον έλεγχο του παιχνιδιού.
Σας ακούω, τώρα, να αναρωτιέστε: «Τότε, πώς πρέπει να παίξω με το παιδί μου;»
Αγαπητοί γονείς, υπάρχουν 2 «βήματα» που πρέπει να ακολουθήσετε.
Βήμα 1ο: Παρακολουθώ από κοντά τη δραστηριότητα του παιδιού με το παιχνίδι και περιμένω να μου κάνει την πρόσκληση.
Υπάρχουν φορές που το παιδί σας θα προτιμήσει να παίξει μόνο του ή με άλλα παιδιά. Σεβαστείτε το. Μην επιβάλλετε την παρουσία σας ή τη συμμετοχή σας στο παιχνίδι γιατί, απλώς, κάτι τέτοιο δεν είναι ευγενικό. Είναι σαν να προσπαθείτε να γράψετε τη λίστα με τα ψώνια και έρχεται το παιδί σας και σας αρπάζει από το χέρι το στυλό. Να θυμάστε πως πάντα αποτελείτε πρότυπο συμπεριφοράς για το παιδί σας, σε κάθε έκφανση της ζωής, και το παιχνίδι δεν αποτελεί εξαίρεση. Τραβήξτε μια καρέκλα και καθίστε κοντά ή καθίστε επάνω στο πάτωμα σε κοντινή απόσταση και περιμένετε. Αν το παιδί θέλει να παίξει μαζί σας, θα σας καλέσει να παίξετε. Συνήθως, το παιδί βάζει ένα παιχνίδι στο χέρι σας ή σας περιλαμβάνει ως εταίρο στη συνομιλία. Ωστόσο, κατά το διάστημα που περιμένετε για την πρόσκληση, αρχίστε να παρατηρείτε. Ο μόνος τρόπος για να ενσωματωθείτε με επιτυχία στο παιχνίδι, είναι να παρατηρήσετε με προσοχή τι ακριβώς κάνει. Το γεγονός ότι παίζει με τα Lego, δεν σημαίνει ότι χτίζει ένα σπίτι. Μπορεί να χτίζει έναν πύργο για να στεγάσει τους φανταστικούς του φίλους. Βοηθείστε το να χτίσει αυτό που έχει επιλέξει, για να ενθαρρύνετε τη δημιουργικότητα και να ενισχύσετε την πρωτοβουλία του.
Βήμα 2ο: Αφού έχω δεχθεί πρόσκληση να παίξω, αρχίζω τις ερωτήσεις.
Ρωτήστε ποιον θα υποδυθείτε και πώς μπορείτε να βοηθήσετε στο θέμα της κατασκευής (αν υποθέσουμε πως το παιδί παίζει με τα Lego). Να θυμάστε πως όταν ρωτάτε, προσφέρετε την δυνατότητα στο παιδί σας να διατηρήσει την δύναμή του στον φανταστικό του κόσμο. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για το παιδί, αν σκεφτείτε πως το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας, το παιδί σας δεν έχει δύναμη. Τι εννοώ; Μα, για τα περισσότερα πράγματα που το αφορούν, αποφασίζουν άλλοι. Για παράδειγμα, άλλοι αποφασίζουν για το πότε θα ξυπνήσει, πότε θα φάει, τι θα φάει, ποιο είναι το πρόγραμμα της ημέρας κ.ά. Επομένως, η μόνη ευκαιρία του παιδιού για να έχει τον έλεγχο, είναι το παιχνίδι προσποίησης. Φανταστείτε, λοιπόν, πόσο καλό κάνει στην αυτοπεποίθησή του, όταν του επιτρέπετε να ηγείται στο παιχνίδι. Αυτό σημαίνει, ότι το παιδί θα παίρνει αποφάσεις και εσείς θα συμμορφώνεστε σύμφωνα με αυτές. Αυτό σημαίνει επίσης, πως κατ’ αυτόν τον τρόπο θα του δώσετε τη δυνατότητα να δοκιμάσει τις δυνατότητές του.
Αγαπητοί γονείς,
Κάθε φορά που παρατηρώ τα παιδιά σας να παίζουν, αισθάνομαι δέος. Είναι εντυπωσιακό το πόσο περισσότερο ικανά είναι από ό,τι πιστεύουμε ότι είναι. Σκέφτονται πράγματα που δεν θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ και πάντα μας δείχνουν με ακρίβεια ποιες είναι οι δυνατότητές τους και πώς βλέπουν τον κόσμο γύρω τους. Τελικά, πιστεύω ακράδαντα πως τα παιδιά, μέσω του παιχνιδιού, επιτυγχάνουν το μεγαλύτερο μέρος της ανάπτυξής τους και, ταυτόχρονα, μας προσφέρουν ένα παράθυρο, με θέα στον τρόπο που σκέφτονται.













































































