Οι επιγενετικές αλλαγές είναι χημικές τροποποιήσεις πάνω στο DNA μας που απενεργοποιούν την έκφραση των γονιδίων μας. Σε νέα μελέτη, ερευνητές δείχνουν ότι η κατανάλωση τσαγιού στις γυναίκες οδηγεί σε επιγενετικές αλλαγές σε γονίδια που αλληλεπιδρούν με τον μεταβολισμό του καρκίνου και των οιστρογόνων.

Από προηγούμενες αναρτήσεις μου, είναι γνωστό, ότι παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως είναι οι επιλογές τροφίμων, το κάπνισμα και η έκθεση σε χημικές ουσίες, μπορούν να οδηγήσουν σε επιγενετικές (πάνω στο DNA) αλλαγές, δηλαδή να αλλάξουν τη μεθυλίωση του DNA (όχι σε αλλαγή των γραμμάτων του γενετικού κώδικα) και να οδηγήσουν σε αλλαγές στη γονιδιακή δραστηριότητα (έκφραση). Δύο από αυτές τις συχνές καθημερινές συνήθειές μας, με φαρμακολογικώς δραστικά συστατικά, είναι η κατανάλωση καφέ ή τσαγιού. Προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι τόσο ο καφές όσο και το τσάι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση του κινδύνου ασθενειών στους ανθρώπους, καταστέλλοντας την εξέλιξη όγκων, μειώνοντας τη φλεγμονή και επηρεάζοντας τον μεταβολισμό των οιστρογόνων, μηχανισμοί που ενδέχεται να προέρχονται από επιγενετικές αλλαγές. Αυτοί οι μηχανισμοί φαίνεται πως μεσολαβούν στις αλλαγές στη μεθυλίωση του DNA.
Σε μελέτη (Tea and coffee consumption in relation to DNA methylation in four European cohorts. Human Molecular Genetics, 23/5/2017) ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Ουψάλα σε συνεργασία με 4 Ευρωπαϊκές ομάδες έρευνας (στην οποία συμμετείχαν και ΄Ελληνες ερευνητές), διερευνήθηκε εάν η κατανάλωση καφέ ή τσαγιού μπορεί να οδηγήσει σε επιγενετικές αλλαγές (σε μεθυλίωση του DNA).
Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι υπάρχουν επιγενετικές αλλαγές σε δύο γονίδια των γυναικών που καταναλώνουν τσάι, αλλά όχι των ανδρών. Είναι ενδιαφέρον ότι πολλές από αυτές τις επιγενετικές αλλαγές εντοπίστηκαν σε γονίδια που εμπλέκονται στον μεταβολισμό του καρκίνου και των οιστρογόνων. Προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι η κατανάλωση τσαγιού μειώνει τα επίπεδα των οιστρογόνων, γεγονός που υπογραμμίζει μια πιθανή διαφορά μεταξύ της βιολογικής αντίδρασης στο τσάι στους άνδρες και στις γυναίκες. Η μελέτη δεν διαπίστωσε επιγενετικές αλλαγές στα άτομα που έπιναν καφέ.
Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης υπογραμμίζουν το ρόλο των φαρμακολογικά δραστικών συστατικών στο τσάι που εμπλέκονται στον μεταβολισμό του καρκίνου και των οιστρογόνων, γεγονός που μπορεί να αντανακλά ότι οι επιπτώσεις στην υγεία που σχετίζονται με την κατανάλωση τσαγιού μπορεί να οφείλονται σε επιγενετικές αλλαγές. Μάλιστα, έχει αποδειχθεί ότι οι κατεχίνες του τσαγιού οδηγούν σε επιγενετικές μεταβολές in vitro και σε καλλιέργειες καρκινικών κυττάρων, υποστηρίζοντας ότι ορισμένες από τις επιπτώσεις στη βελτίωση της υγείας από το τσάι μπορεί να προκαλούνται επιγενετικά.

του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλίδη, Καθηγητή Γενετικής και Γενετικής του Ανθρώπου, ΑΠΘ