Η δερματοστιξία (τατουάζ) είναι μια μορφή τροποποίησης του σώματος με την τεχνική της εισαγωγής ανεξίτηλου μελανιού στο χόριο στρώμα του δέρματος με σκοπό την αλλαγή του χρώματός του (Εικ. 1). Η ιστορία του τατουάζ ξεκινάει τουλάχιστον από τη Νεολιθική εποχή και ποικίλλει πάρα πολύ, π.χ. τραυματικά τατουάζ, ερασιτεχνικά τατουάζ, αισθητικά τατουάζ, επαγγελματικά τατουάζ, λειτουργικά τατουάζ, ιατρικά τατουάζ, κλπ. Υπήρχαν περίοδοι που απαγορεύτηκαν τα τατουάζ στη Βυζαντινή αυτοκρατορία, καθώς και στην Ιαπωνία.
Ερευνητική ομάδα από την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Ακτινοβολίας Συγχροτρονίου (ESRF) στη Γκρενόμπλ της Γαλλίας απέδειξε (Ines Schreive και συν. Synchrotron-based ν-XRF mapping and μ-FTIR microscopy enable to look into the fate and effects of tattoo pigments in human skin. Scientific Reports, 12/9/2017) ότι μικροσκοπικά και νανο-σωματίδια από τη μελάνη/χρώματα μπορούν να περάσουν μέσω του δέρματος στο αίμα (Εικ. 2) και από εκεί να φτάσουν μέχρι τους λεμφαδένες (Εικ. 3). Τα μόρια μεγέθους μίκρο- και νάνο- σωματιδίων των χρωστικών ουσιών που περιέχουν τα μελάνια των τατουάζ συσσωρεύονται στους λεμφαδένες και επηρεάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Το διοξείδιο του τιτανίου, που είναι ένα από τα πιο βασικά συστατικά των μελανιών στην δερματοστιξία, ενδέχεται να προκαλεί προβλήματα στο ανοσοποιητικό σύστημα και στην υγεία.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ. Όταν γίνεται κάποιο τατουάζ, χρησιμοποιούνται αποστειρωμένες βελόνες μίας χρήσης. Κανείς, όμως, δεν ελέγχει τη χημική σύνθεση των μελανιών και των χρωμάτων. Στην πραγματικότητα, όμως, λίγα είναι γνωστά για τις πιθανές τοξικές προσμίξεις στο μείγμα χρωμάτων /μελανιών που εφαρμόζεται στο δέρμα. Τα περισσότερα μελάνια τατουάζ περιέχουν οργανικές χρωστικές, αλλά περιλαμβάνουν επίσης συντηρητικά και τοξικά υλικά όπως το νικέλιο, το χρώμιο, το μαγγάνιο ή το κοβάλτιο. Εκτός από την αιθάλη (π.χ. ακάθαρτα σωματίδια άνθρακα, πιο απλά σκόνη κάρβουνου), το δεύτερο πιο συνηθισμένο συστατικό που χρησιμοποιείται είναι το διοξείδιο του τιτανίου. Η καθυστερημένη επούλωση και οι δερματικές φλεγμονές, συσχετίζονται συχνά με τη χρήση διοξειδίου του τιτανίου στη διαδικασία των τατουάζ.
του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη