Περισσότερα από δύο δισεκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν τουλάχιστον 20 ημέρες δυνητικά θανατηφόρων θερμοκρασιών κάθε χρόνο. Τα φονικά κύματα καύσωνα έχουν σκοτώσει χιλιάδες ανθρώπους σε εκατοντάδες πόλεις σε όλο τον κόσμο από το 1980 – και ο κίνδυνος τέτοιων γεγονότων φαίνεται ότι θα αυξηθεί. Για την Αθήνα, η αύξηση της θνησιμότητας ήταν της τάξης του 21,6% από το 1990 έως το 2004.
Για το θερμότερο κύμα καύσωνα της τελευταίας 10ετίας κάνουν λόγο οι μετεωρολόγοι που επισημαίνουν στους ΄Ελληνες να είναι ιδιαιτέρως προσεχτικοί από την Πέμπτη μέχρι την Κυριακή (φωτογραφία από News 247). Πολλοί συμπολίτες μας νοιώθουν ήδη τον καύσωνα στο πετσί τους. Το ανθρώπινο σώμα μπορεί να λειτουργήσει μόνο σε ένα στενό εύρος θερμοκρασιών γύρω στους 37 βαθμούς Κελσίου. Η κλιματική αλλαγή μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο συνθηκών που υπερβαίνουν την ανθρώπινη θερμορυθμιστική ικανότητα. Αν και πολυάριθμες μελέτες αναφέρουν αυξημένη θνησιμότητα που σχετίζεται με ακραίες θερμικές εκδηλώσεις, ο παγκόσμιος κίνδυνος θνησιμότητας λόγω υπερβολικών θερμοκρασιακών συνθηκών παραμένει προκλητικός λόγω της έλλειψης συγκρίσιμων στοιχείων για τους θανάτους που σχετίζονται με την υπερθέρμανση. Ερευνητική ομάδα ανασκόπησε (Global risk of deadly heat. Nature Climate Change 7, 501–506, 2017) περισσότερα από 783 φονικά κύματα καύσωνα που δημοσιεύτηκαν από το 1980 μέχρι και το 2014. Οι ερευνητές εντόπισαν/καθόρισαν τις κλιματολογικές συνθήκες πέρα από τις οποίες η ημερήσια μέση θερμοκρασία του αέρα, και η σχετική υγρασία της επιφάνειας και άλλοι παράγοντες μπορεί να ήταν θανατηφόροι. Διαπίστωσε ότι περίπου το 30% του παγκόσμιου πληθυσμού εκτίθεται επί του παρόντος σε κλιματολογικές συνθήκες που υπερβαίνουν το θανάσιμο όριο για τουλάχιστον 20 ημέρες το χρόνο. Σύμφωνα με τις προβλέψεις για το κλίμα, μέχρι το 2100, το ποσοστό αυτό θα αυξηθεί σημαντικά, ακόμη και αν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου μειωθούν δραστικά. Οι κίνδυνοι για την υγεία και η θνησιμότητα που σχετίζονται με τη θερμότητα είναι πιθανό να αυξηθούν δυσανάλογα στις πόλεις και στις υγρές περιοχές των τροπικών περιοχών ακόμη κι αν μπει «φρένο» στις εκπομπές των ρύπων του άνθρακα. Βέβαια, οι συνθήκες αυτές θα επιδεινωθούν σε μεγάλο βαθμό εάν τα αέρια θερμοκηπίου δεν μειωθούν σημαντικά.
Οι ερευνητές δεν παρέλειψαν να επικρίνουν τη στάση της κυβέρνησης Τραμ στο θέμα της κλιματικής αλλαγής. «Πρωτοβουλίες όπως η απόσυρση από τη συμφωνία του Παρισιού είναι ένα βήμα προς τη λάθος κατεύθυνση, που αναπόφευκτα θα καθυστερήσει τη διόρθωση ενός προβλήματος για το οποίο απλούστατα δεν υπάρχει καθόλου χρόνος για χάσιμο».
Οι ερευνητές δημιούργησαν μια διαδικτυακή εφαρμογή (στη διεύθυνση: https://maps.esri.com/globalriskofdeadlyheat/, η οποία, για οποιοδήποτε μέρος στη Γη, μπορεί να υπολογίσει τον αριθμό των ημερών του έτους που η θερμοκρασία και η υγρασία θα ξεπεράσουν το φονικό «κατώφλι».
του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη, Καθηγητή Γενετικής ΑΠΘ