sntoumanis's blog

Από www.protothema.gr

22/11/2010 15:52
http://img.protothema.gr/EE88B249DE9E5676AE4523C2119FB87A.jpg
Εκστρατεία για την επιστροφή των αρχαίων ελληνικών και των λατινικών στα βρετανικά σχολεία ξεκίνησε στην Αγγλία, με επικεφαλής την ιστορικό, συγγραφέα και παρουσιάστρια ιστορικών εκπομπών, Μπέτανι Χιουγκς.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας «Sunday Times», πολλές διασημότητες έχουν εκφράσει τη συμπαράστασή τους σε αυτό το εγχείρημα, όπως ο δήμαρχος του Λονδίνου, Μπόρις Τζόνσον, ο θεατρικός συγγραφέας Τομ Στόπαρντ, ο συγγραφέας αστυνομικών μυθιστορημάτων Κόλιν Ντέξτερ και η ηθοποιός Τζοάνα Λάμλεϊ.
«Ολοι τους δηλώνουν ευεργετημένοι από την εκμάθηση κλασικών γλωσσών στο σχολείο» όπως αναφέρεται στο σχετικό δημοσίευμα των «Sunday Times».

«Με έκαναν αυτό που είμαι» δηλώνει ο Μπόρις Τζόνσον. «Ένα από τα καλύτερα πράγματα που μου συνέβησαν, είναι ότι υποχρεώθηκα να κάνω λατινικά από 11 χρόνων και αρχαία ελληνικά από 12» τονίζει ο Κόλιν Ντέξτερ, ο οποίος, προτού γίνει επιτυχημένος συγγραφέας, δίδασκε αρχαία ελληνικά και λατινικά.

Ακόμη, η Μπέτανι Χιουγκς, η οποία έχει παρουσιάσει στη βρετανική τηλεόραση ντοκιμαντέρ για την αρχαία Σπάρτη, το βασιλιά Μίνωα και την Ωραία Ελένη, επισημαίνει ότι υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον για τις γλώσσες αυτές, που μέχρι πρόσφατα πολλοί θεωρούσαν «νεκρές».

Προκειμένου να προωθήσει αυτή της την προσπάθεια, δημιούργησε μια ειδική ιστοσελίδα στη διεύθυνση «www.classicsforall.com.», όπου τα σχολεία που θέλουν να συνεργαστούν με καθηγητές αρχαίων ελληνικών ή λατινικών μπορούν να αναζητήσουν εκεί το προσωπικό, αλλά και κατάλληλα βιβλία

Από www.kathimerini.gr

Υστερα από αίτηση για επανάληψη της δίκης του αρχαίου Ελληνα φιλοσόφου
Της Ευας Kαραμανωλη

Μετά τη «δίκη των Εξι» παρ’ ολίγον να γινόταν αναψηλάφηση και της δίκης του Σωκράτη από τον Αρειο Πάγο και ας έχουν παρέλθει περίπου 2.500 χρόνια από τον -διά κωνείου- θάνατό του!

Εμπνευσθείς από αναπαράσταση της δίκης του αρχαίου Ελληνα φιλοσόφου που έγινε σε πανεπιστήμιο των ΗΠΑ στο πλαίσιο εκπαιδευτικών μαθημάτων, δικηγόρος της Αθήνας υπέβαλε αίτηση στον Αρειο Πάγο, ζητώντας επανεκδίκαση της υπόθεσης. Η «επανάληψη» της δίκης στις ΗΠΑ, δικαίωσε τον φιλόσοφο κρίνοντας ότι ήταν λάθος η καταδίκη του. Τη δικαίωση και την αποκατάσταση της τιμής του Σωκράτη επιθυμούσε και ο δικηγόρος από τον Α.Π., υποβάλλοντας αίτηση στην οποία μεταξύ άλλων ανέφερε ότι η επανάληψη της δίκης από ελληνικό δικαστήριο θα επιβεβαίωνε τη συνέχεια της ελληνικής Δικαιοσύνης ανά τις χιλιετίες με την αποκατάσταση αυτής της αδικίας…

Το Αττικό Δίκαιο
Στο αίτημα του δικηγόρου απάντησε ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου κ. Ρούσσος Παπαδάκης, ο οποίος με διάταξή του (υπ’ αριθμόν 525/09) απεφάνθη ότι η δίκη του Σωκράτη δεν δύναται να επαναληφθεί, καθώς μεταξύ άλλων το Αττικό Δίκαιο βάσει του οποίου καταδικάστηκε ο φιλόσοφος προέβλεπε την έκδοση μιας μόνο απόφασης η οποία ήταν και τελεσίδικη. Στην εισαγγελική διάταξη υπάρχουν αρκετές αναφορές έμπλεες σεβασμού για το πρόσωπο του φιλοσόφου, ενώ επισημαίνονται οι δυσκολίες που προκύπτουν από τις… διαφορές που υπάρχουν μεταξύ του σημερινού ισχύοντος ελληνικού δικαίου και εκείνου «της εποχής του Σωκράτη». Σύμφωνα με τον αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου βασικός ανασταλτικός παράγοντας στην αναψηλάφηση της υπόθεσης είναι τα όσα ίσχυαν στο Αττικό Δίκαιο. «Ο Σωκράτης καταδικάστηκε σε θάνατο», αναφέρει ο ανώτατος εισαγγελικός λειτουργός «από το δικαστήριο της Ηλιαίας στην Αθήνα τον Μάρτιο του 399 π.Χ.και η εκτέλεση της ποινής με κώνειο έλαβε χώρα στο δεσμωτήριο των Αθηνών. Οι αποφάσεις της Ηλιαίας ήταν οριστικές και αμετάκλητες».

Ο ίδιος, κάνει εκτενή αναφορά στην προσωπικότητα και το έργο του φιλοσόφου, ενώ αναφέρεται και στην μετέπειτα οδύνη των Αθηναίων για την καταδίκη του αλλά και στη δίωξη των κατηγόρων του. «Η αναχώρησή του», επισημαίνει ο κ. Παπαδάκης, «έκανε τους Αθηναίους να μετανοήσουν αμέσως και έθεσαν μηχανισμούς δίωξης των κατηγόρων του, με αποτέλεσμα την καταδίκη σε θάνατο του Μέλητου (οι άλλοι ήταν ο Ανυτος και ο Λύκων που εξορίστηκαν), το κλείσιμο των καταστημάτων και των γυμναστηρίων και την τοποθέτηση χάλκινης προτομής του Σωκράτη στο Πομπείο. Ολα αυτά, σε συνδυασμό με το πλήθος των φιλοσόφων που τον όρισαν ως σημείο αναφοράς, αποτελούν αποκατάσταση της προσωπικότητος του Σωκράτη».

Συνέχεια της Δικαιοσύνης
Ο αντεισαγγελέας του Α.Π. αναφέρεται και στο θέμα της συνέχειας της Δικαιοσύνης. «Το δικαιικό σύστημα του νεότερου ελληνικού κράτους είναι όλως διάφορο του αρχαίου αττικού. Η δε μη εφαρμογή των συγχρόνων διατάξεων δεν σημαίνει έλλειψη συνέχειας του ελληνικού έθνους». Σύμφωνα με τα όσα αναφέρονται στη διάταξη η επανάληψη της δίκης θα ήταν εφικτή μόνο με ειδική νομοθετική ρύθμιση αν και, όπως επισημαίνει, στην περίπτωση του Σωκράτη θα ενδείκνυτο ως αποτελεσματικότερη ενέργεια η έκδοση ψηφίσματος προς αποκατάστασή του…

Από www.kathimerini.gr

Τι απαντούν τα ΑΕΙ στα περί νεποτισμού
Του Αποστολου Λακασα

Συνολικά 53 παιδιά και γαμπροί, 22 σύζυγοι, 12 ανίψια και 10 αδέλφια παλαιών καθηγητών πανεπιστημίου… Αυτοί συνθέτουν σήμερα το δένδρο της οικογενειοκρατίας στην Ιατρική Σχολή Αθηνών, μία από τις πιο περιζήτητες σχολές της χώρας και ταυτόχρονα αυτή που βρίσκεται στο επίκεντρο κριτικής για φαινόμενα νεποτισμού.

Ο διορισμός σε κάποιο ΑΕΙ ενός συγγενούς ήδη υπηρετούντος καθηγητή δεν αποτελεί βέβαια εκ των προτέρων αποτέλεσμα ευνοιοκρατίας ή συναλλαγής μεταξύ του «πανεπιστημιακού κατεστημένου». Ομως, τόσο πολλές περιπτώσεις διορισμών είναι φυσικό να προκαλούν απορίες. Μάλιστα, την προσεχή εβδομάδα λήγει η προθεσμία που έχει δώσει το υπουργείο Παιδείας στα ΑΕΙ να στείλουν στοιχεία για τα παιδιά πανεπιστημιακών που έχουν διοριστεί στο ίδιο τμήμα με τους γονείς τους τα τελευταία 15 χρόνια. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ» τα περισσότερα ιδρύματα έχουν ήδη απαντήσει, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι σε όλες τις διαδικασίες για διορισμούς συγγενών τηρήθηκε η νομιμότητα. Για το θέμα, η γραμματέας της ομοσπονδίας των πανεπιστημιακών κ. Ευγενία Μπουρνόβα, ανέφερε στην «Κ» ότι «το υπουργείο έχει τη δυνατότητα να θεσμοθετήσει ότι δεν θα μπορούν να διορίζονται τα παιδιά των πανεπιστημιακών στο Τμήμα του γονιού τους».

Στην Ιατρική Αθηνών, πάντως, το πρόβλημα του νεποτισμού έχει εξελιχθεί σε «επιδημία», όπως χαρακτηριστικά παρατηρεί στην «Κ» ο καθηγητής της Σχολής κ. Χαράλαμπος Μουτσόπουλος. Μάλιστα, σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκέντρωσε ο ίδιος, ο ένας στους επτά υπηρετούντες στην Ιατρική Σχολή Αθηνών είναι συγγενής πρώην ή νυν διδάσκοντος στη σχολή. Συγκεκριμένα, από τους 711 υπηρετούντες διδάσκοντες στη σχολή οι 97 -το ακριβές ποσοστό είναι 13,6%- είναι παιδιά, γαμπροί, σύζυγοι, ανίψια και αδέλφια παλαιών καθηγητών. «Η πλειοψηφία των κλινικών και των εργαστηρίων στελεχώνεται από έναν ή και δύο υιούς, θυγατέρες, γαμπρούς, συζύγους και ανίψια μελών που υπηρέτησαν ή και υπηρετούν στο διδακτικό προσωπικό της σχολής» τονίζει ο κ. Μουτσόπουλος, ο οποίος μάλιστα έχει αναφερθεί στα αρνητικά τεκταινόμενα των ελληνικών πανεπιστημίων μέσα από τα βιβλία του «Για αυτιά που δεν ακούν…» και το «Μικρές ιστορίες… μακράς πορείας», το οποίο εκδόθηκε πρόσφατα (από τις εκδόσεις Λιβάνη και τα δύο βιβλία).

Βέβαια, το φαινόμενο της οικογενειοκρατίας δεν περιορίζεται μόνο στην Ιατρική Aθηνών. Διατρέχει τα ΑΕΙ της χώρας, αλλά κυρίως τα πιο μεγάλα και τα πιο παλαιά. Επίσης, στα παλαιά, κεντρικά ΑΕΙ παρατηρείται όχι μόνο το φαινόμενο της οικογενειοκρατίας αλλά και το φαινόμενο να ευνοούνται για την κατάληψη νέων θέσεων διδασκόντων παλαιοί φοιτητές των καθηγητών. Χαρακτηριστικά, όπως αναφέρει στην «Κ» ο αναπληρωτής καθηγητής στο City University of New York κ. Θέμης Λαζαρίδης, σε πολλά τμήματα ΑΕΙ το ποσοστό αυτό φθάνει και το 80%.

Η θέση των ΑΕΙ
Από την πλευρά τους, τα ΑΕΙ αντικρούουν τις επικρίσεις περί νεποτισμού, υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει κάτι μεμπτό στη διαδικασία που έχει τηρηθεί για τις περισσότερες εκλογές συγγενών, και ρωτούν «γιατί πρέπει να θεωρούμε ότι το παιδί ενός πανεπιστημιακού, που έχει μεγαλώσει σε μία υψηλού μορφωτικού επιπέδου οικογένεια, δεν μπορεί να αποκτήσει τα απαραίτητα ακαδημαϊκά προσόντα για να διεκδικήσει μία θέση πανεπιστημιακού;» ανέφερε στην «Κ» έμπειρος πανεπιστημιακός. «Και βεβαίως υπάρχουν περιπτώσεις συγγενών που διορίστηκαν στο πανεπιστήμιο και σήμερα διαπρέπουν στον τομέα τους» προσθέτει ο ίδιος. Ταυτόχρονα, τα ΑΕΙ επικρίνουν την ηγεσία του υπ. Παιδείας, θεωρώντας ότι η μάχη κατά του νεποτισμού στα ΑΕΙ δεν μπορεί να γίνει χωρίς αποδεικτικά στοιχεία που να στοιχειοθετούν ότι ο υποψήφιος συγγενής ευνοήθηκε.

Από www.kathimerini.gr

Λίγο διάβασμα εξωσχολικών βιβλίων, μεγάλη χρήση υπολογιστή και η τηλεόραση σε πρώτο πλάνο. Αυτή μοιάζει να είναι η καθημερινότητα των μαθητών γυμνασίου, εκτός φυσικά από τις ώρες που αφιερώνουν στα μαθήματά τους και τις ώρες των φροντιστηρίων. Ειδικότερα, η έρευνα του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου απέδειξε τα ακόλουθα:

– Η σχέση των μαθητών με το βιβλίο δεν φαίνεται να είναι αρκετά στενή. Πάνω από τους μισούς μαθητές (συνολικό ποσοστό 54,6%) δηλώνουν ότι διαβάζουν στο σπίτι τους βιβλία λίγες φορές (41,3%) ή καθόλου (13,3%). Στον αντίποδα, το 19,7% δήλωσε ότι διαβάζει βιβλία πολύ συχνά και το 25,7% αρκετά συχνά. Μάλιστα, παρατηρείται τάση σταδιακής μείωσης των θετικών προς το βιβλίο απαντήσεων όσο το παιδί ανεβαίνει τάξεις. Παρότι ο περιορισμός της φιλαναγνωσίας είναι ανεξάρτητος από την κοινωνική προέλευση των παιδιών, τα κορίτσια υπερτερούν σημαντικά των αγοριών.

– Μοιρασμένοι είναι οι μαθητές γυμνασίου ως προς τον κινηματογράφο και το θέατρο. Το 43,1% δήλωσε ότι παρακολουθεί λίγες φορές, το 29,8% αρκετά συχνά, το 19,2% πολύ συχνά και το 7,9% καθόλου. Βέβαια, στην ερώτηση αυτή η απάντηση εξαρτάται από το μορφωτικό επίπεδο της οικογένειας, τον τόπο διαμονής της καθώς και την ηλικία του παιδιού.

– Εξπέρ στη χρήση των ηλεκτρονικών υπολογιστών είναι οι 15χρονοι. Σχεδόν οι τρεις στους τέσσερις (ακριβές ποσοστό 73%) απάντησαν ότι ξέρουν να χρησιμοποιούν τον ηλεκτρονικό υπολογιστή πολύ καλά (33%) και αρκετά καλά (40%), κάτι που αν και δεν μετρά με βεβαιότητα το πραγματικό επίπεδο των γνώσεών τους στους υπολογιστές, αποδεικνύει όμως την αυξημένη ενασχόλησή τους με αυτούς. Αλλωστε, μόλις το 3% απάντησε καθόλου και το 24% λίγο, κάτι που υποδεικνύει ότι σχεδόν όλα τα παιδιά έχουν σήμερα κάποια εξοικείωση με τους υπολογιστές. Οι παραπάνω απαντήσεις ενισχύουν την πρόθεση του υπ. Παιδείας να συνδυαστεί η διδασκαλία των μαθημάτων με τη χρήση των υπολογιστών και του Διαδικτύου.

– Θετικά είναι τα παιδιά απέναντι στην τηλεόραση, το ραδιόφωνο αλλά και τις εφημερίδες – μέσα που επηρεάζουν τη χρήση της γλώσσας από τους μαθητές. Οι δύο στους τρεις μαθητές (66%) βρίσκουν αρκετά συχνά (40,3%) ή πολύ συχνά (25,7%) θέματα που τους ενδιαφέρουν σε εφημερίδες, ραδιόφωνο και τηλεόραση, ενώ περίπου ένας στους τρεις (31,2%) βρίσκει ενδιαφέρον ελάχιστα συχνά και το 2,7% καθόλου.

Η γνώμη εκπαιδευτικών
Παρότι οι μαθητές εκτιμούν ότι τα καταφέρνουν στη χρήση της γλώσσας, οι εκπαιδευτικοί είναι πιο αυστηροί, έχοντας φυσικά υπόψη και τον πλούτο της ελληνικής γλώσσας και τις τεχνικές παραμέτρους του μαθήματος των Νέων Ελληνικών. Συγκεκριμένα:

– Οι καθηγητές απαντούν ότι οι Ελληνες μαθητές πάσχουν στη χρήση σύνθετων και παράγωγων λέξεων – κάτι που δείχνει το φτωχό λεξιλόγιο. Σχεδόν οι δύο στους τρεις απάντησαν ότι οι μαθητές τους χρησιμοποιούν λίγο ή καθόλου σύνθετες λέξεις στις εργασίες τους και μόνο ο ένας στους τρεις απάντησε θετικά (αρκετά ή συχνά).

– Η πλειοψηφία (περί το 55%) δήλωσε ότι οι μαθητές χρησιμοποιούν λίγο ή καθόλου τα γλωσσικά τους εφόδια στις προφορικές εργασίες, που τους ανατίθενται. Από το υπόλοιπο 45%, η συντριπτική πλειονότητα απάντησε «αρκετά» και ελάχιστοι «πολύ».

– Οι καθηγητές απαντούν ότι οι μαθητές κάνουν τα περισσότερα λάθη στα ρήματα και ακολουθούν τα ουσιαστικά, τα επίθετα και η στίξη.

Τελειόφοιτοι δημοτικού
Πολύ καλύτερη εικόνα για το γλωσσικό επίπεδο των τελειοφοίτων τους έχουν οι δάσκαλοι. Συγκεκριμένα:

– Το 69% είπε ότι το λεξιλόγιο των μαθητών Στ΄ Δημοτικού είναι πολύ (4%) ή αρκετά (65%) καλό. Το 30% απάντησε λίγο και το 1% καθόλου καλό.

– Το 59% θεωρεί ότι οι μαθητές χρησιμοποιούν αρκετά καλά (50%) και πολύ καλά (9%) σύνθετες και παράγωγες λέξεις, σε αντίθεση με το 39% (λίγο) και το 2% (καθόλου καλά).

– Βέβαια, το 56% των δασκάλων θεωρεί ότι οι τελειόφοιτοι του Δημοτικού γνωρίζουν να χρησιμοποιούν λόγια στοιχεία της Νεοελληνικής Γλώσσας. Κάτι που αποδίδεται και στο περιεχόμενο του αναλυτικού προγράμματος του μαθήματος στην υποχρεωτική εκπαίδευση.

Η ταυτότητα της έρευνας
Η «Πανελλαδική έρευνα για τη γλωσσική επάρκεια των μαθητών στο γυμνάσιο και στις δύο τελευταίες τάξεις του δημοτικού», όπως είναι ο τίτλος της, παρουσιάστηκε πρόσφατα από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο. Επιστημονική υπεύθυνη και συντονίστρια της έρευνας ήταν η επίτιμη σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου κ. Χριστίνα Αργυροπούλου. Στην υλοποίησή της συνεργάστηκαν ο κ. Φώτης Καβουκόπουλος και η κ. Αναστασία Πατούνα. Στην έρευνα συμμετείχαν 3.298 δάσκαλοι, 3.069 καθηγητές και 28.555 μαθητές από όλες τις γεωγραφικές περιφέρειες. Στο δείγμα των μαθητών επιδιώχθηκε να αντιπροσωπεύονται ισομερώς όλοι οι νομοί της χώρας σε ποσοστά ανάλογα με τον πληθυσμό τους και οι κοινωνικές προελεύσεις, χωρίς να παραλείπεται η ισόρροπη κατανομή των σχολικών τάξεων και των φύλων. Η συλλογή δεδομένων άρχισε το 2003 και ολοκληρώθηκε το 2006.

ΣXETIKA ΘEMATA

Από www.kathimerini.gr

Το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούν, στον γραπτό ή προφορικό λόγο, είναι φτωχό, αδύναμο και κυρίως τηλεγραφικό
Του Αποστολου Λακασα

Τα Ελληνόπουλα νιώθουν ότι μπορούν να επικοινωνήσουν καλά με τους γονείς, τους φίλους, τους δασκάλους τους, τον κοινωνικό περίγυρο. Ομως, δυστυχώς η γλώσσα που χρησιμοποιούν είναι φτωχή. Τα περισσότερα μπορούν να χρησιμοποιούν τον ηλεκτρονικό υπολογιστή αλλά, η κυρίαρχη χρήση των αγγλικών ή και των greeklish κάνει το λεξιλόγιο των παιδιών τηλεγραφικό, χωρίς το βάθος που επιτρέπει ο πλούτος της ελληνικής γλώσσας. Τα συμπεράσματα αυτά προκύπτουν από μεγάλη έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο σε δασκάλους, καθηγητές και μαθητές.

Ειδικότερα, η συντριπτική πλειονότητα των μαθητών Γυμνασίου πιστεύει ότι μιλά «πάντα σωστά» (52%) ή «συνήθως σωστά» (40,7%) ελληνικά. Αντίστοιχα, ότι γράφει «πάντα» (42,9%) ή «συνήθως» (43,9%) σωστά ελληνικά. Οι απόψεις αυτές αμβλύνονται όσο το παιδί μεγαλώνει, κάτι, που αποδίδεται στο ότι «οι μαθητές μεγαλύτερης ηλικίας και ωριμότητας αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι δεν είναι το ίδιο επαρκείς στον προφορικό και γραπτό λόγο».

Από την πλευρά τους, οι εκπαιδευτικοί θεωρούν ότι οι μαθητές Γυμνασίου αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη χρήση της γλώσσας. Σύμφωνα με την έρευνα, που συνοψίζει τις απόψεις των εκπαιδευτικών «οι μαθητές σε υψηλό ποσοστό δεν εμπεδώνουν τις πολύπλοκες και λόγιες συντάξεις ούτε τα λόγια στοιχεία, παρά την παράλληλη διδασκαλία και της Αρχαίας Ελληνικής σε όλες τις τάξεις του Γυμνασίου». Εκτός από τα πιθανά προβλήματα στη διδασκαλία των Νέων Ελληνικών, ο φόρτος εργασίας στο Γυμνάσιο, η αναζήτηση ενός εύκολου κώδικα επικοινωνίας τον οποίο προσφέρει η «γλώσσα των υπολογιστών» και η έκθεση των παιδιών στην τηλεόραση, αποτελούν παράγοντες στους οποίους οι υπεύθυνοι του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου και του υπ. Παιδείας εστιάζουν με στόχο την αναβάθμιση της εγκυκλίου γνώσης που θα πρέπει να παίρνουν τα Ελληνόπουλα στην υποχρεωτική εκπαίδευση.

Από www.enet.gr

Της ΟΛΥΜΠΙΑΣ ΛΙΑΤΣΟΥ
Να είναι αυτόνομη σχολική βαθμίδα; Να είναι προθάλαμος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης; Να συνδέεται άμεσα με το πανεπιστήμιο; Να συνδέεται μερικώς; Να μη συνδέεται καθόλου;

Οι «συνταγές» έχουν δοκιμαστεί όλες. Για την ακρίβεια, σχεδόν όλες, με εξαίρεση την τελευταία. Ολοι όσοι πέρασαν από το πολύπαθο υπουργείο Παιδείας θέλησαν να βάλουν τη σφραγίδα τους στη μορφή και το περιεχομενο του λυκείου. Κι αυτό γιατί, από το 1964, που οι εισαγωγικές εξετάσεις πέρασαν στην αρμοδιότητα του υπουργείου Παιδείας, το λύκειο συνδέθηκε απόλυτα με την τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Μεταρρυθμίσεις στη σειρά

Οι «μεταρρυθμίσεις» διαδέχονται η μια την άλλη. Οι πειραματισμοί γίνονται και ξεγίνονται, οι μαθητές τρελαίνονται, η παραπαιδεία και τα φροντιστήρια ζουν τη χρυσή τους εποχή. Και να σκεφτεί κανείς ότι σύσσωμη η εκπαιδευτική κοινότητα αλλά και οι υπουργοί στην πλειονότητά τους τόνιζαν ποσο σημαντικό είναι να αυτονομηθεί η βαθμίδα του λυκείου. Στην πράξη, όμως, κάτι τέτοιο δεν έγινε ποτέ. Μήπως δεν είναι έτοιμη η ελληνική κοινωνία να εμπιστευθεί στα πανεπιστήμια την επιλογή των υποψήφιων φοιτητών, φοβούμενη τυχόν διαβλητές διαδικασίες; Είναι το ερώτημα που θέτουν πολλοί.

Τη δική της μεταρρύθμιση, όπως αναμενόταν άλλωστε, εξήγγειλε και η Αννα Διαμαντοπούλου, που ξεκίνησε τη θητεία της πριν από ένα χρόνο. Χωρίς να ξεφεύγει από την πεπατημένη, που θέλει όλους τους υπουργούς να ξεκινούν τις αλλαγές από την κορυφή της πυραμίδας (παρά τις εξαγγελίες της περί του αντιθέτου), ανακοίνωσε ότι προχωρά στη δημιουργία του «Νέου Λυκείου». Οι αλλαγές δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί, αλλά το σίγουρο είναι πως το λύκειο ούτε τώρα αυτονομείται. Η απόδοση του μαθητή στην Γ’ λυκείου θα συνδέεται με την εισαγωγή του στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, ακόμη και αν τα πανεπιστήμια αποκτήσουν ένα βαθμό συμμετοχής στο νέο μοντέλο πρόσβασης. Ισως αυτό να είναι και η μόνη καινοτομία στα νέα εκπαιδευτικά πράγματα.

Περιμένοντας τις ρυθμίσεις για το «Νέο Λύκειο» και ανατρέχοντας στις αλλαγές που προηγήθηκαν στη μορφή και στο περιεχόμενό του, βλέπουμε ότι τα συστήματα που επικράτησαν ως πιο πετυχημένα, έχουν κοινά στοιχεία μεταξύ τους και, σε κάποιο βαθμό, επαναλαμβάνονται σαν να αντιγράφει το ένα το άλλο. Θα σταθούμε σε αυτά που εισήγαγαν τις μεγαλύτερες αλλαγές στη λυκειακή βαθμίδα τα τελευταία 27 χρόνια, ξεκινώντας από το 1983, που θεωρείται χρόνια-σταθμός.

Το μακροβιότερο

1 Το 1983, οι υπουργοί Παιδείας του ΠΑΣΟΚ επιχειρούν να αυτονομήσουν το λύκειο και καθιερώνουν εξωτερικές εξετάσεις για την εισαγωγή σε ΑΕΙ και ΤΕΙ, μετά το τέλος της Γ’ Λυκείου. Οι εξετάσεις ονομάστηκαν «Γενικές» και περιελάμβαναν 4 δέσμες, η κάθε μία από τις οποίες οδηγούσε σε διαφορετική κατεύθυνση σπουδών. Το σύστημα έχει καταγραφεί ως το πιο επιτυχημένο, γι’ αυτό και υπήρξε το μακροβιότερο μέχρι σήμερα. Από το 1983 μέχρι και το 1999, για 16 χρόνια, οι υποψήφιοι μπαίνουν στα πανεπιστήμια με αυτές τις εξετάσεις, οι οποίες τους παρέχουν μια σημαντική ασφαλιστική δικλίδα. Εχουν δικαίωμα να κατοχυρώσουν τη βαθμολογία τους σε δύο μαθήματα, ενώ μπορούν να ξαναδώσουν για να τη βελτιώσουν στα άλλα δύο.

Παρ’ όλα αυτά, η κριτική που δίκαια γίνεται, είναι ότι οι γενικές γνώσεις στο λύκειο είναι πολύ υποβαθμισμένες και όλο το βάρος πέφτει στα 4 μαθήματα που εξετάζονται για το πανεπιστήμιο. Η ύλη της Γ’ Λυκείου καθορίζεται από τις ανάγκες των εξετάσεων. Ετσι διδακτέα και εξεταστέα ύλη είναι σχεδόν ταυτόσημη. Η Γ’ Λυκείου μετατρέπεται ουσιαστικά σε τάξη προετοιμασίας για την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι μαθητές στρέφονται αποκλειστικά στα μαθήματα που τους ενδιαφέρουν για να μπουν στη σχολή της αρέσκείας τους. Δυο μήνες πριν από τις εξετάσεις, μάλιστα, τα σχολεία αδειάζουν από τους μαθητές της Γ’ Λυκείου, οι οποίοι επιλέγουν τα φροντιστήρια για την καλύτερη προετοιμασία τους.

2 Η θητεία του Γεράσιμου Αρσένη συνδέθηκε με τις περισσότερες και πιο ταραχώδεις αλλαγές στο λύκειο. Αναλαμβάνοντας το υπουργείο Παιδείας τον Οκτώβριο του 1996, ακύρωσε την εφαρμογή του Εθνικού Απολυτηρίου, που είχε ετοιμάσει ο προκάτοχός του Γ. Παπανδρέου και εξήγγειλε «ελεύθερη πρόσβαση στο πανεπιστήμιο». Ο υπουργός διατύπωνε μάλιστα με αισιοδοξία την πεποίθησή του ότι με τις αλλαγές που θα επιφέρει στο λύκειο θα χτυπηθεί η παραπαιδεία.

Ενα χρόνο μετά, η Βουλή ψηφίζει τον περίφημο νόμο 2525/97 του υπουργού και οι μαθητές που τότε (το 1997) παρακολουθούν την Α’ Λυκείου πληροφορούνται με χαρά ότι θα είναι οι πρώτοι που το 2000 θα μπουν χωρίς εξετάσεις στο πανεπιστήμιο. Κανείς δεν μπορούσε ακόμη να προβλέψει τη συνέχεια.

Στο διάστημα που ακολουθεί, η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του Γ. Αρσένη αρχίζει να ξεδιπλώνεται, όχι όμως χωρίς τριγμούς. Το λύκειο μετατρέπεται σε εξεταστικό κέντρο. Εισάγει δοκιμασίες δεξιοτήτων στην Α’ Λυκείου, που τελικώς δεν εφαρμόστηκαν ποτέ, μιας και δεν είχε προηγηθεί προετοιμασία, ούτε υπήρχε υποδομή για κάτι τέτοιο. Αιφνιδιάζει τους μαθητές, ανακοινώνοντας ότι καταργείται ο θεσμός των μετεξεταστέων, χωρίς να παρουσιάσει μια ολοκληρωμένη πρόταση και χωρίς να διευκρινίζει κάτω από ποιες προϋποθέσεις οι μαθητές θα μένουν στην ίδια τάξη.

Αλλά το μεγαλύτερο φάουλ των νέων μέτρων συνδέεται με τη φοίτηση στη Β’ Λυκείου. Ταυτίζει τις προαγωγικές εξετάσεις της Β’ Λυκείου με τις εισαγωγικές, αφού αυτές θα γίνονται με κοινά θέματα σε όλα τα σχολεία και ο βαθμός τους θα προσμετράται σε σημαντικό ποσοστό για την εισαγωγή σε ΑΕΙ και ΤΕΙ και επίσης θα διαμορφώνει το βαθμό του απολυτηρίου του Ενιαίου Λυκείου. Ο αριθμός 14 είναι πλέον ο καινούργιος εφιάλτης των μαθητών. Τόσα θα είναι τα μαθήματα στα οποία θα εξετάζονται πανελλαδικά στη Β’ και στην Γ’ Λυκείου.

Αλλά η αυστηρότητα των ρυθμίσεων δεν εξαντλείται εδώ. Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση του Γ. Αρσένη δεν δίνει στους υποψηφίους ούτε δεύτερη ευκαιρία, εάν δεν κατάφερναν με την πρώτη να μπουν στο πανεπιστήμιο. Η «ελεύθερη πρόσβαση στο πανεπιστήμιο», που είχε εξαγγείλει, προϋποθέτει έναν Γολγοθά εξετάσεων με τον οποίο δεν συμφωνούν ούτε οι πιο στενοί του συνεργάτες. Ο διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Χρ. Σιγάλας, σε εμπιστευτική αναφορά του, μιλά για ένα απολύτως «εξετασιοκεντρικό σύστημα» που θα κάνει τους μαθητές εχθρούς του σχολείου. Η δημοσιοποίηση του εγγράφου από την «Ε» οδηγεί σε παραίτηση το διευθυντή Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, όχι όμως και τον υπουργό.

Σύγκρουση

Η σύγκρουση ανάμεσα στον υπουργό και στους μαθητές είναι πια μονόδρομος. Τα Χριστούγεννα του 1998 βρίσκουν τους μαθητές στους δρόμους. Τη χρονιά 1998-1999 τα σχολεία σχεδόν δεν λειτούργησαν. Στις 22 Δεκεμβρίου, 1.700 σχολεία είναι υπό κατάληψη. Η πρόβλεψη του Γ. Αρσένη ότι «όλα θα έχουν τελειώσει μετά τις γιορτές» δεν επαληθεύεται. Το αντίθετο. Στις 21 Ιανουαρίου του ’99, μετά από 3 μήνες κινητοποιήσεων, 700 σχολεία σε όλη τη χώρα παραμένουν κλειστά, ενώ στο πλευρό των μαθητών είναι και οι καθηγητές που προχωρούν σε 24ωρες απεργίες.

Αφού χάθηκε πολύτιμος χρόνος και αντιλαμβανόμενος πια ότι «χάνει το παιχνίδι», ο υπουργός προχώρησε σε κάποιες διορθωτικές κινήσεις. Ετσι η βαθμολογία της Β’ Λυκείου θα υπολογίζεται μόνο εάν είναι ίση ή υψηλότερη από τη βαθμολογία της Γ’ Λυκείου.

Η κατάσταση μπορεί να εκτονώθηκε κάπως, αλλά η νέα χρονιά που ξεκίνησε για τα σχολεία τον Σεπτέμβριο του ’99 βρίσκει ακόμη πολλά μέτωπα ανοιχτά:

*8.000 μαθητές της Α’ Λυκείου έμειναν στην ίδια τάξη μετά την κατάργηση του θεσμού των μετεξεταστέων.

*26.000 μαθητές της Β’ Λυκείου, μετά την ταραχώδη χρονιά που πέρασε, έμειναν μετεξεταστέοι και δίνουν πάλι εξετάσεις κάνοντας χρήση μιας ρύθμισης (εν μέσω καταλήψεων ανακοινώθηκε) που δεν θα ισχύσει άλλη χρονιά, αφού το νέο σύστημα, σαν να ‘χει φτιαχτεί για λίγους, δεν δίνει ευκαιρίες στους μαθητές.

*Οι πρώτες πανελλαδικές εξετάσεις της Β’ Λυκείου δείχνουν υψηλά ποσοστά αποτυχίας. Το κύρος της μεταρρύθμισης μοιάζει να πλήττεται ανεπανόρθωτα και στα βαθμολογικά κέντρα φτάνουν οδηγίες για βαθμολόγηση με επιείκεια.

Οι εξετάσεις του 2000 ήταν οι πρώτες και οι μοναδικές που έγιναν με το μοντέλο πρόσβασης της μεταρρύθμισης του Γ. Αρσένη. Κι ήταν η μόνη χρονιά που εμφανίστηκε το εξής παράδοξο: Είχαμε πληθώρα αριστούχων οι οποίοι όμως αποκλείστηκαν από τις υψηλόβαθμες σχολές πρώτης τους επιλογής. Ετσι υποψήφιος με βαθμολογία 19,4 δεν μπήκε στην Ιατρική ή στη Νομική για μισό μόριο.

Σφαγή αριστούχων

Η ελεύθερη πρόσβαση που εξήγγειλε, αναλαμβάνοντας το υπουργείο Παιδείας ο Γ. Αρσένης, εξελίχθηκε σε «σφαγή» για τους αριστούχους μαθητές, σε απαγόρευση εισόδου για τους υπόλοιπους.

3 Με την ανάληψη του υπουργείου Παιδείας από τον Πέτρο Ευθυμίου, η μεταρρύθμιση του Γερ. Αρσένη έκλεισε οριστικά τον κύκλο της. Ο νέος υπουργός, χωρίς θόρυβο και θεαματικές εξαγγελίες, προχώρησε σε διορθωτικές τροποποιήσεις που άλλαξαν εντελώς τη φυσιογνωμία και το περιεχόμενο του λυκείου. Ηταν κοινό μυστικό ότι ο Π. Ευθυμίου επελέγη με αυτήν ακριβώς την αποστολή. Να αλλάξει γραμμή πλεύσης στο υπουργείο Παιδείας.

Το απολυτήριο του λυκείου αποσυνδέθηκε από την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, οι εξετάσεις έγιναν πάλι εξωτερικές και τα εξεταζόμενα μαθήματα μειώθηκαν σε 9 για τη Β’ και τη Γ’ Λυκείου. Το θέμα του προφορικού βαθμού και της συμμετοχής του στο σύστημα πρόσβασης προβληματίζει τη νέα ηγεσία του υπουργείου Παιδείας. Εχει αποδειχθεί ότι η διαφορά μεταξύ γραπτής και προφορικής βαθμολογίας ξεπερνά ακόμη και τις 6 μονάδες, γεγονός που δημιουργεί πρόβλημα αξιοπιστίας στο νέο σύστημα, καθιστώντας το μη αντικειμενικό. Παράλληλα το καθεστώς αυτό σπρώχνει περισσότερους μαθητές στα ιδιαίτερα, καθώς δημιουργεί σχέση εξάρτησης με τους καθηγητές. Ετσι αποφασίστηκε να μειωθεί το ποσοστό συμμετοχής του προφορικού βαθμού στη διαμόρφωση της τελικής βαθμολογίας.

Η κατεύθυνση του νέου υπουργού είναι τώρα «να αποκηδεμονεύσει», όπως συνήθιζε να λέει, τη λειτουργία του λυκείου από τη μονομερή εξάρτηση της διαδικασίας εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

4 Η Μαριέττα Γιαννάκου, που παρέλαβε τη σκυτάλη από τον Π. Ευθυμίου, δεν έφερε ανατροπές στο πλαίσιο της λυκειακής βαθμίδας. Εξορθολόγισε ακόμη περισσότερο το εξεταστικό μοντέλο, αποσυνδέοντας τη Β’ Λυκείου από τις εξετάσεις εισαγωγής, ενώ μείωσε τα πανελλαδικά εξεταζόμενα μαθήματα από 9 σε 6. Από αυτά, τα 4 είναι μαθήματα κατεύθυνσης και τα 2 γενικής παιδείας. Με τη μορφή αυτή διεξάγονται μέχρι σήμερα οι πανελλαδικές εξετάσεις.

Από τις αλλαγές που εισήγαγε στο λύκειο η Μαριέττα Γιαννάκου, αυτή που προκάλεσε τις περισσότερες αντιδράσεις και δίχασε πολύ κόσμο ήταν η καθιέρωση της βαθμολογικής βάσης του 10 που μέχρι τότε ίσχυε μόνο για τους αποφοίτους των ΤΕΕ. Η εφαρμογή του μέτρου προκάλεσε χιλιάδες κενές θέσεις στα ΤΕΙ, ενώ από την πρώτη χρονιά κιόλας (2004) το υπουργείο Παιδείας προχώρησε στην αναστολή λειτουργίας ενός νέου τμήματος (Τουριστικών Επιχειρήσεων) με έδρα την Κεφαλονιά, εξαιτίας της έλλειψης σπουδαστών.

5 Ο Ευριπίδης Στυλιανίδης και ο Αρης Σπηλιωτόπουλος, που ανέλαβαν για μικρό διάστημα την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, προτίμησαν να μην αγγίξουν την «καυτή πατάτα» του λυκείου και καταπιάστηκαν με δευτερεύοντα θέματα. *

Aπό www.tanea.gr

«Αντιγράφουν» τους καθηγητές τους, το θέλουν οι γονείς για έλεγχο ή είναι απλώς μόδα;
ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΑΡΝΥ ΠΑΠΑΜΑΤΘΑΙΟΥ | Τετάρτη 17 Νοεμβρίου 2010

Μια ματιά στο περιεχόμενο της σχολικής τσάντας μαθητών Γυμνασίου και Λυκείου ίσως μας οδηγήσει στη διαπίστωση απουσίας… μολυβιών και τετραδίων, κινητού τηλεφώνου όμως ποτέ! Από τους μαθητές που έχουν αποκτήσει κινητό τηλέφωνο σχεδόν κανείς δεν εφαρμόζει σήμερα τον Νόμο του 2006 ο οποίος απαγορεύει τη χρήση του σε σχολικό χώρο. Στα διαλείμματα, μηνύματα, παιχνίδια, «σερφάρισμα» στο Ιnternet αποτελούν την πραγματικότητα που προβληματίζει. Είναι αλήθεια ότι η χρήση κινητών τηλεφώνων από τους νέους και οι παρενέργειές της αποτελούν «γκρίζα» ζώνη για τη διεθνή επιστημονική κοινότητα. Πολλές φορές μάλιστα εμφανίζονται συσκευές ακόμη και στα χέρια μαθητών του Δημοτικού. Την ίδια στιγμή η χρήση του κινητού ως φωτογραφική μηχανή ή κάμερα έχει ξεσηκώσει σάλο και στην Ελλάδα. Στο φως του Διαδικτύου «αναδύθηκαν» στιγμές που χαρακτηρίζονται πορνογραφικές ή ακόμη έχουν χρησιμοποιηθεί για εκδικητικούς σκοπούς ή για εκβιασμό. Είναι πάντως γνωστό ότι η φωτογράφιση, η βιντεοσκόπηση και η ηχογράφηση μαθητών ή καθηγητών χωρίς τη σχετική συγκατάθεσή τους αποτελούν ποινικό αδίκημα.

«Θεωρώ απαράδεκτη τη χρήση κινητού τηλεφώνου από παιδιά» τονίζει στο «Βήμα» η κυρία Μίνα Ασημομύτη , μητέρα του 8χρονου Νικήτα , ο οποίος ξέρει από νωρίς ότι τα κινητά… βλάπτουν σοβαρά την υγεία. «Στο σχολείο η χρήση του κινητού τηλεφώνου δεν ωφελεί σε τίποτα.Αν ένα παιδί θέλει για σοβαρούς λόγους να επικοινωνήσει με την οικογένειά του,υπάρχουν και τα τηλέφωνα του σχολείου» προσθέτει. «Τα κινητά προκαλούν εθισμό στα μικρά παιδιά με τα παιχνίδια που έχουν και τη συνεχή ανταλλαγή μηνυμάτων,με αποτέλεσμα να μειώνεται η προσοχή τους στο σχολείο αλλά και η διάθεσή τους για άθληση και παιχνίδι» καταλήγει η κυρία Ασημομύτη.

Πάντως, σε πρόσφατες καταλήψεις σχολείων της πρωτεύουσας, οι μαθητές είχαν καταγγείλει τη χρήση κινητού τηλεφώνου από καθηγητές τους μέσα στην τάξη και είχαν ζητήσει «ίσα δικαιώματα».

«Φυσικά και δεν χρησιμοποιούμε κινητά μέσα στις τάξεις» εξηγεί στο «Βήμα» ο κ. Ηλίας Θεοδώρου, καθηγητής στο 3ο Γυμνάσιο και στο 4ο Λύκειο Χαλανδρίου. «Δεν θέλουμε να αποτελούμε κακό παράδειγμα. Για τους μαθητέςη χρήση του κινητού απαγορεύεται αυστηρά μέσα στον σχολικό χώρο. Στο δικό μας σχολείοένα 20% των μαθητών το φέρνει μαζί του» αναφέρει ο κ. Θεοδώρου. «Βέβαιαδεν το εμφανίζουν παρά στο διάλειμμα των μαθημάτων τους και δεν μπορώ να πω ότι το φαινόμενο βρίσκεται σε έξαρση. Είναι όμως γεγονός. Πολλές φορές μάλιστα πρόκειται για πολιτική των γονέων τουςκαθώς θέλουν να βρίσκονται σε επαφή με τα παιδιά τους» συνεχίζει ο κ. Θεοδώρου. Ωστόσο επιβάλλονται κυρώσεις στους μαθητές; «Κατά βάση το θέμα αυτό χειρίζονται οι διευθυντές των σχολείων» απαντά. Αναφέρει ότι στο σχολείο του, όπως και στα περισσότερα σχολεία, υπάρχουν τηλέφωνα τα οποία μπορείς να χρησιμοποιήσεις με κάρτα, ενώ την ίδια στιγμή οι μαθητές διαθέτουν πρόσβαση και στα τηλέφωνα του συλλόγου καθηγητών, αν παραστεί ανάγκη να επικοινωνήσουν με τους γονείς τους.

Πώς τοποθετείται επί του θέματος το υπουργείο Παιδείας; Καμία αλλαγή δεν αναμένεται στον νόμο με τον οποίο η χρήση των κινητών απαγορεύεται ρητά σε κάθε χώρο του σχολείου. Μάλιστα κατά καιρούς αποστέλλονται σχετικές εγκύκλιοι.

«Ολοι ίσοι» σημειώνει η κοινοτική επίτροπος

Το θέμα επανήλθε στη δημοσιότητα έπειτα από έκθεση της κυπρίας επιτρόπου για τα Δικαιώματα του Παιδιού κυρίας Λήδας Κουρσουμπά. Σε πρόσφατη έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι μαθητές και δάσκαλοι έχουν τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις. Σύμφωνα με την επίτροπο δεν μπορεί να απαγορευτεί τελείως η χρήση κινητών από τους μαθητές. Είναι όμως υποχρεωμένοι να τα έχουν κλειστά στη διάρκεια του μαθήματος. Η κυρία Κουρσουμπά μάλιστα επαναλαμβάνει ότι η φωτογράφιση, η βιντεοσκόπηση και η ηχογράφηση μαθητών ή καθηγητών χωρίς τη σχετική συγκατάθεση συνιστούν ποινικό αδίκημα. «Αυτό είναι θέμα πρόληψης της νεανικής παραβατικότητας» υποστηρίζει. Η ίδια συστήνει να εγκαθίστανται τηλεφωνικοί θάλαμοι στα σχολεία, σε περίπτωση κατά την οποία τα παιδιά θελήσουν να μιλήσουν με το οικογενειακό περιβάλλον τους για οποιοδήποτε θέμα.

Ακτινοβολία και διαταραχές προσοχής

Οι ψυχολόγοι απαγορεύουν «διά ροπάλου» τη χρήση κινητών τηλεφώνων στον χώρο των σχολείου. «Οι διεθνείς επιστημονικές έρευνες κάνουν λόγο, εκτός από την εκπομπή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίαςγια την οποία έχει γίνει πολύς λόγος, για διαταραχή της προσοχής και της συγκέντρωσης με άμεσο αποτέλεσμα τις χαμηλές επιδόσεις στο σχολείο» δηλώνει στο «Βήμα» η ψυχολόγος και γνωσιακή ψυχοθεραπεύτρια κυρία Μίνα Χριστοπούλου . «Τα παιδιά που έχουν διαρκώς μαζί τους κινητό τηλέφωνο δεν αναπτύσσουν την ικανότητα προγραμματισμού του χρόνου τους, αφού στηρίζονται στη δυνατότητα εντοπισμού τους οποιαδήποτε στιγμή» υπογραμμίζει η κυρία Χριστοπούλου. «Και για τους γονείς όμως το κινητό τηλέφωνο λειτουργεί τελικά ως υποκατάστατο της πραγματικής παρουσίας και του ενδιαφέροντός τους καθώς συνηθίζουν να θέτουν μέσω αυτής της μεθόδου τα συνήθη ερωτήματα:“Διάβασες;”, “Εφαγες;”, “Πώς πέρασες στο σχολείο;”» συνεχίζει.

Οπως εξηγεί η κυρία Χριστοπούλου το παιδί βιώνει έτσι έναν συνεχή έλεγχο και αισθάνεται ότι το παρακολουθούν παντού, αλλά ταυτόχρονα αναπτύσσει και εξάρτηση γιατί αντιλαμβάνεται ότι μπορεί ανά πάσα στιγμή να τηλεφωνήσει στους γονείς του για να του λύσουν οποιοδήποτε πρόβλημα. «Ετσι δεν μαθαίνει να παίρνει πρωτοβουλίες, να είναι αυτόνομο και να έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό του» κ αταλήγει η κυρία Χριστοπούλου.

Διαβάστε περισσότερα: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=46&ct=1&artId=322943&dt=17/11/2010#ixzz15eQmqVYg

Από www.tanea.gr

Του Μιχάλη Μητσού , mmitsos@dolnet.grΤου
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Πέμπτη 18 Νοεμβρίου 2010

Γκρινιάζουµε – και δικαιολογηµένα – για την κατάσταση στα ελληνικά σχολεία, το χαµηλό επίπεδο σπουδών, την αδιαφορία και τον χαβαλέ. Για να ρίξουµε όµως µια µατιά και στη Γαλλία.

Η ένωση φοιτητών AFEV πραγµατοποιεί τα τελευταίαχρόνια µια ετήσια δηµοσκόπηση για την ψυχολογική κατάσταση των µαθητών στη Γαλλία. Σύµφωνα λοιπόν µε την τελευταία δηµοσκόπηση, το 43% των µαθητών του δηµοτικού αισθάνονται πόνο στο στοµάχι πριν πάνε στο σχολείο. Το 24% αισθάνονται ότι ο δάσκαλος τους υποτιµά και τους τιµωρεί χωρίς λόγο. Το 31% πιστεύουν ότι ο δάσκαλος δεν ενδιαφέρεται γι’ αυτούς. Ενα παιδίστα δύο ανησυχεί πως δεν θα καταφέρει να κάνει αυτό που ζητάει ο δάσκαλος και φοβάται να δείξει τους βαθµούς του στους γονείς του. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται από τις εκθέσεις του ΟΟΣΑ για την ευτυχία στοσχολείο, που φέρνουν τη Γαλλία στην 22η θέση σε σύνολο 25.

Ολα αυτά τα παιδιά φοβούνται ότι ένας κακός βαθµός θατα στιγµατίσει. Για τον λόγο αυτό, η AFEV αποφάσισε να ξεκινήσει εκστρατεία για την κατάργηση των βαθµών, τουλάχιστον στο δηµοτικό. Πρότυπό της είναι η Φινλανδία, πρώτη σεόλες τις διεθνείς αξιολογήσεις για την εκπαίδευση, όπου οι µαθητές αξιολογούνται για πρώτη φορά (χωρίς βαθµό)

στα εννιά τους χρόνια και αρχίζουν να βαθµολογούνται µόνο µετά τα έντεκα. «Το δηµοτικό πρέπει να γίνει το σχολείο της συνεργασίας και όχι του ανταγωνισµού», αναφέρεται στο κείµενο, που δηµοσιεύεται στο σηµερινό τεύχος του Νουβέλ Οµπζερβατέρ. «Η εµµονή µε τους βαθµούς δηµιουργεί πολύ µεγάλη πίεση στο σχολείο και παγιδεύει σταδιακά τα παιδιά σε ένα φαύλο κύκλο αποτυχίας. Οι κακοί βαθµοί εισπράττονται ως τιµωρία και δεν αποτελούν µε κανέναν τρόπο τα κλειδιά για πιθανή πρόοδο».

Ηδη το κείµενο έχει υπογραφεί από προσωπικότητες όπως ο πρώην πρωθυπουργός Μισέλ Ροκάρ, ο νευροψυχίατρος ΜπορίςΣιριλνίκ, οκοινωνιολόγος Φρανσουά Ντιµπέ, ο γενετιστής Αξέλ Καν, ο οικονοµολόγος Ερίκ Μορέν, ο συγγραφέας Ντανιέλ Πενάκ και ο Ερίκ Ντεµπαρµπιέ από τοδιεθνές Παρατηρητήριο για τη βία στο σχολείο.

«Ο λόγος πουυπογράφω», σηµειώνει ο τελευταίος, «είναι ότι έχω δουλέψει πολύ µε παιδιά που τα τσάκισετο σύστηµα τηςβαθµολογίας. Σκεφτείτε: από 25 “λάθη” σε κάθε σειρά στην αρχή του χρόνου, έφταναν στο τέλος στα 15! Απίστευτη πρόοδοςδηλαδή… Και πάντα ο τρόµος του µηδενικού.

Υπογράφω επίσης επειδή οι χώρες που πετυχαίνουν τόσο στον τοµέα των πνευµατικών επιτευγµάτων όσο και σε εκείνον της ευτυχίας στο σχολείο (και είναι οι ίδιες!) µας διδάσκουν ότι η σχολική δικαιοσύνη πρέπει να ενθαρρύνει και όχι να συντρίβει, να εξευτελίζει, να απορρίπτει, να ξεδιαλέγει».

Από το www.tovima.gr

Κορυφαία πειράματα που ξεχωρίζουν για την ευρηματικότητα και τη σημασία τους στην εξέλιξη των φυσικών επιστημών παρουσιάζει από σήμερα «Το Βήμα», αρχίζοντας με τον υπολογισμό της ακτίνας της Γης από τον Ερατοσθένη
ΧΑΡΗΣ ΒΑΡΒΟΓΛΗΣ | Κυριακή 14 Νοεμβρίου 2010

Υδρόγειος σφαίρα του Μαρτίνου της Βοημίας, γερμανού χαρτογράφου στην υπηρεσία του βασιλιά της Πορτογαλίας, 1492
Οι αρχαίοι Ελληνες, αντίθετα με όσα πιστεύει ο μέσος πολίτης σήμερα, γνώριζαν από την εποχή του Αριστοτέλη ότι η Γη είναι σφαιρική και όχι επίπεδη. Ο Ερατοσθένης μάλιστα, με ένα πείραμα που έχει μείνει στην Ιστορία, μπόρεσε να μετρήσει την ακτίνα της Γης με ακρίβεια απρόσμενη για τα μέσα της εποχής εκείνης. Οι μεταγενέστεροι αστρονόμοι και γεωγράφοι όμως συντάχθηκαν με την άποψη του Πτολεμαίου ότι η Γη είναι 30% μικρότερη από όσο είχε μετρήσει ο Ερατοσθένης. Το λάθος αυτό παρέμεινε για 15 αιώνες και ήταν η αιτία να αποφασίσει ο Κολόμβος το ταξίδι για την Ινδία, το οποίο κατέληξε στην ανακάλυψη της Αμερικής.

Στον τροπικό του Καρκίνου

Το πείραμα του Ερατοσθένη βασίστηκε στη μέτρηση του ύψους του Ηλίου την ίδια ημερομηνία σε δύο διαφορετικές τοποθεσίες, καθώς και στην πεποίθηση του μεγάλου έλληνα μαθηματικού ότι ο Ηλιος είναι πολύ μακριά από τη Γη, τόσο ώστε οι ακτίνες του να φθάνουν στον πλανήτη μας σχεδόν παράλληλα. Από διηγήσεις ταξιδιωτών ο Ερατοσθένης έμαθε ότι στις 21 Ιουνίου, την ημέρα του θερινού ηλιοστασίου, ο Ηλιος καθρεφτίζεται στην επιφάνεια του νερού των πηγαδιών της πόλης Συήνης, αυτής που σήμερα οι Αιγύπτιοι ονομάζουν Ασουάν. Από την πληροφορία αυτή ο Ερατοσθένης συμπέρανε ότι η Συήνη βρίσκεται πάνω στον τροπικό του Καρκίνου, δηλαδή στον παράλληλο κύκλο με γεωγραφικό πλάτος 23,5 μοίρες. Το χαρακτηριστικό των τόπων που βρίσκονται στον τροπικό του Καρκίνου είναι ότι το μεσημέρι της 21ης Ιουνίου ο Ηλιος βρίσκεται στο ζενίθ, δηλαδή ακριβώς κατακόρυφα προς τα πάνω. Ετσι οι ακτίνες του διαδίδονται κατά μήκος των κατακόρυφων τοιχωμάτων των πηγαδιών, ανακλώνται στην επιφάνεια του νερού και επιστρέφουν προς την επιφάνεια, κάνοντας ορατό το είδωλό του σε έναν παρατηρητή που κοιτάζει από το στόμιο του πηγαδιού.

Το μεσημέρι της ημέρας του θερινού ηλιοστασίου ο Ερατοσθένης μέτρησε το ύψος του Ηλίου στην πόλη στην οποία κατοικούσε, την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Η μέτρηση έγινε με τη βοήθεια ενός οβελίσκου, ο οποίος είναι το αρχαιότερο αστρονομικό όργανο στην ιστορία της επιστήμης. Το μήκος της σκιάς που ρίχνει ο οβελίσκος, διαιρεμένο με το ύψος του οβελίσκου, μας δίνει, όπως μάθαμε στο σχολείο, την εφαπτομένη της γωνίας του ύψους του Ηλίου. Η γωνία αυτή, η οποία από τη μέτρηση του Ερατοσθένη προέκυψε 7,2 μοίρες, είναι ίση (ως «εντός-εκτός και επί τα αυτά», όπως θυμούνται οι παλαιότεροι) με την επίκεντρη γωνία που σχηματίζουν δύο ακτίνες της Γης με άκρα τη Συήνη και την Αλεξάνδρεια, υπό την προϋπόθεση ότι οι δύο πόλεις έχουν το ίδιο γεωγραφικό μήκος, βρίσκονται δηλαδή στον ίδιο μεσημβρινό. Επειδή από τη γεωμετρία γνωρίζουμε ότι η απόσταση των δύο πόλεων, η ακτίνα της Γης και η γωνία που μέτρησε ο Ερατοσθένης συνδέονται με τη σχέση απόσταση/ακτίνα = 6,28x(7,2/360), η ακτίνα της Γης βρίσκεται αμέσως αν γνωρίζουμε την απόσταση των δύο πόλεων. Την εποχή του Ερατοσθένη, περί το 250 π.Χ., δεν υπήρχε ακριβής μέθοδος μέτρησης τόσο μεγάλων αποστάσεων. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Ερατοσθένης ανέθεσε σε επαγγελματίες βαδιστές να την υπολογίσουν, και το αποτέλεσμά τους το συνέκρινε με τις εκτιμήσεις αρχηγών καραβανιών. Το τελικό του αποτέλεσμα ήταν ότι η απόσταση Αλεξάνδρειας- Συήνης ισούται με 5.000 στάδια, οπότε η ακτίνα της Γης προκύπτει ίση με 252.000

στάδια.

Για να μπορέσουμε να εκτιμήσουμε την ακρίβεια της μέτρησης του Ερατοσθένη, θα έπρεπε να γνωρίζουμε πόσο είναι το μήκος ενός σταδίου σε μέτρα, καθώς και κατά πόσο αληθεύουν οι δύο υποθέσεις του Ερατοσθένη, δηλαδή ότι η Συήνη έχει γεωγραφικό πλάτος 23,5 μοίρες και ότι Συήνη και Αλεξάνδρεια βρίσκονται στον ίδιο μεσημβρινό. Μια ματιά σε έναν σύγχρονο χάρτη δείχνει ότι και οι δύο υποθέσεις ήταν λανθασμένες, αλλά το λάθος δεν ήταν μεγάλο: το γεωγραφικό πλάτος της Συήνης είναι 24,1 μοίρες, ενώ τα γεωγραφικά μήκη των δύο πόλεων διαφέρουν μόνο κατά μία μοίρα. Επομένως η βασική πηγή σφάλματος είναι το μήκος ενός σταδίου σε μέτρα. Θα έλεγε κανείς ότι έχουν διασωθεί πολλά αρχαία στάδια, οπότε δεν έχουμε παρά να μετρήσουμε πόσο μήκος έχει ένα από αυτά. Δυστυχώς τα στάδια δεν είχαν το ίδιο μήκος σε όλες τις περιοχές της αρχαίας Ελλάδας. Αν υποθέσουμε ότι ο Ερατοσθένης εννοούσε αττικά στάδια των 185 μέτρων, τότε το αποτέλεσμά του δίνει για την ακτίνα της Γης 7.400 χιλιόμετρα, τιμή 16% μεγαλύτερη από την πραγματική. Αν όμως εννοούσε αιγυπτιακά στάδια, πράγμα που είναι και το πιθανότερο, τότε κατά τον Ερατοσθένη η ακτίνα της Γης είναι 6.316 χιλιόμετρα, μόλις 1% μικρότερη από την πραγματική, που σήμερα γνωρίζουμε ότι είναι 6.366 χιλιόμετρα!

Πώς ξεγελάστηκε ο Κολόμβος

Το πείραμα του Ερατοσθένη είχε δημιουργήσει μεγάλη εντύπωση στην εποχή του, και αρκετοί μεταγενέστεροι φυσικοί φιλόσοφοι, όπως ονομάζονταν οι επιστήμονες εκείνη την εποχή, θέλησαν να το επαναλάβουν. Ο πρώτος που γνωρίζουμε, χρονολογικά, ήταν ο Ελληνας Ποσειδώνιος ο Ρόδιος, ο οποίος γύρω στο 100 π.Χ. υπολόγισε την ακτίνα της Γης με διαφορετική μέθοδο από αυτήν του Ερατοσθένη. Υπέθεσε ότι η Αλεξάνδρεια και η Ρόδος είναι στον ίδιο μεσημβρινό και υπολόγισε ότι η επίκεντρη γωνία που σχηματίζουν οι δύο πόλεις είναι 7,5 μοίρες, παρατηρώντας όχι τον Ηλιο αλλά το ύψος του αστέρα Κάνωπου, όπως φαίνεται από τις δύο πόλεις. Υποθέτοντας ότι η απόσταση των δύο πόλεων είναι 5.000 στάδια, κατέληξε σε ένα αποτέλεσμα πρακτικά ίδιο με αυτό του Ερατοσθένη. Μεταγενέστερα όμως αναθεώρησε την εκτίμησή του για την απόσταση Ρόδου- Αλεξάνδρειας σε 3.750 στάδια, οπότε η ακτίνα της Γης προέκυψε ίση με 4.500 χιλιόμετρα, δηλαδή 30% μικρότερη από την πραγματική. Με την τιμή αυτή συμφώνησε στη συνέχεια ο ρωμαίος ναύαρχος και φυσικός φιλόσοφος Πλίνιος, ενώ την καθιέρωσε οριστικά ο έλληνας αστρονόμος Πτολεμαίος αναφέροντάς τη στο βιβλίο του Γεωγραφία.

Τα βιβλία του Πτολεμαίου έχαιραν μεγάλης εκτίμησης μεταξύ των επιστημόνων ως την Αναγέννηση, και αυτό το γεγονός ήταν η αιτία να επικρατήσει τελικά η λανθασμένη τιμή του Ποσειδώνιου για την ακτίνα της Γης. Σε υδρόγειες σφαίρες της εποχής, κατασκευασμένης με βάση αυτήν τη λανθασμένη τιμή, βλέπει κανείς τοποθετημένες την Ευρώπη, την Ασία και την Αφρική να καλύπτουν όλη την επιφάνεια της Γης, χωρίς να υπάρχει διαθέσιμος χώρος για άλλη ήπειρο. Ο Κολόμβος, με βάση παρόμοιους χάρτες, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ινδία απείχε από τα Κανάρια Νησιά μόλις 6.300 χιλιόμετρα δυτικά (αντί για τη σωστή 28.000 χιλιόμετρα), οπότε θα μπορούσε να φθάσει σχετικά σύντομα στις Ινδίες ταξιδεύοντας προς δυσμάς. Επομένως θα μπορούσε κανείς να πει ότι το λάθος του Ποσειδώνιου έπαιξε καθοριστικό ρόλο για την ανακάλυψη της Αμερικής από τον Κολόμβο, αφού είναι σχεδόν βέβαιο ότι αν γνώριζε τις πραγματικές διαστάσεις της Γης δεν θα τολμούσε ποτέ να ξεκινήσει για ένα ταξίδι 28.000 χιλιομέτρων με τα πλοία της εποχής.

Ο κ. Χάρης Βάρβογλης είναι καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ

Από το www.tovima.gr

ΘΕΟΔΩΡΟΣ Π. ΛΙΑΝΟΣ | Κυριακή 14 Νοεμβρίου 2010

Διάβασα το κείμενο διαβούλευσης «Εθνική Στρατηγική για την Ανώτατη Παιδεία» που παρουσίασε η υπουργός Παιδείας κυρία Αννα Διαμαντοπούλου. Το γεγονός ότι οι καθηγητικές και φοιτητικές συντεχνίες το καταδίκασαν αμέσως δείχνει ότι οι προτάσεις που παρέχονται στο κείμενο αυτό είναι σοβαρές και προς τη σωστή κατεύθυνση. Και πράγματι είναι. Δεν μπορώ όμως να αντισταθώ στον πειρασμό να διατυπώσω μια γενική παρατήρηση που μπορεί να είναι χρήσιμη στις μελλοντικές συζητήσεις. Η φιλοσοφία των προτάσεων βασίζεται σε μια διοικητική αντίληψη για τη λειτουργία του Πανεπιστημίου και αυτό μπορεί να είναι πηγή σοβαρών δυσχερειών αν οι προτάσεις γίνουν νόμος. Οι ανθρώπινες κοινότητες βασίζονται στην ύπαρξη κινήτρων και οι διοικητικοί περιορισμοί επιβάλλονται για να προστατεύσουν το άτομο από αυθαιρεσίες παρέχοντας αντικίνητρα για ορισμένες ενέργειες. Η άθλια κατάσταση του ελληνικού πανεπιστημίου οφείλεται ακριβώς στην έλλειψη κατάλληλων κινήτρων και αντικινήτρων. Η δομή των κινήτρων και αντικινήτρων και τα ατομικά συμφέροντα είναι τέτοια που οδηγούν στην παρακμή του Πανεπιστημίου.

Το ελληνικό πανεπιστήμιο σχεδόν κυριαρχείται από δύο ομάδες ατόμων. Μια ομάδα μωροφιλόδοξων και κομπιναδόρων καθηγητών, εν πολλοίς αγραμμάτων, οι οποίοι συνεργάζονται, υποστηρίζονται ή ανέχονται τις κομματικές φοιτητικές οργανώσεις με σκοπό την ικανοποίηση προσωπικών επιδιώξεων. Η άλλη ομάδα αποτελείται από τις διάφορες κομματικές φοιτητικές οργανώσεις που αδιαφορούν πλήρως για το πανεπιστήμιο, δεδομένου ότι αυτοί θα σταδιοδρομήσουν στα κόμματα εφόσον επιδείξουν αρκετά σημαντικό καταστροφικό έργο και θα συνεχίσουν την καταστροφή από άλλα πόστα.

Οι ομάδες αυτές δεν εξουδετερώνονται με διοικητικά μέτρα. Χρειάζεται ένα μέσον, ένα όργανο, που θα τους αφαιρεί τη δύναμη. Και αυτό είναι η πληρωμή διδάκτρων για κάθε μάθημα. Το σημερινό σύστημα της δωρεάν εκπαίδευσης έχει χρεοκοπήσει. Σκεφθείτε ένα νέο σύστημα που οι πλούσιοι θα πληρώνουν δίδακτρα με τα οποία θα παρέχονται υποτροφίες στους φτωχούς. Ενα τέτοιο σύστημα όχι μόνο είναι δικαιότερο από το ισχύον αλλά παρέχει και τα σωστά κίνητρα και αντικίνητρα. Κίνητρο στους μεν για μελέτη ώστε να διατηρούν την υποτροφία, κίνητρο είναι δε για μελέτες για να μη διαιωνίζουν τη φοιτητική τους ιδιότητα. Ενα τέτοιο σύστημα διδάκτρων με παράλληλη κατάργηση του αίσχους των δωρεάν συγγραμμάτων είναι βέβαιον ότι θα αφυπνίσει και θα ενεργοποιήσει τη μεγάλη μάζα των φοιτητών και θα εξαφανίσει ή τουλάχιστον θα περιορίσει τις κομματικές φοιτητικές οργανώσεις.

Η εισαγωγή διδάκτρων θα επηρεάσει και τους καθηγητές. Ο φοιτητής που πληρώνει δίδακτρα έχει απαιτήσεις, θέλει τον καθηγητή παρόντα και όχι «ιπτάμενο», θέλει καλή διδασκαλία και καλό σύγγραμμα. Δυστυχώς, η αλήθεια είναι ότι νοιαζόμαστε για ό,τι πληρώνουμε και αδιαφορούμε για ό,τι μας προσφέρεται δωρεάν. Δεν υπαινίσσομαι ότι η εισαγωγή διδάκτρων θα λύσει όλα τα προβλήματα αλλά χωρίς δίδακτρα ή και άλλους οικονομικούς περιορισμούς το ελληνικό πανεπιστήμιο δεν πρόκειται να μπει σε σωστό δρόμο. Οσο οι ΚΝίτες, ΠΑΣΠίτες και ΔΑΠίτες και άλλες κομματικές παρατάξεις αλωνίζουν ατιμωρητί, το Πανεπιστήμιο δεν πρόκειται να δει προκοπή.

Η εμπειρία έχει δείξει ότι τα οικονομικά κίνητρα είναι πάντοτε αποτελεσματικά. Αντίθετα, τα διοικητικά μέτρα τείνουν να πολλαπλασιάζονται και να ατονούν. Η επιβολή διδάκτρων είναι βέβαιον ότι θα αποδώσει και θα φέρει τάξη στα πανεπιστήμια.

Ο κ. Θεόδωρος Π. Λιανός είναι καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.