sntoumanis's blog

Από www.alfavita.gr
Του Χρήστου Κάτσικα

Τα μέτρα του Υπουργείου Παιδείας …βλάπτουν σοβαρά την υγεία των εκπαιδευτικών

Αν και ο επίσημος κρατικός λόγος χέρι χέρι με τις ηλεκτρονικές μας κουβερνάντες, τα ΜΜΕ και τους παλατιανούς δημοσιογράφους πασχίζουν να πείσουν την κοινή γνώμη ότι οι εκπαιδευτικοί είναι οι «τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας», ότι εργάζονται ελάχιστες ώρες την ημέρα και λίγους μήνες το χρόνο, όλες οι έρευνες, στην Ευρώπη, στην Αμερική και στη χώρα μας αποδεικνύουν εδώ και πολλά χρόνια ότι το επάγγελμα του εκπαιδευτικού κατέχει μια από τις πρώτες θέσεις στον κατάλογο των στρεσογόνων επαγγελμάτων. Οι εκπαιδευτικοί ανήκουν στην ομάδα των επαγγελματιών που είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς στο “σύνδρομο επαγγελματικής εξουθένωσης”.
Η επαγγελματική εξουθένωση είναι ένα σύνδρομο σωματικής και ψυχικής εξάντλησης στα πλαίσια του οποίου ο εκπαιδευτικός κατακλύζεται από έλλειψη ενθουσιασμού και προσδοκιών, απογοήτευση, απάθεια, αδράνεια, χάνει το ενδιαφέρον του και τα όποια θετικά συναισθήματα έχει για τους μαθητές του, διαμορφώνει αρνητική εικόνα για τον εαυτό του και αδυνατεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που ανακύπτουν κατά την εκπαιδευτική διαδικασία.
Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία το 5-25% των εκπαιδευτικών υποφέρει από το σύνδρομο της επαγγελματικής εξουθένωσης. Στη Γερμανία το ένα τρίτο των εκπαιδευτικών αισθάνεται επαγγελματικά ακρωτηριασμένο, ενώ ένα δεύτερο τρίτο αισθάνεται παραγνωρισμένο και κουρασμένο. Αιτίες είναι οι πολυάριθμες τάξεις, οι αυξανόμενες απαιτήσεις του επαγγέλματος και η συμπεριφορά των μαθητών. Το άγχος, οι απαιτήσεις, ο φόρτος εργασίας και η πίεσης από τον έλεγχο των σχολικών επιθεωρητών είναι κάποιοι από τους λόγους που ωθούν πολλούς εκπαιδευτικούς σε παραίτηση, όπως έγραφε η εφημερίδα Guardian (2-8-2000).
Στη Γαλλία οι εκπαιδευτικοί έχουν περισσότερο άγχος συγκριτικά με άλλα επαγγέλματα, (όπως αναφέρεται στην εφημερίδα Times Educational Supplement / 12-10-2001), ενώ κατά την ίδια εφημερίδα (2-3-2001) και στον Καναδά αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα λόγω του άγχους και του υπερβολικού φόρτου εργασίας. Στην επαρχία Skatchewan μάλιστα, το 30% των εκπαιδευτικών παραιτείται μετά από 5 χρόνια εκπαιδευτικής υπηρεσίας. Το άγχος τους προκαλείται από την έλλειψη βιβλίων, την ένταξη μαθητών με μαθησιακές δυσκολίες στην τάξη, τη γραφειοκρατία, το νέο αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών.
Τέλος η αύξηση του αριθμού των μαθητών στις ΗΠΑ, χωρίς την απαιτούμενη υποδομή στα σχολεία, δημιουργεί αγχογόνες καταστάσεις, όπως επισημαίνεται σε δημοσίευμα της εφημερίδας Los Angeles Times (25-9-2000)
Ας έρθουμε τώρα στη χώρα μας
Στην Ελλάδα, διάφορες έρευνες1 συγκλίνουν ότι ένα ποσοστό των εκπαιδευτικών που φτάνει περίπου το 25% βιώνει υψηλή ή μεσαία συναισθηματική εξάντληση, ενώ καταγράφεται επίσης ότι ένα ακόμη μεγαλύτερο τμήμα εκπαιδευτικών αισθάνεται ότι δεν μπορεί να είναι αποτελεσματικό στη δουλειά του.
Σύμφωνα με έρευνα που παρουσίασε το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγιεινής και Ασφάλειας της Εργασίας (ΕΛΙΝΥΑΕ) το 2000 αναφέρεται ότι από τα πλέον συνήθη προβλήματα που σχετίζονται με την εργασία είναι το άγχος σε ποσοστό 28% και η επαγγελματική εξουθένωση σε ποσοστό 23%. Σε άλλη έρευνα (Κάντας – Αρέθας, 1998) αναφέρονται ως κυριότερες πηγές άγχους, ο υπερβολικός φόρτος εργασίας, η έλλειψη κονδυλίων, η οργανωτική και διοικητική δομή του σχολείου, το επίπεδο των μαθητών, ο χαμηλός μισθός, η έλλειψη σεβασμού, η έλλειψη ευκαιριών για επιμόρφωση κλπ. Όλα αυτά τα βλέπει ως πηγή επαγγελματικού άγχους πάνω από το 70% των εκπαιδευτικών.

ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΤΗΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗΣ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗΣ
Όταν δεν βλέπεις νόημα στη δουλειά σου – όταν δεν νιώθεις ικανοποίηση από τη δουλειά σου
Ας πάρουμε τα πράγματα με μια σειρά: η αναμονή του διορισμού, συνήθως πολύχρονη, η αλλεπάλληλη τοποθέτηση σε θέσεις «αναπληρωτή», και οι μετακινήσεις σε διάφορες περιοχές του ελλαδικού χώρου λιπαίνουν το έδαφος της επαγγελματικής εξουθένωσης του εκπαιδευτικού.
Ας αρχίσουμε από τον πτυχιούχο μιας καθηγητικής σχολής ο οποίος ενδιαφέρεται να βρει μια θέση εκπαιδευτικού στη σχολική εκπαίδευση. Και για να μη μιλάμε στον αέρα ας δούμε τι προβλέπει ο νέος νόμος για τις προσλήψεις των εκπαιδευτικών: Ακούστε λοιπόν: τελειώνει κάποιος π.χ τη φιλολογία. Για να έχει τη δυνατότητα απλά να διεκδικήσει μια θέση στη σχολική εκπαίδευση πρέπει να ολοκληρώσει ξέχωρα από τα άλλα τα μαθήματά του ένα εξάμηνο σπουδών εντός ή εκτός των προπτυχιακών του σπουδών για να λάβει Πιστοποιητικό Παιδαγωγικής Επάρκειας. Μετά από αυτό πρέπει να στοχεύσει σε πιστοποίηση ξένης γλώσσας και χειρισμού Η/Υ καθώς αυτά του προσφέρουν κάποια μόρια. Παράλληλα, πρέπει να επιστρέψει σε φροντιστηριακά θρανία για να μπορέσει να πάρει μέρος σε κάποιον ή σε κάποιους διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ. Παράλληλα πρέπει να έχει στο νου του κάποιο μεταπτυχιακό καθώς και αυτό μοριοδοτείται. Ωστόσο όλα αυτά πρέπει να συνδυαστούν με όργωμα της επαρχίας για να μαζευτούν μόρια εφόσον βέβαια έχει εξασφαλίσει μια κάποια χρηματοδότηση από την οικογένεια. Αν όλα αυτά πάνε καλά και η οικογένεια έχει τη δυνατότητα να τον χρηματοδοτεί περίπου 5-10 χρόνια μετά την κτήση του πτυχίου του δίνει στο ΑΣΕΠ, σε έναν διαγωνισμό που είναι τροχός της τύχης και που απαξιώνει το ίδιο του το πτυχίο. Σε περίπτωση που ανήκει στο προνομιούχο 5% περίπου και έχει προβιβάσιμο βαθμό στο διαγωνισμό δεν έχει καθόλου σίγουρο ότι αυτό θα του ανοίξει την πόρτα του σχολείου. Αν ξεπεράσει και αυτό το εμπόδιο και προσληφθεί τότε για δυο χρόνια κινδυνεύει να μετατραπεί σε υπήκοο καθώς θα βρεθεί κάτω από το άγρυπνο βλέμμα του μέντορα του σχολικού σύμβουλου και του διευθυντή που μπορούν, με βάση το θεσμικό πλαίσιο να τον οδηγήσουν στην αφετηρία με μια αρνητική κρίση. Το νέο αυτό νομοθετικό πλέγμα μπορεί να δημιουργήσει πραίτορες και υπηκόους. Αυτό μπορεί να είναι το έδαφος για να έχουμε μια νέας μορφής επαγγελματική εξουθένωση του εκπαιδευτικού, από τα αποδυτήρια, δηλαδή από τα πρώτα χρόνια της επαγγελματικής του πορείας.
Ας έρθουμε τώρα στους εκπαιδευτικούς που έχουν 5 ή 10 ή 20 χρόνια υπηρεσίας. Σε ποιο ακριβώς περιβάλλον ζουν και εργάζονται; Ποιο είναι το υπαρκτό σχολείο;
Μιλάμε για το σχολείο των δυσαρεστημένων. Αυτή είναι η σωστή ονομασία του σημερινού σχολείου που βιώνει ο εκπαιδευτικός. Ας προσέξουμε
Οι γονείς είναι δυσαρεστημένοι καθώς πληρώνουν πολύ ακριβά τη φοίτηση των παιδιών τους στην κατ΄ επίφαση δημόσια και δωρεάν εκπαίδευση. Μάλιστα η δυσαρέσκειά τους τροφοδοτείται δικαίως, ακόμη περισσότερο σήμερα, αφού η «επένδυση» στο σχολικό των παιδιών τους, έχει όλο και λιγότερη «απόδοση» όπως αποδεικνύει η καθημερινή εμπειρία και τα στατιστικά στοιχεία με τους δεκάδες χιλιάδες άνεργους, ετεροαπασχολούμενους και υποαπασχολούμενους πτυχιούχους. Ας τους ρωτήσουμε ποιος νομίζουν ότι φταίει: ο εκπαιδευτικός.
Οι μαθητές είναι δυσαρεστημένοι γιατί «ροκανίζουν» την εφηβεία τους στο τρίγωνο σχολείο – φροντιστήριο – ιδιαίτερο σ΄ ένα «εκπαιδευτικό σύστημα αμάθειας». Περισσότερο από ποτέ το σχολείο βιώνεται από τους πρωταγωνιστές του ως χώρος «εξεταστικής θυσίας», σαν μια άχαρη και ψυχρή «αίθουσα αναμονής» στην οποία αναγκαστικά περιμένει ο μαθητής μέχρι να έρθει η ώρα του μοιράσματος των τίτλων. Ας τους ρωτήσουμε τι νομίζουν ότι ευθύνεται για την άχαρη ζωή τους: Ο εκπαιδευτικός
Οι εκπαιδευτικοί είναι δυσαρεστημένοι γιατί παράλληλα με τα οικονομικά προβλήματα που τους οδηγούν στην αναζήτηση δεύτερης δουλειάς, βαραίνουν και τα βαριεστημένα μάτια των μαθητών που προγυμνάζονται στο διπλανό φροντιστήριο ενώ από την άλλη «πλακώνονται» από το εχθρικό υπονοούμενο της κοινής γνώμης που έντεχνα κατευθύνεται να τους θεωρεί μοναδικούς υπεύθυνους.
Πλησιάζουμε την καρδιά του προβλήματος. Ξέρετε ποιο γεγονός μπορεί να σπάσει το ηθικό ενός εκπαιδευτικού περισσότερο ακόμη και από την οικονομική θηλιά που του έχει βάλλει το Υπουργείο Παιδείας; Γιατί να διαβάσω δάσκαλε;

Ας δούμε τώρα ορισμένες πιο χειροπιαστές αιτίες
1) Η συμπεριφορά των μαθητών, (όσο το σχολείο απαξιώνεται, όσο ο νέος άνθρωπος απομακρύνεται έντεχνα από την αντίληψη ότι η γνώση είναι δύναμη που μπορεί να αλλάξει τον κόσμο αρκεί να κάνει συλλογικά όνειρα, όσο οι επαγγελματικές προοπτικές στενεύουν, όσο ο εκπαιδευτικός σπρώχνεται να αντιμετωπίσει το μαθητή χωρίς τη λογική της διαπαιδαγώγησης, τόσο θα αυξάνουν τα φαινόμενα της σχολικής παραβατικότητας, το φτύσιμο και η παγερή αδιαφορία),
2) οι κακές εργασιακές σχέσεις, (μισθός, εξέλιξη, έλλειψη εποπτικού υλικού, η αίσθηση ότι δεν ελέγχει αυτά που συμβαίνουν στο χώρο εργασίας του, η αίσθηση ότι δεν τον λαμβάνουν καθόλου υπόψη στις εκπαιδευτικές αλλαγές , το ραβε – ξήλωνε),
3) Η καλλιέργεια ανταγωνιστικού κλίματος μεταξύ των εκπαιδευτικών, η ανασφάλεια της αρνητικής αξιολόγησης,
4) Οι οργανωτικές απαιτήσεις της εκπαίδευσης, και συγκεκριμένα, η ανάγκη συνεχούς παρακολούθησης και ολοκλήρωσης του αναλυτικού προγράμματος σε συγκεκριμένα χρονικά πλαίσια, (για παράδειγμα στα Λύκεια με τις πανελλαδικές. Το σχολείο και η μαθησιακή διαδικασία αντιμετωπίζεται σαν μια εταιρεία τραίνων που το μόνο που ενδιαφέρει είναι να τηρηθούν τα ωράρια)
5) Η αδυναμία του να αντεπεξέλθει στα διδακτικά του καθήκοντα, είτε λόγω απειρίας είτε λόγω ανεπάρκειας (ανεπαρκή επιμόρφωση, αλλαγές στο γνωστικό και διδακτικό αντικείμενο)
6) Η διάψευση των προσδοκιών του για το ρόλο του στην εκπαίδευση, η αίσθηση της εγκατάλειψης και ο συμβιβασμός με την υπάρχουσα κατάσταση.

ΜΕΡΙΚΑ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
Καθηγητής σε εσπερινό σχολείο στο κέντρο της Αθήνας
Όταν πήγε για πρώτη φορά σε εσπερινό γυμνάσιο, πριν πολλά χρόνια, για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα πίστευε ότι οι μαθητές του, αν όχι όλοι οι περισσότεροι, είχαν κάποια βλάβη στον εγκέφαλο. Δεν μπορούσε αλλιώς να εξηγήσει πως μετά από μια αναλυτική παρουσίαση του μαθήματος, δεν μπορούσαν να αρθρώσουν κουβέντα. Είχε αρχίσει να καταρρακώνεται καθώς κάθε μέρα όλες του οι προσπάθειες να κάνει όσο το δυνατόν καλύτερο μάθημα κατέληγε στο ίδιο αποτέλεσμα. Η συντριπτική πλειονότητα των μαθητών δεν μπορούσε να απαντήσει μετά το τέλος της παράδοσης του μαθήματος σε στοιχειώδεις ερωτήσεις. Σκέφτονταν να φύγει από το σχολείο, αισθανόταν άχρηστος, όταν κάποια στιγμή ένας μαθητής ανέφερε έναν παίκτη του Ολυμπιακού που αυτός αγνοούσε. Στην τάξη τότε άρχισε μια συζήτηση όπου τα παιδιά έλεγαν λεπτομέρειες με ονόματα παικτών διαφόρων ομάδων που αυτός αγνοούσε παντελώς. Στο τέλος ένας μαθητής τον ρώτησε αν μπορούσε να πει το όνομα του τερματοφύλακα του Παναθηναικού ή το όνομα ενός οποιουδήποτε παίκτη. Τότε κατάλαβε. Δεν τον ενδιέφερε εδώ και πολλά πολλά χρόνια οτιδήποτε είχε σχέση με το ποδόσφαιρο και τα αυτιά του ήταν βουλωμένα στα ονόματα των ποδοσφαιριστών. Αυτό συνέβαινε και με τους μαθητές. Δεν μπορούσαν να απαντήσουν σε καμιά ερώτηση του μαθήματος όχι γιατί είχαν βλάβη στον εγκέφαλο αλλά γιατί δεν τους ενδιέφερε καθόλου το μάθημα. Άκουγαν τη φωνή του την ώρα που τους έλεγε το μάθημα ίδια με τον ήχο μιας μοτοσικλέτας ή τους θορύβους που έρχονταν από την αυλή.
Έπρεπε να βρει άλλον τρόπο να μιλήσει στα παιδιά. Έφαγε πολλά μαθήματα για να δοκιμάζει να τους τραβήξει το ενδιαφέρον συζητώντας στην αρχή ότι τους τραβούσε το ενδιαφέρον. Έμεινε πίσω στην ύλη αλλά τα παιδιά άρχισαν να τον εμπιστεύονται και να τον ακούνε. Ο σχολικός σύμβουλος που ήρθε στο σχολείο ζήτησε από όλους τους καθηγητές της ειδικότητας του το βιβλίο ύλης. Είχε μείνει πίσω. Δέχθηκε παρατήρηση.
ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ Β΄ ΛΥΚΕΙΟΥ ΣΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ πριν μερικά χρόνια
Η ύλη – Δύσκολη τάξη, πολλά μαθησιακά προβλήματα. Προσπάθησε να καλύψει κενά που υπήρχαν, προχωρούσε το μάθημά της μόνο εφόσον ένιωθε ότι οι μαθητές της είχαν κατανοήσει. Στη μέση της χρονιάς έπαθε πανικό. Ήταν πίσω στην ύλη, πιέστηκε να τρέξει, όλα έγιναν χωρίς νόημα.

ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΣΕ ΕΣΠΕΡΙΝΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ
Δεν ήξεραν λέξη ελληνικά.
Κάτι παράξενο συνέβαινε. Μπήκε στην τάξη 15 μέρες μετά την έναρξη των μαθημάτων καθώς ήταν στη διάθεση του ΠΥΣΔΕ και ήρθε να καλύψει κενό.
Απευθύνθηκα στο γραφείο.

ΚΑΘΗΓΗΤΡΙΑ ΣΕ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΣΤΗ ΝΕΑ ΣΜΥΡΝΗ
Κατάλαβα ότι με κοροιδεύουν. Το Υπουργείο χάλασε τον κόσμο για να ανακοινώσει ότι τώρα κάθε μαθητής θα έχει τον υπολογιστή του στην τάξη και θα άρχιζε με πλοηγό το δάσκαλο το διαδικτυακό ταξίδι της γνώσης. Το μόνο που έγινε ήταν κάποιοι να πουλήσουν ακριβά 100.000 υπολογιστές. Δεν υπήρχε καμιά μέριμνα, καμιά υποδομή για να μπορέσει να γίνει το μάθημα με υπολογιστή. Δεν υπήρχε καν ιντερνετ. Ένιωσα μια τεράστια απογοήτευση από την κοροιδία και παράλληλα με έπιασε απελπισία. Κατάλαβα ότι δεν ορίζω τη δουλειά μου, ότι αυτοί που έχουν την ευθύνη της εκπαίδευσης αντιμετωπίζουν το σχολείο, τον καθηγητή, το μαθητή διαχειριστικά και επικοινωνιακά.
1. Άρθρο του ψυχίατρου Δρ. Αναστάσιου Πλατή Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα: Πρόοδος 26.05.07

Από www.kathimerini.gr

Περικοπές στο μηνιάτικο που θα πρέπει να δαπανάται για τις σπουδές «εκτός έδρας»
Των Κωστα Oνισενκο – Iφιγενειας Διαμαντη

Φέτος, η συμπλήρωση των μηχανογραφικών αποδεικνύεται μια σχετικά εύκολη και απλή διαδικασία. Ο λόγος; Εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, τον πρώτο λόγο στη συμπλήρωση του εντύπου θα ’χουν οι… γονείς. Οι εποχές είναι δύσκολες, τα λεφτά δεν περισσεύουν και τα έξοδα περιττεύουν. Οπότε, θα δηλώσουν για λογαριασμό των παιδιών τους, ως πρώτες επιλογές, εκείνες τις σχολές που βρίσκονται κοντά –αν είναι δυνατόν, δίπλα– στα σπίτια τους. Κατά συνέπεια, «αντίο φοιτητική ζωή». Οποιοι έχουν αντίθετη άποψη, αρκεί να ρίξουν μια ματιά στο μηνιάτικο που θα πρέπει να δαπανάται για τις σπουδές «εκτός έδρας», για να την μεταβάλουν. Στην καλύτερη των περιπτώσεων, υπολογίζεται στο ύψος περίπου ενός μισθού. Δηλαδή, μεταξύ 800 και 1.000 ευρώ ανά φοιτητή. Σκεφτείτε τι γίνεται στην περίπτωση που τα παιδιά της οικογένειας που σπουδάζουν είναι δύο.

Το κόστος

Τη σχετική εμπειρία ζει η κ. Ρ. Γ. από την Πάτρα. Η ίδια είναι εκπαιδευτικός και ο σύζυγός της ιδιωτικός υπάλληλος. Η κόρη τους ολοκλήρωσε το τρίτο έτος των σπουδών στον Πύργο και ο γιος τους το πρώτο έτος στην Αθήνα. «Είναι πολύ πιο δύσκολο απ’ ό, τι περιμέναμε», λέει σε τηλεφωνική της επικοινωνία με την «Κ». «Χοντρικά, απαιτούνται περίπου 2.000 ευρώ τον μήνα». Και πώς «βγαίνουν»; «Ας είναι καλά οι… γιαγιάδες. Ως οικογένεια, παλεύουμε μεταξύ οικονομίας και αξιοπρέπειας, με την αξιοπρέπεια να παρουσιάζει πτωτικές τάσεις».

Πώς αναλύεται το κόστος; Για τα δύο ενοίκια χρειάζονται περίπου 600 ευρώ τον μήνα. «Δίνουμε 270 ευρώ στον Πύργο, όπου τουλάχιστον το διαμέρισμα είναι δυάρι και ολοκαίνουργιο, και 300 ευρώ στην Αθήνα, στο Μετς, για ένα σπίτι που είχε μείνει χρόνια ακατοίκητο και χρειάστηκε επισκευές. Θέλαμε, όμως, ο γιος μας να βρίσκεται κοντά στον αδελφό μου, αν χρειαστεί κάτι, να τον βοηθήσει. Παράλληλα, στέλνουμε περίπου 100 με 120 ευρώ την εβδομάδα στο καθένα για τα υπόλοιπα έξοδά τους, μετακίνηση, διατροφή, αγορά βιβλίων». Το γεγονός, βεβαίως, έχει ως αποτέλεσμα να μην αγοράζει η ίδια η κ. Ρ. Γ. βιβλία. «Κι αυτό είναι κάτι που μου έχει λείψει πολύ». Εννοείται ότι αυτή δεν είναι η μοναδική ψυχαγωγία, που κόπηκε «λόγω σπουδών». «Πολύ σπάνια, έως καθόλου πια, θα φάμε σε ταβέρνα ή θα παραγγείλουμε απέξω ή θα πάμε σινεμά».

Μια λύση θα ήταν να βρουν μια δουλειά τα ίδια τα παιδιά, για να συμπληρώσουν το εισόδημα. Η μητέρα, όμως, διαφωνεί. «Προτιμώ να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους δίχως καθυστερήσεις. Αν και ο μικρός βγάζει το χαρτζιλίκι του δουλεύοντας σε καφετέρια στην Πάτρα το καλοκαίρι. Η μεγάλη, όμως, λόγω της φύσης των σπουδών της που περιλαμβάνει παρακολούθηση αρκετών εργαστηρίων, μόνο βραδινή εργασία θα μπορούσε να βρει και δεν θα ήθελα να δουλεύει σε μπαρ στον Πύργο», καταλήγει.

Μετακίνηση

Νοτιότερα, αλλά όχι φθηνότερα, σπουδάζει η κόρη της κ. Λ. Σ. Το μοναδικό παιδί της οικογένειας μόλις ολοκλήρωσε το πρώτο έτος των σπουδών του στο Ηράκλειο. Οι γονείς ζουν στην Αθήνα, η μητέρα εργάζεται στον χώρο των εκδόσεων και ο πατέρας στην εκπαίδευσης. Κάθε μήνα, χρειάζονται περίπου 900 ευρώ για τα έξοδα του παιδιού. «Αρχικά δίναμε 300 ευρώ για μια παλιά γκαρσονιέρα, όμως μετακόμισε πιο κεντρικά, σε ένα δυάρι που κοστίζει 360 ευρώ», εξηγεί η κ. Λ. Σ. Χρειάστηκε και οικοσκευή, ψυγείο, πλυντήριο, φουρνάκι, έπιπλα, που κόστισαν περίπου 600 ευρώ. Τα έξοδα μετακίνησης δεν είναι αμελητέα, αφού από την Αθήνα, το Ηράκλειο απέχει… περίπου 40 ευρώ (πηγαινέλα, συνολικά 12 ώρες) με το πλοίο, αλλά… 200 ευρώ (μία ώρα και δέκα λεπτά) με το αεροπλάνο, ενώ και η καθημερινή μετακίνηση με το αστικό λεωφορείο για το πανεπιστήμιο κοστίζει περίπου 2 ευρώ, δηλαδή κάπου 50 ευρώ τον μήνα.

Παρόμοια είναι η κατάσταση σε ό, τι αφορά την απόσταση από τη γενέτειρα, στο κομμάτι Δωδεκάνησα – Θεσσαλονίκη. Ο κ. Γιάννης Σαντορινιός, δημόσιος υπάλληλος, ζει στην Κάλυμνο, όπου η γυναίκα του διατηρεί κατάστημα με τουριστικά είδη. Χρειάζονται περίπου 800 ευρώ τον μήνα για τον γιο τους που σπουδάζει στη Θεσσαλονίκη. «Τριακόσια ευρώ για μια ημιυπόγεια γκαρσονιέρα και άλλα 400 ευρώ για τη διατροφή και τα υπόλοιπα έξοδά του, χωρίς να υπολογίζονται τα αεροπορικά εισιτήρια. Φροντίζει όμως κι εκείνος να κάνει οικονομία, τρώγοντας στην πανεπιστημιακή λέσχη, δωρεάν».

Με δύο παιδιά είναι και κοινωνικό θέμα

«Το θέμα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι και κοινωνικό. Οταν έχεις δύο παιδιά και δεν τα βλέπεις για μήνες, ενώ και τα ίδια δεν βλέπονται μεταξύ τους γιατί σπουδάζουν σε διαφορετικές πόλεις, δημιουργείται γενικότερο πρόβλημα στην οικογένεια. Οταν τα παιδιά μου σπούδαζαν, πήγα τρεις φορές στη Θεσσαλονίκη και άλλες δύο στην Πάτρα. Εκείνα έρχονταν σπίτι κάθε Πάσχα και Χριστούγεννα». Με αυτά τα λόγια ο Χρήστος Κελλάς, γιατρός από τη Λάρισα, περιγράφει την κατάσταση που έζησε η οικογένειά του επί πέντε συναπτά έτη όσο η κόρη του σπούδαζε στη Νομική Θεσσαλονίκης και ο γιος του στο Πολυτεχνείο Πάτρας.

«Εδινα σταθερά περίπου 2.500 ευρώ κάθε πρώτη του μήνα και για τα δύο παιδιά μου. Σε αυτά δεν περιλαμβάνονταν τα χρήματα για το αυτοκίνητο του γιου μου, τα ρούχα, τις διακοπές κ. λπ. Αν βάλουμε συνολικά τα χρήματα, βγαίνουν όσο το κόστος ενός διαμερίσματος. Δεν παραπονιέμαι γιατί η οικονομική μου κατάσταση το επέτρεπε. Δεν μπορούσα να σκεφτώ το οικονομικό κόστος όταν επρόκειτο για τις σπουδές των παιδιών μου. Ούτε το σκέφτηκα ποτέ από αυτήν την πλευρά. Φυσικά, για τους περισσότερους τέτοια έξοδα θα ήταν δυσβάσταχτα», λέει ο ίδιος. Ο γιος του Αχιλλέας, που σπουδάζει στην Πάτρα, χρειάζεται κατά μέσον όρο 1.200 ευρώ τον μήνα. Η αδερφή του, όταν σπούδαζε, ήθελε 200 ευρώ περισσότερα λόγω του αυξημένου κόστους ζωής στη Θεσσαλονίκη. Η παραπάνω περίπτωση δεν συνιστά τίποτε άλλο παρά μια μικρογραφία τού τι συμβαίνει αυτή τη στιγμή σε πολλές οικογένειες που ετοιμάζονται να συμπληρώσουν το μηχανογραφικό. Τα κομπιουτεράκια έχουν πάρει φωτιά και οι υπολογισμοί («μέχρι ευρώ») διαδέχονται ο ένας τον άλλον.

Από το www.tovima.gr

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗΣ
Σε ώρες περισυλλογής αναρωτιέμαι πώς μπορεί η ελληνική Εκπαίδευση να μορφώσει σκεπτόμενους πολίτες με ανεπτυγμένη ικανότητα κρίσης που να μπορούν να αντιμετωπίσουν κρίσεις οικονομικές, όπως αυτή που μάς βρήκε,κρίσεις ηθικές σε σχέση με την ουσία και τις προτεραιότητες στη ζωή τού ανθρώπου, κρίσεις αξιών,κρίσεις…

Η απάντηση που μού βγαίνει σχεδόν αυθόρμητα είναι ότι για να δημιουργήσεις σκεπτόμενους πολίτες απαιτείται ένα ριζικά ανανεωμένο εκπαιδευτικό σύστημα που θα μετακινηθεί αμετάκλητα από την παθητική γνώση στην κριτική σκέψη. Σκέπτομαι πως αυτό μπορεί να επιτευχθεί αν αλλάξει εκ βάθρων ο τρόπος διδασκαλίας στο σχολείο με αυτόν τον παιδευτικό στόχο. Αν ασκήσουμε τους μαθητές μας να αυτενεργούν: να αναζητούν οι ίδιοι (συνεργαζόμενοι κατά ομάδες) τις πληροφορίες για τα διδασκόμενα αντικείμενα, να ανατρέχουν σε βιβλία, να δουλεύουν σε σχολικές βιβλιοθήκες, να αξιοποιούν την εκπαιδευτική τεχνολογία (το Διαδίκτυο), να ψάχνουν, να συζητούν, να ρωτούν, να βρίσκουν. Αυτές τις πληροφορίες αν οι ίδιοι οι μαθητές δουλέψουν από κοινού να τις οργανώσουν, αν τις παρουσιάσουν και τις συζητήσουν μεταξύ τους και μέσα στην τάξη με διακριτικό ενορχηστρωτή πάντα τον δάσκαλο, τότε θα γίνει το θαύμα: θα μάθουν να κρίνουν, να συζητούν, να επιχειρηματολογούν, που σημαίνει να σκέπτονται. Τότε θα αλλάξει όλο το κλίμα στο σχολείο. Τότε μπορεί να έλθει η ευλογημένη ώρα που οι μαθητές θα εκτιμήσουν και θα αγαπήσουν το σχολείο. Τότε και ο δάσκαλος θα αλλάξει ρόλο, περνώντας από τη διδακτική ρουτίνα στην αληθινά δημιουργική διδασκαλία, μια διαδικασία που και τον ίδιο θα γεμίζει ψυχικά και που θα εμπνέει τους μαθητές του. Ολα αυτά, σκέπτομαι πάλι, προϋποθέτουν αλλαγή τού σχολικού («αναλυτικού») προγράμματος, επιμόρφωση των εκπαιδευτικών και συγκρότηση σχολικών βιβλιοθηκών. Ολα αυτά- παρηγοριέμαι- περιλαμβάνονται ήδη ρητά και αναλυτικά στο Πόρισμα τού Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία. Ολα αυτά, λέω στον εαυτό μου, μπορούν να γίνουν. Μπορούμε πράγματι να μορφώσουμε πολίτες σκεπτόμενους, υπεύθυνους, δημοκρατικούς, κοινωνικά ευαίσθητους, πολίτες που να μπορούν να οργανώσουν δημιουργικά τη ζωή και να προλάβουν ή να αντιμετωπίσουν τις όποιες κρίσεις. Γιατί μια κρίση δεν είναι ποτέ μόνο καθαρά οικονομική. Εχει σχέση με πολιτικές επιλογές και πράξεις, δηλαδή με τον τρόπο σκέψεως κυβερνώντων και πολιτών και, τελικά, έχει άμεση σχέση με την παιδεία τους.

Πάλι αναρωτιέμαι:Ολα αυτά δεν προϋποθέτουν ότι μάς ενδιαφέρει ο πολιτισμός, ότι μάς ενδιαφέρει μια παιδεία ουσίας, πραγματικής καλλιέργειας, και ιδιαίτερα μια ελληνική παιδεία; Μάς ενδιαφέρει πράγματι να γνωρίσουν τα παιδιά μας τον ελληνικό πολιτισμό, τις ρίζες τους, την κληρονομιά τους, την παράδοσή τους; Μπορούμε να πετύχουμε μια τέτοια παιδεία, μια δημιουργική επαφή με τον πολιτισμό μας;

Η απάντηση μού βγαίνει σκληρή: Ο ελληνικός πολιτισμός και η ελληνική παιδεία στη χώρα μας είναι υποτιμημένες αξίες! Κάποια στιγμή- από ακατανόητη και αδικαιολόγητη παρεξήγηση- το να μιλάς για ελληνικότητα, ελληνισμό, ελληνική παράδοση κ.λπ. θεωρήθηκε εθνικισμός, πατριδολατρία, προγονοπληξία κ.τ.ό. Εφτασε να θεωρείται κανείς υπερσυντηρητικός, δεξιός, αντιπροοδευτικός κ.λπ., αν υποστήριζε την ανάγκη συστηματικής διδασκαλίας τής διαχρονίας τής γλώσσας μας στο σχολείο, τη διδασκαλία τού αρχαίου λόγου και την άμεση επαφή των μαθητών με το κείμενο, με ό,τι ο Σεφέρης αποκαλούσε τα «παλαιότερα Ελληνικά μας». Αυτή η στάση μπορεί να ξεκίνησε καλοπροαίρετα ως αντίδραση σε ακραίες θέσεις που είχαν υπάρξει πράγματι στο παρελθόν, ως αντίθεση σε ξεπερασμένες μεθόδους διδασκαλίας και σε προσπάθειες υπερπροβολής τής ελληνικής αρχαιότητας εις βάρος τού Νέου Ελληνισμού, οδήγησε όμως στο άλλο άκρο: σε παραμέληση τής επαφής με τη διαχρονία τού Ελληνισμού και σε υπονόμευση τής συνέχειας που διακρίνει ιστορικά και πολιτισμικά τον Ελληνισμό, με αδιάψευστη μαρτυρία τη γλώσσα μας. Ετσι καλλιεργήθηκε μια, σε μεγάλη έκταση, τεχνητή ιδεολογική σύγκρουση ανάμεσα στον Νέο Ελληνισμό και στις παλαιότερες μορφές τού ελληνικού πολιτισμού (Αρχαιότητα και Βυζάντιο), τεχνητή γιατί στην πραγματικότητα ούτε οι μεν ούτε οι δε απέρριπταν ό,τι προηγήθηκε ή ό,τι ακολούθησε, απλώς το υπέτασσαν, δεν το προέβαλλαν ή, στη χειρότερη περίπτωση, το υποβάθμιζαν.

Οι εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις στην Ελλάδα είναι σαφή δείγματα αυτού τού «πολιτισμικού ψευδοδιλήμματος», που παραβλέπει ότι Ελληνισμός και ελληνικότητα, εγγενώς και κατά ιστορική αναγκαιότητα, έχουν και τις δύο διαστάσεις, την παλαιότερη και τη νεότερη, με συνεκτικό στοιχείο ό,τι ονομάζουμε συνέχεια, η οποία είναι μια δυναμική έννοια που δεν σημαίνει στατικότητα ή έλλειψη μεταβολών και εξέλιξης. Ούτε η ελληνική γλώσσα λ.χ. μπορεί δημιουργικά να διδαχθεί ερήμην τής γλωσσικής μας διαχρονίας (μολονότι η έμφαση πρέπει να δίδεται στα σύγχρονα, βεβαίως, με συστηματική αναφορά στα παλαιότερα Ελληνικά μας) ούτε και η ιστορία μας μπορεί να διδαχθεί αποκομμένη από προηγηθείσες χρονικές φάσεις και πολιτισμικές καταβολές που φωτίζουν τα νεότερα. Ιδιαίτερα ο ιστορικός πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεκτικός, ώστε στην προσπάθεια τής ιστορικής περιγραφής ή αποτίμησης των γεγονότων να μην τραυματίζει την ευαισθησία των ανθρώπων χωρίς και να θυσιάζει την αλήθεια. Πρόκειται για πολύ λεπτές προσεγγίσεις που απαιτούν και γνώση και μαστοριά. Η ιστορική αλήθεια, όταν είναι πράγματι αλήθεια και όταν δίδεται σωστά, δεν πληγώνει. Διδάσκει.

Από www.tovima.gr

Νέα εγκύκλιο που καθιστά σαφές προς όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες της εκπαίδευσης ότι όλοι οι ανήλικοι υπήκοοι τρίτων χωρών που διαμένουν στην Ελλάδα, ανεξαρτήτως καθεστώτος παραμονής, έχουν δικαίωμα εγγραφής στα δημόσια σχολεία, εξέδωσε το υπουργείο Παιδείας κατόπιν αλλεπάλληλων παρεμβάσεων του Συνηγόρου του Πολίτη.

Ο Συνήγορος του Πολίτη επισημαίνει ότι παρότι είχε εκδοθεί εγκύκλιος του υπουργείου Παιδείας το 2005 σχετικά με την πρόσβαση των ανήλικων υπηκόων τρίτων χωρών στην εκπαίδευση, η Αρχή εξακολουθούσε να δέχεται αναφορές πολιτών για το ίδιο ζήτημα, δηλαδή την άρνηση σχολείων να εγγράψουν αλλοδαπούς μαθητές που δεν διέθεταν άδεια παραμονής.

Έτσι, η ανεξάρτητη αρχή ζήτησε από το υπουργείο Παιδείας να υπενθυμίσει τη σχετική νομοθεσία προς όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες της εκπαίδευσης προκειμένου να γίνει σαφές ότι «όλοι οι ανήλικοι που διαμένουν στη χώρα, ανεξαρτήτως καθεστώτος παραμονής, έχουν δικαίωμα εγγραφής στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση».

Από το www.tovima.gr

Οι ομογενείς έχουν κινητοποιηθεί για την ένταξή της στο Εθνικό Πρόγραμμα Διδασκαλίας Γλωσσών
Εν αναμονή της επίσημης πρότασης της αυστραλιανής κυβέρνησης για τις γλώσσες που θα περιληφθούν στο νέο Εθνικό Πρόγραμμα Διδασκαλίας Γλωσσών για την πρώτη και τη δεύτερη βαθμίδα της εκπαίδευσης, οι Έλληνες της Αυστραλίας έχουν κινητοποιηθεί για ένταξη της ελληνικής γλώσσας στο πρόγραμμα.
Τα ελληνικά στην Αυστραλία διδάσκονται στα κρατικά σχολεία, σε ιδιωτικά σχολεία που στην πλειονότητά τους ανήκουν στην Αρχιεπισκοπή, και σε απογευματινά σχολεία. Αυτή τη στιγμή στα κρατικά σχολεία διδάσκονται δώδεκα ξένες γλώσσες, ανάμεσά τους και η ελληνική. Ο σχεδιασμός του Νέου Εθνικού Προγράμματος Διδασκαλίας Γλωσσών, στο οποίο οι διδασκόμενες γλώσσες θα μειωθούν στις οκτώ, ανησύχησε τον Ελληνισμό της Αυστραλίας.
«Οκτώ ξένες γλώσσες είχε ανακοινωθεί αρχικά ότι θα συμπεριληφθούν στο νέο πρόγραμμα: τέσσερις ευρωπαϊκές _ η ισπανική, η γαλλική, η γερμανική και η ιταλική _ και τέσσερις ασιατικές _ η ιαπωνική, η ινδονησιακή, η κινεζική και η κορεατική» λέει στο «Βήμα» ο κ. Μιχάλης Τσιανίκας, καθηγητής Νεοελληνικής Γλώσσας και Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Φλίντερς της Αδελαΐδας. «Τα τελευταία 20 χρόνια η Αυστραλία διακηρύσσει ότι ανήκει στην Ασία και προωθεί την είσοδο των ασιατικών γλωσσών στο σχολικό πρόγραμμα. Μόνο για το διάστημα 2010-2011 η κυβέρνηση επένδυσε 65 εκατ. δολάρια για την προώθηση των γλωσσών αυτών, οι οποίες, όπως είναι ευνόητο, έχουν μεγάλο επιχειρηματικό και οικονομικό ενδιαφέρον για τη χώρα».
Ζητούμενο του Ελληνισμού της Αυστραλίας είναι η αύξηση του αριθμού των διδασκομένων γλωσσών σε εννέα ή δέκα, ώστε να συμπεριληφθεί και η ελληνική. Εχουν ήδη συγκεντρωθεί περίπου 30.000 υπογραφές υπέρ της ελληνικής γλώσσας. «Στόχος είναι η συγκέντρωση 150.000 υπογραφών ώστε να αναγκάσουμε την κυβέρνηση να εξετάσει το αίτημά μας και να αιτιολογήσει την όποια απόφασή της» λέει ο κ. Βρασίδας Καραλής, καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ.
Στην ερώτηση κατά πόσον έχει συνδράμει η ελληνική κυβέρνηση στις προσπάθειες, ο κ. Καραλής επισημαίνει τη στήριξη από την ελληνική πρεσβεία και τα προξενεία στην Αυστραλία, διευκρινίζοντας ότι «χρειάζονται λεπτοί διπλωματικοί χειρισμοί από την πλευρά της ελληνικής πολιτείας ώστε να μη θεωρηθεί ότι επιχειρείται παρέμβαση σε εσωτερικό θέμα».
«Από την πλευρά της ελληνικής πολιτείας αναμένουμε μια απόφαση στο ζήτημα των εκπαιδευτικών που βρίσκονται με απόσπαση στην Αυστραλία. Η
ανακοίνωση ότι πρόκειται να ανακληθούν οι αποσπάσεις, αφήνει τα σχολεία χωρίς διδάσκοντες, καθώς στην πλειονότητά τους οι εκπαιδευτικοί σε όλες τις βαθμίδες έρχονται από την Ελλάδα, και αυτό έχει δημιουργήσει μεγάλη ανησυχία» αναφέρει ο κ. Τσιανίκας, ενώ ο κ. Καραλής συμπληρώνει ότι «επρόκειτο για έμμεση οικονομική ενίσχυση που μας πρόσφερε η ελληνική κυβέρνηση με τη μορφή έμψυχου δυναμικού. Κατανοούμε τη δύσκολη οικονομική συγκυρία για την Ελλάδα, αλλά η άμεση απόσυρση όλων των εκπαιδευτικών με απόσπαση, ελλείψει σχεδίου για την αντικατάστασή τους, αποτελεί σοβαρό πρόβλημα σε αυτή την κρίσιμη εποχή για την ελληνική γλώσσα στην Αυστραλία».
Και οι δύο καθηγητές δηλώνουν αισιόδοξοι, τονίζουν όμως την ανάγκη για συνεχή και συγκροτημένη πίεση και κινητοποίηση. Η επίσημη πρόταση της αυστραλιανής κυβέρνησης για το θέμα επρόκειτο να γίνει τον Αύγουστο. Η πορεία του ζητήματος θα εξαρτηθεί τώρα από το αποτέλεσμα των αναμενόμενων εκλογών στη χώρα.
Τα βασικά επιχειρήματα της ομογένειας
Τέσσερα είναι τα βασικά επιχειρήματα της ελληνικής ομογένειας. Πρώτον, η ελληνική γλώσσα ομιλείται από σημαντικό μέρος του πληθυσμού της χώρας, το οποίο ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα, επομένως αποτελεί γλώσσα με κοινωνική, οικονομική και εθνική σημασία για την Αυστραλία. Δεύτερον, η ελληνική έχει συνεισφέρει στο λεξιλόγιο της αγγλικής, επομένως η γνώση της θα βοηθήσει τους μαθητές να εμπλουτίσουν τα αγγλικά τους. Τρίτον, είναι λιγότερο δαπανηρό να διατηρηθεί στο νέο πρόγραμμα μια γλώσσα η οποία ήδη διδάσκεται στα σχολεία και για την οποία υπάρχει υποδομή, πανεπιστήμιο που εκπαιδεύει καθηγητές, διαθέτει δικό της Τύπο και η ενοποίηση σε παναυστραλιανό επίπεδο θα έχει μικρό κόστος. Τέλος, η άνθηση του ενδιαφέροντος για τις αρχαιοελληνικές σπουδές τα τελευταία χρόνια είναι ένας παράγοντας που σκοπεύει να αξιοποιήσει η ελληνική ομογένεια προβάλλοντας τη ζωντανή ομιλούμενη νέα ελληνική ως όχημα για την κατάκτηση της αρχαίας.

Από το www.tovima.gr

Γιώργος Ρωμαίος | Κυριακή 4 Ιουλίου 2010
Φιλόδοξες αλλαγές στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα ανακοίνωσε η υπουργός Παιδείας Αννα Διαμαντοπούλου. Στοχεύουν στην ενίσχυση της αυτοτέλειας, στην εφαρμογή της αξιολόγησης, στη διασύνδεση της χρηματοδότησης με προγραμματικές συμφωνίες.

Θα σταθώ στην εξαγγελία για «λειτουργική ενοποίηση» των τμημάτων και στις συνενώσεις-συνεργασίες πανεπιστημίων και ΤΕΙ. Πρώτον, διότι επιβάλλεται, πλέον, ο σχεδιασμός ενός «Πανεπιστημιακού Καλλικράτη» και, δεύτερον, διότι αυτή η εξαγγελία προκάλεσε και τις πρώτες αντιδράσεις πανεπιστημιακών. Ζητούν οι συγχωνεύσεις να γίνονται με τη σύμφωνη γνώμη της Συγκλήτου. Σωστά… Αλλά αμφιβάλλω αν θα υπάρξει Σύγκλητος που θα συναινέσει έστω και σε περιορισμένες συγχωνεύσεις και στη διασύνδεση των σπουδών με την αγορά εργασίας.

Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι και αποκαλυπτικοί. Στην «ευδαίμονα» αυτή χώρα των, περίπου, 12 εκατομμυρίων κατοίκων λειτουργούν 24 πανεπιστήμια και 16 ΤΕΙ, ουσιαστικά 40 ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα με 140 σχολές και 464 τμήματα, διεσπαρμένα σε δεκάδες μεγάλες και μικρές πόλεις! Το διδακτικό και διοικητικό προσωπικό των ΑΕΙ είναι 13.058 και των ΤΕΙ 10.882, σύνολο 23.940.

Σήμερα είναι εγγεγραμμένοι στα πανεπιστήμια 336.490 σπουδαστές και στα ΤΕΙ 226.800, σύνολο 563.290. Ακόμη 38.768 μεταπτυχιακοί σπουδαστές και 20.478 υποψήφιοι διδάκτορες! Στους σπουδαστές θα προστεθούν ακόμη μερικές χιλιάδες από τις εφετινές πανελλήνιες εξετάσεις. Ολη η Ελλάδα μια πανεπιστημιούπολη! Η συνέχεια, όμως, είναι δραματική και αποτελεί τον πυρήνα του προβλήματος…

Το 70% και άνω των νέων από 18 έως 22 ετών «εισέρχεται» σε κάποιο ΑΕΙ ή ΤΕΙ. Από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη. Πόσοι αποφοιτούν; Μόνο το 10% του αριθμού των εισακτέων κάθε χρόνο. Το χαμηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη! Και το 42% ξεπερνάει την κανονική διάρκεια σπουδών!

Αν συνυπολογισθούν και περίπου 60.000 έλληνες νέοι, που σπουδάζουν στο εξωτερικό με ετήσιο κόστος άνω του 1 δισ. ευρώ, έχουμε την εικόνα του πραγματικού προβλήματος. Τεράστιο κόστος για το κράτος και τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς-φροντιστήρια και έξοδα διαμονής εκτός της οικογενειακής εστίας. Και το αποτέλεσμα; Αποτυπώνεται στην έρευνα της Μanpower σε 36 χώρες, τον περασμένο Μάρτιο. Στην Ελλάδα το 29% των 750 εργοδοτών που μετείχαν στην έρευνα απάντησε ότι δεν βρίσκει τους κατάλληλους υπαλλήλους!

Από μια γρήγορη περιήγηση σε «μικρές» χώρες της Ευρώπης (Αυστρία, Βέλγιο, Δανία, Πορτογαλία) διαπίστωσα ότι λειτουργούν λιγότερα πανεπιστήμια, αλλά πολλά ιδρύματα δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας επαγγελματικής εκπαίδευσης, με διάρκεια σπουδών από δύο έως τρία χρόνια και με συνεχείς αναθεωρήσεις, με βάση τις έρευνες αγοράς εργασίας.

Δυστυχώς το πελατειακό σύστημα, στο οποίο ενέδωσαν όλες οι κυβερνήσεις και οι περισσότεροι υπουργοί Παιδείας, έχει για τη χώρα οδυνηρές συνέπειες και στην Ανώτερη και στην Ανώτατη Παιδεία. Οι συνεχείς αναβαθμίσεις των Ανώτερων Σχολών, από την εποχή του περίφημου «Μικρού Πολυτεχνείου», και η διασπορά των Σχολών σε όλη τη χώρα- κατά προτίμηση σε εκλογικές περιφέρειες υπουργών- έχουν ως αποτέλεσμα να παράγονται «πτυχία ανεργίας» και να υποβαθμίζεται συνεχώς και το επίπεδο σπουδών. Αναπόφευκτη η υποβάθμιση των σπουδών και η απαξίωση των πτυχίων όταν έχουμε πληθωρισμό πανεπιστημίων, πληθωρισμό σπουδαστών και πληθωρισμό καθηγητών. Και τον κομματισμό σε όλες τις βαθμίδες.

Οταν η ανεργία, κυρίως των νέων, θα είναι στο άμεσο μέλλον η μεγαλύτερη κοινωνική απειλή, κυβέρνηση και πανεπιστημιακοί καλούνται να τολμήσουν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για να συνδέσουν τα πτυχία με τις σημερινές και αυριανές ανάγκες της αγοράς εργασίας. Να κλείσουν σχολές και τμήματα που δεν έχουν μέλλον και να διευρύνουν τον κύκλο των ταχύρρυθμων επαγγελματικών σπουδών σε ειδικότητες που έχουν ζήτηση και μέλλον. Ο νέος αυτός κύκλος σπουδών να είναι ανοικτός και στους ανειδίκευτους νέους ανέργους. Ο αμαρτωλός ΟΑΕΔ δεν μπορεί να καλύψει αυτό το μεγάλο κενό.

Από www.kathimerini.gr

Αμερικανοί έφηβοι, που μαθαίνουν τη γλώσσα μας, βρίσκονται στην Ελλάδα για εθελοντική εργασία
Της Ζωγιας Kουταλιανου
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Για ορισμένους η νέα ελληνική είναι η γλώσσα μιας μικρής χώρας σε μια γωνιά του πλανήτη, η οποία έχει χάσει προ πολλού και ανεπιστρεπτί τον χαρακτήρα της οικουμενικότητας. Για κάποιους άλλους, όμως, τα ελληνικά είναι πηγή γνώσης και πολιτισμικού πλούτου, προσόν και ευκαιρία για το μέλλον, αλλά και μια πόρτα σε μια δεύτερη πατρίδα, την οποία δεν φαντάζονταν ποτέ πως θα αποκτήσουν.
Τα ισπανόφωνα παιδιά του Μαϊάμι των ΗΠΑ μέχρι πριν από πέντε χρόνια δεν είχαν την παραμικρή ιδέα για το πού βρίσκεται η Ελλάδα. Η μόνη επαφή τους με τον ελληνικό πολιτισμό, αρχαίο και σύγχρονο, ήταν μέσα από τη δημοφιλή ταινία «Γάμος αλά Ελληνικά» και τη γνωστή τηλεοπτική σειρά «Ηρακλής».
Ωστόσο, με δύο ώρες την ημέρα νέα ελληνικά και επιπλέον ώρες μαθηματικά και φιλοσοφία στα ελληνικά στην Αρχιμήδειο Ακαδημία του Μαϊάμι των ΗΠΑ, είναι επόμενο να προκαλούν την έκπληξη και τον θαυμασμό των περαστικών στους δρόμους της Θεσσαλονίκης όταν, παρά τα λατινοαμερικάνικα χαρακτηριστικά τους, ακούγονται να μιλούν την καθομιλουμένη ελληνική, συνοδεύοντας τις φράσεις τους με τις απαραίτητες χειρονομίες.
Μοναδικό εφόδιο
«Κάποιοι μας λένε πως μαθαίνουμε μια άχρηστη ξένη γλώσσα που μιλιέται μόνο στην Ελλάδα. Στην πραγματικότητα τα ελληνικά βρίσκονται παντού. Μέσα από αυτά δουλεύουμε καλύτερα τα αγγλικά μας, γνωρίσαμε έναν νέο πολιτισμό και έχουμε ένα μοναδικό εφόδιο που κανείς άλλος δεν έχει στις ΗΠΑ», εξήγησε στην «Κ» η 16χρονη Μαρία Καμίλα με καταγωγή από το Περού, που μαζί με άλλους πέντε συμμαθητές της βρίσκεται για είκοσι ημέρες στη Θεσσαλονίκη, βοηθώντας εθελοντικά στη θερινή δημιουργική απασχόληση παιδιών του Αμερικανικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης.
«Το Μαϊάμι είναι μια ανοιχτή πολυπολιτισμική κοινωνία. Και πάλι όμως, φίλοι από άλλα σχολεία που ακούν ότι μαθαίνουμε νέα ελληνικά μένουν έκπληκτοι. Αλλά όταν έμαθαν πως χάρη σ’ αυτό θα ερχόμασταν στην Ελλάδα τότε το βρήκαν ιδιαίτερα ενδιαφέρον», ανέφερε και η Ντανιέλα Τζενάρο, που κατάγεται από την Κολομβία. «Με τον ερχομό μας εδώ ήταν σαν να απέκτησαν πρόσωπο όσα μαθαίναμε όλα αυτά τα χρόνια στο σχολείο μας», παρατήρησε χαρακτηριστικά η Μελίσα Μαρτίνεζ με καταγωγή από τη Δομινικανή Δημοκρατεία. «Εδώ ζήσαμε τους Ελληνες στο πραγματικό περιβάλλον τους. Είναι φιλικοί, ανοιχτοί, πνευματώδεις, δεν σε κοιτούν παράξενα επειδή είσαι μελαμψός», σημείωσε και ο συμμαθητής τους Ερνέστο Νενέτι Περάσιος που κατάγεται από το Περού, εξηγώντας πως πριν από το ταξίδι τους ήξεραν μόνο τους καθηγητές τους και τους Ελληνες της ομογενειακής κοινότητας του Μαϊάμι. «Κάποιοι αισθάνονται νοσταλγία όταν λείπουν από τον τόπο τους πολύ καιρό. Το ίδιο θα νιώσουμε κι εμείς όταν φύγουμε από τη Θεσσαλονίκη», κατέληξε.
«Τέχνη της νόησης»
Οπως εξήγησε στην «Κ» η δασκάλα και συνοδός τους κ. Eλα Ελίας Καρ, η Αρχιμήδειος Ακαδημία, σχολείο δευτεροβάμιας εκπαίδευσης φιλανθρωπικού χαρακτήρα, όπου οι κατά κύριο λόγο ισπανόφωνοι μαθητές εισάγονται έπειτα από κλήρωση, στοχεύει στη μύηση των νεαρών «στην τέχνη της νόησης» μέσω των ελληνικών και των μαθηματικών, ενώ λαμβάνουν και πιστοποιητικό γλωσσομάθειας από το ελληνικό υπουργείο Παιδείας. Το σχολείο, κατά την ίδια, έχει υψηλά ποσοστά επιτυχίας στις εξετάσεις τόσο σε περιφερειακό επίπεδο όσο και σε επίπεδο πολιτείας. «Πιστεύουμε ότι αυτό οφείλεται στην ενάσχόλησή τους με τα ελληνικά», σημείωσε η κ. Ελίας Καρ.

Από www.aggeliaforos.gr

ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΛΑΜΠΡΙΝΗ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

«Γίνε δάσκαλος, να σωθείς», είναι η συνήθης προτροπή γονέων, συγγενών και φίλων προς τους υποψηφίους, οι οποίοι σε λίγες ημέρες θα κληθούν να συμπληρώσουν το μηχανογραφικό δελτίο. Μονιμότητα, σίγουρος μισθός, «βρέξει χιονίσει», καθώς και οι άδειες του καλοκαιριού αποτελούσαν μέχρι σήμερα μερικά από τα δυνατά επιχειρήματα που ανέβαζαν στα ύψη τα μόρια εισαγωγής στις παιδαγωγικές σχολές.

Ωστόσο, όπως αποδεικνύει έρευνα η οποία υλοποιήθηκε από την επιστημονική ομάδα της εταιρίας συμβούλων σταδιοδρομίας EMPLOY υπό την επίβλεψη των συμβούλων σταδιοδρομίας της εταιρίας, Κωνσταντίνου Κότιου – Χρήστου Ταουσάνη, και του συνεργάτη – εκπαιδευτικού ερευνητή Βασίλειου Καλόγηρου, οι φετινοί υποψήφιοι των πανελληνίων πιθανόν να είναι από τους τελευταίους αυριανούς δασκάλους που θα συναντήσουν παραπλήσιες προοπτικές απορρόφησης με σύντομα σχετικά διαστήματα αναμονής για το διορισμό τους στη δημόσια εκπαίδευση.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της πανελλαδικής έρευνας με τίτλο «Τάσεις και προοπτικές στο επάγγελμα του δασκάλου», από το 2015 και έπειτα διαφαίνεται μια εξισορρόπηση του ισοζυγίου της προσφοράς και της ζήτησης η οποία θα διατηρήσει μεν θετικό πρόσημο στους δείκτες απορρόφησης, αλλά σε κάθε περίπτωση δε θα ταυτίζεται με τις σημερινές θετικότατες προοπτικές του επαγγέλματος.

Οι παράγοντες

Στη μείωση του αριθμού των διορισμών συνηγορούν η αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης, η μείωση των αποσπάσεων, η μείωση των εκπαιδευτικών αδειών, η αύξηση του αριθμού των μαθητών ανά τμήμα, το κλείσιμο μικρών σχολείων, η μείωση μαθητών λόγω δημογραφικού προβλήματος, η μείωση των συνταξιοδοτηθέντων, καθώς την τελευταία 20ετία έχουν διοριστεί περίπου 36.000 δάσκαλοι, η περικοπή πρόωρων συντάξεων (μητέρες με ανήλικα), ενώ μικρή επιβάρυνση θα έχουμε και από την έλευση αποφοίτων παιδαγωγικών τμημάτων του εξωτερικού (Βουλγαρία, Ρουμανία).

Λιγότεροι στη σύνταξη

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα αριθμητικά στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, δάσκαλοι που βρίσκονται σε ηλικία κατά την οποία θεμελιώνουν ή θα θεμελιώσουν στο εγγύς μέλλον συνταξιοδοτικό δικαίωμα είναι 8.539 σε σύνολο 46.823 (ποσοστό δηλ. 18,2%). Ωστόσο, αυτοί που θεμελιώνουν άμεσα δικαίωμα είναι συνολικά 5.792 δάσκαλοι, ήτοι μόνον το 12,37% επί του συνολικού αριθμού των δασκάλων.

Ακόμη, από το 2003 έως και το 2009 παρατηρείται συνεχής μείωση του μαθητικού δυναμικού των δημοτικών σχολείων, όπως επίσης και των εκπαιδευτικών μονάδων. Από τους 654.780 μαθητές της περιόδου 2003-2004 φτάσαμε στους 635.804 μαθητές, δηλαδή 18.976 μαθητές λιγότεροι, ενώ μείωση παρουσιάζουν και οι σχολικές μονάδες που σε σύγκριση με το 2003-2004 είναι 335 λιγότερες για το έτος 2008-2009.

Παρατηρείται επίσης ότι ο αριθμός πρόσληψης αναπληρωτών διατηρείται σταθερός την τελευταία 5ετία πάνω από τις 3.000. Κατά μέσο όρο, διορίζονται ως αναπληρωτές περίπου 3.500 δάσκαλοι κάθε έτος.

Πλεόνασμα 7.837 δασκάλων

Για να περατωθεί το διδακτικό έργο, χρειάζονται 38.081 δάσκαλοι και το 2007-2008 υπηρετούσαν στα δημόσια σχολεία 45.918 εκπαιδευτικοί (σύμφωνα με τα στοιχεία του τμήματος επιχειρησιακών ερευνών και στατιστικής ΥΠΕΠΘ). Υπάρχει δηλαδή «πλεόνασμα» 7.837 δασκάλων άλλοι από τους οποίους έχουν εκπαιδευτική άδεια, άλλοι είναι αποσπασμένοι σε διάφορες υπηρεσίες και σε σχολεία του εξωτερικού και άλλοι έχουν άδεια ανατροφής.

Εξετάζοντας τους πίνακες με τα στοιχεία από το υπουργείο Παιδείας (e-aitisi) παρατηρείται ότι οι ανάγκες για μόνιμους διορισμούς υπερκαλύπτονται από τον αριθμό των δασκάλων. Με τα παραπάνω στοιχεία καταργείται όμως ο μύθος ότι όλοι οι δάσκαλοι διορίζονται άμεσα στο δημόσιο ως μόνιμοι.

Βέβαια, οι περίπου 3.500 αδιόριστοι δάσκαλοι εργάζονται ως αναπληρωτές για διάστημα περίπου 2 έως 10 μηνών, ωστόσο ο αριθμός αναμένεται να μειωθεί, με αποτέλεσμα να υπάρχουν βάσιμες ενδείξεις ότι οι νέοι απόφοιτοι δε θα απορροφούνται ούτε ως αναπληρωτές σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.

Ωστόσο, όπως υπογραμμίζεται στην έρευνα, πέρα από τα στατιστικά δε θα πρέπει κανείς να ξεχνάει πως ο κάθε ενδιαφερόμενος οφείλει να εξετάσει και να σταθμίσει τα συμπεράσματα αυτά ως ένα πρόσθετο ακόμη κριτήριο πληροφόρησης -και όχι ως τροχοπέδη για τις επιλογές του- που συμπληρώνει και τα δεκάδες άλλα δεδομένα που οφείλει να έχει ο καθένας από εμάς που θέλει να αποκομίσει τα πολλαπλά οφέλη ενός έγκριτου και εύστοχου επαγγελματικού προσανατολισμού.

Από τα www.tanea.gr

Το αποτυχηµένο σύστηµα καταστρέφει το κριτικό πνεύµα
Του Γρηγόρη Καλφέλη
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Δευτέρα 12 Ιουλίου 2010

Ο φηµισµένος αµερικανός οικονοµολόγος L. Τhurow έλεγε χαρακτηριστικά ότι οι γνώσεις και οι δεξιότητες των ανθρώπων θα είναι το µεγάλο συγκριτικό πλεονέκτηµα των κοινωνιών του 21ου αιώνα. Οµως φοβάµαι ότι το αποτυχηµένο και ολέθριο σύστηµα των Πανελλαδικών Εξετάσεων όχι µόνο δεν συµβαδίζει µε αυτή τη λογική, αλλά και καταστρέφει εντελώς το κριτικό πνεύµα που πρέπει να έχει ένας δεκαοκτάχρονος µαθητής αν θέλει να εξελιχθεί κάποτε σε ολοκληρωµένο και ενεργό πολίτη.

Υπό αυτό το πρίσµα θα εντοπίσω δύο εντελώς αναχρονιστικά στοιχεία του ισχύοντος συστήµατος των εξετάσεων (χωρίς αυτό να σηµαίνει βέβαια ότι δεν θα πρέπει να δώσουµε ένα τεράστιο µπράβο σε όλα τα παιδιά – και όχι µόνο στους αριστούχους, όπως κάνουν ακατανόητα κάποιοι φροντιστηριάρχες – γιατί αφιέρωσαν ένα κρίσιµο τµήµα του υπαρξιακού τους χρόνου για να µπουν σε έναν «παράδεισο» που µάλλον θα τους χαρίσει λίγη ευτυχία).

Κατ’ αρχάς θα αναφέρω το πιο γνωστό και αυτονόητο µέγεθος. Δηλαδή, σχεδόν τριάντα χρόνια από τότε που ο Ανδρέας Παπανδρέου εξήγγειλε την κατάργηση της παραπαιδείας, όλοι σχεδόν οι γονείς σήµερα καταφεύγουν εξ ανάγκης στα φροντιστήρια και στα ιδιαίτερα µαθήµατα για να επιτύχουν την περίφηµη πρόσβαση των παιδιών τους στην τριτοβάθµια εκπαίδευση.

Και βεβαίως, θα πρέπει να υπενθυµίσουµε ότι ιδιαίτερα µαθήµατα σηµαίνει µαύρος και αφορολόγητος πλούτος, γιατί κανένας καθηγητής δεν δίνει αποδείξεις και αυτό έχει ανυπολόγιστη σηµασία, αφού συνδέεται µε το φαινόµενο της φοροδιαφυγής ένεκα του οποίου φτάσαµε ως χώρα στη γνωστή άθλια και τραγική κατάσταση.

Δηλαδή, να θεωρούµαστε ως ο διεφθαρµένος παρίας όλου του πλανήτη (δεν γνωρίζω αν η ΟΛΜΕ προβάλλει όσο θα έπρεπε αυτό το αδιανόητο ζήτηµα).

Οµως όλα τούτα σηµαίνουν ότι στη Β’ και κυρίως στη Γ΄ λυκείου τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα γίνονται το βασικό µέγεθος, αφού κανείς δεν δίνει σηµασία στο σχολείο και είµαστε ίσως η µόνη ευρωπαϊκή χώρα στην οποία εµφανίζεται µια τέτοια απίστευτη και τροµερή υποβάθµιση της σχολικής µονάδας. Επιπλέον, το παραπάνω πρόβληµα εµπεριέχει και µια έντονη ταξική διάσταση. Δηλαδή, όσο πιο πλούσιος είναι ο γονιός τόσο περισσότερα λεφτά µπορεί να δίνει στα ιδιαίτερα και τόσο καλύτερα µπορεί να προετοιµάζει το παιδί του (χωρίς αυτό να σηµαίνει βέβαια ότι δεν υπάρχουν και εκπληκτικά µυαλά που µπορούν να αριστεύουν χωρίς καµιά βοήθεια). Αυτό αποτυπώνεται έντονα και στις φετινές βαθµολογίες των Πανελλαδικών, όπου από τη µια είχαµε αρκετούς αριστούχους και από την άλλη µεγάλο αριθµό υποψηφίων που έγραψαν κάτω από τη βάση. Δηλαδή, λίγους δροµείς µεγάλων ταχυτήτων και πολλούς ασθµαίνοντες ουραγούς! Επιπροσθέτως, θα αναφέρω ένα ακόµη ενοχλητικό θεσµικό στοιχείο του ισχύοντος συστήµατος των εξετάσεων που ακρωτηριάζει ή εµποδίζει την ανάπτυξη της ολοκληρωµένης γνώσης και της ολοκληρωµένης προσωπικότητας. Τι εννοώ; Ολοι οι µαθητές της Γ’ λυκείου δίνουν αποκλειστικό βάρος στα µαθήµατα των Πανελλαδικών και έτσι αναγκαστικά υποβαθµίζονται τα µαθήµατα των σχολικών εξετάσεων (που µάλιστα γίνονται ύστερα από αυτές)! Εποµένως, µπορεί ένας υποψήφιος της Τεχνολογικής Κατεύθυνσης να γράψει άριστα στα Μαθηµατικά των Πανελλαδικών και να µη διαβάσει καθόλου την Ιστορία των σχολικών εξετάσεων (και έτσι, να µη µάθει ποτέ για την ιστορία του 20ού αιώνα ή για τον εµφύλιο πόλεµο ή για τη χούντα του 1967). Υπ’ αυτό µόνο το πρίσµα µπορούν να ερµηνευθούν τα φοβερά και απίστευτα ευρήµατα κάποιων ερευνών που δείχνουν ότι πολλά δεκαοκτάχρονα παιδιά δεν έχουν ακούσει ποτέ για τον Καντ, τον Μαρξ και άλλους µεγάλους στοχαστές που άλλαξαν τον ρου της ανθρώπινης σκέψης. Με τούτα τα δεδοµένα ισχύει αυτό που έλεγε ο Σαίξπηρ, «το πνεύµα γίνεται σερβιτόρος ταβέρνας που σπαταλάει την ευφυΐα του κάνοντας λογαριασµούς» («Ερρίκος Δ’»).

Ποιο είναι το συµπέρασµα; Το σύστηµα των Πανελλαδικών Εξετάσεων πρέπει να αλλάξει γρήγορα, γιατί είναι εντελώς αναχρονιστικό και εµποδίζει την ανάπτυξη των ολοκληρωµένων ανθρώπων, που θα έχουν τουλάχιστον γνώση της ιστορίας του τόπου τους!
ΑΝΑΧΡΟΝΙΣΤΙΚΟ
Το σύστηµα πρέπει να αλλάξει γρήγορα, γιατί εµποδίζει την ανάπτυξη ολοκληρωµένων ανθρώπων

Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι καθηγητής της Νοµικής Σχολής του ΑΠΘ

Από www.kathimerini.gr
Tης Eλενης Mπιστικα

Στα περισσότερα σπίτια, αν όχι σε όλα, υπάρχει παιδί σε σχολική ηλικία. Δημοτικό – Γυμνάσιο – Λύκειο είναι η διαδρομή της γνώσης που παρέχεται από το κράτος στα δημόσια Δημοτικά – Γυμνάσια – Λύκεια δωρεάν, ενώ στα αντίστοιχα ιδιωτικά εκπαιδευτήρια, κολέγια κ.λπ. δίδακτρα πληρώνουν, συχνά με υπέρογκες θυσίες στον οικογενειακό προϋπολογισμό, οι γονείς και κηδεμόνες, τη σφοδρή επιθυμία όλων «να πάρει το παιδί την καλύτερη μόρφωση, να προχωρήσει με εφόδια στη ζωή του». Οποιος έχει μεγαλώσει παιδιά, ξεκινώντας από τις δεκαετίες ’70, ’80, ’90 κ.ο.κ., θα γνωρίζει εκ πείρας ότι κάθε νέα κυβέρνηση που ανερχόταν στην εξουσία και κάθε νέος υπουργός της στον ανασχηματισμό επέφεραν αλλαγές στο πρόγραμμα και ιδίως στο σύστημα των εξετάσεων, με τα πρωτεία της αλλαγής στις Πανελλαδικές. Ενα πραγματικό «κομφούζιο» για τα παιδιά, αλλά και για την οικογένεια που πάντα συμπάσχει.

Εξυπνη και με ευρωπαϊκή θητεία στην Ευρωβουλή, η πρώην επίτροπος και νυν υπουργός Παιδείας κ. Αννα Διαμαντοπούλου αποφάσισε να βάλει τη σφραγίδα της και αυτή σε μιαν ακόμη αλλαγή, όχι τόσο στο κρατούν εκπαιδευτικό σύστημα όσο στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα της σχολικής χρονιάς, με σειρά προτάσεων –«και όχι αποφάσεων», όπως το διευκρινίζει η υπουργός– που συντείνουν στο να φέρουν κοντά τα δημόσια σχολεία με τα ιδιωτικά. Η περισσότερη προσοχή και διάθεση για καλυτέρευση στρέφεται πάλι στο πολύπαθο Λύκειο, μεταβατική περίοδο πριν ο έφηβος γίνει από μαθητής φοιτητής και πολίτης.

Τίτλος χαρακτηριστικός χθες της εφημερίδας «Τα Νέα» «Δημόσιο Λύκειο με… αέρα ιδιωτικού» και υπότιτλο «Επιχειρείται το κλείσιμο της ψαλίδας δημόσιας και ιδιωτικής εκπαίδευσης».

Είναι νωρίς να σχολιάσουμε μια αλλαγή θολή και στον χώρο του ευκταίου. Ιδίως όσοι έχουμε πείρα, από τα δικά μας παιδιά, των αλλαγών που επέφεραν και καταργούσαν οι κυβερνήσεις.

Η γράφουσα, όπως και τα παιδιά της, πήγαν σε ιδιωτικά σχολεία, χωρίς να υπάρχει μεγάλη οικονομική άνεση. Ο πατέρας μου μετρούσε ένα ένα τα κέρματα και τα ’βαζε στον φάκελο κάθε μήνα για τα δίδακτρα, ώστε να φοιτήσω στο Αμερικανικό Κολλέγιο του Ελληνικού και να μάθω καλά τα αγγλικά, με πλούσια σχολική ημέρα. Απέναντι από το σπίτι μου, Πρατίνου και Δούριδος στο Παγκράτι, αστική συνοικία με άλσος, πλατείες και τρεις κινηματογράφους, ήταν το σχολικό συγκρότημα όπου στεγαζόταν το 7o Γυμνάσιο Αρρένων και το 4o Γυμνάσιο Θηλέων. Τη μια μέρα ήταν πρωί τα αγόρια, την άλλη τα κορίτσια. Οταν σχολούσαν ζωντάνευε η γειτονιά από τις φωνές και τα γέλια των παιδιών σε μεταπολεμική εποχή. Τα αγόρια έσπρωχναν μια παλιά μπάλα, τα κορίτσια, με μπλε ποδιές, έλεγαν τα δικά τους και γελούσαν. Στις επετείους σημαιοστολισμοί και στο τέλος κάθε σχολικής χρονιάς μελίσσι από γονείς στις ευρύχωρες αυλές του συγκροτήματος. Και ήταν καλοί οι δάσκαλοι και υπήρχε πειθαρχία και όταν χτυπούσε το κουδούνι έπεφτε σιγή απόλυτη. Και στις εξετάσεις, «Θέμα Πρώτον» ακουγόταν η φωνή του καθηγητή και το σύρσιμο της πένας στην κόλλα…

Καλά ήταν τα στερημένα χρόνια τότε, στα δημόσια και στα ιδιωτικά σχολεία. Συμμαζεμένα ήταν τα παιδιά κι έμεναν κοντά στις οικογένειές τους. Δεν φταίει το σύστημα, αλλά η όλη νοοτροπία της κοινωνίας που άλλαξε στόχους, δάσκαλοι και γονείς που ενέταξαν τη μόρφωση στα… ράφια του καταναλωτικού συστήματος. Μεγαλύτερες αποδοχές και εργασιακή ασφάλεια απαιτούν οι διδάσκοντες, περισσότερη ελευθερία απολαμβάνουν τα παιδιά, λόγω του ότι στα περισσότερα σπίτια εργάζονται πλέον και οι δύο γονείς, ενώ οι γιαγιάδες απομακρύνθηκαν από την εστία, όπου έπαιζαν ενεργό ρόλο. Με υπολογιστή και ξένη γλώσσα στην Πρώτη Δημοτικού, με έμφαση στην ελληνική γλώσσα στο Λύκειο, με στροφή στις έρευνες και στις διατριβές αντί για την «παπαγαλία» δεν εξισώνονται στον αιώνα τον άπαντα τα δημόσια με τα ιδιωτικά σχολεία. Το ξέρει η υπουργός εξ ιδίας πείρας, που έχει το παιδί της, καλό μαθητή, σε καλό ιδιωτικό σχολείο. Τα δημόσια σχολεία θέλουν καλύτερα κτίρια, θέρμανση τον χειμώνα, χώρους για άθληση, ευσυνείδητους δασκάλους με συναίσθηση της αποστολής τους. Ολα τα άλλα, τα τεχνικά εφόδια, η χρήση των υπολογιστών, είναι λεπτομέρειες. Ολη μέρα στα facebook είναι οι μαθητές και στα παιχνίδια. Η απομάκρυνση από το σχολικό βιβλίο είναι μέγα λάθος. Μαθαίνουμε ανάγνωση, δεν πατάμε πλήκτρα, όταν είμαστε έξι χρόνων. Το βιβλίο περιέχει στις σελίδες του την αίσθηση του καθήκοντος. Ο υπολογιστής γίνεται παιχνίδι στα νεαρά μυαλά, χωρίς την πρέπουσα επίβλεψη. Ας αφήσουμε τις προτάσεις και τις ιδέες, που έρχονται από την Ε.Ε. μαζί με κονδύλια ευπρόσδεκτα, και ας σκύψουμε στο πρόβλημα, που είναι: ευχαριστημένοι δάσκαλοι, αντάξιοι της αποστολής τους, και παιδιά που μπαίνουν στην τάξη όχι για να βαρεθούν ομαδικά, αλλά για να μάθουν. Καλές και άγιες οι νέες προτάσεις, αλλά ανήκουν στη σφαίρα του μη πραγματικού…