sntoumanis's blog

Από www.kathimerini.gr

Της Ιωαννας Φωτιαδη

Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να αλλάξoυμε τις «κακές» συνήθειες των παιδιών; Το παιχνίδι, φυσικά! Δεδομένου, μάλιστα, ότι τα δημοφιλέστερα παιχνίδια είναι πλέον τα ηλεκτρονικά, καταλαβαίνουμε, πώς το διαδικτυακό παιχνίδι enercities κέρδισε τις καρδιές πολλών μαθητών. Η διαδικτυακή εκπαιδευτική πύλη enercities πρόκειται για ένα παιχνίδι που απευθύνεται σε παιδιά με στόχο να τους μυήσει στα μυστικά της αειφόρου ανάπτυξης. To ζητούμενο είναι οι παίκτες να οικοδομήσουν μια βιώσιμη πόλη, προκειμένου να ανέβουν επίπεδα δυσκολίας, να συλλέξουν πόντους και εν τέλει να κερδίσουν! «Πήραμε πολλά στοιχεία από παιχνίδια με πόλεις και διατηρήσαμε τα απολύτως απαραίτητα», εξήγησε στην «Κ» ο Ολλανδός Dylan Nagel, εμπνευστής του παιχνιδιού, το οποίο ως ευρωπαϊκό πρόγραμμα «υιοθέτησε» το πρώην ΚΕΚ νομού Κυκλάδων από τον Φεβρουάριο του 2010. Δέκα γυμνάσια και λύκεια από τη Δυτική Αττική, τη Σύρο, τη Μήλο, τη Μύκονο και την Τζιά ενσωμάτωσαν το παιχνίδι στην περιβαλλοντική εκπαίδευση: με ειδικούς κωδικούς οι μαθητές άρχισαν δειλά δειλά να αφιερώνουν χρόνο στο «κτίσιμο» της ενεργειακά αυτόνομης πόλης στο σχολείο και στο σπίτι.

«Ακόμα και σε μαθητές που δεν είναι της θετικής κατεύθυνσης το παιχνίδι άρεσε», επισημαίνει στην «Κ» η καθηγήτρια Λίλα Πέτρου. «Στο enercities, αν εξαντλήσεις το πετρέλαιο, χάνεις. Καθένας οφείλει να αξιοποιήσει ορθά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας επιλέγοντας την κατάλληλη μορφή, αλλά και να διαχειρίζεται σωστά τους διαθέσιμους ενεργειακούς πόρους κάθε τόπου. Σε μια πυκνοκατοικημένη περιοχή, θα επιλέξει για παράδειγμα ανεμογεννήτριες». Τριάντα έξι μαθητές μετά μπόλικη εξάσκηση, διαγωνίστηκαν μεταξύ τους μέσω τηλεδιάσκεψης σε Αθήνα, Σύρο και Μήλο και οι νικητές επιβραβεύτηκαν με δώρα ανάλογου χαρακτήρα – ο μαθητής με το μεγαλύτερο σκορ απέκτησε ένα ηλεκτρικό ποδήλατο. «Τις τελευταίες μέρες αφιέρωνα 7 ώρες την ημέρα στο παιχνίδι, για να είμαι ετοιμοπόλεμος στον διαγωνισμό», αναφέρει ένας εκ των νικητών, ο 17χρονος Ηρακλής από το ΕΠΑΛ Τζιάς «το παιχνίδι μάς δημιουργούσε σασπένς και τελικά “κολλούσαμε”».

Μετά τον εθνικό διαγωνισμό, ακολούθησε την περασμένη εβδομάδα ο ευρωπαϊκός με σχολεία από τη Μ. Βρετανία, τη Σλοβενία (απ’ όπου αναδείχθηκε και ο τελικός νικητής), την Ισπανία, τη Γερμανία και την Ολλανδία

Ο δημιουργός της enercities παρατηρεί ότι «οι παίκτες μεταφέρουν τις καλές συνήθειες στο σπίτι τους». Στο Λύκειο της Φυλής, οι μαθητές προχώρησαν ακόμα περισσότερο: φύτεψαν τον κήπο του σχολείου και κατασκεύασαν ηλιακό σιντριβάνι!

Από www.tanea.gr

Του Σταθη Ν. Καλυβα*

Είτε βασιστεί κανείς στις διεθνείς αξιολογήσεις και τους ποσοτικούς δείκτες είτε απλά εμπιστευθεί το προσωπικό του αισθητήριο, θα καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα: η παιδεία μας νοσεί σοβαρά. Αν μάλιστα συνεξετάσει τους ανθρώπινους και υλικούς πόρους που έχουν επενδυθεί, θα διαπιστώσει ένα τεράστιο χάσμα ανάμεσα σ’ αυτούς και το αποτέλεσμα. Με αφορμή μια πρόσφατη ημερίδα της Διεθνούς Διαφάνειας, επιχείρησα να προβληματιστώ για τις βαθύτερες επιπτώσεις της παιδείας. Είναι αναμφίβολο, άλλωστε, πως η παιδεία που έχουμε επιλέξει δεν είναι αμέτοχη για τη γενικότερη πορεία της χώρας. Προφανώς, η παιδεία είναι ένα σύνθετο και πολύπλευρο ζήτημα. Εδώ θα επισημάνω απλά έξι κυρίαρχες αξίες που χαρακτηρίζουν την παιδεία μας, δύο θετικές και τέσσερις αρνητικές.

Και οι δύο θετικές αξίες σχετίζονται με το σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Η πρώτη είναι αυτό που θα αποκαλούσα μαθησιακή πειθαρχία, κοινώς το διάβασμα. Παρά το γεγονός πως είναι μια μάλλον δυσάρεστη διαδικασία, δεν παύει να αποτελεί μια σημαντική δεξιότητα, ιδίως σε ένα κόσμο όπου κυριαρχεί το πρόβλημα της αδυναμίας συγκέντρωσης (το «attention deficit syndrome»). Το να έχεις μάθει να «διαβάζεις» ενδεχομένως εξηγεί τις καλές επιδόσεις των Ελλήνων φοιτητών στα πανεπιστήμια του εξωτερικού. Η δεύτερη είναι η αίσθηση της δικαιοσύνης και της αξιοκρατίας που ταυτίζεται με το, κατά τα άλλα παιδαγωγικά προβληματικό, σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Πρόκειται για έναν θεσμό που είναι αδιάβλητος, αξιοκρατικός και με σωστά δομημένα κίνητρα που συνδέουν προσπάθεια και αποτέλεσμα.

Στο αντίθετο άκρο, μπορούμε να εντοπίσουμε τέσσερις αρνητικές αξίες. Η πρώτη είναι η ταύτιση μάθησης και απομνημόνευσης που είναι σύμφυτη με την παιδεία στη χώρα μας. Η απομνημόνευση δεν στερείται παιδαγωγικής αξίας, η αναγόρευση της όμως στην κυρίαρχη μέθοδο, ιδίως της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αντανακλά τη λογική του 19ου αιώνα, όταν η πληροφορία σπάνιζε. Σήμερα που η πληροφορία είναι διάχυτη, σημασία έχει η διαχείρισή της και αυτό απαιτεί κριτική ικανότητα. Η εξάσκησή της όμως απουσιάζει από το σχολείο: σκεφθείτε απλά το πώς διδάσκεται η «έκθεση ιδεών». Το αποτέλεσμα είναι ο κομφορμισμός, η απουσία δημιουργικότητας και η αδυναμία άρθρωσης λογικών συλλογισμών. Η δεύτερη αρνητική αξία είναι ο εργαλειακός χαρακτήρας της παιδείας. Αυτή νοείται ως ένα μέσο για κάποιον σκοπό (π. χ. επαγγελματική αποκατάσταση, επιτυχία κ. λπ.), όχι ως αυθύπαρκτος σκοπός. Οταν όμως βλέπεις τη γνώση σαν εργαλείο συνήθως δεν την αγαπάς. Η τρίτη είναι η υπονόμευση της έννοιας του δημόσιου αγαθού που υποτίθεται πως χαρακτηρίζει την παιδεία. Οταν κανείς βλέπει την πραγματική δουλειά να γίνεται στο ιδιωτικό σχολείο, το ιδιαίτερο μάθημα ή το φροντιστήριο, υποτιμά το δημόσιο αγαθό και διδάσκεται πως ό, τι φαίνεται, δεν είναι. Ετσι γεννιέται ο κυνισμός και καλλιεργείται η υποκρισία, όταν οι διάφορες συντεχνίες που νέμονται την παιδεία κινητοποιούνται στο όνομα ενός δημόσιου αγαθού που οι ίδιες λεηλατούν. Η τέταρτη αξία, τέλος, είναι η γενίκευση της διαφθοράς που χαρακτηρίζει αρκετές πτυχές της παιδείας, από τα ιδιαίτερα μαθήματα που παραδίδουν οι εκπαιδευτικοί στους ίδιους τους μαθητές τους έως τη γενικευμένη αντιγραφή στις εξετάσεις των πανεπιστημίων.

Η προέλευση των αξιών αυτών δεν αποτελεί μυστήριο. Αφενός τις ευνοεί το πολιτισμικό υπόστρωμα. Η γενικευμένη καχυποψία και έλλειψη εμπιστοσύνης που κυριαρχεί στην κοινωνία απαιτεί έναν αντικειμενικό τρόπο επιλογής, αφού κάθε υποκειμενικός τρόπος θεωρείται εξ ορισμού διαβλητός. Ετσι, η μάθηση μετατρέπεται σε πιστή αναπαραγωγή μιας «ύλης». Αφετέρου, είναι άμεσα παράγωγα των λανθασμένων πολιτικών που εφαρμόστηκαν στο παρελθόν. Η σημερινή κακοδαιμονία του ελληνικού πανεπιστημίου έχει ένα βασικό αίτιο: τον νόμο 1268 του 1982. Εκτοτε, η ανώτατη παιδεία ζει στον αστερισμό των συνεχών και αποτυχημένων προσπαθειών να συμμαζευτεί η ζημιά του καταστροφικού αυτού νόμου.

Πώς αλλάζει αυτή η αρνητική πραγματικότητα; Οι λύσεις είναι γνωστές σε όλους και δεν θα τις επαναλάβω εδώ. Ορισμένοι θα ισχυριστούν πως οι νοοτροπίες θέλουν δεκαετίες για να αλλάξουν. Αλλοι πως η σημερινή πολιτική ατζέντα δεν ευνοεί τις εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις. Κάποιοι, τέλος, πως το πολιτικό κόστος είναι τεράστιο.

Στους πρώτους απαντώ πως οι νοοτροπίες αλλάζουν, αρκεί να αλλάξουν οι κανόνες. Στους δεύτερους, πως οι κρίσιμες περιστάσεις στις οποίες βρίσκεται η χώρα προσφέρουν μια μοναδική ευκαιρία: τώρα μόνο είναι δυνατές οι μεγάλες αλλαγές. Και στους τελευταίους πως οι κανόνες του πολιτικού παιχνιδιού αλλάζουν ραγδαία, έστω και αν οι ίδιοι δεν το έχουν καταλάβει. Ο, τι ήταν πολιτικό κόστος χθες θα αποτελεί πολιτικό όφελος αύριο. Το δείχνουν και οι πρόσφατες δημοσκοπήσεις: η κοινωνία είναι πολύ πιο μπροστά από τους πολιτικούς.

Το υπουργείο Παιδείας έχει ξεκινήσει μια σοβαρή προσπάθεια να συμμαζέψει την τεράστια σπατάλη και τον ανορθολογισμό που επικρατούν στον χώρο της παιδείας. Δυστυχώς, όμως, αυτό δεν αρκεί. Το ζητούμενο δεν είναι πια να συμμαζέψουμε. Είναι να εξαρθρώσουμε τους χρεοκοπημένους θεσμούς και να τους αντικαταστήσουμε με νέους και καλύτερους.

* Ο κ. Στάθης Ν. Καλύβας είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Yale.

Από www.tanea.gr

ΤΗΣ ΚΑΡΟΛΙΝΑΣ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Σάββατο 14 Μαΐου 2011

Ετοιµάζεται για τη «µεγάλη στιγµή» εδώ και δύο χρόνια. Εχει να αντιµετωπίσει αγχωµένους γονείς που προβάλλουν πάνω του/της όλες τις απωθηµένες επιθυµίες τους. Ξενυχτάει καίγοντας εγκεφαλικά κύτταρα στον Μαραθώνιο της
αποστήθισης. Και δεν είναι πια βέβαιος/η πως όλα αυτά θα τον/τη βοηθήσουν να ζήσει καλύτερα. ∆ικαίως έχει χαρακτηριστεί ο/η σκληρότερα εργαζόµενος/η Ελληνας/ίδα. Ειδικότητα; Υποψήφιος/α στις Πανελλαδικές.

«Διάλεξε ζωή. Διάλεξε δουλειά. Διάλεξε καριέρα». Ηταν η εναρκτήρια ατάκα της ταινίας «Trainspotting»,η οποία ακουγόταν ενώ στην οθόνη ο πρωταγωνιστής έτρεχε κυνηγηµένος και πανικόβλητος µέσα στο πλήθος. Η τέλεια παροµοίωση. Σε αυτές τις τρεις προτάσεις, σε αυτό το ανελέητο τρεχαλητό, συνοψίζεται η αγωνία του υποψηφίου των Πανελλαδικών. Ακόµη και οι πιο κουλ κάποια στιγµή λυγίζουν. Η αµφιβολία, η ανασφάλεια θα βρουν τον δρόµο και θα σκιάσουν ακόµη και αυτούς που δουλεύουν µε µεθοδικότητα ενηλίκου. Το µυαλό κολλάει. Κολλάει και δεν µπορείς να θυµηθείς τον Αόριστο β’ του «έχω». Κι όµως, τον έχεις ακούσει πάνω από διακόσιες φορές. Ωστόσο, ο χρόνος που σε βασανίζει δεν είναι ο Αόριστος, είναι οΜέλλων. Ο Μέλλων πουσου απευθύνουν µονότονα οι άλλοι. Τα ρήµατα που… κλίνουν οι γονείς σου: «Θα γίνεις, θα κάνεις, θα τα καταφέρεις…». Εκατόν δεκαέξι χιλιάδες όχι πια έφηβοι και όχι ακόµη ενήλικοι διανύουν φέτος τις πιο βαριές ηµέρες της ζωής τους. Διαλέγουν σχολή σαν να διαλέγουν ζωή. Και δεν είναι εύκολη υπόθεση να αποφασίσεις το είδος της καθηµερινής ρουτίνας (βλέπε δουλειά) που επιθυµείς για το υπόλοιπο του βίου σου. Εξ ου και το στρες. Τα ξενύχτια πάνω από βιβλία που µετά βίας διαβάζονται λόγω των πυκνών σηµειώσεων, των επίµονων επαναλήψεων. Γι’ αυτό και τα ξαφνικά ξεσπάσµατα επιθετικότητας, τα αναίτια κλάµατα. Στον τρίτο, τον παρατηρητή που έχει αφήσει πίσω του την ψυχρολουσία των Πανελλαδικών, αυτά µπορεί να µοιάζουν ανούσια. Οταν όµως είσαι 18, ακόµη και το γεγονός πως φέτος θα δώσεις εξετάσεις πιο νωρίς από κάθε άλλη φουρνιά µπορεί να σε αγχώσει. Για κάποιους πιτσιρικάδες, βέβαια, το ποτήρι είναι µισογεµάτο. Οι διακοπές θααρχίσουν νωρίτερα.

Η ΕΝΗΛΙΚΙΩΣΗ. Στα βάθη του Αµαζονίου ζει η φυλή ΣατέρεΜάουε. Εκεί τα αγόρια καλούνται να φορέσουν γάντια γεµάτα δηλητηριώδη µυρµήγκια του είδους Ρaraponera Clavata (Παραπονηρά η Κορυνοειδής), το κεντρί των οποίων αποδεδειγµένα προκαλεί τον µεγαλύτερο πόνο από κάθεάλλο ασπόνδυλο.

Στον δυτικό κόσµο, η τελετή ενηλικίωσης δεν περιλαµβάνει φυσικό πόνο. Η – όχι λιγότερο επώδυνη – δοκιµασία είναι οι εξετάσεις για το πανεπιστήµιο. Τα αγόρια και τα κορίτσια καλούνται να αναλάβουν την πρώτη µεγάλη ευθύνη. Να δουλέψουν για να δικαιώσουν τις προσδοκίες, τις δικές τους και των άλλων.

Πολλοί µπαµπάδες και µαµάδες δεν κουράζονται να το επισηµαίνουν αυτό. Και φυσικά να επιχειρηµατολογούν, για να το θέσουµε κοµψά, υπέρ της επιλογής που θα ικανοποιούσε τον ναρκισσισµό τους. «Δεν τα κατάφερα να µπω στην Ιατρική, αλλά ο γιος µου θα γίνει γιατρός». Καταστάσεις άγριες για να τις αντιµετωπίσεις µε ψυχραιµία εκεί γύρω στα 16 σου, όταν αρχίζει συνήθως η προετοιµασία.

Στην Ελλάδα, ήδη από την εποχή που βρισκόταν στα έδρανα η περίφηµη γενιά του Πολυτεχνείου, η εισαγωγή σε ανώτερη σχολή είναι ταυτόσηµη της δυνατότητας κοινωνικής ανόδου. Η κοινωνική κινητικότητα είναι συνυφασµένη µε το πτυχίο και στο συλλογικό φαντασιακό χιλιάδων ελληνικών οικογενειών το πανεπιστήµιο είναι το µέσο διαφυγής από ένα δυσοίωνο µέλλον. Ετσι εξηγείται και η αγωνία των γονιών, οι οποίοι καλλιεργούν στους βλαστούς τους την πεποίθηση πως τιςδύο εβδοµάδες των Πανελλαδικών κρίνεται ανεπιστρεπτί όλη η ζωή τους. Κρίνονται και οι ίδιοι, οι γονεϊκές επιδόσεις τους, οι παιδαγωγικές επιλογές τους. Γι’ αυτό και σε πολλές περιπτώσεις δυσκολεύουν µάλλον, παρά βοηθούν στην προσπάθεια.

Τι κι αν τα λένε και τα ξαναλένε καθηγητές και φροντιστές; Η γνήσια ελληνίδα µάνα µπορεί ακόµη και στην ύστερη εφηβεία να κυνηγά το καµάρι της για να το εξετάσει.

Ας µην είµαστε όµως άδικοι. Δεν είµαστε η µοναδική χώρα στον πλανήτη όπου τα αποτελέσµατα των εισαγωγικών εξετάσεων γίνονται πρώτο θέµα σε εφηµερίδες και κανάλια και µπορεί να αποτελούν το κυριότερο ζήτηµα ενός νοικοκυριού για τουλάχιστον µια διετία. Οσοι Αγγλοι και Αµερικανοί έχουν την οικονοµική δυνατότητα ψάχνουν το πανεπιστήµιο των παιδιώναπό τη…

σύλληψή τους. Οι αµερικανοί µαθητές «ψήνονται» σε καλοκαιρινά σχολεία προκειµένου να εµπλουτίσουν το βιογραφικό τους και να αποκτήσουν το προφίλ του καταλληλότερου υποψηφίου ήδη από τα χρόνια του γυµνασίου. Σχεδόν σε κάθε γωνιά του δυτικού κόσµου η προετοιµασία για την εισαγωγή στους κόλπους της ακαδηµαϊκής εκπαίδευσης είναι τόσο επαχθής όσο το σκληρότερο µεροκάµατο.

Ηδη από τα τέλη της Α’ Λυκείου καλείσαι να αρχίσεις το φροντιστήριο. Οπως θα έλεγε και κάθε 16άρης που συµφωνεί µε την άποψη του άσµατος Σαββόπουλου για τα λύκεια: «Σαν να µην έφθανε το οκτάωρο που περνάς καθηµερινά στα θρανία, πρέπει να παλουκωθείς για ένα τετράωρο ακόµη το απόγευµα. Και αφού τελειώσεις, όταν γυρίσεις σπίτι σε περιµένει κι άλλο διάβασµα. Σίγουρα τρεις ώρες ακόµη. Σύνολο δεκαπέντε. Δεν αρκεί που χάνεις δύο χρόνια από τη ζωή σου διαβάζοντας και αποστηθίζοντας σχολικά εγχειρίδια που συνήθως σου χαλάνε το µυαλό, αναγκάζεσαι στη Γ’ Λυκείου να κρατήσεις και όλες σου τις απουσίες για το τέλος. Για να διαβάσεις. Φοβάσαι ακόµη και να αρρωστήσεις, µην τυχόν και χάσεις χρόνο. Περί τα 86.000 αποτελέσµατα βγαίνουν στη διαδικτυακή µηχανή αναζήτησης Google µε τη φράση κλειδί “Πανελλήνιες 2011”. Πρόγραµµα, συνήθεις ερωτήσεις και απαντήσεις, συµβουλές, θέµατα παλαιότερων ετών. Σπάνια όµως κάποιος µπορεί να σου προσφέρει µια πειστική απάντηση στην ερώτηση, “αξίζει όλο αυτό που περνάω;”. Ειδικά τώρα, που ο καιρός φτιάχνει και τα πιτσιρίκια του γείτονα έχουν βγει στον δρόµο και παίζουν ουρλιάζοντας. Ή τα µεγαλύτερα αδέλφια σου, µε το φοιτητικό πάσο στην κωλότσεπη, πίνουν καφεδάκι στη λιακάδακαι κανονίζουν το βραδινό τους ποτό».

ΜΕΤΑ ΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ. Ολα τα παραπάνω µε κάποιον τρόπο παλεύονται, για να δανειστούµε τη νεανική αργκό. Το χειρότερο όµως, σύµφωνα µε τα παιδιά που ήδηέχουν εξεταστεί σε ένα µάθηµα, είναι πως έχουν αρχίσει να απαξιώνουν τον θεσµό των Πανελλαδικών. Στον καιρό του Μνηµονίου οι έφηβοι φοβούνται πως δεν θα βρουν ποτέ δουλειά. Αρα, τι σηµασία έχει σε ποια σχολή θα περάσουν; Δεν σκέφτονται όλοι έτσι.

Ωστόσο άνθρωποι που δουλεύουν µε παιδιά του λυκείου, καθηγητές αλλά και φροντιστές, είναι κατηγορηµατικοί. Αυτή η γενιά είναι η πιο απαισιόδοξη που έχουνδει ποτέ.

Εγινε κυνική πριν την ώρα της. Και ίσως λίγο αδιάφορη γιατί διαισθάνεται πού οδηγούν τα περιλάλητα αποτελέσµατα των Πανελλαδικών.

Από www.enet.gr

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ Η ΑΝΕΡΓΙΑ ΠΟΥ ΠΛΗΤΤΕΙ ΤΙΣ ΜΙΚΡΟΤΕΡΕΣ ΗΛΙΚΙΕΣ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΟ «ΚΟΥΡΕΜΑ» ΠΟΥ ΔΕΧΟΝΤΑΙ ΟΙ ΜΙΣΘΟΙ ΤΟΥΣ
Της ΕΛΙΖΑΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ etria@enet.gr
ΡΑΓΔΑΙΑ «ΥΠΟΤΙΜΗΣΗ» των πτυχίων και της «αξίας» των νεοεισερχόμενων στην αγορά εργασίας παρατηρείται χρόνο με το χρόνο και αποτυπώνεται στην πτωτική πορεία των αποδοχών των νέων απασχολουμένων.

Εκτός από το «τέρας» της ανεργίας, η οποία τον Ιανουάριο έσπασε το «φράγμα» του 15% και αφήνει εκτός αγοράς εργασίας τον ένα στους τρεις νέους ηλικίας 15-24 ετών και έναν στους πέντε στην ηλικία των 25-34 ετών, οι νέοι έχουν να αντιμετωπίσουν και τις διαρκώς μειούμενες αποδοχές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας Tower Watson Data Services, που καταγράφει, κατά μέσον όρο, τους μισθούς των νεοπροσληφθέντων στον ιδιωτικό τομέα, ανάλογα τις σπουδές ή τη θέση τους, μεταξύ των ετών 2009 και 2010 οι αποδοχές «υποχώρησαν» ακόμη και κατά 5% περίπου. Κι αυτό χωρίς να υπολογιστεί το «ροκάνισμα» του πληθωρισμού, ο οποίος ανήλθε στο 4,7% το 2010.

Στην έρευνα της Tower Watson συμμετείχαν 210 εταιρείες, πολυεθνικές στην πλειονότητά τους, από τους κλάδους της βιομηχανίας, των καταναλωτικών ειδών, των τηλεπικοινωνιών, της πληροφορικής και της τεχνολογίας, των τραπεζών, του λιανικού εμπορίου, των φαρμάκων, της αυτοκινητοβιομηχανίας κ.ά.

Οπως προκύπτει από τον πίνακα, οι μέσες μηνιαίες μεικτές αποδοχές για έναν απόφοιτο λυκείου στην πρώτη του δουλειά ήταν πέρυσι στα 1.063 ευρώ κατά μέσον όρο. Πρόκειται για αύξηση ύψους 3,38% σε σχέση με τα χρήματα που θα έπαιρνε ο ίδιος εργαζόμενος αν είχε πιάσει δουλειά ένα χρόνο πριν. Ωστόσο αν αφαιρεθεί ο πληθωρισμός, πρόκειται επί της ουσίας για μείωση κατά 1,32%, ήτοι 190 ευρώ λιγότερα ετησίως.

Αξίζει να σημειωθεί βέβαια πως για χιλιάδες εργαζόμενους η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη, καθώς η κρίση έχει πολλαπλασιάσει τα φαινόμενα «μαύρης» εργασίας.

Η μεγαλύτερη «υποτίμηση» παρατηρείται στον αρχικό μισθό ενός κατόχου μεταπτυχιακού τόσο σε ονομαστικό όσο και σε πραγματικό επίπεδο. Οσοι εξ αυτών έπιασαν την πρώτη τους δουλειά πέρυσι, είχαν ονομαστική ετήσια απώλεια ύψους 364 ευρώ σε σχέση με το 2009 και πραγματική (αν υπολογιστεί ο πληθωρισμός) μείωση των ετήσιων αποδοχών άνω των 1.400 ευρώ (-6,34%).

Απογοήτευση

Οριακά αυξημένοι ήταν μόνο οι αρχικοί μισθοί των κατόχων διδακτορικού, οι οποίοι σε ονομαστικό επίπεδο κέρδισαν το 2010 περίπου 1.400 ευρώ περισσότερα σε σχέση με το 2009. Αν βέβαια αφαιρεθεί η επίπτωση του πληθωρισμού, η πραγματική αύξηση δεν ξεπερνά το 1%.

Τα στοιχεία είναι απογοητευτικά για τους νέους ακόμη κι αν εξετάσει κανείς τις αρχικές αποδοχές που αντιστοιχούν στη θέση και όχι στο πτυχίο του νεοπροσληφθέντα.

Από την έρευνα προκύπτει ότι σε όλες τις εξεταζόμενες θέσεις οι μισθοί «έπεσαν» από 1,44% έως και 10% περίπου σε πραγματικό επίπεδο. Πιο «ριγμένοι» είναι όσοι έπιασαν δουλειά πέρυσι πρώτη φορά ως αναλυτές ή προγραμματιστές καθώς οι ονομαστικές ετήσιες μεικτές αποδοχές τους ήταν κατά 1.000 ευρώ χαμηλότερες απ’ ό,τι θα ήταν αν είχαν ξεκινήσει να εργάζονται το 2009. Αν συνυπολογιστεί και ο πληθωρισμός, τότε μέσα σε ένα έτος η θέση αυτή «υποτιμήθηκε» κατά 9,59%, ήτοι κατά 2.000 ευρώ περίπου. Η επόμενη μεγαλύτερη πτώση παρατηρείται στη θέση της γραμματειακής υποστήριξης (-5,62% πραγματική μείωση αποδοχών).

Aπό το www.tovima.gr

Του Γ. Μπαμπινιώτη

Προσπαθώ να πω με όση δύναμη δημόσιας φωνής διαθέτω ότι η οικονομική κρίση που μαστίζει σήμερα τη χώρα μας είναι πριν και πάνω απ΄ όλα κρίση αρχών, κανόνων, αξιών και ιδανικών, κρίση υπεύθυνων πολιτών με αίσθηση υποχρεώσεων και δικαιωμάτων, κρίση σκεπτόμενων πολιτών με δυνατότητα εκτιμήσεως προσώπων και πραγμάτων, κρίση ήθους και ηθικής, κρίση ευαισθησίας κοινωνικής, κρίση πολιτικής σκέψεως με όραμα και πολιτικών με συνείδηση ευθύνης, με πείρα ζωής και αίσθηση τής πραγματικότητας, κρίση συναίσθησης τής ουσίας και τής σπουδαιότητας τού πολιτισμού και τής εν γένει καλλιέργειας τού ανθρώπου, κρίση θρησκευτικής πίστης, κρίση εμπιστοσύνης σε πρόσωπα και θεσμούς (στον δάσκαλο, στον δικαστή, στον ιερέα, στον γιατρό, στον πολιτικό, στον δημοσιογράφο, στον δημόσιο υπάλληλο), κρίση σύνεσης και ορθοφροσύνης, κρίση αυτογνωσίας, κρίση στοχασμού για το τι είναι σημαντικό στη ζωή, κρίση… Μπορώ εδώ να σταματήσω την απαρίθμηση των μορφών κρίσεως που γέννησαν, κατά βάθος, την οικονομική κρίση και να εστιάσω στην καρδιά τής κρίσης: στην κρίση παιδείας που περνάει πολλά χρόνια τώρα η χώρα μας και που είναι αυτή η οποία υπέσκαψε, αν δεν διέλυσε ήδη, τον ιστό τής ελληνικής κοινωνίας.

Η κρίση παιδείας, βαθύτερης δηλαδή και ουσιαστικής καλλιέργειας τής προσωπικότητας τού ατόμου, που πλήττει όχι μόνο τη χώρα μας αλλά τον ευρύτερο χώρο, αποπροσανατόλισε τον σύγχρονο άνθρωπο και υπονόμευσε τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς του, τις επιδιώξεις, τις επιθυμίες, τις βιοτικές του προτεραιότητες, ολόκληρη τη ζωή τη δική του και των γύρω του. Η επιθυμία απόκτησης όλο και περισσότερων υλικών αγαθών εξελίχθηκε-ελλείψει ουσιαστικής παιδείας και ικανότητας ιεράρχησης αναγκών και επιδιώξεων- σε μανία καταναλωτισμού, με το πολυτελές αυτοκίνητο ή σπίτι, τα σινιέ ρούχα, το σκάφος, τις τραπεζικές καταθέσεις, τα κέρδη από το Χρηματιστήριο ή τον τζόγο να ανάγονται σε αυτοσκοπούς, η φοροδιαφυγή σε εξυπνάδα και το χρήμα σε μέτρο αξιολόγησης τής επιτυχίας τού ατόμου. Χάθηκε το μέτρο. Ελειψε το όραμα. Παρατοποθετήθηκε το νόημα τής ζωής. Το κυνήγι τού χρήματος έγινε αυτοσκοπός. Σε τέτοιες καταστάσεις μειώνονται οι αναστολές, εκλείπουν τα σημεία αναφοράς, χαλαρώνουν οι αντιστάσεις, αρχίζει η φθορά, επιδίδει η δια-φθορά. Παύουν δηλαδή να λειτουργούν οι οδοδείκτες και οι δικλίδες ασφαλείας μιας πραγματικής παιδείας: οι σωστές αξιολογήσεις στη ζωή, το ήθος, η αίσθηση ευθύνης και, κυρίως, η αίσθηση ορίων. Μιλάμε, βέβαια, για μια πραγματική παιδεία η οποία έχει μεν ως βάση τη σχολική εκπαίδευση αλλά συνδιαμορφώνεται από πολλούς παράγοντες: τα ενδιαφέροντα καθενός, τις ποικίλες επιλογές του (κοινωνικές, πολιτικές, ηθικές, θρησκευτικές), τις ευαισθησίες του, τη διάθεση αυτομόρφωσης και την όλη σχέση του με τον πολιτισμό (με το βιβλίο, το θέατρο, τη μουσική, τον κινηματογράφο, τα εικαστικά, την επιστήμη, την ευρύτερη διανόηση). Μιλάμε για μια παιδεία που-με ευθύνη τής Πολιτείας- προσφέρονται: ποιοτική δημόσια εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες (σχολική εκπαίδευση- πανεπιστήμια), ευκαιρίες για ευρύτερη ποιοτική διά βίου εκπαίδευση, ποιοτικά κρατικά μέσα ενημέρωσης και ψυχαγωγίας (ραδιόφωνο, τηλεόραση), συνεχής και αποδεδειγμένη έμφαση σε όλες τις μορφές τής τέχνης.

Είναι φανερό ότι μιλώντας για παιδεία δεν εννοώ τις απλές γνώσεις ή τους όγκους των ασύνδετων πληροφοριών που παρέχει ήδη η σχολική εκπαίδευση. Δεν αναφέρομαι στον «γραμματιζούμενο» αλλά στον «μορφωμένο» -διάκριση που κάνει εύστοχα η λαϊκή σοφία. Μιλάω για ένα σχολείο και μια γενικότερη παιδεία που μορφώνει πολίτες υπεύθυνους, σκεπτόμενους, καλλιεργημένους, κοινωνικά ευαίσθητους, πολίτες με ιδανικά, αρχές και αξίες, πολίτες που αγαπούν την πατρίδα τους και νοιάζονται γι΄ αυτήν, πολίτες με αναφορά σε ρίζες και παραδόσεις, πολίτες με ταυτότητα, που ξέρουν από πού έρχονται και πού πάνε, πολίτες που σέβονται τους θεσμούς και τιμούν τους συμπολίτες τους. Μόνο έτσι πιστεύω ότι μπορείς να αντιμετωπίσεις ριζικά ό,τι έχει φθείρει ψυχικά και διανοητικά σήμερα τον πολίτη και τον έχει εκτρέψει σε κάθε μορφής παρανομία και διαφθορά.

Λέγοντας αυτά, έχω συνείδηση ότι αναφέρομαι σε μια αντιμετώπιση των δεινών που μάς κατατρύχουν, η οποία απαιτεί χρόνο, δυνάμεις και, το κυριότερο, αλλαγή νοοτροπίας, αλλαγή εθνικής και κοινωνικής πλεύσεως. Αλλά θα ήταν αφελές να πιστεύει κανείς ότι το πρόβλημα τής φθοράς που έχουμε υποστεί ως κοινωνία και τού οποίου τώρα συνειδητοποιούμε μία μόνο πλευρά που είναι η οικονομική κατάρρευση, επιφαινόμενο και απόρροια ενός πολύ πιο σύνθετου και ουσιαστικού προβλήματος, ότι αυτό θα λυθεί ως διά μαγείας με κάποια καθαρώς οικονομικά μέτρα! Τα αίτια που το προκαλούν-και ανέφερα ένα από αυτά, το κατ΄ εμέ καθοριστικό- και αν ακόμη τώρα λυθεί το πρόβλημα τής οικονομικής κρίσης, θα επαναφέρουν το πρόβλημα πολύ σύντομα, αν δεν υπάρξει ριζική στροφή. Και μια ακόμη διασάφηση. Η φθορά, η διαφθορά και ο αποπροσανατολισμός τής ελληνικής κοινωνίας δεν περιλαμβάνει όλους τους Ελληνες. Είναι ευτυχώς πολλοί, και σε ορισμένα στρώματα τής κοινωνίας οι περισσότεροι που δεν έχουν διαβρωθεί. Αυτοί είναι και η δύναμη στην οποία μπορεί να στηριχθεί η χώρα.

Και μια συχνή επωδός: τι κάνουν οι πνευματικοί άνθρωποι τής χώρας; Μιλούν; Παίρνουν θέση; Βοηθούν; Απάντηση: το ζήτημα δεν είναι αν μιλούν, διότι είναι πολλοί αυτοί που μιλούν δημόσια, που συζητούν, που προτείνουν. Το ζήτημα είναι αν τους ακούει κανείς… Και μάλιστα αν τους ακούν αυτοί που πρέπει πρώτα απ΄ όλα να μάθουν να ρωτούν.

www.babiniotis.gr

Ο κ. Γεώργιος Μπαμπινιώτης είναι καθηγητής της Γλωσσολογίας, πρόεδρος του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, τ. πρύτανης του Πανεπιστημίου των Αθηνών.

Aπό www.kathimerini.gr

Tης Τασουλας Καραϊσκακη

Ο θάνατος της 16χρονης από υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ στο Ρέθυμνο, ξημερώματα Μ. Σαββάτου, ξεδιπλώνει σε όλη την τραγική του διάσταση το πρόβλημα της πλήρους απουσίας πλέγματος προστασίας των εφήβων από τη ζωή των ενηλίκων. Πορεύονται οι σημερινοί ανήλικοι, από νήπια, χωρίς κανένα περιορισμό στην πανταχόθεν ανοιχτή καταναλωτική κοινωνία των μεγάλων. Τηλεόραση, Iντερνετ, διαφήμιση, αγορά τούς εισάγουν από πολύ νωρίς στην ελεύθερη κατανάλωση επώνυμων ρούχων, κινητών, υπολογιστών, προπαρασκευασμένων τροφών, ποτών, τηλεοπτικών σκουπιδιών, ακατάλληλων εικόνων, βίαιων παιχνιδιών, «απαγορευμένων» ιστοσελίδων. Και χωρίς τα ίδια, βεβαίως, να διαθέτουν το φίλτρο της εμπειρίας, τους μηχανισμούς επεξεργασίας μηνυμάτων, εικόνων, συμβάντων, πληροφοριών που διαθέτουν οι ενήλικες. Ανύπαρκτη η αυτονόητη, στις προηγούμενες γενιές, ψυχολογική και κοινωνική προστασία των παιδιών, τα οποία σήμερα, αντίθετα, οφείλουν να αποδύονται στην κούρσα του ανταγωνισμού με τους κανόνες και τους όρους του ενήλικου «παιχνιδιού». Να δολιχοδρομούν υπό τη συνεχή πίεση των επιδόσεων, της σκληρής διεκδίκησης περισσότερων προνομίων. Να κυνηγούν, πέρα από την πρωτιά, την αποκλειστικότητα, το ακραίο, το περιθωριακό, το παρεκκλίνον, το διαφορετικό, το ερεθιστικό, το, μεταξύ αυτών, αποδεκτό, επιβραβεύσιμο. Η 16χρονη στο Ρέθυμνο (και άλλες ανήλικες οπουδήποτε αλλού) το πιθανότερο είναι ότι δέχθηκε να καταναλώσει αλκοόλ –πέφτοντας στην παγίδα των αγοριών να κάμψουν τις αντιστάσεις της και να ασελγήσουν πάνω της– διότι οι περισσότεροι συνομήλικοί της κάνουν το ίδιο (μέσα στο τελευταίο εξάμηνο 25 έφηβοι μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο της ίδιας πόλης σε κατάστασης οξείας μέθης). Και πίνουν όχι μόνο για μαγκιά, για τον κοινωνικό συμβολισμό που ενέχει η πράξη (ενηλικίωση, χειραφέτηση), αλλά και διότι έχουν μάθει να επεξεργάζονται τις προκλήσεις και τα προβλήματα της καθημερινότητας, τον πόνο, το αδιέξοδο, την αμηχανία, το δίλημμα, ως ενήλικες…

Τα ποσοστά κατανάλωσης αλκοόλ στους Ελληνες εφήβους ξεπέρασαν το 14% (πανευρωπαϊκή έρευνα ESPAD, Κέντρο Πρόληψης και Υγείας Εφήβων του Παν. Αθηνών), ενώ άλλη έρευνα έδειξε ότι στη χώρα μας πρώτα στις προτιμήσεις των εφήβων έρχονται τα «σκληρά» οινοπνευματώδη. Η είσοδος στην εφηβεία, εκείνο το αναπάντεχο πέρασμα από την αθωότητα στη διακεκαυμένη ζώνη όπου όλα πλέον επιτρέπονται, καφές, ποτά, τσιγάρο, ναρκωτικά, προκλητικό ντύσιμο, σεξ…, πραγματοποιείται όλο και πιο νωρίς. Και οι γονείς, που οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν τι στάση να κρατήσουν, που φοβούνται μήπως χαρακτηριστούν καθυστερημένοι ή καταπιεστικοί, μήπως με τη στάση τους φέρουν τα αντίθετα αποτελέσματα, πειραματίζονται. Χαλαρώνουν τα δεσμά και τα ξανασφίγγουν, επιτρέπουν και απαγορεύουν, υποψιάζονται, βασανίζονται, κατασκοπεύουν, συγκρούονται, υποχωρούν, αδιαφορούν, παλινωδούν ή καλύπτουν με αυστηρούς κανόνες τη βιαιότητα της ανυποχώρητης άποψης. Το επάγγελμα του γονιού, ισόβιο και δυσεπιχείρητο, δεν τους εφοδιάζει όλους με τα ίδια εργαλεία κατά των ανθρώπινων σφαγείων και της ανεπανόρθωτης απώλειας.

http://www.minedu.gov.gr/publications/docs2011/to_neo_lykeio_110330.doc

Aπό www.tanea.gr

ΒΙΑ ΣΤΑ ΘΡΑΝΙΑ

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Σάββατο 12 Μαρτίου 2011

Κάποιοι υπήρξαν θύτες. Αλλοι θύµατα ή παρατηρητές. Πλέον παρεµβαίνουν, ακούν, συµφιλιώνουν. Είναι η οµάδα φιλίας του 2ου Γυµνασίου Ασπροπύργου. Παιδιά που µαθαίνουν και διδάσκουν τον σεβασµό µε δικούς τους όρους, χωρίς τη µεσολάβηση και τις τιµωρίες των µεγάλων
Η παρεξήγηση έγινε για ένα σκίρτηµα. Την ώρα του µαθήµατος άφησε το θρανίο του, µπήκε στο διπλανό τµήµα και χτύπησε ένα παιδί. Αδύναµος να ελέγξει τον θυµό του. Μεγαλωµένος στη βία. Σε µια γειτονιά όπου αρκετοί πατεράδες συµβουλεύουν τους γιους να απαντούν στην πρόκληση µε γροθιές. Τους χώρισαν. Τον ηρέµησαν.

∆εν τον απέβαλαν.

Εχουν περάσει αρκετές εβδοµάδες από εκείνο τον καβγά. Ο έφηβος µε τις µαύρες φόρµες και τα δύο σκουλαρίκια στο αριστερό αυτί κάθεται σε έναν κύκλο είκοσι ανθρώπων. Αγουρα πρόσωπα. Αγόρια αµούστακα. Κορίτσια που κοκκινίζουν όταν µιλούν. Αποκαλούνται οµότιµοι διαµεσολαβητές. Είναι µαθητές του 2ου Γυµνασίου Ασπροπύργου, µέλη µιας οµάδας φιλίας που επιλύει συγκρούσεις και προλαµβάνει τη βία µεταξύ των συµµαθητών, πριν χρειαστεί να επέµβουν οι καθηγητές.

Το έργο τους δεν είναι πάντα εύκολο. Σε µία από τις πρώτες τους αποστολές ένα παιδί είχε βάλει κάποιον εξωσχολικό να σπάσει τη µύτη ενός συµµαθητή του. Από το νοσοκοµείο, εκείνος απειλούσε ότι θα έστελνε φίλους του και ο καβγάς θα συνεχιζόταν πέρα από τα κάγκελα του γυµνασίου. Σε ένα άλλο περιστατικό µια καθηγήτρια έσπασε το πόδι της προσπαθώντας να χωρίσει δύο αγόρια.

Χρειάστηκαν τέσσερις ώρες διαλόγου, η παρέµβαση τεσσάρων συµµαθητών τους και µιας ψυχολόγου (από τον ∆εκέµβριο έχει σταµατήσει τις επισκέψεις στο σχολείο αφού έληξε η σύµβασή της µε τον δήµο) για να δεσµευτούν τα δύο παιδιά ότι δεν θα χτυπηθούν ξανά. Εκτοτε, τήρησαν τον λόγο τους. «Κάποια παιδιά προσπαθούν να επιβληθούν στους άλλους επειδή καταπιέζονται στη ζωή τους. Μέσα από εµάς όµως µαθαίνουν την ισότητα», λέει ο Θανάσης Τουρκοδηµήτρης, µέλος της οµάδας.

Οι διαµεσολαβητές δεν είναι πάντα οι πιο σκληροτράχηλοι του σχολείου. Πρώην νταήδες που έχουν κερδίσει την προσοχή των συµµαθητών τους εµπνέοντας φόβο. Ανάµεσά τους βρίσκονται και παιδιά λιγοµίλητα, µαζεµένα. Κάποιοι έχουν χαµηλούς βαθµούς. Αλλοι υψηλές επιδόσεις. Παιδιά Ελλήνων και µεταναστών. Στην πλειονότητά τους από οικονοµικά ασθενέστερες οικογένειες. Τα περισσότερα µένουν στα Νεόκτιστα, µια συνοικία στην πλάτη των διυλιστηρίων των Ελληνικών Πετρελαίων. Ξυπνούν µε θέα τα φουγάρα. Μυρίζουν την ανάσα τους. Ζουν σε σπίτια που στις αυλές τους βυθίζονται τα πόδια πυλώνων της ∆ΕΗ. Μεγαλώνουν σε ένα µέρος όπου, όπως έχουν πει στους καθηγητές τους, το βράδυ είναι «απαγορευµένη ζώνη».

«Η βία είναι στη ζωή τους. Αλλά µέσα από τη λειτουργία της οµάδας µαθαίνουν την αυτοσυγκράτηση», λέει η διευθύντρια του σχολείου Αγγελική Γιαννάτου. ∆ιδάσκει εκεί από το 1983. Φοράει γυαλιά, έχει κοντά µαλλιά και γλυκιά φωνή µε διδακτική χροιά. Με δική της πρωτοβουλία, πριν από έξι χρόνια, άρχισε να λειτουργεί η οµάδα των διαµεσολαβητών στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράµµατος Comenius, σε συνεργασία µε σχολεία του εξωτερικού όπου εφαρµοζόταν ήδη. Σήµερα, το πρόγραµµα αγωγής υγείας έχει ολοκληρώσει τον κύκλο του.

η ΟΜΑΔΑ ΦΙΛΙΑΣ όµως συνεχίζει τη δράση της. «Εχουν σταµατήσει οι καβγάδες εκτός σχολείου. Τα παιδιά αποδεικνύονται πολύ ώριµα αν τα εµπιστευτείς», υποστηρίζει η Αγγελική Γιαννάτου. Ο Βίκτωρας Μάνεβ, ένα από τα µέλη των διαµεσολαβητών, επιβεβαιώνει τα λόγια της. Την ώρα της γυµναστικής ιδρώνει στην τσιµεντένια αυλή. Ψηλός, µε ανάκατα µαλλιά, ουρίτσα στον σβέρκο και λόγια µετρηµένα. «Εχω µάθει να συγκρατώ τα νεύρα µου», λέει και εκτονώνει την ενέργειά του κλοτσώντας
Οι «διαµεσολαβητές» προλαµβάνουν τη βία µεταξύ των µαθητών πριν επέµβουν οι καθηγητές
την µπάλα στο τέρµα.

Η διαµεσολάβηση γίνεται στη βιβλιοθήκη του σχολείου. Σε δύο αντικρυστά θρανία κάθονται τα παιδιά που έχουν τσακωθεί και οι συµφιλιωτές τους. Στην αίθουσα δεν υπάρχει µεγάλος. Αφού κάθε πλευρά µιλήσει για το περιστατικό, αναζητούν κοινή λύση. Αποφασίζουν να δώσουν τέλος στην παρεξήγηση και υπογράφουν έπειτα µια συµφωνία που πρέπει να τηρήσουν. «Με την τιµωρία το πρόβληµα θα συνέχιζε εκτός σχολείου. Η υπογραφή τούς δεσµεύει απέναντι στους συνοµηλίκους τους. ∆ίνουν τον λόγο τους», λέει η γυµνάστρια Μαρία Αθανασοπούλου, µία από τους τέσσερις εκπαιδευτικούς που επιβλέπουν το πρόγραµµα. Πέρσι η οµάδα παρενέβη σε 18 περιστατικά. Φέτος σε έξι.

Στα πρώτα στάδια εφαρµογής οι διαµεσολαβητές αντιµετωπίστηκαν µε δυσπιστία. «Στην αρχή δεν µας έπαιρναν στα σοβαρά τα παιδιά. “Εσείς θα αλλάξετε το σχολείο;” µας έλεγαν», θυµάται η Μαρία Πετρίδη, ένα από τα πρώτα µέλη των διαµεσολαβητών πριν από έξι χρόνια, η οποία σήµερα σπουδάζει στο Οικονοµικό Πανεπιστήµιο Αθηνών.

∆ύσπιστοι όµως παραµένουν ακόµη και ορισµένοι καθηγητές. ∆εν ικανοποιούνται αν δεν επιβληθεί τιµωρία. Θεωρούν ότι ακυρώνεται ο παιδαγωγικός τους ρόλος. Οτι η οµάδα τούς παρακάµπτει. Ο 14χρονος Αλέξανδρος Χάσα διαφωνεί. Μπήκε στην οµάδα για να σταµατήσει ο κύκλος ενός τσακωµού, ο οποίος διαρκούσε τέσσερις µέρες έξω από το σχολείο.

Τα κατάφερε. Τώρα θέλει να συµφιλιώσει και άλλους. «Εµείς προσεγγίζουµε αλλιώς τα παιδιά. Μαθαίνουµε να τους ακούµε. Και στο τέλος οι χειρότεροι εχθροί γίνονται φίλοι», λέει. 63%
των µαθητών Δηµοτικού, 51% των µαθητών Γυµνασίου και 36% των µαθητών Λυκείου στην Ελλάδα δηλώνουν ότι υπάρχουν συµµαθητές που τους συµπεριφέρονται άσχηµα.

89%
των διαπληκτισµών στο προαύλιο αφορούν ύβρεις και 47,7% ταπείνωση του άλλου. Πιο συχνά
είναι τα βίαια περιστατικά ανάµεσα στους µαθητές του Γυµνασίου από τους µαθητές του Λυκείου.

55%
των παιδιών στο Δηµοτικό αναφέρουν ότι κάποιος συµµαθητής τους τα έχει κοροϊδέψει ή βρίσει ενώ 37% δηλώνουν ότι έχουν χτυπηθεί από άλλα παιδιά.

Πηγή: Ειδική Επιτροπή Μελέτης των οµάδων Ενδοσχολικής Βίας της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωµάτων του ανθρώπου
΄ LINKS:
n Συνήγορος του Παιδιού: http://www.0-18. gr/ n Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής υγείας του Παιδιού και του Εφήβου: http://www.epsype.gr ΄ ΧΡΗΣΙΜΑ ΤΗΛΕΦΩΝΑ:
n Γραµµή στήριξης παιδιών και εφήβων:

116-111 n Γραµµή για παιδιά στον Συνήγορο του Παιδιού: 800-11-32000
«Το σχολείο δεν ακούει»

ΜΟΝΗ ΔΙΕΞΟΔΟΣ ήταν να φύγει.

Είχαν περάσει µήνες που ζητούσε βοήθεια από τους καθηγητές της. «Ξέχνα το», της είπαν. Αλλά το γκρουπ στο facebook που είχαν φτιάξει συµµαθητές της για να την προσβάλλουν παρέµενε ενεργό. Με το όνοµά της, τις φωτογραφίες της, τα σχόλιά τους. Αλλαξε σχολείο. Οι παλιοί καθηγητές της δεν ήξεραν πού πήγε ή τι απέγινε. Οπως συµβαίνει συχνά σε περιπτώσεις σχολικού εκφοβισµού, οι εκπαιδευτικοί δεν άκουσαν. Το σχολείο της δεν την προστάτεψε. Αυτό είναι ένα από τα περιστατικά που φτάνουν κάθε χρόνο στο γραφείο του Συνηγόρου του Παιδιού Γιώργου Μόσχου.

Από το 2003 επισκέπτεται κάθε χρόνο 60 σχολεία. Και όπως λέει, οι καθηγητές γνωρίζουν µόνο το 30% των περιπτώσεων.«Η βία στα σχολεία εµφανίζεται σε όλες τις µορφές της: υπόγεια, λεκτική, σωµατική. Οι εκπαιδευτικοί αναζητούν λύσεις. Αλλά ο πρώτος τρόπος που έχουν µάθει να αντιδρούν είναι µε παρατηρήσεις ή ποινές», λέει ο Γιώργος Μόσχος.

Επειτα από εισήγηση του Συνηγόρου του Παιδιού το υπουργείο Παιδείας απέστειλε πρόσφατα στα σχολεία της χώρας εγκύκλιο µε δέκα µέτρα για την πρόληψη φαινοµένων βίας και επιθετικότητας µεταξύ µαθητών. Μεταξύ άλλων το υπουργείο προτείνει την ανάθεση ρόλων συµβούλων σε εκπαιδευτικούς µε ειδικές γνώσεις και δεξιότητες και την παρέµβασή τους ύστερα από την εκδήλωση βίαιων ενεργειών, µε σκοπό τη συµφιλίωση των µαθητών. Παράλληλα αναφέρει ότι θα πρέπει να συµµετέχουν και τα παιδιά στην επίλυση των διαφορών µε τη δηµιουργία οµάδων φιλίας ή διαµεσολάβησης.

Αντίστοιχες οµάδες λειτουργούν σήµερα στην Ελλάδα σε ένα ιδιωτικό και τρία δηµόσια σχολεία. Η πιο παλιά είναι αυτή στο 2ο Γυµνάσιο Ασπροπύργου. Μετρά έξι χρόνια ζωής. Οι διαµεσολαβήσεις γίνονται την ώρα των µαθηµάτων µε άδεια των καθηγητών, ενώ η οµάδα των παιδιών συγκεντρώνεται κάθε ∆ευτέρα, µετά το τελευταίο κουδούνι. Παρουσία καθηγητών συνοµιλούν και συµµετέχουν σε παιχνίδια εµπιστοσύνης. Σε ένα από αυτά, κάποιο παιδί κλείνει τα µάτια και αφήνεται να πέσει προς πίσω. Γύρω του βρίσκονται οι συµµαθητές του που θα το κρατήσουν να µη χτυπήσει. Μαθαίνουν έτσι να βασίζονται ο ένας στον άλλο. «Μειώθηκαν οι ποινές και τα περιστατικά βίας», λέει ο Γιώργος Μόσχος που έχει συναντήσει πολλές φορές τους διαµεσολαβητές του Ασπροπύργου.

«Η παραδοσιακή αντίληψη που θέλει τα παιδιά να µην είναι πρωταγωνιστές στην επίλυση συγκρούσεων ανατρέπεται. Τα παιδιά µαθαίνουν να διαχειρίζονται τις κρίσεις και να επικοινωνούν».

Aπό το www.tovima.gr


Λώρη Κέζα

Η κυρία Άννα Διαμαντοπούλου λατρεύει την αγγλική. Το 2001 έλεγε ότι πρέπει να γίνει η δεύτερη επίσημη γλώσσα ώστε να αντεπεξέλθουμε στη Βαβέλ της διευρυμένης Ευρώπης. «Δεν θα πάθουν τίποτε αν μάθουν να μιλούν το ίδιο καλά όπως τα ελληνικά και τα αγγλικά». Όταν λοιπόν ανέλαβε τη διάπλαση των ελληνοπαίδων, υποσχέθηκε αύξηση στις ώρες διδασκαλίας των ξένων γλωσσών. Έλεγε ότι στο λύκειο, στο δημόσιο λύκειο, τα παιδιά θα αποκτούν «γλωσσική επάρκεια». Δεν της έφταναν τα αγγλικά που τα ανακοίνωσε ως υποχρεωτικά, είπε ότι θα υπάρχει επιλογή και τρίτης γλώσσας. Πολύ ωραία αυτά, αλλά ποιος θα τη διδάξει την τρίτη γλώσσα όταν δρομολογείται η κατάργηση των ξενόγλωσσων Τμημάτων Φιλολογίας;

Το υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε την κατάργηση Τμημάτων Φιλολογίας έτσι, en passant, στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου για τα συγγράμματα. Μελετάται η κατάργηση των γαλλικών, ισπανικών και ιταλικών σπουδών, δηλαδή των ασύμφορων, αντιπαραγωγικών Τμημάτων όπου κάθονται κι ασχολούνται με τον Δον Κιχώτη και τη Μαντάμ Μποβαρί, όπου διυλίζουν τον ρομαντικό στίχο ή ασχολούνται, φευ, με τα τερτίπια της γλώσσας. Όχι τίποτε άλλο, αλλά οι φοιτητές καταλαμβάνουν τα έδρανα για τέσσερα ολόκληρα έτη αντί να ξεπετάξουν το αντικείμενο σε τρία χρονάκια, όπως κάνουν στις προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες. Η ιδέα είναι να συγχωνευτούν σε ένα Τμήμα Λατινογενών Σπουδών. Οι πτυχιούχοι θα τσαλαβουτήσουν σε τρεις πολιτισμούς, σε τρεις γλώσσες, σε τρεις φιλολογίες και μετά θα διοριστούν για να μεταλαμπαδεύσουν την ημιμάθειά τους στα σχολεία, στα δημόσια σχολεία. Οι καθηγητές θα διδάσκουν μία ώρα Γαλλικά, δύο ώρες Ιταλικά και αν υπάρχει τρύπα στο πρόγραμμα θα κάνουν και τα Θρησκευτικά.

Δεν αντιλέγει κανείς, η κυρία Διαμαντοπούλου θα κάνει οικονομία και θα συμμαζέψει την πολυπλόκαμη ανώτατη εκπαίδευση. Στο κάτω κάτω, σε λίγο καιρό όσοι θέλουν να ασχοληθούν με τις αντιπαραγωγικές επιστήμες θα μπορούν να σπουδάσουν στα επίσημα υποκαταστήματα των ξένων πανεπιστημίων και να λάβουν αναγνωρισμένες περγαμηνές. Υπάρχει άραγε άλλη λύση πλην της συγχώνευσης; Υπάρχει, απλώς δεν έχουν κληθεί οι πανεπιστημιακοί να δώσουν την άποψή τους. Στο υπουργείο τα λένε αναμεταξύ τους χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τα χρονίζοντα αιτήματα των διδασκόντων. Εδώ και χρόνια υποβάλλεται αίτημα για τον περιορισμό του αριθμού των εισακτέων. Αν αντί για 300 φοιτητές εισέρχονταν 100, δεν θα πετύχαιναν όσοι έχουν βαθμούς κάτω από το δέκα. Η κυρία Διαμαντοπούλου απαντά στον μαξιμαλισμό με την κατάργηση της αυτονομίας των σπουδών. Αν πάντως το μοντέλο της συγχώνευσης θεωρηθεί επιτυχημένο, μπορεί να διευρυνθεί. Να γίνει τμήμα Φυσικογυμναστικής: θα παράγει καθηγητές που θα διδάσκουν τα περί βαρύτητας δίνοντας ταυτόχρονα οδηγίες για το άλμα εις μήκος.

Η υπουργός Παιδείας έχει κρατήσει από την αρχή καχύποπτη στάση απέναντι στους πανεπιστημιακούς. Μια στάση που συμπυκνώνεται στην έκφραση «σε τσάκωσα». Με τα συγγράμματα υπάρχει πράγματι πρόβλημα σπατάλης και ανοργανωσιάς με ενδεχόμενο δόλο. Αντί όμως να γίνεται επίθεση σε ένα νοσηρό σύστημα, θα μπορούσε να γίνει θετική παρέμβαση: να φτιαχτούν βιβλιοθήκες της προκοπής παράλληλα με τις περικοπές στις εκτυπώσεις περιττών βιβλίων. Αντί θετικής πρότασης όμως γινόμαστε μάρτυρες μιας επίδειξης δυναμικών αποφάσεων και επίδειξης νεωτερισμών που σχετίζονται με την ψηφιοποίηση. Εν ολίγοις ο φοιτητής Λατινογενών Σπουδών δεν θα εμβαθύνει σε καμία λογοτεχνία, όμως θα διαθέτει e – book, θα έχει πρόσβαση στο site της σχολής και θα κατεβάζει τις σημειώσεις του στο iPad σε απαράμιλλα greeklish.

Aπό www.enet.gr

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΕΠΑΝΑΦΕΡΕΙ ΤΑ ΠΡΟΤΥΠΑ ΣΧΟΛΕΙΑ

Της ΟΛΥΜΠΙΑΣ ΛΙΑΤΣΟΥ
Τα θεωρούσαν σχολεία «ελιτίστικα», που απευθύνονταν σε λίγους και άριστους. Αυτός ήταν και ο ένας λόγος που τα κατήργησαν. Ο άλλος ήταν ότι πίστευαν πως «διά της εξισώσεως» όλων των σχολείων θα αναβαθμιζόταν η δημόσια εκπαίδευση.

Με κλήρωση στο Δημοτικό και εξετάσεις σε Γυμνάσιο, Λύκειο
Από τη δεκαετία του 1980, που καταργήθηκαν, μέχρι σήμερα, τα Πειραματικά και Πρότυπα Σχολεία διατήρησαν μόνο τη φήμη που συνδέθηκε με το όνομά τους. Ολα τα άλλα άλλαξαν. Καταργήθηκαν η επιλογή των μαθητών, των εκπαιδευτικών, τα ξεχωριστά προγράμματα, οι καινοτόμες μορφές διδασκαλίας. Καταργήθηκε για τα Πειραματικά η σύνδεση με τα ΑΕΙ και, μαζί με αυτήν, η εποπτεία και η ευθύνη που είχαν οι πανεπιστημιακοί καθηγητές της Παιδαγωγικής για τη λειτουργία των σχολείων αυτών.

Τριάντα χρόνια μετά, η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας επαναφέρει, και μάλιστα αναβαθμίζει, το θεσμό των Πειραματικών και Πρότυπων Σχολείων, τα οποία θα λειτουργήσουν κανονικά από την επόμενη σχολική χρονιά.

Σύνδεση με ΑΕΙ

Με σχέδιο νόμου, που θα κατατεθεί την επόμενη εβδομάδα στη Βουλή, προβλέπεται η πλήρης αναμόρφωση του θεσμού, καθώς κρίνεται πλέον πως κακώς καταργήθηκε η σύνδεση όλων των Πειραματικών Σχολείων με τα πανεπιστήμια, αλλά και η ίδρυση νέων Πειραματικών Σχολείων σε περιοχές της χώρας όπου υπάρχουν πανεπιστημιακά τμήματα.

Στο σχέδιο νόμου, όπου περιγράφεται το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των σχολείων αυτών, προβλέπεται ότι λειτουργούν με ξεχωριστό ωρολόγιο πρόγραμμα, ανάλογα με τις ανάγκες της κάθε μονάδας. Στις ιδιαίτερες δράσεις τους προβλέπεται η δημιουργία ομίλων, προκειμένου να αναπτυχθούν οι ιδιαίτερες κλίσεις και ικανότητες των μαθητών που φοιτούν σ’ αυτά. Οι όμιλοι θα λειτουργούν πέρα από το ωρολόγιο πρόγραμμα (δηλαδή την 8η και 9η ώρα) μία ή δύο φορές την εβδομάδα και θα αφορούν γνωστικούς τομείς, όπως τα μαθηματικά, η γλώσσα, η λογοτεχνία, τα εικαστικά, ο αθλητισμός κ.λπ.

Η καινοτομία στο νέο καθεστώς πλέον των Πειράματικων-Προτύπων Σχολείων είναι ότι στους ομίλους αυτούς θα μπορούν να εγγραφούν και μαθητές που φοιτούν στα δημόσια και ιδιωτικά σχολεία της ευρύτερης περιοχής, με σκοπό να δημιουργηθούν πυρήνες αριστείας και δημιουργικότητας, χωρίς να υπονομεύεται η κοινωνικοποίησή τους, την οποία θα προκαλούσε η αποκοπή των μαθητών από την ομάδα των συνομηλίκων τους.

Τεστ και κλήρωση

Η εισαγωγή των μαθητών στα Δημοτικά Πειραματικά-Πρότυπα θα γίνεται έπειτα από κλήρωση, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους, ενώ στα Γυμνάσια και Λύκεια θα γίνεται ύστερα από εξετάσεις ή τεστ δεξιοτήτων.

Στο άρθρο 1 του σχεδίου νόμου ορίζονται ως σκοποί λειτουργίας των Πειραματικών-Πρότυπων Σχολείων οι εξής:

1 Η παροχή υψηλού επιπέδου εκπαίδευσης στους μαθητές για την ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας του κάθε μαθητή και την υποστήριξη του στόχου της αριστείας.

2 Η προαγωγή της εκπαιδευτικής έρευνας στην πράξη, σε συνεργασία με τα αντίστοιχα πανεπιστημιακά τμήματα, στη διδακτική των επιμέρους γνωστικών αντικειμένων, στον ψυχοπαιδαγωγικό τομέα.

3 Η εκπαίδευση των φοιτητών και η επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών μέσα από την πρακτική άσκηση των προπτυχιακών φοιτητών των Παιδαγωγικών Τμημάτων.

4 Η πειραματική εφαρμογή κυρίως προγραμμάτων σπουδών, αναλυτικών προγραμμάτων, μεθόδων διδασκαλίας, καινοτόμων και δημιουργικών δράσεων, νέου μοντέλου διοίκησης και λειτουργίας του σχολείου.

Ως Πειραματικά-Πρότυπα Σχολεία θα οριστούν:

* Ολα τα σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης των πανεπιστημίων.

* Τα πρώην Πρότυπα Σχολεία, τα οποία ονομάστηκαν Πειραματικά με το νόμο 1566/1985.

* Οσα έχουν οριστεί ως τέτοια, σύμφωνα με τις διατάξεις του νόμου 1566/85.

* Τα Ολοήμερα Πειραματικά Δημοτικά Σχολεία.

Νέα Πειραματικά Σχολεία γενικής εκπαίδευσης μπορούν να ιδρυθούν έπειτα από σύνδεσή τους με ΑΕΙ σε κάθε νομό, με κοινή απόφαση του υπουργού Οικονομικών και Παιδείας, έπειτα από σύμφωνη γνώμη της Διοικούσας Επιτροπής των Πειραματικών (ΔΕΠΠΣ). Προκειμένου να οριστεί ένα σχολείο ως Πειραματικό, εκτός από τη σύνδεσή του με το ΑΕΙ, θα πρέπει να διαθέτει τις ανάλογες υλικοτεχνικές υποδομές, το εκπαιδευτικό προσωπικό, συνθήκες λειτουργίας, εμπειρία του προσωπικού από δημιουργικές πρωτοβουλίες και άλλα στοιχεία, τα οποία θα ορίζονται με απόφαση του υπουργού Παιδείας.

Ο διευθυντής του Πειραματικού-Πρότυπου Σχολείου επιλέγεται από τη ΔΕΠΠΣ για πενταετή θητεία, ενώ ο υποδιευθυντής του Πειραματικού επιλέγεται από το Επιστημονικό Εποπτικό Συμβούλιο με την ίδια θητεία. Το Επιστημονικό Εποπτικό Συμβούλιο (ΕΕΣ) είναι ένα πενταμελές όργανο που συγκροτείται με απόφαση του υπουργού Παιδείας. Το ΕΕΣ αποτελείται από έναν καθηγητή του ΑΕΙ, με το οποίο συνδέεται το σχολείο, ένα μέλος ΔΕΠ από το ίδιο ΑΕΙ, τον υπεύθυνο σχολικό σύμβουλο της μονάδας, το διευθυντή του σχολείου και έναν εκπαιδευτικό από τους συντονιστές των μαθημάτων.

Το Εποπτικό Συμβούλιο

Στο Επιστημονικό Εποπτικό Συμβούλιο πέφτει το βάρος όλων των καινοτόμων και ερευνητικών δραστηριοτήτων του σχολείου. Αποφασίζει για τη δημιουργία ομίλων μαθητών ή τμημάτων ειδικής υποστήριξης. Σχεδιάζει την τροποποίηση του αναλυτικού και του ωρολόγιου προγράμματος, προκειμένου να υλοποιηθούν καινοτομίες, να λειτουργήσουν όμιλοι, πιλοτικά προγράμματα, συνεργασίες με σχολεία εσωτερικού ή εξωτερικού.

Προβλέπεται ακόμη ότι το κάθε Πειραματικό Σχολείο θα λειτουργεί ως φορέας ενδοσχολικής επιμόρφωσης και θα διοργανώνει σεμινάρια, ημερίδες, συνεργασίες μεταξύ των σχολείων και των εκπαιδευτικών σε θέματα που αφορούν την εφαρμογή καινοτόμων και δημιουργικών δραστηριοτήτων και την εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων διδασκαλίας. *