Σχολική Διαμεσολάβηση Ομηλίκων

Στις 20 Απριλίου 2026, ημέρα Δευτέρα, την 5η ώρα, συναντηθήκαμε για τη δεύτερη επιμορφωτική συνάντηση με προσομοιώσεις πάνω σε σενάρια. Συμμετείχε η κ. Σοφία Θεοδωροπούλου, ΠΕ06. Σε αυτή τη δεύτερη προσομοίωση, συμμετείχαν μία μαθήτρια της Α’ και μία της Β’ τάξης ως διαμεσολαβήτριες ανάμεσα σε έναν μαθητή και μια μαθήτρια της Β’ τάξης που υποτίθεται ότι προσπαθούσαν να σώσουν τη φιλία τους που απειλούταν από τις αλλαγές στην παρέα του αγοριού. Ακολουθήθηκε ολόκληρη η διαδικασία της διαμεσολάβησης και σχολιάστηκε από την ομάδα. Σε αυτή την προσομοίωση το πρόβλημα ήταν ότι οι διαμεσολαβούμενοι δυσκολεύτηκαν να συγκρουστούν αφού τυχαίνει να είναι στην πραγματικότητα καλοί φίλοι και έδειξαν ιδιαίτερη προθυμία να λύσουν τη σύγκρουση αμέσως. Μάθαμε πόσο σημαντικό είναι να επιμένουμε στην αποτύπωση των γεγονότων και στην έκφραση των συναισθημάτων ώστε να αναδυθούν οι κρυμμένες λεπτομέρειες του ‘παγόβουνου’ της σύγκρουσης.

Στις 31 Μαρτίου 2026, ημέρα Τρίτη, την 4η ώρα, συναντηθήκαμε για την πρώτη μας επιμορφωτική συνάντηση με προσομοιώσεις πάνω σε σενάρια. Συμμετείχε η κ. Πόππη Φωτεινή, ΠΕ03. Στην πρώτη προσομοίωση, συμμετείχαν μία μαθήτρια κι ένας μαθητής της Β’ τάξης ως διαμεσολαβητές ανάμεσα σε δύο μαθήτριες της Α’ τάξης που ανταγωνιζονταν για τον πρωταγωνιστικό ρόλο σε μια σχολική θεατρική παράσταση. Ακολουθήθηκε ολόκληρη η διαδικασία της διαμεσολάβησης και σχολιάστηκε από την ομάδα. Ιδιαίτερη πρόκληση παρουσίασε η αυθόρμητη τάση μας να προτείνουμε λύσεις. Μάθαμε πόσο σημαντικό είναι να αφήνουμε τους διαμεσολαβούμενους να αυτενεργούν και να μην εκφράζουμε κρίσεις ή συναισθήματα, πχ. ανυπομονησία.

Στις 17 Μαρτίου 2026, Τρίτη, συναντηθήκαμε την 5η ώρα για να γνωρίσουμε τη διαδικασία της διαμεσολάβησης. Συμμετείχε η κ. Θεοδορωπούλου Σοφία, ΠΕ06.

Θυμηθήκαμε τις αρχές της εμπιστευτικότητας, της ουδετερότητας, της εχεμύθειας και της υπευθυνότητας και δεσμευτήκαμε άλλη μια φορά σε αυτές.

Συζητήσαμε τρόπους συλλογής αιτημάτων για διαμεσολάβηση (με γραπτό μήνυμα στο ‘κουτί’ της διαμεσολάβησης ή/και ηλεκτρονικά μέσω Google Form) και τονίσαμε την αναγκαιότητα της αμοιβαιότητας και της ελευθερίας των εμπλεκομένων να αποφασίσουν αν θα έρθουν για διαμεσολάβηση ή όχι. Επίσης, εξηγήσαμε πόσο σημαντικό είναι να μην αναλαμβάνουμε αιτήματα από φίλους επειδή θα είναι πολύ δύσκολο να μείνουμε ουδέτεροι.

Είδαμε και εξηγήσαμε όλα τα στάδια μιας τυπικής συνεδρίας διαμεσολάβησης και της συνάντησης παρακολούθησης της τήρησης της συμφωνίας μια εβδομάδα μετά.

Στις 12 Μαρτίου 2026, Πέμπτη, συναντηθήκαμε την 4η ώρα για να μοιραστούμε τις εμπειρίες μας από το πώς τα συναισθήματά μας επηρεάζουν τα γεγονότα και πώς επηρεάζονται από αυτά.

Αρχικά, μοιραστήκαμε από ένα πρόσφατο γεγονός που μας δημιούργησε έντονα συναισθήματα και αναστοχαστήκαμε τον τρόπο με τον οποίο τα συναισθήματα αυτά χρωμάτισαν την εμπειρία του γεγονότος. Είδαμε πώς μπορεί να υπεραντιδράσουμε σε κάποιο γεγονός επειδή το ερμηνεύσαμε με βάση τα συναισθήματα της στιγμής ενώ σε άλλη περίπτωση μπορεί να μην αντιδρούσαμε καθόλου.

Παίξαμε ένα παιχνίδι ρόλων μαντεύοντας το συναίσθημα που μπορεί να νιώσει ο απέναντι δίνοντάς του για προτροπή ένα γεγονός και συνειδητοποιήσαμε πόσο υποκειμενικά αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα εξαιτίας των βιωμάτων, των αναγκών και των συναισθημάτων μας κάθε φορά.

Τέλος, είδαμε πώς μας επηρεάζουν οι αρνητικές δηλώσεις και πώς μπορούμε να τις μετατρέψουμε σε θετικές ώστε να προκαλέσουμε θετικά συναισθήματα αντί για αρνητικά.

Στις 2 Μαρτίου 2026, Δευτέρα, συναντηθήκαμε την 4η ώρα για να διερευνήσουμε το ρόλο των αναγκών μας σε κάθε σύγκρουση σύμφωνα με την πυραμίδα των ανθρώπινων αναγκών του Abraham Maslow. Πριν δούμε την ιεράρχηση των αναγκών σύμφωνα με τον Maslow, κάναμε καταιγισμό ιδεών και ιεραρχήσαμε τις ανάγκες σε δικό μας φυλλάδιο. Τελικά, συμφωνήσαμε ότι η ιεράρχηση του Maslow είναι πιο ακριβής από τις δικές μας εκδοχές που δεν διέφεραν πολύ εκτός από την αυτοπραγμάτωση που δεν είχε περάσει από το μυαλό των συμμετεχόντων ακόμη.

Στη συνέχεια συζητήσαμε σενάρια σύγκρουσης λόγω διαφορετικών αναγκών ή λόγω επιμονής και των δύο μερών στην κάλυψη της ίδιας ανάγκης για τους ίδιους χωρίς να συμμερίζονται τις ανάγκες του άλλου μέρους.

Συνειδητοποιήσαμε πόσο σημαντική είναι η αναγνώριση των αναγκών του εαυτού μας και των άλλων για την ουσιαστική επίλυση των διαφορών. Δημιουργήσαμε νέα σενάρια σύγκρουσης αναγκών από τις δικές μας εμπειρίες.

Στις 24 Φεβρουαρίου 2026, Τρίτη, συναντηθήκαμε την 4η ώρα για να μοιραστούμε τους τρόπους με τους οποίους συνηθίζουμε να διαχειριζόμαστε τη σύγκρουση σύμφωνα με τα 5 μοντέλα που είδαμε την προηγούμενη εβδομάδα: ανταγωνισμός, αποφυγή, υποχώρηση, συμβιβασμός και συνεργασία. Στη συνάντησή μας συμμετείχε η κ. Ιωάννα Τασιοπούλου, Σύμβουλος Σχολικής Ζωής και μέλος της ομάδας δράσης του σχολείου μας.

Αφού μοιραστήκαμε τις εμπειρίες μας από τη διαχείριση της σύγκρουσης στην καθημερινότητά μας, αντιληφθήκαμε ότι σπάνια φτάνουμε στη βέλτιστη λύση, που είναι η συνεργασία και είδαμε το ρόλο της ουσιαστικής επικοινωνίας στην επίτευξη της συνεργασίας για την επίλυση συγκρούσεων.

Συνειδητοποιήσαμε πόσο σημαντική είναι η μη λεκτική επικοινωνία και η αποφυγή των αντιφατικών μηνυμάτων. Επίσης, αντιληφθήκαμε ότι δεν είναι δυνατό να υποδυόμαστε στάσεις και συναισθήματα αν δεν είναι γνήσια επειδή η γλώσσα του προσώπου και του σώματος, ο τόνος και η χροιά της φωνής μας θα μας προδώσουν. Κάναμε βιωματικές δραστηριότητες προσποίησης με διπλά μηνύματα.

Τέλος, είδαμε 3 τεχνικές αποτελεσματικής επικοινωνίας:

• τις ερωτήσεις ανοικτού τύπου έναντι των κλειστών που περιορίζουν τις απαντήσεις σε ΝΑΙ ή ΟΧΙ
• τις δηλώσεις του ΕΓΩ έναντι των δηλώσεων του ΕΣΥ που οδηγούν το συνομιλητή σε άμυνα επειδή είναι συνήθως επιθετικές
• την ενεργό ακρόαση έναντι της παθητικής ακρόασης ή της τάσης να διακόπτουμε το συνομιλητή μας ή να σκεφτόμαστε τι θα πούμε οι ίδιοι στη συνέχεια αντί να προσέχουμε τι ακούμε

Άσκηση αναστοχασμού: σκεφτόμαστε ένα σενάριο σύγκρουσης (υποθετικό ή πραγματικό) και ποιες από τις παραπάνω επικοινωνιακές στρατηγικές θα χρησιμοποιήσουμε για την επίλυσή της

Στις 16 Φεβρουαρίου 2026 (4η ώρα) η ομάδα μας συναντήθηκε για να διερευνήσουμε το θέμα της σύγκρουσης. Στη συνάντησή μας συμμετείχε η Σύμβουλος Σχολικής Ζωής και μέλος της ομάδας δράσης του σχολείου μας, κ. Γωγώ Ζάχου.

Είδαμε ότι η σύγκρουση μοιάζει με ένα παγόβουνο που κρύβει κάτω από την κορυφή του πολλά: διαφορετικές απόψεις, διαφορετικές ανάγκες, διαφορετικά συναισθήματα και αντικρουόμενες αξίες ζωής!

Ανταλλάξαμε εμπειρίες από συγκρούσεις που θυμόμαστε: ποια ήταν η αφορμή, το γεγονός που την προκάλεσε και γιατί αυτό οδήγησε σε σύγκρουση (ποιες αναγκες, συναισθήματα και αξίες κρύβονταν κάτω από την κορυφή του παγόβουνου).

Στη συνέχεια μελετήσαμε τα 5 μοντέλα διαχείρισης της σύγκρουσης: ανταγωνισμός, αποφυγή, υποχώρηση, συμβιβασμός, συνεργασία και κατανοήσαμε τις διαφορές τους.

Άσκηση αναστοχασμού: θυμήσου μια σύγκρουση που βίωσες και σκέψου πώς την αντιμετώπισες με βάση τα 5 διαφορετικά μοντέλα παραπάνω.