Φανταστείτε ένα ρομπότ που θα μπορούσε να σας βοηθήσει να τακτοποιήσετε το σπίτι σας: διαλέγοντας τις κάλτσες από το πλυντήριο και τα βρώμικα ή πλυμένα πιάτα από το πλυντήριο πιάτων. Ενώ ένας τέτοιος πρακτικός βοηθός μπορεί να εξακολουθεί να είναι όραμα επιστημονικής φαντασίας, επιστήμονες από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας (Caltech) ανάπτυξαν μια αυτόνομη μοριακή μηχανή που μπορεί να εκτελεί παρόμοια καθήκοντα – στο επίπεδο νανοκλίμακας (Anupama J. Thubagere, και συν. A cargo-sorting DNA robot. Science, Τόμος 357, 15/9/2017). Το DNA ρομπότ είναι κατασκευασμένο από μια αλυσίδα μόνο DNA, που μπορεί ΑΥΤΟΝΟΜΑ να “περπατήσει” γύρω από μια επιφάνεια, να πάρει ορισμένα μόρια και να τα αποβάλει σε καθορισμένες θέσεις. Η επιστημονική ομάδα δηλ. δημιούργησε ένα DNA ρομπότ που μπορεί να διερευνήσει μια μοριακή επιφάνεια, να πάρει δύο διαφορετικά μόρια – μια φθορίζουσα κίτρινη χρωστική και μια φθορίζουσα ροζ βαφή – και στη συνέχεια να τις διανείμει σε δύο διαφορετικές περιοχές μιας επιφάνειας.

ΣΥΝΑΡΜΟΛΟΓΗΣΗ ενός DNA νανορομπότ: Αποτελείται από αρθρωτά δομικά στοιχεία DNA που μπορούν να συναρμολογηθούν με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους για να ολοκληρώσουν διαφορετικά καθήκοντα. Στην προκειμένη περίπτωση αποτελείται από ένα “πόδι” με δύο σκέλη για το περπάτημα, ένα “χέρι” για την παραλαβή του φορτίου και ένα τμήμα που μπορεί να αναγνωρίσει ένα συγκεκριμένο σημείο απόρριψης και σήμα στο χέρι για να απελευθερώσει το φορτίο του. Κάθε ένα από αυτά τα συστατικά αποτελείται από μερικά μόνο νουκλεοτίδια μέσα σε ένα μόνο κλώνο DNA. Αν το DNA νανορομπότ κατασκευαστεί να έχει πολλά χέρια και βραχίονες, για παράδειγμα, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά πολλαπλών μορίων ταυτόχρονα!!

του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη, Καθηγητή Γενετικής ΑΠΘ