Τον Οκτώβριο και Νοέμβριο 2025 υλοποιήθηκε το πρώτο από τα τέσσερα προγράμματα, που εντάσσονται στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων και ειδικότερα στην Θεματική Ενότητα: Ζω καλύτερα! Ευ ζην!

Ο τίτλος του προγράμματος είναι: Είμαι εγώ! Είμαι μοναδικός!

Στόχος του συγκεκριμένου προγράμματος είναι να συνειδητοποιήσουν τόσο οι μαθητές/ριες όσο και οι γονείς τους και γενικότερα η τοπική κοινότητα πως η αξία όλων μας δεν σχετίζεται με την κατάσταση της υγείας ή με οποιοδήποτε γενετικό ή άλλο προσωπικό χαρακτηριστικό μας (UNESCO, 2009).

Το σχολείο προϋποθέτει την ενσωμάτωση όλων, χωρίς αποκλεισμούς, μέσω της αποδοχής της διαφορετικότητας, της κατανόησης των ιδιαιτεροτήτων κάθε μαθητή/τριας, που μπορεί να αφορούν την σωματική, γνωστική, πολιτισμική, κοινωνική και συναισθηματική του/της ανάπτυξη.

Αποσκοπούμε μέσα από το παρόν σχέδιο να ενθαρρύνουμε την ανάπτυξη και την κατάκτηση των δεξιοτήτων της ενσυναίσθησης και της αποδοχής του διαφορετικού. Κάθε άτομο είναι μοναδικό και δεν μπορεί να αντικατασταθεί ή να αντιγραφεί με κανένα άλλο. Όλα τα άτομα έχουν το δικαίωμα σεβασμού και η διαφορετικότητα δεν αποτελεί εμπόδιο, αλλά δύναμη. Μέσα από την αλληλεπίδραση και τη συλλογική δράση της σχολικής τάξης πρέπει να περάσουμε στα παιδιά το μήνυμα, ότι όλοι έχουμε στοιχεία που μας διαφοροποιούν, αλλά και στοιχεία που μας κάνουν ίσους και όχι ίδιους (Κανακάρη Ε., “Είμαι εγώ! Είμαι μοναδικός!!”, Εργαστήρια Δεξιοτήτων, Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής)

Το πρόγραμμα αποτελείται από 6 εργαστήρια.

• Το 1ο εργαστήριο δεξιοτήτων έχει τίτλο «Είμαι εγώ! Είμαι μοναδικός!». 

Τα Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα του συγκεκριμένου εργαστηρίου είναι οι μαθητές να:

• Να αναπτύξουν ικανότητες αυτογνωσίας και δεξιότητες ενσυναίσθησης.
• Να συνειδητοποιήσουν την διαφορετικότητά τους, να μάθουν να σέβονται και να αποδέχονται την ιδιαιτερότητα του άλλου.
• Να μπορούν να εκφράζονται χρησιμοποιώντας τον προφορικό λόγο.

Μέσα από την συζήτηση με την ολομέλεια της τάξης και την ενεργή συμμετοχή όλων, ανιχνεύθηκαν οι απόψεις και οι πρότερες εμπειρίες των μαθητών/τριών για την διαφορετικότητα.

Ο κάθε μαθητής μίλησε για τον εαυτό του και τον περιέγραψε. Αναφέρθηκαν στα εξωτερικά τους χαρακτηριστικά και στα εσωτερικά. Τα εσωτερικά χαρακτηριστικά τα έχουμε «μέσα» μας και δεν είναι ορατά όταν μάς κοιτάνε.

Παρατήρησαν τον εαυτό τους και τους άλλους. Διαπίστωσαν ότι κανένας και καμμιά δεν είναι ίδιος/α με τον/την άλλον/η. Μπορεί όμως να μην έχουμε το ίδιο χρώμα στο δέρμα, στα μάτια, στα μαλλιά, να μην έχουμε το ίδιο ύψος και βάρος, αλλά είμαστε όλοι ίσοι και όλοι έχουμε τα ίδια δικαιώματα.

Ανατρέξαμε στους κανόνες της τάξης μας. Είναι όλοι οι κανόνες για όλη την ομάδα μας. Κανένας και καμιά δεν εξαιρείται. Οι μαθητές είδαν στον βιντεοπροβολέα εικόνες με παιδιά με ειδικές ικανότητες.

• Το 2ο εργαστήριο δεξιοτήτων έχει τίτλο «Το αποτύπωμά μου».

Τα Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα του συγκεκριμένου εργαστηρίου είναι οι μαθητές να:

• Να κατανοήσουν ότι είμαστε διαφορετικοί αλλά και μοναδικοί.
• Να συνειδητοποιήσουν την μοναδικότητα, αλλά και να εντοπίσουν ομοιότητες και διαφορές που μπορεί να υπάρχουν καθώς και να αντιληφθούν ότι έχουμε κοινά και διαφορετικά χαρακτηριστικά.
• Να ενθαρρυνθούν να γράψουν το όνομά τους όπως μπορούν.

Όλοι οι μαθητές συμπλήρωσαν το δικό τους κομμάτι παζλ και όλα τα κομμάτια ενώθηκαν δημιουργώνγτας ένα ενιαίο με τίτλο: “Είμαστε κομματια του ίδιου παζλ”

 

Έπειτα, οι μαθητές αποτύπωσαν το περίγραμμα της παλάμης τους σε ένα χρωματιστό χαρτί Α4 της επιλογής τους.  Στη συνέχεια τοποθετήσαμε τις κομμένες παλάμες με τα ονόματα μέσα σε ένα κουτί και ο κάθε μαθητής έπαιρνε τυχαία μια «παλάμη». Όλοι οι μαθητές ανέφεραν τα θετικά στοιχεία που έχει αυτός/ή που του ανήκει η παλάμη.

Στο τέλος σχηματίσαμε μια «γλάστρα» με λουλούδια που είναι οι παλάμες των χεριών μας και στολίσαμε την τάξη.

Πόσο όμορφη είναι, που έχει τα χρωματιστά λουλούδια μας!

• Το 3ο εργαστήριο δεξιοτήτων έχει τίτλο «Βλέπω Διαφορετικά – Διαβάζω διαφορετικά».

Τα Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα του συγκεκριμένου εργαστηρίου είναι οι μαθητές να:

• Να αντιληφθούν τα παιδιά ότι ο προφορικός λόγος μετατρέπεται σε γραπτό.
• Να κατανοήσουν τη σημασία της γραφής ως μέσου επικοινωνίας.
• Να πλουτίσουν τις δυνατότητες έκφρασής τους μέσω του αυτοσχεδιασμού και της εξερεύνησης νέων υλικών με την αφή.

Το εργαστήριο ξεκίνησε στην αναγκαιότητα της γραφής και στον προβληματισμό για τους ανθρώπους που δεν έχουν την αίσθηση της όρασης. Οι μαθητές προσπάθησαν να μπούνε στην θέση αυτών των ανθρώπων. Αρχικά, οριοθέτησαν αντικείμενα στην θέση των γραμμάτων και έπειτα με κλειστά μάτια και με την βοήθεια μόνο της αφής προσπάθησαν να καταλάβουν το αντικείμενο και το γράμμα που αυτό συμβολίζει.

Κατόπιν, ψηλάφισαν φύλλα εργασίας με την γραφή Braille.

• Το 4ο εργαστήριο δεξιοτήτων έχει τίτλο «Εγώ και εσύ μαζί μπορούμε καλύτερα!».

Τα Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα του συγκεκριμένου εργαστηρίου είναι οι μαθητές να:

• Να γνωρίσουν λογοτεχνικά έργα.
• Να αναπτύξουν μεταξύ τους σχέσεις εμπιστοσύνης και συνεργασίας.
• Να πλουτίσουν τις δυνατότητες έκφρασής τους μέσω του αυτοσχεδιασμού και της ανάληψης ρόλου.
• Να εκφραστούν εικαστικά τόσο σε ατομικό όσο και ομαδικό επίπεδο και να νιώσουν τη χαρά της δημιουργίας.
• Να ενθαρρυνθούν για την υιοθέτηση συμπεριφορών που προάγουν την αποδοχή του διαφορετικού.

Οι μαθητές άκουσαν και παρακολούθησαν στον βιντεοπροβολές της τάξης το το παραμύθι «ΕΝΑΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΚΑΙ ΟΛΟΙ ΓΙΑ ΕΝΑΝ» της WENINGER BRIGITTE.

Ο Μαξ το ποντικάκι έχει γεννηθεί με το ένα πόδι του μεγαλύτερο από το άλλο. Θέλοντας να γνωρίσει τον κόσμο έχει συνεχώς στο μυαλό του τη συμβουλή της μαμάς του: «Να ακολουθείς πάντα τα όνειρα σου, Μαξ, και να μην ξεχνάς ποτέ πως είσαι ξεχωριστός».

Αναρωτήθηκαν πως νιώθουν όσοι αντιμετωπίζουν κινητικά προβλήματα. Κλήθηκαν να βρουν τρόπους να φτάσουν σε συγκεκριμένο σημείο στην αίθουσα χρησιμοποιώντας το ένα τους πόδι. Βαδίζοντας «κουτσό».

Στην συνέχεια χωρίστηκαν σε 2 ομάδες και πραγματοποίησαν διαδρομές ταχύτητας κάνοντας κουτσό.

Επιστρέψαμε στην τάξη και συζητήσαμε πώς νιώσαμε κατά τη διάρκεια των δραστηριοτήτων. Τι μας δυσκόλεψε πιο πολύ;

Πως είναι να γράψουμε το όνομά μας χωρίς να χρησιμοποιήσουμε το χέρι (δεξί ή αριστερό) με το οποίο γράφουμε.

Οι μαθητές δοκίμασαν να ζωγραφίσουν  κρατώντας το πινέλο στο στόμα τους.

• Το 5ο εργαστήριο δεξιοτήτων έχει τίτλο «Μπορώ να σε καταλάβω».

Τα Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα του συγκεκριμένου εργαστηρίου είναι οι μαθητές να:

• Να προβληματίζονται σε ποικίλες καταστάσεις, να κάνουν υποθέσεις και να καταλήγουν σε συμπεράσματα.
• Να αναπτύξουν το συναίσθημα και τη φαντασία τους, υποδυόμενοι άλλα πρόσωπα.

Οι μαθητές είδαν εικόνες από παραολυμπιακούς αγώνες. Με την υποστήριξη και την καθοδήγηση του/της νηπιαγωγού περιέγραψαν τις εικόνες και τα στοιχεία που προκύπτουν και εξέφρασαν τα συναισθήματα τους.

-Τι είδους δυσκολίες συναντούν αυτοί οι αθλητές/ριες;

-Με ποιους τρόπους δείχνουν να τις αντιμετωπίζουν;

Έπειτα, οι μαθητές χωρίστηκαν σε ζευγάρια. Το ένα παιδί είναι ο «οδηγός». Δένουμε με μαντήλι τα μάτια του ενός και τα καλούμε να βαδίσουν στον γνώριμο χώρο της τάξης μας μόνοι τους χωρίς την βοήθεια του «οδηγού». Στη συνέχεια κάνουν το ίδιο με την βοήθεια του «οδηγού». Στο τέλος του παιχνιδιού καλούμε τα παιδιά να μας εκφράσουν πως ένιωσαν.

-Αυτοί που ήταν οδηγοί τι συναίσθημα ένιωσαν;

-Αυτοί που δεν έβλεπαν πώς ένιωσαν;

-Είναι εύκολο να περπατάμε μόνοι αν δεν μπορούμε να δούμε;

-Τι δυσκολίες μπορεί να συναντήσουμε;

Κατόπιν, σε ένα χαρτόκουτο, τοποθετήσαμε διάφορα αντικείμενα και παιχνίδια από την τάξη μας. Οι μαθητές έκλεισαν τα μάτια τους και προσπάθησαν να μαντέψουν τα πράγματα που πιάνουν μέσα στο κουτί χρησιμοποιώντας τις υπόλοιπες αισθήσεις τους.

-Μπορούμε να αντιληφθούμε τι έχει μέσα το κουτί μόνο με την αφή; Με την όσφρηση;

-Ποια συναισθήματα μάς γεννιούνται;

-Πως νιώθουν άραγε όσοι δεν έχουν την όρασή τους;

• Το 6ο εργαστήριο δεξιοτήτων έχει τίτλο “Μαζί μεγαλώνουμε καλύτερα!”

Τα Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα του συγκεκριμένου εργαστηρίου είναι οι μαθητές να:

• Να μάθουν λέξεις που αρχίζουνε από συν – η δύναμη της ένωσης!
• Να βιώσουν τη δύναμη που μία οντότητα δίνει σε μία άλλη, στον κόσμο της φύσης.
• Να έρθουν σε επαφή με τα συναισθήματά τους βλέποντας τον εαυτό τους σε ένα φυτό, και να νιώσουν πόσο σημαντικοί είναι.
• Να γευτούν τη δύναμη της συν-καλλιέργειας και την αξία που έχει.

Η συζήτηση στην ολομέλεια ξεκίνησε με τις ερωτήσεις:

– Ποιες λέξεις γνωρίζετε που αρχίζουν από συν – ;

-Τι είστε εσείς μεταξύ σας; Συ(ν)μμαθητές.

-Τι είμαστε εμείς με άλλους ανθρώπους; Συν-άνθρωποι.

-Και πώς ονομάζονται τα φυτά που καλλιεργούνται μαζί με άλλα φυτά για να μεγαλώσουν καλύτερα;

«Με τον όρο συν-καλλιέργεια εννοούμε την ταυτόχρονη καλλιέργεια δύο ή περισσότερων διαφορετικών ειδών φυτών στον χώρο του κήπου ή/και στο ίδιο παρτέρι». Ψάξαμε πληροφορίες στο ίντερνετ ( https://www.mistikakipou.gr/sigkalliergeia-sto-laxanokipo/  ).

Ενθαρρύναμε την συζήτηση για τη δύναμη της συμβίωσης στην φύση, που είναι τόσο μεγάλη που ορισμένα λαχανικά από αυτά που γνωρίζουμε δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς κάποια άλλα!

Οι καλλιεργητές εδώ και χρόνια, φύτευαν στο περιβόλι τους δίπλα στις καλλιέργειές τους διάφορα αρωματικά φυτά και λουλούδια, τα οποία το προστάτευαν και το ωφελούσαν. Μέσα στις ντομάτες φύτευαν κατιφέ και στις μελιτζάνες βασιλικό. Πολλές φορές κήπος και περιβόλι ήταν ένα. Πολλά φυτά αλληλοβοηθιούνται και προστατεύονται ακόμα και από την ύπαρξη κάποιων βλαβερών ζιζανίων. Ο άνθρωπος είναι επίσης φύση, και με τη μοναδικότητα που τον χαρακτηρίζει δίνει δύναμη σε άλλους οργανισμούς να μεγαλώσουνε μαζί του με τον πιο όμορφο τρόπο!

Δημιουργήσαμε τον δικό μας κήπο με λαχανικά με εποπτικό υλικό της τάξης.

Στα πλαίσια του εν λόγω εργαστηρίου δεξιοτήτων και για την καλύτερη κατανόση της διαφορετικότητας αλλά και της αποδοχής του άλλου, οι μαθητές παρουσίασαν το αγαπημένο τους παιχνίδι.

Τέλος, με την βοήθεια της κα Στέλλας κατασκεύασαν κούκλες και εξέφρασαν μέσω αυτών τις απόψεις και τις ιδέες τους.