Η ανάπτυξη της γεωργίας (κυρίως η χρήση γαλακτοκομικών προϊόντων) από τη Νεολιθική εποχή άλλαξε όχι μόνο τον πολιτισμό, τη διατροφή, την κοινωνική οργάνωση αλλά και το σχήμα του κρανίου του ανθρώπου
Ο άνθρωπος από την εμφάνισή του στη γη και για 250.000 τουλάχιστον χρόνια ήταν κυνηγός-τροφοσυλλέκτης. Οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες της Εύφορης ημισελήνου, πριν τουλάχιστον 12.000 χρόνια, αναπτύσσουν την καλλιέργεια των δημητριακών, εξημερώνουν άγρια ζώα και εκτρέφουν παραγωγικά ζώα. Η μετάβαση από τη ζωή του κυνηγού-τροφοσυλλέκτη στην καλλιέργεια φυτών και την εκτροφή ζώων στην αρχή της Νεολιθικής εποχής θεωρείται το πιο σημαντικό πολιτισμικό και καινοτόμο τεχνολογικό γεγονός στην ιστορία του άνθρωπου. Η μετάβαση αυτή επηρέασε μελλοντικά πολλές πτυχές του τρόπου ζωής του ανθρώπου, όπως τον πολιτισμό, το περιβάλλον (γεωργοκτηνοτροφικές δραστηριότητες και χρήση γης), τη διατροφή, τις τεχνολογίες, την κοινωνική οργάνωση, αλλά άλλαξε και το σχήμα του κρανίου του ανθρώπου, όπως προκύπτει από πρόσφατη μελέτη στο Πανεπιστήμιο Davis της Καλιφόρνιας (David C. et al. Changes in human skull morphology across the agricultural transition are consistent with softer diets in preindustrial farming groups. Proceedings of the National Academy of Sciences, 2017; 114)
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι άνθρωποι που ζούσαν με το κυνήγι και τη συλλογή άγριων καρπών πρέπει να κατέβαλαν περισσότερες προσπάθειες για μάσηση από ό,τι οι άνθρωποι που ζούσαν(ζουν) από τη γεωργία, οι οποίοι τρώνε μια πιο μαλακή τροφή. Με απλά λόγια, οι απαιτήσεις μάσησης είναι μειωμένες στις γεωργικές πληθυσμιακές ομάδες. Στην έρευνα διαπιστώθηκαν μέτριες αλλαγές στη μορφολογία του κρανίου για τις ομάδες που κατανάλωναν τα δημητριακά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα ή και τα δύο προϊόντα. Οι μεγαλύτερες μεταβολές στη μορφολογία του κρανίου παρατηρήθηκαν σε ομάδες που κατανάλωναν γαλακτοκομικά προϊόντα, υποδηλώνοντας ότι η επίδραση της γεωργίας στη μορφολογία του κρανίου ήταν μεγαλύτερη σε πληθυσμούς που κατανάλωναν γάλα, αλλά και το νόστιμο τυρί. Ωστόσο, οι διαφορές λόγω της διατροφής είναι μάλλον μικρές σε σύγκριση με άλλους παράγοντες που επηρέασαν το σχήμα (ποικιλομορφία) του κρανίου μας, όπως είναι ο πρωταρχικός ρόλος των εξελικτικών διεργασιών, η γενετική παρέκκλιση, οι νέες μεταλλάξεις και η ροή γονιδίων ανάμεσα σε διάφορους πληθυσμούς.
του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη, Καθηγητή Γενετικής ΑΠΘ