sntoumanis's blog

Από το www.tovima.gr

“Ακατάλληλος πριν από τα 14” ο υπολογιστής
Τρίτη 22 Ιουνίου 2010

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ

Γονείς προσοχή: μην αγοράζετε κομπιούτερ στα παιδιά πριν από την ηλικία των 14 ετών. Μεγάλη έρευνα σε παιδιά ηλικίας 10-14 ετών έδειξε ότι οι επιδόσεις τους στο σχολείο έπεσαν όταν απέκτησαν τον πρώτο υπολογιστή. Οι αμερικανοί ερευνητές συνέκριναν τους βαθμούς που έπαιρναν τα παιδιά στο σχολείο πριν και μετά την απόκτηση κομπιούτερ, και συμβουλεύουν τους γονείς να μην παίρνουν υπολογιστή σε παιδιά κάτω των 14 ετών.

Οι πολλές ώρες περιήγησης στο Ιντερνετ επηρεάζουν αρνητικά τις σχολικές επιδόσεις, και ενδέχεται να δημιουργήσουν προβλήματα μάθησης και αντίληψης, αποφαίνονται οι ερευνητές του πανεπιστημίου της Βόρειας Καρολίνας, στις ΗΠΑ.

Ο καθηγητής Τζέικομπ Βίγκντορ συνέκρινε τις σχολικές επιδόσεις 150.000 μαθητών ηλικίας 10-14 ετών πριν και μετά την απόκτηση και τη χρήση υπολογιστή.

«Τα αποτελέσματα της έρευνάς μας είναι σημαντικά γιατί συνδέουν τη χρήση υπολογιστών με τις επιδόσεις των παιδιών στο σχολείο. Μπορεί ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής να αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την εργασία ενός ενήλικα,

όμως δεν συμβαίνει το ιδιο και για ένα παιδί 10-14 ετών. Το παιδί προτιμάει να παίξει παιχνίδια ή να «σερφάρει» απλώς στις διάφορες σελίδες του διαδικτυου», λέει ο δρ. Βίγκντορ, ο οποίος συμβουλεύει τους γονείς να μην παίρνουν ελαφρά τη καρδία την απόφαση να αγοράσουν προσωπικό υπολογιστή σε μικρά παιδιά. «Θα τους κάνουν περισσότερο κακό, παρά καλό. Ας περιμένουν μερικά χρόνια», καταλήγει ο αμερικανός επιστήμονας.

Την άποψη του συμμερίζεται και ένας βρετανός συνάδελφός του, ο βιολόγος Αρικ Σίγκμαν, ο οποίος προειδοποιεί ότι οι πολλές ώρες μπροστά σε μια οθόνη υπολογιστή μπορούν να προκαλέσουν στα παιδιά μαθησιακές δυσκολίες, αδυναμία συγκέντρωσης της προσοχής (SDAS), διαταραχές στον ύπνο και μυωπία.

Ο κ. Σίγκμαν ήταν εκείνος που, πριν από λίγο καιρό, πρότεινε στο αρμόδιο βρετανικό υπουργείο να απαγορέψει με σχετικό νόμο την χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή σε παιδιά κάτω των 9 ετών.

Στον δυτικό κόσμο, περισσότερα από 25 εκατομμύρια παιδιά ηλικίας 8-14 ετών περιηγούνται με άνεση στο διαδίκτυο, παίζουν παιχνίδια, «κατεβάζουν» ταινίες και μουσική και συνομιλούν με άλλους χρήστες στα λεγόμενα chat rooms.

Αλλά σύμφωνα με τους γιατρούς, αυτή η στενή επαφή με τη νέα τεχνολογία μπορεί να αποβεί επικίνδυνη για την υγεία τους, καθώς ο αναπτυσσόμενος εγκέφαλος του παιδιού περικλείεται από λεπτά οστά που επιτρέπουν στην ακτινοβολία να διεισδύει ευκολότερα.

Πιο βλαβερές επιπτώσεις για την υγεία έχει η χρήση των ασύρματων υπολογιστών, που εκπέμπουν ακτινοβολία στη ζώνη των 2GHz. Στις ευαίσθητες ηλικίες των 8-14 ετών, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα όρασης, πόνους στο λαιμό και στον αυχένα, πονοκεφάλους, και αδυναμία συγκέντρωσης της προσοχής

Από www.kathimerini.gr

Tης Mαριας Kατσουνακη

Στην περίοδο των εξετάσεων ξεσπάει η σφοδρότερη ενδοοικογενειακή κρίση. «Δεν διαβάζεις… χαζεύεις… πάλι έξω θα βγεις… λίγες ώρες δεν μπορείς να συγκεντρωθείς… ξέρεις τι σε περιμένει, ανεργία και ανασφάλιστη εργασία… μέλλον ζοφερό, σκληρό και ανταγωνιστικό». Σκόρπιες φράσεις, σε παραλλαγές, που διοχετεύονται σε μια ηλικιακή γκάμα η οποία ξεκινά (στην πιο σοβαρή εκδοχή της) από τα 13 και φτάνει ώς το… πτυχίο. Είκοσι πέντε και βάλε. Κάθιδροι και αγχωμένοι γονείς μετακυλίουν φοβίες και πίεση στα παιδιά – μαθητές, στα (αιωνίως) παιδιά – φοιτητές.

Μια γενιά που ζει σε σχήμα πρωθύστερο. Από την εφηβεία ετοιμάζεται για το μεταπτυχιακό, αν δεν πιέζεται από το δημοτικό ήδη για να κατακτήσει μια διακριτή και υψηλή κοινωνική θέση. Οι γονείς, συχνά με το υστέρημά τους (μας), φροντίζουν για το καλύτερο, όπως τουλάχιστον το αντιλαμβάνονται: ιδιωτικά σχολεία, μισθοί ολόκληροι στην παραπαιδεία, κεφάλαια που επενδύονται σε ένα μέλλον όλο και πιο σκοτεινό, όλο και πιο άδηλο.

Κάποτε μας ρωτούσαν «τι θα γίνουμε όταν μεγαλώσουμε» και κανείς δεν περίμενε μια σοβαρή απάντηση. Ρωτούσαν, στα αμήχανα κενά μιας επίσκεψης (θείοι, φίλοι, συγγενείς), και εμείς ψελλίζαμε ή ανακοινώναμε μεγαλοφώνως διάφορα θαυμαστά και, ενίοτε, ασυνάρτητα: από αστροναύτης έως ελέφαντας! Η πόρτα όμως που επικοινωνούσε με την αμεριμνησία της παιδικής ηλικίας έκλεισε απότομα. Τώρα, ως κηδεμόνες, απαιτούμε μια σαφή απάντηση. Και εάν δεν την εισπράττουμε, την υπαγορεύουμε. Η αγωνία για την κατεύθυνση (που επιλέγουν στη Β΄ Λυκείου) αρχίζει, περίπου, μια πενταετία νωρίτερα. Οι προοδευτικοί γονείς εμφανίζονται πιο επεξεργασμένοι και πρόθυμοι να ελέγξουν το «σύνδρομο του μέλλοντος» ή «της επιτυχίας». Αλλά η μετάθεση καραδοκεί. Τα παιδιά κουβαλούν και τις δικές μας ζωές, επιτυχίες ή αποτυχίες, επιθυμίες ή απωθημένα. Η εποχή προσφέρεται για πρώτης τάξεως μεταμφιέσεις: δύσκολοι καιροί, απρόβλεπτοι, δυσοίωνοι. Θωρακίζουμε λοιπόν τους απογόνους με master, doctora και post doc, με όλο και πιο εξειδικευμένα πτυχία, (πολλές) ξένες γλώσσες, σαρώνουμε κάθε αντίσταση στα «θέλω» τους, γιατί «εμείς ξέρουμε». Καμαρώνουμε για τις διαπρεπείς σπουδές και το αριστείο απονέμεται πάντα στον σύμφωνα και με τις πιο πρόσφατες απαιτήσεις επιτυχημένο. Η λίστα με τις προϋποθέσεις ανανεώνεται πλέον με ταχύτητες που είναι δύσκολο να παρακολουθήσει κάποιος.

Είναι τα παιδιά μας ευτυχισμένα; Δεν προλαβαίνουμε να αναρωτηθούμε. Ετσι δημιουργείται ένα νέο είδος παιδιού – υβριδίου, που στα 14 σκέφτεται το ασφαλιστικό και στα 23 παθαίνει υδρόλυση στην ιδέα της μειωμένης σύνταξης. Στα 25 έχει ήδη «ζήσει», πολλαπλασιαστικά, πολλές ζωές.

Τι κι αν οι εμπειρίες –ευτυχώς– δεν μεταγγίζονται. Εμείς (οι γονείς) οφείλουμε να κάνουμε την προσπάθεια. «Υποθηκεύετε το παρόν και το μέλλον των παιδιών», προειδοποιούν οι ειδικοί ψυχίατροι και ψυχοθεραπευτές, αλλά ο δραστικός αντίλογος είναι έτοιμος: «Και τι ξέρετε εσείς;». Η φιλοδοξία, ως κίνητρο για το επόμενο βήμα, λειτουργεί μόνο προς μια κατεύθυνση: της κοινωνικής αναγνώρισης και της επαγγελματικής αποκατάστασης. Τίποτα δεν βιώνεται σε ενεστώτα χρόνο. Μόνο με άλματα. Τα μαθητικά χρόνια είναι η προετοιμασία για τα φοιτητικά, τα φοιτητικά για τα μεταπτυχιακά, τα μεταπτυχιακά για την οικογένεια κ.ο.κ. Ζωή με διαρκή λόξυγγα. Με κανονικότητες διαταραγμένες, αν όχι διά παντός εξορισμένες.

Κι ύστερα έρχονται οι στατιστικές. Η Ευρωπαϊκή Κοινωνική Ερευνα («Κ», 16/6) εμφανίζει τον Ελληνα «με επιδιώξεις κυρίως ατομικές και όχι συλλογικές/θεσμικές», την πεποίθηση ότι «οι περισσότεροι άνθρωποι θα προσπαθούσαν να τον εκμεταλλευτούν εάν είχαν την ευκαιρία» και έντονη συντηρητική στροφή. Πίσω από την καχυποψία και τον ατομικισμό, «ακούγεται» η γονική παραίνεση: «Αν δεν διαβάσεις, θα σε φάνε λάχανο οι “άλλοι”… θα σου πάρουν τη δουλειά… θα είσαι πάντα τελευταίος». Οπου, το «διαβάσεις» μεταφράζεται σε βαθμοθηρία. «Πήρα εννιά», ανακοινώνει ο επί πτυχίω γόνος. «Καλά, κάτσε να δούμε τι θα πάρεις και στα υπόλοιπα», έρχεται η απάντηση-καταλύτης, εμποδίζοντας τη χαρά μιας, αδιαμφισβήτητης, επιτυχίας.

Πώς, άραγε, μετατρέψαμε το χάδι σε απειλή και φόβο της απώλειας;

Απολαυστική ομιλία από τον Sir Ken Robinson για τα εκπαιδευτικά συστήματα ανά τον κόσμο που δεν αφήνουν τους μαθητές να ξεδιπλώσουν τις δημιουργικές τους ικανότητες

http://www.ted.com/talks/lang/gre/ken_robinson_says_schools_kill_creativity.html

Από το www.tovima.gr

ΒΡΕΤΑΝΙΑ
Θα λειτουργούν «ελεύθερα» εκπαιδευτήρια με κρατική επιχορήγηση
Πολλοί δάσκαλοι, γονείς και ενθουσιώδεις ακτιβιστές πανηγυρίζουν από χθες για την απόφαση της κυβέρνησης του Ντέιβιντ Κάμερον να εγκρίνει κρατική επιχορήγηση σε ομάδες που θέλουν να διαμορφώσουν τα δικά τους σχολεία.

Τα λεγόμενα «ανεξάρτητα» ή «ελεύθερα» σχολεία θα μπορούν να στεγάζονται σε σπίτια ή ακόμη και σε μαγαζιά και να λειτουργήσουν από τον Σεπτέμβριο του 2011 με χρήματα των βρετανών φορολογουμένων. Η ιδέα και η προεκλογική υπόσχεση των Τόρις βασίζονται σε ανάλογα μοντέλα στη Σουηδία και στις ΗΠΑ, με στόχο τη «βελτίωση της ποιότητας της εκπαίδευσης». Οι λεπτομέρειες δεν έγιναν αμέσως γνωστές, αλλά επιχορήγηση θα μπορούν να λαμβάνουν οργανώσεις γονέων, δασκάλων και φορέων που θα στηρίζουν το αίτημα με έγγραφες προτάσεις για τους στόχους, το πρόγραμμα, τις μεθόδους και τους λόγους για την ίδρυση του σχολείου. Οι ενδιαφερόμενοι, που ξεπερνούν τους 700, θα πρέπει να συμπληρώσουν αιτήσεις με απαντήσεις σε ερωτήματα 10 σελίδων.

Οι υπέρμαχοι της πρωτοβουλίας αναφέρουν ότι έτσι θα μπορέσουν να «βελτιώσουν την ποιότητα της δημόσιας εκπαίδευσης και να μειώσουν το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών περιοχών».

Τα συνδικάτα των δασκάλων θεωρούν ότι θα προκληθεί χάος από την αναρχία και την αυθαιρεσία στο εκπαιδευτικό σύστημα.

Από το www.tovima.gr

ΛΩΡΗ ΚΕΖΑ | Τρίτη 15 Ιουνίου 2010
Για τους καθηγητές έχει παγιωθεί μια αντίληψη. Πληρώνονται για να κάθονται πέντε μήνες τον χρόνο και για να δουλεύουν τρεις ώρες την ημέρατρεις ώρες όχι του ρολογιού αλλά του κουδουνιού. Τέτοιες αντιλήψεις βρίσκουν πρόσφορο έδαφος εν μέσω κρίσης, τώρα που η μία επαγγελματική τάξη θέλει να βγάλει το μάτι της άλλης. Με την αποχή των βαθμολογητών στις γενικές εξετάσεις τέτοιες αντιλήψεις ενισχύονται: οι καθηγητές απέχουν για να κερδίσουν ένα λεπτό ανά γραπτό- ένα λεπτό όχι του ρολογιού αλλά του ευρώ. Η ταρίφα πέρυσι ήταν 2,1 ευρώ και εφέτος στρογγύλεψε στα 2 ευρώ. Απέχουν διεκδικώντας επίσης την καταβολή των επιδομάτων μια και καλή και όχι σε δόσεις σε βάθος χρόνου, κάπου τα Χριστούγεννα. Για τούτο το τελευταίο υπήρξε ρύθμιση. Η κυρία Αννα Διαμαντοπούλου έπεισε χθες το οικονομικό επιτελείο της χώρας να εγκρίνει τη δαπάνη. Οι αμοιβές για επιτηρήσεις, βαθμολογήσεις και επιτροπές θα καταβληθούν άμεσα και όχι τμηματικά. Για τους καθηγητές οι εξετάσεις ήταν πάντοτε ο σίγουρος τρόπος να ενισχύσουν το εισόδημά τους. Με ανώτατο όριο τα 600 γραπτά, δηλαδή με απίστευτο ξενύχτι και τεράστια ευθύνη, λαμβάνουν το πολύ 1.200 ευρώ. Επίσης υπήρχαν πάντα οι επιτροπές. Για να γίνουν οι εξετάσεις συγκροτούνται και αμείβονται περισσότερες από 1.900
επιτροπές, σε επίπεδο σχολείου, νομαρχίας, επικράτειας. Τα μέλη επιτροπών βαθμολογικών κέντρων λάμβαναν 709 ευρώ που εφέτος μειώθηκαν σε 500. Τα μέλη λυκειακών επιτροπών λάμβαναν 338 ευρώ που έγιναν 270. Υπάρχουν και άλλες ειδικότητες, όπως αυτή του καθηγητή που μαζεύει τα δικαιολογητικά των υποψηφίων. Και αυτοί έπαιρναν το κατιτίς τους, 806 ευρώ, που για εφέτος τσεκουρώθηκαν στα 300. Οι επιτηρητές πληρώνονταν με τη μέρα: έπαιρναν 17 ευρώ που εφέτος έγιναν 14.

Αν ξεπεράσουμε το πυροτέχνημα του ενός λεπτού ανά γραπτό, διαπιστώνουμε ότι δεν γίνεται κανένα ξεσάλωμα με τα επιδόματα. Ενας επιστήμονας που πηγαίνει να επιτηρήσει σε εξετάσεις παίρνει την ώρα λιγότερα απ΄ όσα σε οποιαδήποτε χαμαλοδουλειά.

Το πολιτικό δίλημμα όμως δεν αφορά τα λίγα ή τα πολλά της επιπλέον αμοιβής, αλλά αν πρέπει να καταβάλλονται γενικώς επιδόματα για να κάνουν οι εκπαιδευτικοί τη δουλειά τους. Ο μισθός λογικά τα περιλαμβάνει όλα αυτά, και το μάθημα και το διάλειμμα και τα ενδιάμεσα τεστ και τις καλοκαιρινές εξετάσεις με τα παρελκόμενα. Υπάρχουν αρκετά επιχειρήματα των συνδικαλιστών επ΄ αυτού, όπως ότι απασχολούνται υπερωριακά, βράδυ και Σαββατοκύριακα. Επίσης ότι ασχολούνται με μαθητές που δεν είναι της αρμοδιότητάς τους.

Η κυρία Διαμαντοπούλου δίνοντας τα επιδόματα συνεχίζει μια πολιτική εικοσιπενταετίας. Το ότι μείωσε το συνολικό κόστος δεν αλλάζει το γενικό καθεστώς της παράδοξης, συγκαιριακής πριμοδότησης των εκπαιδευτικών. Οταν η κυβέρνηση έχει πολλά, δίνει πολλά, όταν έχει λίγα, δίνει λίγα. Η υπουργός Παιδείας με τον τρόπο της παραδέχεται ένα πράγμα. Οι καθηγητές έχουν εξωφρενικά χαμηλούς μισθούς, οι οποίοι με τα νέα μέτρα έχουν γίνει ισχνοί. Είναι προφανές ότι κανένας δάσκαλος δεν θα ζητούσε 14 ευρώ για να γίνει επιτηρητής. Για να έχουν σημασία τα 14 ευρώ ή ακόμη και το ένα λεπτό ανά γραπτό σημαίνει ότι οι καθηγητές δεν μπορούν να ζήσουν. Πώς να ζήσουν με τα 800 ευρώ του πρωτοδιόριστου ή με τα 1.300 του οικογενειάρχη; Αν αντιμετωπιστεί αυτό το πρωτογενές αίτιο της δυσλειτουργίας στην εκπαίδευση, αν δηλαδή αλλάξει το μισθολόγιο, οι εντάσεις θα μειωθούν. Οι καθηγητές αντιδρούν με ακραίο τρόπο, απειλώντας δηλαδή την ομαλή διεξαγωγή της εξέτασης ειδικών μαθημάτων και καθυστερώντας τη βαθμολόγηση για έναν και μόνο λόγο: η εργασία δεν τους εξασφαλίζει αξιοπρεπή διαβίωση.

Ακόμη και σε αυτή την περίοδο οικονομικής στενότητας λεφτά υπάρχουν ή εν πάση περιπτώσει ευρίσκονται. Αυτό το ποσό που θα εκταμιευθεί για τα επιδόματα θα μπορούσε να είναι ενσωματωμένο στους μισθούς. Ας μην αναγκάζονται κάθε χρόνο οι εκπαιδευτικοί να τείνουν χείρα βοηθείας. Δεν είναι ζήτουλες.

Από το www.tovima.gr

«Πολλοί φοιτητές μου έχουν διαπρέψει στους τομείς της βιομηχανίας και της οικονομίας,
επειδή, χάρη στην κλασική παιδεία τους, έχουν αναπτύξει τη σκέψη τους και την ικανότητα να μαθαίνουν διαρκώς νέα πράγματα και να είναι ευρηματικοί» είπε στο «Βήμα» ο κ. Φράνκο Μοντανάρι, καθηγητής στην έδρα Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Γένοβας.
Ποιο είναι το μέλλον των αρχαιοελληνικών σπουδών, οι οποίες αποτελούν το «βαρύ χαρτί» του ελληνικού πολιτισμού, ήταν το ζήτημα που απασχόλησε έντονα τον τελευταίο μήνα ερευνητές και φορείς σε επιστημονικές συναντήσεις που έγιναν στη Θεσσαλονίκη, στο Ναύπλιο και στην Αθήνα με τη συμμετοχή διαπρεπών κλασικιστών της Ελλάδας και του εξωτερικού. Η εικόνα διαφέρει από χώρα σε χώρα αλλά και από πανεπιστήμιο σε πανεπιστήμιο. Η μελέτη της ελληνικής αρχαιότητας επιβιώνει υπό το πλαίσιο της ευρείας έννοιας του Ελληνισμού στις αγγλόφωνες χώρες, τα αρχαία ελληνικά κρατούν καλά ακόμη σε Ιταλία και Ισπανία, ποιοτική και όχι ποσοτική είναι η υποβάθμιση των κλασικών σπουδών στην Ελλάδα, ήταν τα συμπεράσματα πρόσφατης ημερίδας με θέμα «Τα κλασικά γράμματα σήμερα» στην Ακαδημία Αθηνών.
«Στη σημερινή πλουτοκρατική και τεχνοκρατική κοινωνία οι κλασικές σπουδές χάνονται»
είπε στο «Βήμα» η κυρία Ναννώ Μαρινάτου, καθηγήτρια Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο Ιλινόι του Σικάγου, συνοψίζοντας σε μία φράση την εντύπωση που επικρατεί. «Οι έδρες κλασικών σπουδών μειώνονται ή κλείνουν και οι καθηγητές που συνταξιοδοτούνται δεν αντικαθίστανται από άλλους. Στο Πανεπιστήμιο Ιλινόι του Σικάγου το Τμήμα Κλασικών Σπουδών έχασε την αυτονομία του και συγχωνεύθηκε με το Τμήμα Ξένων Γλωσσών του Πανεπιστημίου, και από εφέτος καταργήθηκε επισήμως η διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας λόγω οικονομικής στενότητας. Η διδασκαλία του αρχαιοελληνικού πολιτισμού σε συνδυασμό με άλλα αντικείμενα και κουλτούρες είναι μια λύση απελπισίας, διότι έτσι οι κλασικές σπουδές φθίνουν ως επιστημονικό αντικείμενο με σαφή όρια. Για τους φοιτητές, από την άλλη, οι κλασικές σπουδές έχουν ενδιαφέρον αλλά δεν ξέρουν πώς να τις χρησιμοποιήσουν. Δεν πρόκειται επομένως για οικονομική κρίση αλλά για κρίση αξιών μεταπολεμικά. Η άποψη ότι η κλασική παιδεία διαμορφώνει πολίτες, η οποία κυριαρχούσε στο εκπαιδευτικό σύστημα ως το πρώτο μισό του 20ού αιώνα, φαίνεται ότι δεν έχει απήχηση σήμερα» μας διευκρίνισε.
Διαφορετικές είναι η προσέγγιση του κ. Γκρέγκορι Ναζ, καθηγητή Κλασικών Σπουδών και Συγκριτικής Λογοτεχνίας και διευθυντή του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, και η εικόνα που παρουσίασε στην πρόσφατη ημερίδα της Ακαδημίας Αθηνών: «Τώρα που η κοινωνία της πληροφορίας είναι εδώ πρέπει να προχωρήσουμε πέρα από την παρούσα υποδομή και να ενώσουμε διαφορετικούς επιστημονικούς κλάδους υπό την ευρύτερη ιδέα του Ελληνισμού. Με αυτή την έννοια οι ελληνικές σπουδές στις ΗΠΑ γνωρίζουν ανάπτυξη. Η σπουδή του “Ελληνισμού” έχει αφήσει το στενό πλαίσιο των κλασικών σπουδών και της συμβατικής μελέτης των κειμένων και έχει πάρει πιο παγκόσμια στροφή, που ενθαρρύνει νέα μοντέλα και μεθόδους έρευνας και μελέτης και προσελκύει νέους φοιτητές».
Δικαιολογημένα αισιόδοξος είναι και ο κ. Φράνκο Μοντανάρι, καθώς στην Ιταλία, όπου ο θεσμός των κλασικών λυκείων είναι ακόμη σε ισχύ, φοιτούν 50.000 μαθητές κάθε χρόνο στα λύκεια αυτά. «Πρόκειται για το 10% του συνολικού αριθμού των μαθητών, αλλά και πάλι είναι ένας σημαντικός αριθμός» είπε στο «Βήμα» ο καθηγητής Μοντανάρι, του οποίου το «Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής», το πρώτο καινούργιο λεξικό των αρχαίων ελληνικών στον 20ό αιώνα, πουλάει περισσότερα από 25.000 αντίτυπα κάθε χρόνο στην Ιταλία και μεταφράζεται ήδη στην Ελλάδα, στη Γερμανία και στις ΗΠΑ. «Είναι δύσκολο να πείσουμε τους νέους και τις οικογένειές τους να μην αναζητούν μονάχα την εξειδίκευση και την εκπαίδευση η οποία μπορεί να εξαργυρωθεί επαγγελματικά πολύ γρήγορα» απάντησε σε σχετική ερώτηση του «Βήματος», «διότι είναι αλήθεια ότι οι ανθρωπιστικές σπουδές δεν οδηγούν άμεσα σε εύρεση εργασίας. Ωστόσο στον σημερινό κόσμο, που αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς, χρειάζεται πλέον να είμαστε γρήγοροι στη σκέψη, επινοητικοί, δημιουργικοί, καινοτόμοι. Οποιος δεν έχει την ικανότητα να αλλάζει είναι χαμένος, και η στέρεη παιδεία που βασίζεται στη μελέτη των κλασικών κειμένων ήταν πάντοτε το εφόδιο όσων είχαν την ικανότητα να αλλάξουν, να εξελιχθούν και να προχωρήσουν».

Από το www.tovima.gr

Παιχνίδι Scrabble: τέσσερις όμιλοι συμμετέχουν σε μια ιδιαίτερη διοργάνωση, που ήδη μετρά πέντε χρόνια ζωής

ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ

«Ηπείρους». «Ευήκοου». «Λεξιπενία». Η τελευταία δεν ανήκει στο λεξιλόγιο του Scrabble και των παικτών του, του γνωστού επιτραπέζιου παιχνιδιού λέξεων και στρατηγικής. Οσο παράταιρος και αν ακούγεται ο όρος «στρατηγική» είναι στοιχείο απολύτως πιστό στο πνεύμα του παιχνιδιού, απαιτεί και ταυτόχρονα εκγυμνάζει και εμπλουτίζει την ευστροφία, την ταχύτητα και την καλή γνώση της ελληνικής γλώσσας. Μοναδικό προαπαιτούμενο, να ξεπερνά κανείς το πλήθος των αναστολών και των φόβων του για το τι πρεσβεύει το παιχνίδι. «Εδώ δεν είναι κλειστό club φιλολόγων και καθηγητών πανεπιστημίου» λένε οι φανατικοί παίκτες οι οποίοι προετοιμάζονται για το 6ο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα, που ξεκινά την προσεχή Παρασκευή στη μουσική σκηνή «Αυλαία», στον Βοτανικό.

Τριάντα χρόνια πάνω από τα ταμπλό και τα αναλόγια του Scrabble, η 60χρονη ιδιωτική υπάλληλος κυρία Φωτεινή Νιάρχου είχε την πρώτη και «αξεπέραστη», όπως λέει, επαφή της με το επιτραπέζιο παιχνίδι, κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού της στην Αγγλία. «Στο φουαγιέ του ξενοδοχείουήταν χωρισμένοι σε τρεις ομάδες και σε τρία διαφορετικά τραπέζια. Επαιζαν αγωνιστικό Scrabble. Ερωτεύτηκα αμέσως τη διαδικασία». Ζώντας σε ένα οικογενειακό περιβάλλον φανατικών σκακιστών η κυρία Νιάρχου πέρασε σύντομα στο Scrabble και με πυρήνα την παρέα της άρχισε να δοκιμάζει τα όρια των γλωσσικών και λεξικογραφικών της γνώσεων.

Η αρχή όμως για τη σε σωματειακή βάση οργάνωση του αθλήματος έγινε αρκετά χιλιόμετρα βόρεια της Αθήνας. «Ξεκινήσαμε το 2000.Ιδρύσαμε τον πρώτο όμιλο φίλων και παικτών Scrabble και σύντομα διαπιστώσαμε ότι το ενδιαφέρον για να υπάρξουν τέτοιου είδους συναντήσεις, γνωριμίες και δυναμικά παιχνίδιαήταν πανελλαδικό» λέει ο 44χρονος μηχανικός του ΟΤΕ κ. Χρήστος Τζήμας, που είναι εκ των ιδρυτικών μελών του Ομίλου Scrabble Καστοριάς. Ο όμιλος πρωτοστάτησε στη διεξαγωγή του πρώτου πανελλαδικού πρωταθλήματος, το 2005, ενώ στο μεσοδιάστημα το πρότυπό του βρήκε μιμητές στην Αθήνα, στην Πτολεμαΐδα και στη Θεσσαλονίκη. «Είχα μπροστά μου δύο ύψιλον,ένα κάπα,δύο όμικρον και ένα ήτα.Πελάγωσα. Οταν κοίταξα το ταμπλό για δέκατη φορά ήρθε η αναλαμπή. Υπήρχε έψιλον. Η λέξη ήρθε αυτόματα.“Ευήκοου”.Κέρδισα το ταμπλό και τους πόντους» θυμάται η κυρία Νιάρχου. Ανάλογη κατάσταση της «τελευταίας στιγμής» θυμάται και ο κ. Τζήμας: «Επί 10 λεπτά δεν είχα δώσει ταμπλό (δεν είχε σχηματίσει λέξη). Οταν ήρθε το τελευταίο μου παίξιμο, η λέξη που σχηματιζόταν από τα γράμματα που είχα μπροστά μου και ένα μοναχικό έψιλονήταν “ηπείρους”.Ολα τα γράμματα τοποθετήθηκαν,πήρα τους πόντους και φυσικά το παιχνίδι».

Στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα αναμένεται να συμμετάσχουν περίπου 60 άτομα. Δεν προαπαιτείται να είναι μέλη των τεσσάρων συλλόγων. Αρκεί η καταβολή της εγγραφής, που είναι 30 ευρώ, έως το μεσημέρι της Παρασκευής στον χώρο της «Αυλαίας». Συνολικά οι 4 όμιλοι Scrabble αριθμούν 150 μέλη.

«Η λεξιπενία των νέων έκανε την απόλαυση βραχνά»
Το Scrabble δεν έχει πλέον την απήχηση που είχε. «Οι νέοι φοβούνται το παιχνίδι.Φοβούνται τα ελληνικά τους.Κάποιοι τα θεωρούν φτωχά, άλλοι έχουν δυσκολία να εκφραστούν σε αυτά, πολλοί καταφεύγουν σε ένα μείγμα ελληνικών και αγγλικών εκφράσεων. Αποτέλεσμα είναι το Scrabble, όσο διασκεδαστικό ήταν κάποτε για τις δικές μας τότε νεανικές παρέες,να φαντάζει τώρα βραχνάς» λέει η κυρία Νιάρχου. «Το Scrabble είναι ευκαιρία να πλουτίσει κανείς τα ελληνικά του, το λεξιλόγιο της καθημερινότητάς του. Δεν χρειάζεται να είσαι φιλόλογος ή βαθύς γνώστης της ελληνικής. O τρόμος των νέων,λόγω της πενιχρότητας των ελληνικών τους, που μπορεί γενικά να θεωρούν ότι τους στιγματίζει, κίνητρο πρέπει να αποτελέσει,όχι ανασταλτικό παράγοντα» σημειώνει από την πλευρά του ο κ. Τζήμας. Και σημειώνει ότι «στο Διαδίκτυο, στην ιστοσελίδα zoo.gr, το Scrabble δεν έχει την απήχηση άλλων παιχνιδιών. Ελάχιστοι νέοι μπαίνουν για να διαγωνιστούν σε αυτό, παρά το γεγονός ότι τραπέζι, ταμπλό και αντίπαλος έρχονται μπροστά στα μάτια του με ένα κλικ του ποντικιού». Εκτός συνόρων πάλι, στη Μεγάλη Βρετανία και στις ΗΠΑ, η εταιρεία Μattel, η οποία έχει τα δικαιώματα του δημοφιλούς επιτραπέζιου, έχει δεχθεί πληθώρα αιτημάτων να απλοποιήσει τους όρους του ώστε να «ελαστικοποιηθούν» τα κριτήρια και να γίνονται δεκτοί νεολογισμοί ή εκφράσεις της νεανικής γλώσσας και του Διαδικτύου.

Από το www.tovima.gr

Είναι η μπάλα Jabulani πιο γρήγορη από τις άλλες; Τι έχουν να περιμένουν διαιτητές και τερματοφύλακες στη Ν. Αφρική; Οι απαντήσεις βρίσκονται στις… εξισώσεις. Γιατί τα σουτ, όπως και τα κουκιά, είναι μετρημένα…
Χωρούν τα Μαθηματικά στο ποδόσφαιρο; Και αν χωρούν, το κάνουν καλύτερο ή χειρότερο; Μην ξεχνάμε ότι είναι ένα άθλημα που έχει φτιαχτεί για να μην μπαίνουν πολλά γκολ και να μην κερδίζει πάντα ο καλύτερος… Η ανάλυση 300.000 παιχνιδιών από διάφορα ομαδικά αθλήματα- μπάσκετ, μπέιζμπολ, χόκεϊ στον πάγο- έδειξε ότι το ποδόσφαιρο είναι το πιο απρόβλεπτο απ΄ όλα σε ό,τι αφορά τα αποτελέσματα. Ως τις 11 Ιουλίου και επί έναν μήνα έχουμε την ευκαιρία να βλέπουμε, να απολαμβάνουμε αλλά και να σκεφτόμαστε μερικά από όσα έχουν ανακαλύψει οι επιστήμονες γύρω από την μπάλα.

Πώς κυλά η Jabulani
Η καινούρια μπάλα, η Jabulani (σημαίνει «να το γιορτάσουμε» στη γλώσσα των Ζουλού), με τα ένδεκα χρώματα για τις ένδεκα πιο πολυπληθείς φυλές που κατοικούν στο κράτος της διοργανώτριας χώρας Νότιας Αφρικής, άρχισε να κυλάει στα γήπεδα. Σχεδιάστηκε, δοκιμάστηκε, κρίθηκε και επικρίθηκε. Είναι πάντως ένα ακόμη προϊόν επιστημονικής έρευνας σε σχέση με τη συμπεριφορά διάφορων υλικών και δοκιμών σε αεροσήραγγες. Μία ακόμη προσπάθεια οι νόμοι της Φυσικής να παίξουν κάποιο ρόλο στη διαμόρφωση του δημοφιλέστερου αθλήματος στον κόσμο. Μόνο που η επιστήμη εξ ορισμού έχει σκοπό να κάνει τα πράγματα γύρω μας περισσότερο προβλέψιμα, ενώ η γοητεία του ποδοσφαίρου είναι το ότι σε διοργανώσεις όπως το Μουντιάλ διάφοροι παράγοντες το κάνουν απρόβλεπτο. Αρα, πιο ενδιαφέρον.

Και η καινούρια μπάλα, για να μη μιλούμε έτσι στον αέρα, δεν ξεφεύγει από τα παραπάνω. Οπως παραπονέθηκαν πιο πολύ οι τερματοφύλακες, τους έρχεται με ανυπόφορη ταχύτητα. Και αυτό έχει την επιστημονική του εξήγηση. Διότι μέσα στην αεροσήραγγα, όπου δοκιμάζεται πλέον η κάθε μπάλα, αποδείχθηκε ότι καθώς κινείται στον αέρα και τον μετατοπίζει στα πλάγια για να περάσει εκείνη, στο πίσω μέρος της δημιουργούνται στρόβιλοι, ακριβώς όπως βλέπουμε να συμβαίνει και στο νερό πίσω από την προπέλα ενός πλοίου. Η αντίσταση μάλιστα του αέρα μεγαλώνει καθώς αυξάνεται και η ταχύτητα της μπάλας (και μάλιστα με το τετράγωνο της ταχύτητας. Δηλαδή όταν διπλασιάζεται η ταχύτητα τετραπλασιάζεται η αντίσταση και έτσι κάπως η μπάλα φρενάρει).

Αυτό όμως δεν συμβαίνει πάντα. Πάνω από κάποια τιμή της αρχικής ταχύτητας αλλάζει η ροή γύρω από την μπάλα και η αντίσταση μειώνεται! Αρα σε ένα πολύ δυνατό χτύπημα, έχει που έχει ταχύτητα η μπάλα, φρενάρει και λιγότερο, είναι και πιο αερόμπαλα αυτή η καινούργια και καταλαβαίνουμε το δράμα του τερματοφύλακα. Προσθέστε σε αυτά και το ότι το ένα τέταρτο των οστών του ανθρώπινου σώματος είναι συγκεντρωμένο στα πόδια και με βάση την εξίσωση της ορμής που είναι μεγαλύτερη όσο πιο μεγάλη είναι η μάζα του κινούμενου σώματος (εδώ αναφερόμαστε στα πόδια του ποδοσφαιριστή) και την ελαστική κρούση με την καλά φουσκωμένη μπάλα, δεν είναι δύσκολο να ξεπεράσουμε μια ταχύτητα ακόμη και 120 χιλιομέτρων την ώρα. Και με την καινούρια μπάλα, την κάπως πιο ελαφριά, πιο λεία και πιο στρογγυλή, καταλαβαίνουμε γιατί φωνάζουν ήδη ο Κασίγιας και οι άλλοι τερματοφύλακες.

Το άγχος του διαιτητή
Ακόμη μεγαλύτερο δράμα θα ζήσουν και οι διαιτητές όταν τους τύχει ή «τους κάτσει η στραβή η φάση», όπως λένε στη διάλεκτο την ποδοσφαιρική. Οπως το 1966, που οι Αγγλοι πήραν τον τίτλο του παγκόσμιου πρωταθλητή από τους Γερμανούς επιτυγχάνοντας ένα γκολ στην παράταση (2-2 ο κανονικός αγώνας, 4-2 το τελικό αποτέλεσμα) με ένα σουτ του Τζεφ Χερστ που χτύπησε στην οριζόντια δοκό και μετά κάτω στο χορτάρι, αλλά εκεί πέρασε τη γραμμή του τέρματος ή όχι; Οι Γερμανοί ακόμη δεν έχουν ξεπεράσει το αποτέλεσμα αυτό και η αμφιβολία έδωσε λαβή για ατέλειωτες έρευνες σε ταχύτητες αναπήδησης και ανάλυση φαινομένων Μάγκνους (το υπεύθυνο φαινόμενο για τα φάλτσα στην μπάλα, όπου εμφανίζεται υποπίεση στη μια πλευρά και υπερπίεση στην αντίθετη καθώς περιστρέφεται μέσα στον αέρα). Από εκεί προέκυψε και ένα επιπλέον πολύ χρήσιμο στοιχείο. Οτι η μπάλα αναπήδησε στο χορτάρι μέσα σε χρόνο μόλις 0,006 δευτερολέπτων. Δηλαδή μικρότερο και από 1 εκατοστό του δευτερολέπτου. Αν όμως λάβουμε υπόψη μας ότι χρειάζονται κάπου 5 εκατοστά του δευτερολέπτου για να επεξεργαστεί ο εγκέφαλος μια πληροφορία που λαμβάνει από το μάτι, καταλαβαίνουμε για το συγκεκριμένο γεγονός πόσο δύσκολο ήταν να το κρίνει ορθά ο διαιτητής. Αρα θα πρέπει να περιμένουμε με αυτή την μπάλα- την πιο γρήγορη- αρκετές ακούσιες διαιτητικές αστοχίες και θα πρέπει να κρατήσουμε την ψυχραιμία μας. Μόνο που όταν πρόκειται να πάρει πέναλτι η ομάδα μας ή αντίθετα να τιμωρηθεί με πέναλτι, ποιος κρατάει την ψυχραιμία του;

Με ή χωρίς Μαθηματικά πάντως, μας περιμένουν συναρπαστικές ημέρες και νύχτες αφού, όπως είπε ο Μπιλ Σάνκλι, μάνατζερ της Λίβερπουλ: «Το ποδόσφαιρο δεν είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Είναι κάτι περισσότερο από αυτό».

Ο ΤΡΟΜΟΣ ΤΟΥ ΤΕΡΜΑΤΟΦΥΛΑΚΑ
Στο πέναλτι η ομάδα και ο τερματοφύλακας στήνονται μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα,«στα 11 μέτρα»,όπως λέγεται.Γιατί όμως σε αυτή την απόσταση; Από το 1902 ισχύει ότι η μπάλα, στην πιο βαριά από τις ποινές του ποδοσφαίρου,πρέπει να στηθεί στις 12 γιάρδες, δηλαδή στα 10,97 μέτρα. Είναι μια απόσταση,όπως θα δούμε,σχετικά καλά διαλεγμένη. Γι΄ αυτό μπορούν να μας διαβεβαιώσουν και η στατιστική και κάποιοι εύκολοι υπολογισμοί.Η ποινή θα έπρεπε να είναι βαριά, δηλαδή να είναι σχεδόν γκολ, αλλά όχι και εκατό τοις εκατό, για να υπάρχει ενδιαφέρον.Εχουν λοιπόν επιλέξει μια πιθανότητα κοντά στο 75%. Αυτό έχει αποδειχτεί ότι διατηρείται από πολλές στατιστικές μετρήσεις σε πρωταθλήματα υψηλού επιπέδου και διοργανώσεις όπως το Παγκόσμιο και το Ευρωπαϊκό.Μετράς δηλαδή πόσα πέναλτι δόθηκαν και πόσα από αυτά μπήκαν γκολ.

Μπορείς όμως να φθάσεις στο ίδιο αποτέλεσμα και από αλλού. Οταν το τέρμα έχει άνοιγμα 7,32 μέτρα και ύψος 2,44,η επιφάνειά του βγαίνει κοντά στα 18 τετραγωνικά μέτρα. Ενας τερματοφύλακας σε μουντιαλικό επίπεδο είναι περίπου τα 2 μέτρα και το άνοιγμα των χεριών του φθάνει επίσης τα 2 μέτρα, άρα καλύπτει περίπου 4 τετραγωνικά,δηλαδή το 22% της επιφάνειας του τέρματος.Αρα μένει το 78% ακάλυπτο,που είναι κοντά στο 75%.Ισως θα έπρεπε η μπάλα να στηνόταν κάπου μισό μέτρο πιο πίσω για να είναι τα πράγματα πιο δίκαια.Διότι είναι και ο χρόνος αντίδρασης του τερματοφύλακα που πρέπει να λογαριαστεί.Στα πέναλτι η μέγιστη ταχύτητα της μπάλας φθάνει τα 120-130 χιλιόμετρα την ώρα.Αλλά ο μέσος όρος βγαίνει κάπου 100 χιλιόμετρα την ώρα. Για να διανύσει η μπάλα την απόσταση των 11 μέτρων,αυτό δίνει κατά προσέγγιση χρόνο 0,4 του δευτερολέπτου.Ενας άνθρωπος χρειάζεται 0,2 δευτερόλεπτα για να αντιληφθεί προς το πού κατευθύνεται η μπάλα, άρα του μένουν 0,2 ακόμη για να αντιδράσει.Αλλά η εκτίναξη ως τη γωνία του,που είναι σε απόσταση 3,66 μέτρων με 40 χιλιόμετρα την ώρα ταχύτητα,χρειάζεται χρόνο 0,33 δευτερολέπτων.Γι΄ αυτό βλέπουμε τους τερματοφύλακες να έχουν από πριν αποφασίσει προς τα πού θα πέσουν.

Οσο για τη διαδικασία των 5 πέναλτι, μετά τους αγώνες των ομίλων, όταν πρέπει πάντα να αναδειχτεί κάποιος νικητής,έχουν γίνει μελέτες και με τη θεωρία των πιθανοτήτων και με στατιστικές.Και βγαίνει ότι,αφού στις προπονήσεις έχουν χτυπηθεί άπειρα πέναλτι και έχουν γίνει στατιστικές μελέτες,η καλύτερη στρατηγική είναι το πρώτο πέναλτι να το χτυπάει ο χειρότερος των πέντε παικτών που έχουν επιλεγεί και να πηγαίνουμε προς τον καλύτερο,δηλαδή τον πιο εύστοχο αλλά και πιο ψύχραιμο, όταν πιθανόν η πίεση έχει ανέβει στα ύψη.

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=33&artId=337336&dt=13/06/2010#ixzz0qx7JwkqC

Aπό τα www.tanea.gr

Της Βίκυς Χαρισοπούλου
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Τετάρτη 2 Ιουνίου 2010

Ένα από τα πρώτα ελληνικά κείµενα γραµµένα µε λατινικούς χαρακτήρες είναι αυτό του Γεωργίου Χορτάτση. Με µία πρακτική που ακόµη ίσως να…
βοηθά – και όχι να πλήττει – τη γλώσσα.

Μira cachi chie adidhichi, tiragnismeni mira/ pia pathi apo ton Εrota, pies prichies dhen epira?… Sti dohudepsi chie ci caimus micri perrisa ebica/ c’ agapis ola ta caca chie pedhomes m’ eurica… Το κείµενο δεν είναι απόσπασµα µακροσκελούς SΜS που στέλνει κάποια σύγχρονη έφηβη στον καλό της ή στους φίλους της. Είναι µεταγραµµένο απόσπασµα του λογοτεχνικού κειµένου µε τον τίτλο «Ερωφίλη» του γνωστού κρητικού συγγραφέα Γεωργίου Χορτάτση. Το έργο έµεινε ζωντανό και χάρη στην προφορική παράδοση, αφού πολλά τµήµατά του διασκευάστηκαν και διαδίδονταν ως δημοτικά τραγούδια ή εντάχθηκαν σε παροιμίες.

Παραστάθηκε συχνά στα Επτάνησα και διαδόθηκε και στον ηπειρωτικό χώρο και στην Κρήτη σε πολλές λαϊκές διασκευές θεατρικού χαρακτήρα.

Γράφηκε περίπου το 1595 και εκδόθηκε πρώτη φορά το 1637 στη Βενετία. Είναι γραµµένο σε δεκαπεντασύλλαβο οµοιοκατάληκτο στίχο, µε εξαίρεση τα χορικά, που είναι γραµµένα σε ενδεκασύλλαβους τρίστιχες στροφές, αλλά ο συγγραφέας του το κατέγραψε µε λατινικούς χαρακτήρες!

Το έργο διασώζεται σε τρία χειρόγραφα, ενώ υπάρχει µαρτυρία και για τέταρτο χειρόγραφο, χαµένο σήµερα. Το πρώτο είναι ένα ακέφαλο χειρόγραφο µε λατινικούς χαρακτήρες που ανήκει στον Ιmile Legrand και σήµερα βρίσκεται στην Εθνική Βιβλιοθήκη.

Το δεύτερο είναι ένα χειρόγραφο του 17ου αι.

από την Κεφαλονιά και βρίσκεται στην Βayerische Staatsbibliothek του Μονάχου και το τρίτο, επίσης του 17ου αι., είναι της Βιβλιοθήκης του Πανεπιστηµίου του Μπέρµιγχαµ. Το χαµένο χειρόγραφο µνηµονεύεται από τον ιερέα Ματθαίο Κιγάλα, πρώτο εκδότη της «Ερωφίλης», ως αυτόγραφο του Χορτάτση γραµµένο µε λατινικούς χαρακτήρες.

«Είναι µάλλον πολυσυζητηµένη η αγωνία ορισµένων ότι η χρήση των greekglish, όπως λέγονται, µπορεί να απειλήσει τη χρήση του ελληνικού αλφαβήτου και να οδηγήσει στον θάνατο της ελληνικής γλώσσας. Η τραγωδία “Ερωφίλη”, ένα από τα σπουδαιότερα έργα της κρητικής λογοτεχνίας από την εποχή της Βενετοκρατίας, γράφηκε από τον Γεώργιο Χορτάτση µε το αλφάβητο αυτό», λέει στα «ΝΕΑ» ο επίκουρος καθηγητής του τοµέα Γλωσσολογίας του ΑΠΘ και πρόεδρος του Ιδρύµατος Μανόλη Τριανταφυλλίδη – Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών του ΑΠΘ Γιώργος Παπαναστασίου.

«Η ελληνική γλώσσα και η γραφή της» ήταν το θέµα της διάλεξης που έδωσε ο καθηγητής στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Βιβλίου Θεσσαλονίκης µε αναφορές ουσιαστικά στο βιβλίο του ίδιου µε τίτλο «Νεοελληνική ορθογραφία: ιστορία, θεωρία, εφαρµογή» που εκδόθηκε το 2008 από το Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών.

«Χρήση του λατινικού αλφαβήτου έχουµε επίσης και στη Χίο τον 18ο αιώνα – τα λεγόµενα φραγκοχιώτικα – σε κείµενα θρησκευτικού περιεχοµένου, επιστολές κ.ά («Langue Francochiotica» όπως έλεγαν και έγραφαν και οι ίδιοι – αλλά και οι Λεβαντίνοι της Σµύρνης που µιλούσαν ελληνικά αλλά επειδή δυσκολεύονταν να µάθουν την ορθογραφία τους έγραφαν µε λατινικά ψηφία, ενώ έγινε απόπειρα να εκδοθεί τη ίδια περίοδο στην Σµύρνη κι ελληνική εφηµερίδα µε λατινικό αλφάβητο.
Γράφηκε το 1595 και εκδόθηκε πρώτη φορά το 1637 στη Βενετία.
Είναι γραµµένο σε δεκαπεντασύλλαβο οµοιοκατάληκτο στίχο, αλλά ο συγγραφέας του το κατέγραψε µε λατινικούς χαρακτήρες

Τη χρησιµοποιεί το 43% των εφήβων

«Τα λατινοελληνικά – γνωστά ως greeklish – έκαναν την εµφάνισή τους στα τέλη της δεκαετίας του 1960 µε τις πρώτες απόπειρες να γραφεί η νέα ελληνική στο Δίκτυο πιθανόν µεταξύ ελληνόφωνων φοιτητών και ερευνητών σε πανεπιστήµια των Ηνωµένων Πολιτειών στο Αrpanet, στο δίκτυο ηλεκτρονικών υπολογιστών που προηγήθηκε του Ιnternet», σηµειώνει ο καθηγητής του ΑΠΘ Γιώργος Παπαναστασίου.

Επιμέλεια της ρεπόρτερ Βασιλικής Σβίτζου του www.apodimos.com

Στην έκδοση του Μαρτίου για τους επισκέπτες του Hellenic Eagle On Line Magazine του www.apodimos.com σας παρουσιάζουμε μια «Έρευνα του συγγραφέα Αριστείδη Κωνσταντινίδη αποδεικνύει το μέγεθος του δανεισμού λέξεων από την ελληνική γλώσσα» που συνεχίζει να πληροφορεί τους Απόδημους όλου το κόσμου για την αξία, την αξιοποίηση από όλους τους λαούς, την αναγκαιότητα της χρήση της ελληνικής γλώσσας στην Χριστιανική Ορθοδοξία καθώς και τις καταβολές και ρίζες της ελληνικής γλώσσας.

Ο συγγραφέας Αριστείδης Κωνσταντινίδης αποδεικνύει το μέγεθος του δανεισμού λέξεων από την ελληνική γλώσσα από την αγγλική γλώσσα μέσα από το πιο κάτω άρθρο του με τίτλο :

«Η ΜΙΑ ΣΤΙΣ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΑΓΓΛΙΚΕΣ ΛΕΞΕΙΣ ΕΙΝΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ!!!!»

Εκατόν πενήντα και πλέον, χιλιάδες ελληνικές λέξεις, περιέχει η αγγλική γλώσσα και η διεθνής επιστημονική ορολογία. Η μια στις τέσσερις αγγλικές λέξεις είναι ελληνική. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε η μοναδική εργασία του συγγραφέα από τη Θεσσαλονίκη κ. Αριστείδη Κωνσταντινίδη, που κράτησε 28 χρόνια και ανακοινώθηκε πριν λίγες μέρες, στο κατάμεστο αμφιθέατρο του πανεπιστημίου Αθηνών, αφήνοντας άναυδους επιστήμονες και ακροατήριο. Το λεξικογραφικό ενδιαφέρον, είναι τέτοιο, που αποδεικνύει ότι η ελληνική γλώσσα, είναι η γλώσσα των επιστημών και της λόγιας έκφρασης, στην αγγλική γλώσσα. Μέχρι το 1991 όπως τόνισε ο κος Κωνσταντινίδης υπήρχαν δύο μόνο εργασίες για την επίδραση της ελληνικής γλώσσας στο ευρωπαϊκό λεξιλόγιο.

Η μια για την γαλλική γλώσσα με 1250 ελληνικές ρίζες,

και η άλλη για τη γερμανική με 1450 λέξεις,

πράγμα φτωχό για τον πλούτο της ελληνικής.

Σήμερα, η αγγλική γλώσσα έχει λέξεις από τον Όμηρο, τον Ησίοδο, τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη, τον Ηρόδοτο, τον Ιπποκράτη, το Θουκυδίδη, το Γαληνό.

Η επίδραση που έχει ασκήσει η ελληνική γλώσσα στο ευρωπαϊκό λεξιλόγιο και ιδιαίτερα στην αγγλική είναι εν μέρει γνωστή, αλλά όχι συστηματικά καταγεγραμμένη και τεκμηριωμένη. Οι δύο εργασίες που υπήρχαν η μια για τη γαλλική και η άλλη για τη γερμανική περιελάμβαναν περί τις 1500 ρίζες λέξεις που όχι μόνο δεν έδιναν μια ολοκληρωμένη εικόνα της επίδρασης, αλλά αντίθετα, δημιουργούσαν παραπλανητική εικόνα, σε βάρος της ελληνικής. Πολλοί ξένοι επιστήμονες γνωρίζουν και αναγνωρίζουν, το θεμελιώδη ρόλο, που είχε παίξει η ελληνική, στον καθορισμό του λεξιλογίου του κλάδου τους, αλλά μόνο ως προς τον δικό τους κλάδο. Δεν έχουν μια σφαιρική εικόνα, της συνολικής επίδρασης, που έχει ασκηθεί και στους άλλους επιστημονικούς κλάδους. Οι αμφισβητήσεις για το μέγεθος της επίδρασης, της ελληνικής, προέρχονται κυρίως από τον ελλαδικό χώρο, όπου ελλείψει συγκεκριμένων και ολοκληρωμένων εργασιών, υποβαθμίζονται οι δανεισμοί που έχουν λάβει οι άλλες γλώσσες από την ελληνική. Είναι ακόμα γεγονός ότι όλες οι γλώσσες, δανείζουν και δανείζονται και δεν υπάρχει βεβαίως μια καθαρόαιμη γλώσσα. Ωστόσο, όλες οι γλώσσες, ούτε έχουν δανειστεί ούτε έχουν δανείσει, τον ίδιο αριθμό λέξεων, ούτε ακόμα και την ίδια ποιότητα, λέξεων. Το 1991, στο βιβλίο του ο κ. Κωνσταντινίδης «οι ελληνικές λέξεις στην αγγλική γλώσσα», περιελάμβανε 20.600 ελληνικές λέξεις. Καλύπτει όλες τις λέξεις της καθομιλουμένης και τις λέξεις όλων των επιστημονικών κλάδων, πλην της βοτανολογίας, χημείας και ζωολογίας και :

Εάν προσθέσουμε σε αυτές τις αμιγώς ελληνικές λέξεις, αυτές που κατά το ήμισυ είναι ελληνικές ως προς το πρώτο ή το δεύτερο συνθετικό τους, τότε το ποσοστό ανέρχεται σε 68%. Στην ονοματολογία των ζώων, όλων των κλάδων, που περιλαμβάνει όλα τα γένη των ζώων, που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι το 1975, η ελληνική συμμετοχή, ανέρχεται σε 181.102 αμιγείς ελληνικές λέξεις.

Εάν προσθέσουμε και τις κατά το ήμισυ ελληνικές λέξεις, τότε το 74,48% είναι ελληνικές λέξεις. Παρά την εκπληκτική αυτή συμμετοχή, η ελληνική αδράνεια, έχει επιτρέψει να έχει καθιερωθεί διεθνώς, η άποψη, ότι στη ζωολογία, επικρατεί δήθεν λατινική ορολογία. Όλες αυτές οι λέξεις, που έχουν καταγραφεί, στην έρευνα του κ. Κωνσταντινίδη, είναι λέξεις που οι άγγλοι και οι αμερικανοί, στα εγκυρότερα λεξικά τους, αναγνωρίζουν και παραδέχονται, ότι έχουν ελληνική προέλευση. Η έρευνα λοιπόν, δεν έχει βασιστεί σε προσωπικές ερμηνείες ετυμολογίας. Επιπλέον πολλά λεξικά πλην αυτό της Οξφόρδης σταματούν δυστυχώς στη λατινική ρίζα και δεν αναφέρουν για διαφόρους λόγους, εάν προήλθε από την ελληνική η συγκεκριμένη λατινική ρίζα π.χ. η λέξη Electric, ηλεκτρισμός, αναφέρεται ότι προέρχεται από το λατινικό electrum, δεν γίνεται όμως αναφορά ότι αυτό προήλθε από το ελληνικό ήλεκτρον, το κεχριμπάρι. Το λεξικό της Οξφόρδης, περιλαμβάνει 10.500 ελληνικές λέξεις, που αντιστοιχεί στο 21,6% αυτού του λεξικού. Λέξεις της αρχαίας ελληνικής, που ήταν δάνειο από την περσική, όπως η λέξη αγγαρεία ή εβραϊκές, όπως η λέξη σατανάς, δεν έχουν περιληφθεί στην εργασία. Αξίζει να σημειωθεί, ότι η αγγλική, με βάση το λεξικό του Ουέμπστερ, έχει δανειστεί 57 λέξεις από την Τουρκική γλώσσα και 34 λέξεις από όλες τις σλαβικές γλώσσες. Η ελληνική, έχει δώσει 41.614 λέξεις.

Το ερώτημα που προκύπτει, είναι πώς προκλήθηκε αυτή η επίδραση;

Ιστορικά, ακολούθησε μερικά κύρια στάδια.

Πρώτα, μέσω της λατινικής. Είναι γνωστό ότι από το 1800 μέχρι το 500 π.Χ., οι Έλληνες αποίκησαν την νότιο Ιταλία, επίσης το 146 π.Χ. οι Ρωμαίοι καταλαμβάνουν την Ελλάδα. Στο στάδιο αυτό, οι ρωμαίοι δέχονται την επίδραση του ελληνικού πολιτισμού και βεβαίως και της γλώσσας. Ο Ντουράν στην παγκόσμια ιστορία, υπολογίζει ότι την εποχή του Αυγούστου, είχαν ενσωματωθεί στη λατινικά γλώσσα, περίπου 10000 λέξεις. Το 55 π.Χ. οι Ρωμαίοι κατακτούν την Αγγλία, την οποία κράτησαν υπό την κατοχή τους μέχρι το 410 π.Χ. Την περίοδο αυτή του εκρωμαϊσμού, των Κελτών, οι λέξεις που είχαν περάσει στη λατινική περνούν τώρα στην αγγλική ασυνείδητα. Λέξεις όπως αναιμία, αορτή, κακοήθης, έμφασης, αίνιγμα κλπ.

Στη συνέχεια αλλάζουν πολλά με τη διδασκαλία του Χριστιανισμού. Το 597 ο Άγιος Αυγουστίνος, φεύγει από τη Ρώμη και πηγαίνει στην Αγγλία για να εκχριστιανίσει τους άλλους. Το ευαγγέλιο όμως είναι γραμμένο στα ελληνικά. Λέξεις που περιέχονται σε αυτό και δεν υπάρχουν στην αγγλική, υιοθετούνται αναγκαστικά από την ελληνική. Λέξεις όπως, μάρτυρας, βάπτισμα, λειτουργία, λιτανεία κλπ.

Το τρίτο στάδιο είναι η κατάκτηση της Αγγλίας από τους Νορμανδούς, το 1066 που κράτησε μέχρι το 1363. Λέξεις που πέρασαν από τη λατινική στη γαλλική γλώσσα, περνούν τώρα από τη γαλλική στην αγγλική.

Το τέταρτο στάδιο, ξεκινάει μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης, όταν Έλληνες λόγιοι διασκορπίζονται μέσω της Ιταλίας σε όλη την Ευρώπη και φτάνουν στην Αγγλία. Διδάσκουν τα ελληνικά γράμματα και επειδή δεν υπάρχουν αντίστοιχες λέξεις στην αγγλική, αναγκάζονται να υιοθετήσουν ελληνικές λέξεις.

Αρχίζει ένας νέος κύκλος δανεισμών για να κορυφωθεί με την ανάπτυξη των επιστημών το 18ο και 19ο αιώνα. Το θέμα της ελληνικής δεν είναι μόνο η ποσότητα των λέξεων που υπάρχουν στην αγγλική, αλλά ένα θέμα ποιοτικό. Οι βασικές έννοιες, σκέψης και έκφρασης στην αγγλική, άρα και στις άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες είναι λέξεις που έχουν παρθεί αυτούσιες από την ελληνική. Λέξεις όπως ανάλυση, σύνθεση, πρόβλημα, μέθοδος, θεωρία, μουσική, ορχήστρα, μελωδία, ρυθμός, δράμα, κωμωδία-τραγωδία. Δεύτερον, οι βασικές έννοιες της επιστημονικής ορολογίας είναι επίσης ελληνικές. Η επίδραση της ελληνικής επεκτείνεται σε 190 ονόματα ανδρών και γυναικών χριστιανικά και μη όπως Αλέξανδρος, Ανδρέας, Χριστόφορος, Ειρήνη, Μαργαρίτα κλπ. Ο αριθμός αυτός αυξάνεται τις τελευταίες δεκαετίες, κυρίως στις ΗΠΑ, λόγω της μετανάστευσης των νοτιοαμερικανών που χρησιμοποιούν πάρα πολλά ελληνικά ονόματα, όπως Σοφοκλής, Αριστείδης, Σωκράτης κλπ. Επίσης, έχουν μείνει σε μετάφραση 62 παροιμιακές εκφράσεις και αποφθέγματα, που πλουτίζουν την έκφραση και ομορφαίνουν το είδος, με το ίδιο ακριβώς εννοιολογικό περιεχόμενο που εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια περίπου, χρησιμοποιούμε και εμείς. Επίσης έχουν υιοθετηθεί πάνω από 300 λέξεις της ιστορίας και μυθολογίας μας, προσδίδοντας τα χαρακτηριστικά του ήρωα, σε άλλα άτομα. Η λέξη Μέντωρ είναι σύμβουλος και καθοδηγητής και προέρχεται από το φίλο του Οδυσσέα, στον οποίο είχε εμπιστευθεί την εκπαίδευση του γιου του Τηλέμαχου, όταν είχε φύγει για την Τροία. Ακόμα, η λέξη Νέστωρ σημαίνει σοφός και συνετός και προέρχεται από το γέροντα που διακρίθηκε στην Τροία, για τη σύνεσή του.

Τόσο η αγγλική, όσο και η διεθνής ορολογία, τηρούν και σέβονται την παράδοση και τους κανόνες της ελληνικής. Διατηρούν σε μεγάλο βαθμό την ιστορική ορθογραφία, διατηρούν σύνθετα σύμφωνα ή συμφωνικά συμπλέγματα παρά το γεγονός, ότι δεν τα προφέρουν αρνούμενοι να ακολουθήσουν τη φωνητική ορθογραφία. Το Ψ μεταφέρεται σε PS, διατηρούν τους ελληνικούς πληθυντικούς παρόλο ότι για όλους τους ξένους είναι κάτι το εξαιρετικά δύσκολο. Η λέξη Ηπατίτις, διατηρεί τον ελληνικό πληθυντικό, ηπατίτιδες, φαινόμενο φαινόμενα, κριτήριο κριτήρια, φάλαγγα φάλαγγες. Επιπλέον, διατηρούν τους κανόνες της γραμματικής, ως προς τη δημιουργία σύνθετων λέξεων. Στις δασεινόμενες λέξεις της ελληνικής, προσθέτουν το αγγλικό Η. Αν νομίζετε ότι πρόκειται για λίγες λέξεις, τονίζεται ότι μόνο στην ιατρική, υπάρχουν 23000 δασεινόμενες λέξεις, και στη ζωολογία, ένας επίσης μεγάλος κλάδος υπάρχουν 11000 ελληνικές δασεινόμενες λέξεις. Η απομάκρυνση από την ετυμολογία των λέξεων, δεν θα οδηγήσει μόνο στη στρέβλωση της γλώσσας μας και στη μείωση της γλωσσοπλαστικής μας ικανότητας. Οι επόμενες γενιές, δεν θα μπορούν να αναγνωρίσουν λέξεις της γλώσσας τους, που δανείστηκαν άλλες γλώσσες και δυστυχώς θα είναι εξευτελιστικό, να μην ξέρουν και το ως γράφεται η ίδια τους η πατρίδα. Θα γράφουν το Ελλάς με λατινικούς χαρακτήρες χωρίς το Η. Ορισμένοι δεν καταλαβαίνουν ότι η παραμέληση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς σήμερα, θα σημαίνει αύριο αμφισβήτηση της εθνικής μας ταυτότητας, που δεν θα είναι δυνατόν να αντιμετωπιστεί με διαδηλώσεις και συλλαλητήρια. Όσοι μεθοδεύουν την αντικατάσταση του ελληνικού αλφαβήτου από το λατινικό, δεν έχουν συνειδητοποιήσει ότι αυτό θα σημαίνει σε επιστροφή σε πολλούς κανόνες της αρχαίας ελληνικής, άρα και της δασείας.

Γιατί όμως η κοσμοκράτειρα Αγγλία με τις τόσες κατακτήσεις διάλεξε την ελληνική για τους δανεισμούς της;

Ο πρώτος λόγος είναι ο πλούτος των ρημάτων μας που παρέχει τη δυνατότητα να επιλέξεις μεταξύ πολλών συνωνύμων για να εκφραστείς με επάρκεια και εννοιολογική ακρίβεια. Δεν είναι τυχαίο αυτό που λένε οι Αμερικανοί όταν αντιμετωπίζουν πρόβλημα κυριολεξίας δηλαδή «οι Έλληνες έχουν τη λέξη για αυτό».

Δεύτερο στοιχείο, είναι η πλαστικότητα των λέξεων από τις οποίες μπορούν να βγουν πολλά παράγωγα. Τα 394 λήμματα της ιατρικής ορολογίας, δημιουργούν 17000 παράγωγα. Ο Λαβουαζιέ, χρησιμοποίησε την ελληνική, για να δώσει ονομασία σε χημικά στοιχεία, όπως το χλώριο.

Τρίτο στοιχείο, είναι η μαγεία της ιστορίας, και της ετυμολογίας της. Συχνά πίσω από μια λέξη, κρύβεται μια ολόκληρη ιστορία. Όπως στη λέξη λακωνικός, κρύβεται όλη η απλότητα της ζωής των σπαρτιατών.

Η ελληνική χαρακτηρίζεται ως η γλώσσα των επιστημών, αφού λέξεις που υπάρχουν στην αγγλική, δεν χρησιμοποιούνται και όταν πρόκειται για επιστημονικούς όρους, π.χ. ελληνικά η έρημος, αγγλικά desert, αλλά λένε και erimology. Υπάρχει θα λέγαμε ένας διαχωρισμός δημώδους και λογίας γλώσσας, με μόνη διαφορά, ότι τη θέση της λογίας, καταλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό, η ελληνική γλώσσα, είτε γιατί θέλουν να προσδώσουν κύρος στο αντικείμενο της μελέτης του κλάδου, είτε γιατί υπάρχει η παράδοση υιοθέτησης ελληνικών λέξεων, εδώ και αιώνες. Όλα αυτά, δεν αποτελούν ένα μακρινό παρελθόν, αλλά σημερινή ζώσα πραγματικότητα. Η επιστημονική γλώσσα, είναι αγγλική και λίγα κράτη όπως η Γαλλία, η Σουηδία και η Ιταλία, προσπαθούν να αντισταθούν. Οι περισσότερες χώρες, χρησιμοποιούν αυτούσιους τους αγγλικούς όρους. Έτσι η ελληνική, με φορέα την αγγλική, έχει διεισδύσει σε πολλές λατινογενείς γλώσσες. Η τουρκική γλώσσα, δανείζεται όλη την επιστημονική της ορολογία από την αγγλική, αυτό δείχνει την τεράστια σημασία που έχουν για την Ελλάδα αυτά τα σημεία σε πολιτικό και πολιτιστικό επίπεδο.

Η Ελλάδα μπορεί να είναι μια μικρή χώρα και να έχει μείνει πίσω σε πολλούς τομείς, η γλώσσα της όμως έχει ακολουθήσει τη δική της δυναμική πορεία, έχει διεισδύσει σε πολλές γλώσσες. Η γλώσσα για μας τους Έλληνες είναι κάτι περισσότερο από στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς, είναι το ενωτικό στοιχείο μαζί με την ορθοδοξία που κράτησε τον ελληνισμό συσπειρωμένο και τον βοήθησε να ξεπεράσει τις εθνικές περιπέτειες. Να είμαστε περήφανοι για τον ανεκτίμητο θησαυρό μας και να το καταλάβουν αυτό και τα παιδιά μας.