Οι εργάτριες και οι βασίλισσες που εκτίθενται σε νεονικοτινοειδή φάρμακα πεθαίνουν νωρίτερα, με αποτέλεσμα τον αφανισμό ολόκληρων μελισσοκομίων. Το εντυπωσιακό συμπέρασμα της μελέτης ήταν ότι η μολυσμένη με νεονικοτινοειδή γύρη που συλλέχθηκε από τις μέλισσες δεν προερχόταν μόνο από τις φυτικές καλλιέργειες που έγινε χρήση φυτοφαρμάκων, αλλά και από φυτικά είδη που καλλιεργούνταν σε διπλανές περιοχές.

Η μέλισσα θεωρείται πολύ σπουδαίο έντομο από οικονομικής άποψης για τον άνθρωπο. Περίπου το ένα τρίτο των καλλιεργειών τροφίμων στον κόσμο εξαρτώνται άμεσα από τη φυσική επικονίαση από τις μέλισσες και άλλα ζώα. Τα νεονικοτινοειδή είναι ισχυρά φυτοφάρμακα που βλάπτουν το νευρικό σύστημα των μελισσών και άλλων επικονιαστών. Λόγω αυτού του γεγονότος υπήρξε μερική απαγόρευση των νεονικοτινοειδών φαρμάκων σε αρκετές χώρες της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης. Μεγάλες αγροτοχημικές εταιρείες προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για να μην απαγορευτεί η χρήση αυτών των φυτοφαρμάκων αμφισβητώντας τα επιστημονικά δεδομένα. Αρκετοί επικριτές της απαγορευτικής απόφασης δήλωναν ότι οι μέλισσες είχαν εκτεθεί σε υψηλότερες δόσεις φυτοφαρμάκων από τις επιτρεπόμενες για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ερευνητική ομάδα μελέτησε (Chronic exposure to neonicotinoids reduces honeybee health near corn crops, Science, 2017) κυψέλες μελισσών σε πέντε μελισσοκομία κοντά σε καλλιέργειες καλαμποκιού και σόγιας που γινόταν χρήση φυτοφαρμάκων και έξι μελισσοκομία που απείχαν από καλλιέργειες στις οποίες είχε γίνει χρήση φυτοφαρμάκων. Η μολυσμένη με φυτοφάρμακα γύρη που συλλέχθηκε από τις μέλισσες δεν ανήκε μόνο στα φυτά αραβοσίτου ή σόγιας, αλλά και σε διπλανές φυτικές καλλιέργειες. Αυτό δείχνει ότι τα νεονικοτινοειδή φάρμακα, τα οποία είναι υδροδιαλυτά, μεταφέρονται στο αγροτικό πεδίο, όπου απορροφώνται από άλλα φυτικά είδη που είναι πιο ελκυστικά για τις μέλισσες, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η θνησιμότητα των εργατριών.

του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη, Καθηγητή Γενετικής ΑΠΘ