sntoumanis's blog

Αναδημοσίευση άρθρων για την εκπαίδευση

Με τη δύναµη του µυαλού

Aπό www.tanea.gr

ΑΡΓΥΡΗΣ ΚΟΥΜΤΖΗΣ

ο τυφλός µαθητής αριστεύει στο σχολείο και διαπρέπει στους διαγωνισµούς Μαθηµατικών

ΤΟΥ ΠΕΤΡΟΥ ΣΤΕΦΑΝΗ
ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: Σάββατο 12 Μαρτίου 2011

Στην ηλικία των δέκα µηνών διαπιστώθηκε ότι ο 15χρονος σήµερα Αργύρης Κουµτζής είχε «ατροφικό οπτικό νεύρο». Αυτό σηµαίνει ότι έχει όραση κάτω από το ένα εικοστό πέµπτο. Το ότι είναι πρακτικά τυφλός ουδό
λως εµποδίζειτο πάθος τουγια µάθηση. Αυτό το πάθος άλλωστε, οδήγησε στη βράβευσή του πριν από λίγες µέρες από την Ελληνική Μαθηµατική Εταιρεία για τις επιδόσεις του.

Ο Αργύρης δεν είναι ιδιαίτερα µελετηρός. Του αρκούντο πολύ δυο ώρες διαβάσµατος την ηµέρα. Δεν χρειάζεται, θεωρεί, να διαβάζει περισσότερο, αφού έχει το προσόν ακούγοντας να τα «πιάνει» µε την πρώτη. «Η προσοχή µου δεν αποσπάται την ώρα του µαθήµατος. Και δεν αποστηθίζω, αλλά προσπαθώ πρώτα να κατανοώ σε βάθος και µετά να θυµάµαι ό,τι χρειάζεται…», περιγράφει. Ενα πράγµα, πάντως, τον θυµώνει. Να υπονοήσει κανείς ότι τουχαρίζονται. «Τη σηµαία δεν µου την έδωσαν επειδή είµαι τυφλός, αλλά γιατί µου άξιζε, βάσει των επιδόσεών µου στην τάξη…», σχολιάζει το γεγονός ότι παρήλασε ως σηµαιοφόρος της ΣΤ’ Δηµοτικού το 2007.

Σήµερα, πηγαίνει στη Γ’ τάξη του 1ου Γυµνασίου Πεύκων Θεσσαλονίκης.

Δεκαεννέα και 11/13 (!) ήταν ο µέσος όρος της βαθµολογίας του στο πρώτο τρίµηνο της τρέχουσας σχολικής χρονιάς. Σε ορισµένα από τα µαθήµατά του, ωστόσο, δυσκολεύεται: οι καθηγητέςγράφουν στον πίνακα – οι συµµαθητές του είναι βλέποντες – οπότε ο ίδιος δεν µπορεί να τους παρακολουθήσει απόλυτα. Τουλάχιστον στα πειράµατα της Φυσικής, η καθηγήτρια του δίνει να ψηλαφίσει τα όργανα που χρησιµοποιεί στη διδασκαλία. Αλλοτε, πάλι, ο Αργύρης βλέπει µε τα µάτια δεύτερου εκπαιδευτικού, µε παράλληλη στήριξη. Είναι δίπλα του την ώρα που ο βασικός καθηγητής δείχνει στα υπόλοιπα παιδιά τις ασκήσεις.

Του µεταφέρει στη δική του γραφή, τη Μπρέιγ, ό,τι έχει γράψει η κιµωλία. Και τοαντίστροφο: περνάσε χαρτί όσα αυτός γράφει µε τον τρόπο του, ώστε να τα ελέγξει κατόπιν ο διδάσκων.

«Κανονικά θα έπρεπε να βρίσκεται στην αίθουσα δέκα ώρες τη βδοµάδα στα Φιλολογικά. Ισάριθµες ώρες χρειαζόµαστε βοήθεια και στα Μαθηµατικά, τόσο εγώ, όσο και ο αδερφός µου, που έχει τηνίδια αναπηρία. Τους καθηγητές αυτούς, όµως, τους έχουµε διαθέσιµους µόνο για πέντε και τρεις ώρες, αντίστοιχα, ο καθένας µας. Ευτυχώς, είναιπολύ συνεργάσιµοι και πρόθυµοι, άρα σε γενικές γραµµές τα βολεύουµε…», σηµειώνει.

Η ΚΛΙΣΗ τού. Πολύ µικρόπαιδί ήταν όταν ρωτούσε τον πατέρα του: «Είναι δύσκολη η Νοµική, µπαµπά;». «Το µόνο που θέλει είναι διάβασµα!», τουαπαντούσε εκείνος. Μεγαλώνοντας, ωστόσο,έστρεψε αλλού το ενδιαφέρον του. Οι πάντες γύρω του διέκριναν την κλίση του στις θετικές επιστήµες.Παλαιότερα, τιµήθηκε από την Ενωση Ελλήνων Φυσικών για τις επιδόσεις του στο µάθηµα, προς τα εκεί σκέφτεται µελλοντικά να κατευθυνθεί. Και στα Μαθηµατικά, όµως, έχει το απαραίτητο µυαλό «ξυράφι». Μετά και την προ τετραετίας πρωτιά του σε διαγωνισµό Μαθηµατικών στη Δυτική Θεσσαλονίκη, τη σεζόναυτή προόδευσε. Πήρε µέρος στον πανελλήνιο διαγωνισµό, όπου έδινε προφορικά απαντήσεις στους εξεταστές του. Ενα από τα ασηµένια µετάλλια, που αντιπροσωπεύει µια θέση ανάµεσα στην τέταρτη και στη δωδέκατη στη χώρα, κρεµάστηκε στο στήθος του πρόσφατα, στη Μεγάλη Αίθουσα Τελετών του Πανεπιστηµίου Αθηνών. «Αρχικά ξαφνιάστηκα, αλλά και χάρηκα πολύ µ’ αυτή την επιτυχία µου! Στη συνέχεια ένιωσα και υπερήφανος,αφού είχε δικαιωθεί η απόφασή µου να συµµετάσχω στον διαγωνισµό. Από την Ε’ Δηµοτικού έχω αυτή την έφεση. Τότε που ο παππούς µου µού διάβαζε από την αρχή όλο το βιβλίο και προσπαθούσε να µου εξηγήσει ό,τι µπορούσε. Και στην ΣΤ’, θυµάµαι, είχα έναν πολύ καλό δάσκαλο. Ουσιαστικά αυτός µού µετέδωσε την αγάπη για τα Μαθηµατικά…», ανατρέχει.

Σε κάθε περίπτωση, το µέλλον του δεν το έχεισκεφτεί και πολύ. Αυτό που σίγουραξέρει, πάντως, είναι πως θέλεινα σπουδάσει, κάτι σχετικό µε τη Φυσική.Από κει και πέρα, δεν τον απασχολείγια την ώρα το επάγγελµα που αργότερα θα ακολουθήσει.«Αρχή µου είναι να αντιµετωπίζω ένα-ένα τα ζητήµατα όταν παρουσιάζονται.Να µη στενοχωριέµαι γιαπράγµατα που δεν έχουν βρεθεί ακόµη µπροστά µου…», ξεκαθαρίζει.

Μεγάλη λατρείατου τυφλού αριστούχου είναικαι το σκάκι. Κάθε Σάββατο, 12 µε 2, θα βρεθεί οπωσδήποτε στον σκακιστικό σύλλογο της περιοχής του ή θα κάνει µαθήµατα και µε δάσκαλο στο σπίτι. Ηταν πέντε χρονών όταν πήρε τα πρώτα βασικά µαθήµατα απότον πατέρα του, που δυο χρόνια αργότερα τον είχε πια του… χεριούτου! Και σήµερα, το βρίσκει ήσυχο άθληµα, άρα και ιδανικό για τον ίδιο, που εκ των πραγµάτων είναι αργός. Στην ειδική, τρυπηµένη σκακιέρα του έχει µάθει να ψηλαφίζει ανάλογα τα πιόνια του. Οι σκακιστικές διακρίσεις του αναρίθµητες, µε κυριότερες τις τρεις παρουσίες του, ως εκπρόσωπος της Ελλάδας, σε σπουδαία διεθνή τουρνουά όπου κι αντιµετώπισε επιτυχώς ενήλικες.

Να κάθεται και να τεµπελιάζει, ο Αργύρης δεν το θέλει µε τίποτα. Προτιµά να αφιερώνει τον ελεύθερο χρόνο του και στοεξωσχολικό διάβασµα, η Λογοτεχνία τον ευχαριστεί. Μόνο που τότε τα πράγµατα δεν είναι καθόλου εύκολα για τους γονείς του : είναι υποχρεωµένοι ακόµα και να ξενυχτούν για να του σκανάρουν σελίδα σελίδα τα βιβλία του. Κι αυτός ακούει από τα ηχεία του υπολογιστή του ένα ειδικό φωνητικό σύστηµα – µια φωνή που του διαβάζει το εκάστοτε κείµενο. Ενάµιση χρόνο τώρα, µαθαίνει και να γρατζουνά – σε κατ’ οίκον διδασκαλία – την κιθάρα του. Συνήθως την έχει αγκαλιά για νατον ξεκουράζει,να τον ηρεµεί. Η µουσικήείναι γι’ αυτόν µία επιπλέον γλώσσα. Στο σπίτι του κάνει και ιδιαίτερα, σε Φιλολογικά και Μαθηµατικά. Βελτιώνεικαι τα Αγγλικά του σε φροντιστήριο. Μέχρι πρότινος, προλάβαινε και τιςπροπονήσεις του «Αλµπατρος», κολυµβητικής οµάδας για αρτιµελείς. Σήµερα, του αρέσει να κάνει κι ορθοπεταλιές, µε ειδικό διπλό ποδήλατο, µε βλέποντα συνοδό για οδηγό του. Με αυξηµένη ικανότητα αντίληψης του κλειστούχώρου, καταφέρνει να ισορροπεί όποτεπατινάρει στην άσφαλτο ή και σε παγοδρόµιο! Τον χειµώνα πια, εκδράµει ακόµα και για σκι. Σε χιονοδροµικά, όπου εκπαιδευτής τον µαθαίνει να στέκεται όρθιος µε τα µπατόν του.

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ. Συνταξιούχοι της Εθνικής Τράπεζας και οι δυο γονείς του, ο τυφλός Σωτήρης και ηµερικώς βλέπουσα ΔιονυσίαΚουµτζή, µοχθούν νυχθηµερόν να µη λείψει τίποτα από τον Αργύρη, τον 13χρονο Σεβαστό και τον 7χρονο Χρήστο, τον µοναδικό πλήρως βλέποντα της οικογένειας. Ολοι µαζί τα καταφέρνουν όλα µόνοι τους. Από µαγείρεµα, σκούπισµα, µέχρι τα λοιπά απαραίτητα οικιακά. Η πρακτική δυσκολία τους είναι κάθε φορά που πρέπει να µετακινηθούν έξω οµαδικά. Κατά τ’ άλλα, και ο Αργύρηςκαι οι δικοί του ξέρουν να ζουν, όπως λένε, απόλυτα φυσιολογικά…
ΕΙΠΕ
Οι δυσκολίες που αντιµετωπίζω είναι πολλές, αλλά αυτό µε κάνει να πεισµώνω, να προσπαθώ ακόµη σκληρότερα
ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΟΝ
Είχα καταλάβει από πολύ νωρίς πως πρόκειται για παιδί µε ιδιαίτερες ικανότητες.
Αναρωτιέµαι, όµως, τι µέλλον µπορεί να έχει ένα τέτοιο µυαλό στην Ελλάδα;

Πότε θα αλλάξει το σχολείο;

Aπό www.tanea.gr

Γράφει η Αννα Φραγκουδάκη

# Στο βιβλίο του «Παιδαγωγική της ελευθερίας», ο μεγάλος παιδαγωγός Πάουλο Φρέιρε γράφει (σ. 17 της αγγλικής έκδοσης): «Η περιέργεια με τη μορφή συνεχούς αναρώτησης και στόχο την αποκάλυψη πραγμάτων κρυμμένων, σαν ερώτηση ήδη λεκτικά διατυπωμένη ή σαν σκέψη ακόμα ασαφής, σαν υπόθεση και δοκιμή, είναι εγγενής στο φαινόμενο να είναι κανείς ζωντανός. Δεν υπάρχει δημιουργικότητα χωρίς την περιέργεια που μας κάνει υπομονετικά ανυπόμονους, απέναντι σ΄ έναν κόσμο που δε φτιάξαμε εμείς, για να προσθέσουμε όμως κι εμείς κάτι δικό μας».

Η περιέργεια είναι το θεμελιακό κίνητρο της γνώσης. Βασική αρχή που κοντά ενάμιση αιώνα όλοι οι μεγάλοι παιδαγωγοί υποστήριξαν και οι πιο πολλοί απέδειξαν με θεαματικά αποτελέσματα. Η περιέργεια είναι εκείνη που αποδίδει στη γνώση άμεση χρησιμότητα, τη μετατρέπει από σχολικό καταναγκασμό σε διανοητική περιπέτεια, αναπτύσσει τη δημιουργικότητα, καλλιεργεί την κριτική ικανότητα και οδηγεί στην κριτική σκέψη.

# Τον περασμένο Ιούνιο δημοσιοποιήθηκε από την υπουργό Παιδείας σχέδιο για το «νέο σχολείο», που μεταξύ άλλων έγραφε: «Οι μαθητές και οι μαθήτριες από την απομνημόνευση θα καθοδηγούνται πώς να ψάξουν τις πληροφορίες, πώς να αποφασίσουν ποιες τους είναι χρήσιμες και ποιές όχι, πώς να τις συνθέσουν, πώς να σταθούν κριτικά απέναντί τους. […] Με άλλα λόγια οι μαθητές και οι μαθήτριες μαθαίνουν ΄πώς να μαθαίνουν΄» . Τι απέγιναν αυτές οι προσδοκίες;

# Τι έγιναν οι αλλαγές που ήταν «αναγκαίες», που στηρίζονταν στην αρχή «Πρώτα ο Μαθητής», που θα άρχιζαν από το νηπιαγωγείο και το δημοτικό σχολείο; Τι έγινε η αλλαγή των αναλυτικών προγραμμάτων; Το ίδιο επίσημο κείμενο έγραφε επίσης: «Τα Αναλυτικά Προγράμματα […] δεν προκαλούν τον μαθητή και τη μαθήτρια να ερευνήσει, να ανακαλύψει και να οικοδομήσει τη γνώση. Προσφέρουν έτοιμες απαντήσεις για απομνημόνευση. Δεν αφήνουν περιθώρια ούτε στον εκπαιδευτικό ούτε στον μαθητή και τη μαθήτρια να αναπτύξουν ανάπτυξης πρωτοβουλίες. Είναι ανάγκη να αλλάξουμε το σχολείο». Πολύ σωστά.

Και πράγματι «είναι [μεγάλη] ανάγκη να αλλάξουμε το σχολείο». Πότε άραγε θα γίνει αυτό;

Αφήστε τα παιδιά να παίξουν περισσότερο

Aπό www.tanea.gr

Τα µαθήµατα πληθαίνουν, οι εξετάσεις θυµίζουν µαραθώνιο. Και δεν λείπουν οι γονείς που κόβουν από τα παιδιά τους τις εξωσχολικές δραστηριότητες. Οι ειδικοί όµως διαφωνούν
Η ώρα είναι 7.30 το βράδυ και ο 13χρονος Ιάσονας έχει µόλις τελειώσει την προπόνησή του στο βόλεϊ µε τον σύλλογο Α.Ε. Γκράβας στο κλειστό γυµναστήριο που βρίσκεται στα όρια Γαλατσίου – Πατησίων. «Αν έµενε σπίτι, τι θα έκανε; Ή θα ήταν στον υπολογιστή ή στην τηλεόραση. ∆εν είναι λοιπόν καλύτερα που βρίσκεται εδώ για να αθληθεί καιναξεδώσει;», λέει στα «ΝΕΑ» ο πατέρας τουΓιάννης Χρήστου καθώς τον περιµένειγια να γυρίσουν σπίτι. Ο Γιάννης Χρήστου όχι µόνο δεν εµπόδισε τα δύο του παιδιά να ασχολούνται µε δραστηριότητες εκτός των σχολικών µαθηµάτων, αλλά τα ενθάρρυνε και τα διευκόλυνε. Ενδεικτικό είναι ότι έψαξε αρκετά για να βρει σπίτι κοντά στις αθλητικές εγκαταστάσεις, µε στόχο η κόρη του αλλά καιο γιος του να έχουν άνετη πρόσβαση σ’ αυτές στον ελεύθερό τους χρόνο.

Η κόρη του κ. Χρήστου είναι σήµερα φοιτήτρια, αλλάη παιδική και εφηβική της ηλικία δεν ήταν σπίτι – σχολείο, σχολείο – σπίτι. «Σε µικρή ηλικία την πήγαινα µπαλέτο. Αργότερα αποφάσισε ότι δεν ήθελε να συνεχίσει και ξεκίνησε κολυµβητήριο». Στη συνέχεια ασχολήθηκε µε το βόλεϊ στον σύλλογο Α.Ε. Γκράβας που έφτιαξαν οι κάτοικοι της περιοχής – ανάµεσά τους και ο Γιάννης Χρήστου –, µε στόχο να δώσουν διέξοδο στα παιδιά τους. Με παρόµοιες αθλητικές δραστηριότητες ασχολείται στον ελεύθερό του χρόνο και ο Ιάσονας.

Ο πατέρας του Ιάσονα είναι της άποψης πως οι γονείς δεν πρέπει να είναι αυστηροί και να απαιτούν από τα παιδιά απόλυτη αφοσίωση στα µαθήµατα και τα φροντιστήρια. Αντίθετα, θεωρεί πως πρέπει να ωθούν τα παιδιά να καταπιάνονται µε εξωσχολικές δραστηριότητες, όπως είναι ο αθλητισµός, οι τέχνες, το παιχνίδι.

«Θεωρώ ότι κάθε άνθρωπος πρέπει να έχει ελεύθερο χρόνο. Εµείς ως εργαζόµενοι λέµε κάποια στιγµή “θέλω άδεια για να ξεκουραστώ”. ∆εν χρειάζονται λοιπόν και τα παιδιά λίγο αποφόρτιση από το διάβασµα;», λέει. Το µοντέλο διαπαιδαγώγησης που έχει επιλέξει για τα παιδιά του ο Γιάννης Χρήστου ακολουθεί η συντριπτική πλειονότητα των γονέωνστην Ελλάδα. Αυτό τονίζουν στα «ΝΕΑ» γονείς, εκπαιδευτικοί καιειδικοί.

Τουλάχιστον µέχρι τη Β΄ Λυκείου οι περισσότεροι γονείς επιλέγουν για τα παιδιά τους τον συνδυασµό µαθηµάτων – παιχνιδιού – χόµπι. Αυτό το µήνυµα στέλνουν στους υπόλοιπους γονείς: «Αφήστε τα παιδιά να παίξουν». Υπάρχει ωστόσο µια µικρή µερίδα γονιών που απαιτούν από τα παιδιά τους να είναιπροσηλωµένα µόνο στα µαθήµατά τους. Μάλιστα, τους ζητούν και υψηλές επιδόσεις στο σχολείο και ταυτόχρονα δεν τους επιτρέπουν να έχουν άλλες ασχολίες και ελεύθερο χρόνο. Με την πρακτική τους όµως δεν συµφωνούν οι ειδικοί: προειδοποιούν πως η υπερβολική αυστηρότητα των γονέων εγκυµονεί σοβαρούς κινδύνους για τα παιδιά.

Για όσους αναρωτιούνται πάντως µήπως η… χαλαρότητα που δείχνουν κάποιοι γονείς έχει ως αποτέλεσµα τα παιδιά να παραµελούν τα µαθήµατά τους και να στερούνται γνώσεων, οι γονείς – υπέρµαχοι του «φιλελεύθερου» µοντέλου διαπαιδαγώγησης λένε ότι αυτό δεν συµβαίνει όταν υπάρχει µέτρο και όρια. Ο Γιάννης Χρήστου προσθέτει, µε την εµπειρία τόσο του εκπαιδευτικού – διδάσκει σε επαγγελµατικό λύκειο – όσο και του γονιού – είναι και πρόεδρος του Συλλόγου Γονέων στο 40ό Γυµνάσιο Αθηνών –, πως ο ιδανικός τρόπος για να αντιµετωπίζουν οι γονείς τα παιδιά από το δηµοτικό έως την εφηβεία και τις λυκειακές τάξεις είναι κάπου στη µέση: ούτεδηλαδή να είναι υπερβολικά χαλαροί ούτε υπερβολικά αυστηροί.

Απαραίτητο θεωρεί τονελεύθερο χρόνο για τα παιδιά και ο ∆ιονύσης Μπουγονικολός. Η κόρη του ασχολείται µε το βόλεϊ στον ελεύθερό της χρόνο. «Παλαιότερα έκανε καράτε για οκτώ χρόνια αλλά και µαθήµατα µουσικής. Η ίδια ταέχει επιλέξει», λέει. Οπως προσθέτει, σίγουρα προέχουν τα µαθήµατα, αλλά «θέλω να ασχολείται µε τον αθλητισµό. Κι αυτό διότι της προσφέρει υγεία, φυσική κατάσταση. Και βέβαια τα παιδιά µαθαίνουν την οµαδικότητα».

Με την άποψη του ∆ιονύση Μπουγονικολού συµφωνεί και ο Ανδρέας Θεολόγου που είναι πρόεδρος της Ενωσης Γονέων και Κηδεµόνων στο 5ο ∆ιαµέρισµα της Αθήνας. «Οχι µόνο επιτρέπω στον γιο µου, µαθητή της Α΄ Γυµνασίου, να έχει ελεύθερο χρόνο και εξωσχολικές δραστηριότητες, τον ενθαρρύνω κιόλας. Ειδικά τα Σαββατοκύριακα. Πρέπει να εκτονώνεται. Αλλιώς πού θα εκτονώνεται; Σ’ εµένα…», λέει χαριτολογώντας. Οπως συµπληρώνει, «τα παιδιά πρέπει να έχουν χρόνο και για παιχνίδι. Γι’ αυτό θα πρέπει τα σχολεία να µένουν ανοιχτά και τα Σαββατοκύριακα ώστε να προσφέρονται δραστηριότητες στα παιδιά».

«Τα σχολεία πρέπει να µένουν ανοιχτά και τα Σαββατοκύριακα»

Λιγότερος ο ελεύθερος χρόνος στο λύκειο

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΜΕΡΙ∆Α των γονέων, οι οποίοι είναι ανεκτικοί απέναντι στα παιδιά τους και τους επιτρέπουν ποικίλες δραστηριότητες στον ελεύθερο χρόνο, «µεταµορφώνονται» προς το αυστηρότερο όταν εκείνα φθάσουν στις τελευταίες τάξεις του λυκείου.

Αυτό συµβαίνει διότι τότε τα παιδιά προετοιµάζονται για τις Πανελλαδικές και έχουν πιο φορτωµένο πρόγραµµα. Μοιραία οι γονείς τα πιέζουν περισσότερο να ασχοληθούν µε τα µαθήµατά τους παρά µε εξωσχολικές δραστηριότητες. «Υπάρχουν γονείς που όταν τα παιδιά πάνε στο λύκειο λένε “κοµµένος ο αθλητισµός”. Πιστεύουν πώς µία ώρα προπόνηση ή ένας αγώνας την εβδοµάδα θα κάνει κακό στα παιδιά και στα µαθήµατά τους, ενώ δεν είναι έτσι», λέει ο Γιάννης Χρήστου.

Ενδεικτικά είναι και τα αποτελέσµατα έρευνας που πραγµατοποίησε για την ποιότητα της ζωής µαθητών και εφήβων στην Αθήνα πριν από 3 χρόνια το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών. Οι ερευνητές διαπίστωσαν πως µόλις 3 στα 10 παιδιά στο λύκειο ασχολούνται εκτός σχολείου µε κάποιο σπορ.

Ακόµη µικρότερα είναι τα ποσοστά των παιδιών που παρακολουθούν µαθήµατα χορού και µουσικής. Αντίθετα οι µαθητές γυµνασίου ασχολούνται εκτός σχολείου µε κάποιο άθληµα σε ποσοστό 44,5%. Η υπερβολική αυστηρότητα των γονέων εγκυµονεί σοβαρούς κινδύνους σε παιδιά και εφήβους, λέει στα «ΝΕΑ» ο ψυχίατρος – ψυχολόγος και πρόεδρος της Εταιρείας Ψυχολογικής Ψυχιατρικής Ενηλίκου και Παιδιού Ιωάννης Κούρος. Οπως σηµειώνει, όταν οι γονείς έχουν πολύ αυστηρές επιδιώξεις και απαιτήσεις από τα παιδιά και ταυτόχρονα επιβάλλουν άτεγκτη πειθαρχία γι’ αυτές τις επιδιώξεις υπάρχει κίνδυνος αυτά να εκδηλώσουν σοβαρές ψυχοπαθολογικές καταστάσεις. «Κάποια παιδιά δεν αντέχουν. Είναι πιθανόν να παρουσιάσουν ψυχώσεις, επιθετική συµπεριφορά, διαστροφική δόµηση προσωπικότητας».

Ο ψυχίατρος προσθέτει πως εάν οι γονείς πιέζουν και αποφασίζουν τι επάγγελµα θα ακολουθήσουν τα παιδιά τους, επίσης θα τα βλάψουν. «Θα γίνουν άτοµα που θα έχουν συνέχεια ένα “ανικανοποίητο”».

Γι’ αυτό ο Ιωάννης Κούρος συµβουλεύει τους γονείς να επιδιώκουν η προσπάθεια απόκτησης γνώσεων και όποιων επαγγελµατικών δεξιοτήτων να συνοδεύεται από µία φυσιολογική καθηµερινότητα. Με τις παρέες, τα πάρτι, τη διασκέδαση και την κοινωνικότητα.

«∆εν επιτρέπω παιχνίδι ή τηλεόραση»

«Πολλοί αναρωτιούνται πώς οι κινέζοι γονείς καταφέρνουν να µεγαλώνουν παιδιά που σηµειώνουν επιτυχίες (…). Πώς πρωτοπορούν στη µουσική. Θα σας πω εγώ διότι το έκανα µε τα παιδιά µου», περιγράφει στην εφηµερίδα «Wall Street Journal» η κινεζικής καταγωγής πανεπιστηµιακός Εϊµι Τσούα, µητέρα δύο κοριτσιών, που έγινε διάσηµη για το βιβλίο µε συµβουλές προς γονείς «Battle hymn of the Tiger Mother» («Υµνος µάχης της Μητέρας Τίγρης»). ∆εν επιτρέπει στις κόρες της: Να δουν τηλεόραση ή να παίξουν παιχνίδια στον υπολογιστή. Να παίξουν σε ένα θεατρικό του σχολείου. Να µην είναι πρώτες στα µαθήµατα. Οπως τονίζει, οι κινέζες µητέρες περνούν 10 φορές περισσότερο χρόνο µαζί µε τα παιδιά τους για τη µελέτη τους σε σύγκριση µε τις µητέρες του δυτικού κόσµου.

Φρούτα στα σχολεία, κατά της παιδικής παχυσαρκίας

Aπό www.enet.gr

Της ΑΝΝΑΣ ΣΤΕΡΓΙΟΥ
Τα φρούτα «επιστρατεύονται» κατά της παιδικής παχυσαρκίας. Η σχολική τσάντα στο εξής θα περιέχει και ειδικές θέσεις για… μήλα, αχλάδια, πορτοκάλια, μανταρίνια, σταφύλια, νεκταρίνια αλλά και αγγουράκια και σταφίδα, προϊόντα υψηλής ποιότητας και ολοκληρωμένης διαχείρισης.
Οι πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι 1 στα 2 Ελληνόπουλα, 6-11 χρόνων, και 4 στους 10 εφήβους, 12-17 χρόνων, πάσχουν από παχυσαρκία. Η ανακοίνωση δρομολόγησης προγράμματος προώθησης φρούτων στα σχολεία έγινε πριν από λίγες ημέρες και πραγματοποιείται από τα υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης, Παιδείας και Υγείας, αλλά χθες αναρτήθηκε κι επισήμως στο Διαδίκτυο.

Το πρόγραμμα, που είναι συγχρηματοδοτούμενο, θα εφαρμοστεί πιλοτικά σε πρώτη φάση, σε δημόσια και ιδιωτικά σχολεία της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης και του Πειραιά και αφορά 282.366 μαθητές Δημοτικού. Οι πιστώσεις είναι ύψους 2.218.083 ευρώ , εκ των οποίων εθνική δαπάνη 1.099.960 ευρώ (41%), που βαρύνει τον τακτικό προϋπολογισμό, και κοινοτική 1.118.121 ευρώ (59%), μέσω του Ειδικού Λογαριασμού Εγγυήσεων Γεωργικών Προϊόντων (ΕΛΕΓΕΠ).

Βασικός στόχος είναι: ν’ αλλάξουν ή έστω να βελτιωθούν διατροφικές συνήθειες των παιδιών, ώστε να μειωθούν τα ποσοστά παιδικής παχυσαρκίας. Μέσω του προγράμματος όμως, επιδιώκεται και ν’ ανατραπεί η φθίνουσα κατανάλωση φρούτων και να υπάρξει σταθεροποίηση του αγροτικού εισοδήματος.

Η παχυσαρκία αποτελεί μία από τις τρεις βασικές αιτίες θανάτου στις αναπτυγμένες χώρες. Καθώς η αλλαγή διατροφικών συνηθειών από τη σχολική ηλικία είναι καθοριστικής σημασίας για το μέλλον των παιδιών, οι μαθητές του Δημοτικού θα έχουν τη δυνατότητα να διδαχθούν τη σπουδαιότητα φρούτων και λαχανικών ακόμη και μέσα από: ενημερωτικό υλικό και φυλλάδια, DVD, διαλέξεις, προβολές, οργάνωση θεατρικών παραστάσεων, επισκέψεις σε αγροκτήματα, ώστε να γνωρίσουν τον τρόπο καλλιέργειας και παραγωγής φρούτων και λαχανικών, διαφημιστικές προβολές από την τηλεόραση, δημιουργία ιστοσελίδων κ.ά.

Εντοπίζουν με GPS τους μαθητές που κάνουν «κοπάνα»

Από www.tanea.gr

Μια αμφιλεγόμενη μέθοδο για να περιορίσει τις «κοπάνες» που κάνουν οι μαθητές αποφάσισε να εφαρμόσει μια σχολική περιφέρεια στης Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι «κοπανατζήδες» των γυμνασίων στην πόλη Άναχαϊμ της Καλιφόρνιας τίθενται υπό παρακολούθηση, καθώς οφείλουν να έχουν πάντα μαζί τους μια συσκευή GPS που εντοπίζει την θέση τους, ενώ για τους απείθαρχους ειδοποιείται η αστυνομία.

Το σύστημα, που εφαρμόζεται πιλοτικά για έξι εβδομάδες, έχει ήδη προκαλέσει πολλές αντιδράσεις.

Την απόφαση για την εφαρμογή του έλαβε η Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης του Άναχαϊμ, που έχει στην δικαιοδοσία της 18 σχολεία. Το Άναχαϊμ είναι η πρώτη πόλη της Καλιφόρνιας που εισάγει την τεχνολογία GPS στα σχολεία.

Σύμφωνα με την εφημερίδα «The Orange County Register», η αστυνομία και οι διευθυντές των σχολείων της περιοχής δηλώνουν «απογοητευμένοι» από τους μαθητές που κάνουν συστηματικά «κοπάνα».

Για το λόγο αυτό, αποφάσισαν να στραφούν στον εντοπισμό τους μέσω GPS, θέλοντας να διασφαλίσουν ότι οι μαθητές θα έρχονται στην τάξη.

Πώς λειτουργεί

Το πρόγραμμα, που έχει στόχο να πιάσει τους καθ’ έξιν «κοπανατζήδες», προβλέπει ότι οι μαθητές γυμνασίου που κάνουν τέσσερις αδικαιολόγητες απουσίες θα εφοδιάζονται με μια ειδική συσκευή εντοπισμού, στο μέγεθος ενός κινητού τηλεφώνου, την οποία πρέπει να έχουν πάντα μαζί τους.

Η συσκευή θα λειτουργεί με την τεχνολογία GPS (Global Positioning System), το εξαιρετικά διαδεδομένο σήμερα παγκόσμιο σύστημα εντοπισμού θέσης μέσω δορυφόρου.

Κάθε πρωί, θα δέχονται στο τηλέφωνό τους μια αυτοματοποιημένη κλήση που θα τους υπενθυμίζει ότι… πρέπει να πάνε στο σχολείο στην ώρα τους.

Επιπλέον, θα πρέπει να δίνουν το «στίγμα» τους καθ’ όλη την διάρκεια της ημέρας, εισάγοντας στην συσκευή έναν κωδικό που θα καταγράφει αυτόματα την θέση τους.

Στην ενέργεια αυτή είναι υποχρεωμένοι να προβαίνουν πέντε φορές την μέρα: το πρωί όταν φεύγουν από το σπίτι, την ώρα που φτάνουν στο σχολείο, στο μεσημεριανό διάλειμμα για φαγητό, όταν σχολάνε, και στις 8 κάθε βράδυ.

Κάθε συσκευή GPS κοστίζει από 300 έως 400 δολάρια (220-293 ευρώ). Το πρόγραμμα θα στοιχίσει στα σχολεία συνολικά 18.000 δολάρια – 8 δολάρια την ημέρα για κάθε μαθητή.

Διδάσκει την… «αρετή της πειθαρχίας»

Αυτή η διαδικασία, λένε οι εμπνευστές της, «διδάσκει στους μαθητές την αρετή της πειθαρχίας».

«Δεν πρέπει να το δουν ως τιμωρία, αλλά ως μια παρέμβαση που θα τους βοηθήσει να υιοθετήσουν καλύτερες συνήθειες και να πηγαίνουν στο σχολείο», υποστήριξε ο Σίλβαν Μίλερ, περιφερειακός διευθυντής της AIM Truancy Solutions (σε ελληνική μετάφραση… «AIM Λύσεις για Κοπάνες»), εταιρείας που υλοποιεί το πρόγραμμα παρακολούθησης των μαθητών μέσω GPS.

«Δεν θέλουμε να ποινικοποιήσουμε τα παιδιά ή να τους φορέσουμε βραχιόλι ή κάτι άλλο γύρω από τον αστράγαλο τους, διότι αυτό θα τους στιγμάτιζε», τόνισε ο κ. Μίλερ, εξηγώντας γιατί οι μαθητές καλούνται να κουβαλούν μαζί τους -και όχι να φέρουν επάνω τους- το μηχάνημα εντοπισμού.

Θα καλείται η αστυνομία

Όταν ρωτήθηκε τι θα συμβαίνει στην περίπτωση που οι «κοπανατζήδες» επιμένουν να μην εμφανίζονται στο σχολείο, ο υπεύθυνος της εταιρείας είπε: «Θα επικοινωνούμε με το σχολείο, το οποίο θα ακολουθεί την προβλεπόμενη διαδικασία».

Η «προβλεπόμενη διαδικασία» περιλαμβάνει, σε ορισμένες περιπτώσεις, την επέμβαση της αστυνομίας. «Ο αστυνομικός ψάχνει τον μαθητή και τον οδηγεί στην τάξη», εξήγησε ο κ. Μίλερ.

«Αυτή είναι η τελευταία τους ευκαιρία. Οτιδήποτε μπορεί να βοηθήσει ώστε αυτά τα παιδιά να πάνε στην τάξη είναι καλό», δήλωσε η Κίρστεν Λέβιτιν, διευθύντρια στο γυμνάσιο Ντέιλ του δυτικού Άναχαϊμ.

Πρακτικές «Μεγάλου Αδερφού»

Ορισμένοι μαθητές -και οι γονείς τους- συναίνεσαν στο πρόγραμμα και προσφέρθηκαν να συμμετάσχουν εθελοντικά. Αρκετοί, όμως, διαμαρτυρήθηκαν έντονα, κάνοντας λόγο για παραβίαση των προσωπικών δεδομένων, πρακτικές «Μεγάλου Αδερφού» και «στιγματοποίηση».

«Νιώθω ότι μας αντιμετωπίζουν με πολύ μεγάλη σκληρότητα. Το να αναγκάζουν τα παιδιά να κουβαλούν κάτι που τα εντοπίζει είναι ακραίο. Τα κάνει να μοιάζουν με κοινούς εγκληματίες», τόνισε ο Ραφαέλ Γκαρσία, ο γιος του οποίου έχει έξι αδικαιολόγητες απουσίες.

Επικριτικά ήταν και τα περισσότερα σχόλια χρηστών του Διαδικτύου. «Είναι απολύτως παράλογο. Δώστε χρήματα για τα παιδιά που θέλουν να μάθουν, αυτό που κάνετε είναι αηδιαστικό», έγραψε ο χρήστης Trevor, στον ιστότοπο του CBS, ενώ ο χρήστης Indignant ζήτησε να εφαρμοστεί το σύστημα στους… εκπαιδευτικούς. «Απολύστε όποιον δάσκαλο έλειπε έχοντας πει ψέματα ότι ήταν άρρωστος», σημείωσε.

Κάθε κοπάνα και «καμπάνα»

Η κοπάνα αποτελεί αδίκημα στο Άναχαϊμ. Οι παραβάτες μαθητές μπορεί να οδηγηθούν ενώπιον δικαστηρίου και οι κηδεμόνες τους αντιμετωπίζουν το ενδεχόμενο να τους επιβληθεί χρηματικό πρόστιμο έως 2.000 δολάρια.

Η επίμαχη τεχνολογία έχει χρησιμοποιηθεί πιλοτικά σε σχολεία στο Σαν Αντόνιο και τη Βαλτιμόρη, με «θεαματικά» αποτελέσματα. Όπως υποστηρίζουν οι υπεύθυνοι για την εφαρμογή του προγράμματος, τα κρούσματα «κοπάνας» μειώθηκαν κατά 77%-95% σε αυτές τις περιοχές.

Δημοφιλείς στο σχολείο μέσω βίας

Aπό www.kathimerini.gr

Η συμπεριφορά του «νταή» οφείλεται στην προσπάθεια να γίνει αποδεκτός από τους συμμαθητές του
The New York Times

Για πολλούς εφήβους, κάθε ημέρα είναι ένας αγώνας για να γίνουν αποδεκτοί στις πιο δημοφιλείς παρέες του γυμνασίου. Πρόσφατη έρευνα καταδεικνύει ότι ακόμα και μαθητές σχετικά δημοφιλείς μπορούν να βρεθούν στο στόχαστρο των συμμαθητών τους και να γίνουν αποδέκτες της επιθετικής τους συμπεριφοράς. Τα συμπεράσματα της πιο πρόσφατης έρευνας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, που θα δημοσιευθούν στην επιθεώρηση American Sociological Review, αποκαλύπτουν μια άλλη «προοπτική» της διαστρωμάτωσης των εφηβικών κοινωνικών ομάδων. Η νέα μελέτη αμφισβητεί τα στερεότυπα της γυμνασιακής κοινότητας: τον «νταή» της τάξης και το αδύναμο και «περίεργο» θύμα.

Ασφαλώς οι πιο γνωστές υποθέσεις κακοποίησης (μπούλιινγκ) αφορούν μαθητές που βρίσκονται στο περιθώριο της σχολικής κοινότητας. Οι τελευταίες έρευνες υποδεικνύουν ότι υπάρχουν διαφορετικές μορφές επιθετικής συμπεριφοράς σε όλα τα σκαλοπάτια της κοινωνικής κλίμακας στη μαθητική κοινότητα. Ο «νταής» του σχολείου δεν είναι απαραίτητα από τη φύση του επιθετικός ή απροσάρμοστος και η συμπεριφορά του συχνά οφείλεται στην προσπάθεια να γίνει αποδεκτός από τους συμμαθητές του. Ετσι, ακόμα και παιδιά που είναι δημοφιλή στο σχολείο βρίσκονται στο στόχαστρο κάποιων συμμαθητών τους σε έναν ατέρμονα αγώνα για την ανέλιξη στην ιεραρχία.

Στη μελέτη του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας έλαβαν μέρος 3.722 μαθητές που φοιτούσαν από τη δευτέρα γυμνασίου έως την πρώτη λυκείου σε τρεις κομητείες της Βόρειας Καρολίνας. Ολοι κλήθηκαν να απαριθμήσουν τους πέντε καλύτερους φίλους τους και στη συνέχεια να αποκαλύψουν κατά πόσον είχαν υπάρξει θύματα σωματικής κακοποίησης, παρενόχλησης, εάν τους εξύβρισαν ή αν είχαν γίνει στόχοι κακόβουλων σχολίων ή είχαν απομονωθεί, και τέλος να «ομολογήσουν» αν ποτέ προέβησαν σε τέτοιες πράξεις. «Δεν έχει σημασία πόσους φίλους έχει κάθε παιδί, αλλά και ποιοι είναι αυτοί οι φίλοι», εξηγεί ο Ρόμπερτ Φάρις, αναπληρωτής καθηγητής Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας. «Τα παιδιά για τα οποία συζητάμε βρίσκονται στο επίκεντρο της δράσης».

Μετά τη δημιουργία των σχετικών προτύπων, οι ερευνητές κατέγραψαν τι συνέβαινε στους πιο επιθετικούς μαθητές. Οπως διαπίστωσαν, η άνοδος στην κοινωνική κλίμακα και η ενίσχυση της θέσης κάθε παιδιού σχετίζονταν πάντα με αύξηση της επιθετικότητάς του. Οταν τα παιδιά βρίσκονταν στην κορυφή της κλίμακας της δημοτικότητας -στο 2% των περιπτώσεων- σταματούσαν να επιδεικνύουν επιθετικότητα. Κατά πάσα πιθανότητα, αυτό συμβαίνει διότι δεν υπάρχει ανάγκη να είναι επιθετικά αφού ήδη έχουν κατακτήσει την κορυφή της κοινωνικής σκάλας. Περισσότερη βίαιη συμπεριφορά θα ήταν αντιπαραγωγική και θα εξέφραζε ανασφάλεια.

Συνολικά το ένα τρίτο των μαθητών έχει, κατά καιρούς, επιδείξει βίαιη συμπεριφορά. Σε μια άλλη μελέτη που πραγματοποιήθηκε φέτος, ο δρ Φάρις απέδειξε ότι η κακοποίηση έχει κατά κύριο λόγο τους «κοινωνικούς αντιπάλους» του «νταή».

«Μέχρι σήμερα μελετούμε τους νταήδες των σχολείων και επικεντρώνουμε το ενδιαφέρον στα προβλήματα ψυχικής υγείας που ίσως έχουν. Πρέπει να δούμε με ποιον τρόπο η βίαιη συμπεριφορά των παιδιών εντάσσεται μέσα στον κοινωνικό ιστό της σχολικής κοινότητας», καταλήγει ο συντάκτης της έκθεσης.

Τα συμπεράσματα της έρευνας θεωρούνται πολύ σημαντικά καθώς η κακοποίηση μαθητών από τους συμμαθητές τους λαμβάνει πολύ μεγάλες διαστάσεις. Πολλοί εκπαιδευτικοί πιστεύουν ότι και τα παιδιά -τα πιο δημοφιλή- είναι δυνατόν να βοηθήσουν, αν όχι στην εξάλειψη, στον περιορισμό του φαινομένου. Τέτοια πιλοτικά προγράμματα έχουν αποδειχθεί άκρως επιτυχή.

Στο φροντιστήριο και για το πτυχίo

Από www.tanea.gr

Φοιτητές και σπουδαστές τρέχουν να καλύψουν τα κενά τους για να περάσουν τα τελευταία τους µαθήµατα

Είναι από τους λιγοστούς σπουδαστές που παραδέχονται ότι απευθύνθηκαν σε φροντιστήριο για ενισχυτική διδασκαλία. Για τον Ανέστη Αβραµίδη,τεταρτοετή στα ΤΕΙ Πληροφορικής και Επικοινωνιών στις Σέρρες, η λύση στο προσωρινό, όπως αποδείχθηκε, µπλοκάρισµα των σπουδών του ήρθε µέσα από την εξωσχολική υποστήριξη που αναζήτησε από πέρυσι.

«Αν είσαι καθηµερινά στις παραδό σεις και διαβάζεις κατά τη διάρκεια του εξαµήνου, τότε είσαιεντάξει. Οµως καθώς οι περισσότεροι φοιτητές συνήθως δεν µπαίνουν από την αρχή σ’ ένα πρόγραµµα, τα πράγµατα στην πορεία δυσκολεύουν. Ετσι κι εγώ, ύστερα από δύο χρόνια στη Σχολή διαπίστωσα πως είχα µείνει αρκετά πίσω. Μου ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να αρχίσωτη διαδικασία διαβάσµατος. Μου έλειπαν και πολλές βασικές γνώσεις, οπότε δεν ήξερα από πού να ξεκινήσω. Ευτυχώς, οι γονείς µουείχαν µάθει γιαένα φοιτητικό φροντιστήριοστη Θεσσαλονίκη. Αρχισα, λοιπόν, µε Μαθηµατικά και Φυσική και φέτος κάνω κυρίως Προγραµµατισµό…» λέει στα «ΝΕΑ».

ΜΕ ΒΙΝΤΕΟΔΙΑΣΚΕΨΗ. Εκ του αποτελέσµατος εκτιµά ότι η επιλο γή του αυτή δεν πηγαίνει χαµένη. Ούτε και τα χρήµατα που δαπανά για τα δίδακτρα, συνολικά περίπου 250-375 ευρώ γιατις απαιτούµενες 10-15 ώρεςδιδασκαλίας ανά µάθηµα (25 ευρώ ηώρα). «Τογεγονός ότικάνω τα µαθήµατα από το σπίτι µου, µε βιντεοδιάσκεψη, µου αφαίρεσε και πολύ άγχος. ∆εν ξέρω πώςθα ένιωθαµέσα σεµια αίθουσα, ύστερα και από τα τόσα φροντιστήρια στη Γ’ Λυκείου. Το σηµαντικότερο, ωστόσο, για µένα είναι ότι µπόρεσα πια νακαταλάβω πώς πρέπει να διαβάζω, πώς να εµβαθύνω σε κάποιεςέννοιες» εξηγεί.

ΚΑΙ ΑΓΧΟΛΥΤΙΚΑ. Χείρα… φροντιστηριακής βοηθείας λαµβάνει εδώ και τέσσερις µήνες και η συµπολίτισσά του ΕιρήνηΠαπαντωνίου, σπουδάστρια τωνΤΕΙ, στο Τµήµα Λογιστικής. Πέρασε την πόρτα φροντιστηρίου στη Θεσσαλονίκη µόλις πληροφορήθηκε από συµφοιτητές της για τη λειτουργία πανεπιστηµιακών τµηµάτων. «Ηµουν λιγάκι αγχωµένη µε τις σπουδές µου, καθώς είµαι στο έβδοµο έτος και θέλω να πάρω το πτυχίο µου.Χρειαζόµουν κάτι πιο αποτελεσµατικό για να περάσω επιτυχώς και τα λίγα τελευταία αλλά πολύ δύσκολα µαθήµατα που χρωστάω…» αναφέρει.

«ΑΥΞΑΝΟΜΕΝΗ Η ΖΗΤΗΣΗ».
Είκοσι χρόνια στον χώρο των φροντιστηρίων αµιγώς σε φοιτητές, µε έδρα στους Αµπελοκήπους της Αθήνας, ο κ. Εδουάρδος Λαγανάς γνωρίζει άριστα το προφίλ και τις απαιτήσεις των φοιτητών που έχουν γίνει πλέον και µαθητές του. Σεετήσια βάση, το φροντιστήριό του εξυπηρετεί κατά µέσον όρο 250-300 φοιτητές από τις Σχολές Θετικών Επιστηµών και Τµήµατα του Πολυτεχνείου. «Εχουν παρέλθει οι εποχές που µε δυοτρεις µέρεςδιάβασµα έπαιρνες το “πενταράκι”. Οιπερισσότεροι προσέρχονται µε ανησυχία και ανασφάλεια για το µέλλον τους:έχουν διαπιστώσει ότι παρά τον χρόνο που δαπανούν για τις σπουδές τους δεν κατορθώνουν εύκολα να τιςολοκληρώσουν. Συχνά παραπονούνταιότι η πανεπιστηµιακή παράδοση δεν συνάδει µε το επίπεδο των θεµάτων εξετάσεων. Αλλοι, ιδιαίτερα οι πρωτοετείς, επιθυµούν µια πιο οµαλή ροή σπουδών που ενδεχοµένως λείπει από το ελληνικό Πανεπιστήµιο. Οι αριστούχοι, τέλος, που αναζητούν την ακόµα υψηλότερη βαθµολογία είναι µια άλλη, σηµαντική συνιστώσα…» επισηµαίνει.

Περίπου 25 ευρώ την ώρα κοστίζει κάθε το µάθηµα µε συνολική διάρκεια 10-15 ώρες

Interactive µάθηµα στην Πάτρα

ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΠΑΤΡΑ η τεχνολογία είναι σύµµαχος των φοιτητών που απευθύνονται σεφροντιστήρια για την περαιτέρω επιµόρφωσή τους. «∆ίνουµε τη δυνατότητα και σ’αυτόν που έχει λίγα µαθήµατα γιανα πάρειτο πτυχίοτου και θέλει να ξενοικιάσει ή σεόποιον δεν θέλεινα σπαταλά τον χρόνο του σε περιττές διαδροµές να παρακολουθήσει καιζωντανό interactive µάθηµα, µε τη χρήση οπτικοακουστικών µέσων, όπου καθηγητής και φοιτητής έχουν επαφή µέσω κάµερας και full-duplex ήχου. Με τη χρήση white board, εξάλλου, αυτό που γράφει ο καθηγητής το βλέπει ο φοιτητής και αντίστροφα…» λέει ο κ. Ανδρέας Κοσµάτος, υπεύθυνος Σπουδών σε φροντιστήρια της Πάτρας τα οποία από το 2004 έστρεψαν το ενδιαφέρον τους αποκλειστικά στον φοιτητόκοσµο. Μετρούν σήµερα τέσσερα παραρτήµατα – σε Αθήνα, Πάτρα, Γιάννινα.

Αριστα και µε πολλούς συµµαθητές

Aπό www.tanea.gr

Αυτό δείχνει βρετανικό πείραµα µε µαθήµατα σε τάξη που είχε δύο δασκάλους, τρεις βοηθούς και… 71 µαθητές

Την παγιωµένη αντίληψη ότι όσο λιγότεροι µαθητέςβρίσκονται σε µία τάξη τόσο καλύτερο µάθηµα γίνεται ανέτρεψε ένα δηµοτικό σχολείο στη Βρετανία. Εβαλε 71 µαθητές της Τρίτης και της Τετάρτης Τάξης σε µια αίθουσα και τα αποτελέσµατα ήταν εντυπωσιακά.

Στα κοινά µαθήµατα που ξεκίνησαν το 2009, οι µαθητές χωρίζονταν πότε σε πέντε γκρουπ, πότε άκουγαν όλοι µαζί ένα µάθηµα καιπότε εργάζονταν ανεξάρτητα, ανάλογα µε τις απαιτήσεις κάθε µαθήµατος.Η επιτροπή αξιολόγησης Ofsted (Office for Standards in Education)έκρινε πριν από λίγο καιρό ότι η διδασκαλία µε το µοντέλο αυτό υπήρξε καλή και ενίοτε εξαιρετική, σε αντίθεση µε την κρίση της το 2007 που ήταν απογοητευτική! Οπως ήταν επόµενο, το δηµοτικόσχολείο τηςBure Valley, στην πόλη Aylsham του Νόρφολκ, έγινε θέµα σε αρκετές βρετανικές εφηµερίδες, που επισήµαναν ότι κατάφερε να ανατρέψει τη ρήση «το µικρό είναι όµορφο».

Το µυστικό, λέει οδιευθυντής του σχολείου Τζον Στάρλινγκ, είναι ότι ο κόσµος «συνήθως συγχέει τον αριθµό µαθητών στην τάξη µε την αναλογία δασκάλων – µαθητών. Ετσι, όταν ακούνε για τάξη µε 71 παιδιά, υποθέτουν ότι υπάρχει µόνο ένας δάσκαλος και καταλαµβάνονται από φρίκη! Αλλά στην πραγµατικότητα έχουµε δύο δασκάλους, δύο ανωτέρου επιπέδου βοηθούς καιέναν βοηθό εκπαιδευτικού, οπότε ολόγος του επαγγελµατικού προσωπικού προς τους µαθητές είναιπολύ υψηλός!».

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ. Για τον γραµµατέα της ∆ιδασκαλικής Οµοσπονδίας Μιχ. Χαζίρη, το πείραµα στο Νόρφολκ αποτελεί µια πρόκληση και για τη χώρα µας, καθώς η συνεργατική µάθηση µπορεί να έχει εξαιρετικά αποτελέσµατα: «Θα µπορούσαµε να εφαρµόσουµε τέτοια πειράµατα στα πρότυπα ή πειραµατικά σχολεία, που µάλιστα αναµορφώνονται του χρόνου. Οµως, χρειάζεται προσοχή και δυστυχώς δεν έχουµε τον θεσµό των βοηθών εκπαιδευτικών, χωρίς τους οποίους θα ήταν ανέφικτο το πείραµα και στην Αγγλία. Θυµίζω επίσης ότι στα τριθέσια δηµοτικά των περιφερειών όπου γίνονται κοινά µαθήµατα υπάρχουν καλά αποτελέσµατα και, αν υπήρχαν δύο δάσκαλοι, ίσως γίνονταν και εξαιρετικά».

Ανάλογη είναι η γνώµη του προέδρου των ιδιωτικών εκπαιδευτικών και γραµµατέα εκπαίδευσης της ΓΣΕΕ Μιχάλη Κουρουτού: «Η δουλειά, όταν οι µαθητές εργάζονται σε οµάδες, µπορεί να είναι εκπληκτική. Σε πειραµατικό επίπεδο θα µπορούσαµε να εφαρµόσουµε τέτοιες µεθόδους κατόπιν µελέτης και επιµόρφωσης, ειδικά στις τάξεις που το έκαναν και οι Βρετανοί, καθώς η Τρίτη και η Τετάρτη ∆ηµοτικού έχουν πολλά κοινά στοιχεία».

Το παράδειγµα τουσχολείου στο Νόρφολκ δεν είναι µοναδικό. Ενα άλλο σχολείο, του Αγίου Ιωσήφ στο Λονδίνο, που έχει υιοθετήσει σύστηµα ταυτόχρονης διδασκαλίας από δύο δασκάλους σε τάξεις των 40 µαθητών, έχει λάβει κορυφαίες διακρίσεις. Ο καθηγητής Παιδαγωγικής στο Πανεπιστήµιο Ιωαννίνων Γιώργος Μαυρογιώργος τονίζει: «Ο συγκεκριµένος πειραµατισµός προωθεί την ιδέα µιας ρευστής και ευέλικτης µεγάλης οµάδας / τάξης, η οποία µε τη µεσολάβηση και τη συνεργασία πολλών εκπαιδευτικών αναλαµβάνει την οργάνωση εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που είναι παράλληλες ή και συµπληρωµατικές ή και ανεξάρτητες. Κάτι τέτοιο στην Ελλάδα, µάλλον, συµβαίνει µόνο στις ηµερήσιες εκδροµές».

Η οµαδική διδασκαλία δεν εφαρµόζεται ούτε στη Βρετανία

Δεν θα φέρουν συνωστισμό μαθητών

δεν αλλάζει ο νόµος που προβλέπει 25 µαθητές ανά τάξη στην Πρωτοβάθµια και 30 στη Δευτεροβάθµια Εκπαίδευση, ωστόσο στόχος της κυβέρνησης φαίνεται πως είναι να δηµιουργηθούν µεγάλα σχολεία 300 και 400 µαθητών. Η Αννα Διαµαντοπούλου ξεκαθάρισε ξανά χθες – µιλώντας στον ραδιοσταθµό του Σκάι – ότι οι επικείµενες συγχωνεύσεις σχολείων που θα γίνουν τον Μάρτιο δεν θα οδηγήσουν σε συνωστισµό µαθητών: «Δεν πρόκειται να αλλάξουν τα δεδοµένα και να ταξιδεύουν τα παιδιά 40 χλµ. Οταν έχουµε σε ένα χωριό ένα σχολείο µε 20 παιδιά και 22 καθηγητές και στο διπλανό χωριό, µε απόσταση µικρότερη από 15-20 χλµ., έχουµε πάλι ένα µικρό γυµνάσιο µε 20-25 παιδιά, καταλαβαίνετε ότι πρέπει να γίνουν ένα σχολείο. Το σηµαντικό είναι να δούµε τι συµφέρει τα παιδιά. Είναι καλύτερα τα µεγάλα σχολεία στα οποία οι µαθητές έχουν πολλές δυνατότητες – και όταν λέω µεγάλα σχολεία, εννοώ πάλι µε όρια, 300, 400 παιδιά», είπε η υπουργός Παιδείας.

Σχολές που διασφαλίζουν εργασία μένουν… άδειες

Από www.kathimerini.gr

Οι υποψήφιοι διαγκωνίζονται για πτυχία κύρους ή πτυχία που οδηγούν στο Δημόσιο
Του Παναγη Γαλιατσατου

Κάτι πρέπει να γίνεται λάθος με τον επαγγελματικό προσανατολισμό στη χώρα μας. Στις πανελλήνιες εξετάσεις, οι υποψήφιοι διαγκωνίζονται για σχολές «κύρους» ή για πτυχία που ανοίγουν τον δρόμο στο Δημόσιο, ωστόσο η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική για τις σχολές που διασφαλίζουν την πρόσβαση στους πιο δυναμικούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας. Εκεί επικρατεί μάλλον αδιαφορία.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο τουρισμός. Μπορεί να αποτελεί τη βαριά βιομηχανία της χώρας, οι σχολές τουριστικών επιχειρήσεων στα ΤΕΙ, όμως, έχουν κάθε χρόνο πολλές κενές θέσεις. Πολύ χαμηλά στις προτιμήσεις των υποψηφίων βρίσκονται και τα τμήματα των ΤΕΙ που προσφέρουν ειδικότητα στις ιχθυοκαλλιέργειες, δηλαδή τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγικό κλάδο της ελληνικής οικονομίας. Και αν κρίνει κανείς από τα αποτελέσματα των πανελληνίων, ανάλογη εικόνα προκύπτει και για τον πλέον δυναμικό κλάδο της ελληνικής οικονομίας, τη ναυτιλία (το 2009, από τις 402 θέσεις που είχαν προκηρυχθεί, καλύφθηκαν από τα μηχανογραφικά μόνο οι 119).

Ομως, αυτή η εικόνα είναι απατηλή: στις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού μπορεί κανείς να εισαχθεί πλην των πανελλαδικών και με το απολυτήριο λυκείου: Το πρόβλημα εδώ είναι ότι η ζήτηση είναι μεγαλύτερη από την προσφορά θέσεων σπουδών, αλλά και η ζήτηση στην αγορά εργασίας είναι μεγαλύτερη από ό, τι οι θέσεις σπουδών μπορούν να καλύψουν.

Η ελλιπής ενημέρωση, η ανυπαρξία επαγγελματικού προσανατολισμού στο σχολείο και η προβληματική διασύνδεση των Ιδρυμάτων με την αγορά εργασίας –ειδικά σε ό, τι αφορά τα τουριστικά επαγγέλματα– είναι οι κύριοι λόγοι που οι υποψήφιοι γυρίζουν την πλάτη σε αντικείμενα σπουδών που χρειάζεται η χώρα. Τα στοιχεία του υπουργείου Παιδείας είναι αποκαλυπτικά. Ενδεικτικά, στο τμήμα Ιχθυοκομίας και Αλιείας του ΤΕΙ Ηπείρου, την πενταετία 2005 – 2010 προσφέρονταν 285 θέσεις εισακτέων, εισήχθησαν όμως μόνο 75 φοιτητές και αποφοίτησαν 32. Στο Υδατοκαλλιεργειών και Αλιευτικής Διαχείρισης του ΤΕΙ Μεσολογγίου προσφέρονταν 271 θέσεις, εισήχθησαν όμως μόνο 90 και αποφοίτησαν 54. Στη Θεσσαλονίκη, το ίδιο διάστημα, για 140 θέσεις ενδιαφέρθηκαν 57 φοιτητές και αποφοίτησαν 20,6.

Παρεμφερής είναι η εικόνα και των τμημάτων ΤΕΙ τουριστικών επαγγελμάτων: Στο τμήμα του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης προσφέρονταν την ίδια πενταετία 144 θέσεις, οι οποίες προσείλκυσαν μόνο 103 φοιτητές, στη Λάρισα 273, εισήχθησαν όμως μόνο 80, και στην Πάτρα 222 θέσεις, για τις οποίες ενδιαφέρθηκαν μόνο 97 φοιτητές. Το 2009 και το 2010, το τμήμα τουριστικών επιχειρήσεων στο ΤΕΙ Πειραιά προσέφερε 114 θέσεις, για τις οποίες ενδιαφέρθηκαν μόνο 57 φοιτητές. Μόνο το ΤΕΙ τουριστικών επιχειρήσεων Αθήνας καλύπτει κάθε χρόνο τον αριθμό των εισακτέων. Συνολικά το 2007 προσφέρθηκαν στα ΤΕΙ τουριστικών επιχειρήσεων της χώρας 1.335 θέσεις και καλύφθηκαν οι 348, το 2008 προσφέρθηκαν 1.335 θέσεις και καλύφθηκαν 359, το 2009 προσφέρθηκαν 1.215 θέσεις και καλύφθηκαν οι 312 και το 2010 (οπότε είχε καταργηθεί πλέον η βάση του 10) προσφέρθηκαν 1.215 θέσεις και καλύφθηκαν οι 489.

Τα αποτελέσματα του 2010 δείχνουν ότι η κατάργηση της βάσης του 10 δεν ωφέλησε αυτές τις σχολές. Ενα ρόλο φυσικά παίζουν οι προκαταλήψεις της ελληνικής κοινωνίας σε ό, τι αφορά το «πρεστίζ» των σπουδών, αλλά και το γεγονός ότι σε περιόδους οικονομικής στενότητας, τα ΤΕΙ της επαρχίας δύσκολα προσελκύουν φοιτητές. Ενα άλλο ζήτημα είναι οι επαγγελματικές προοπτικές. Οσον αφορά στις ιχθυοκαλλιέργειες, η χαμηλή ζήτηση έχει να κάνει με ελλιπή ενημέρωση. Αν και ο κλάδος πέρασε κρίση τα προηγούμενα χρόνια και η ζήτηση στελεχών είχε υποχωρήσει, οι επαγγελματικές προοπτικές στον κλάδο παραμένουν θετικές, περισσότερο στο μέλλον. Ειδικά οι απόφοιτοι της σχολής του Μεσολογγίου εμφανίζουν πολύ υψηλά ποσοστά απορρόφησης από τον κλάδο και σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.

Κίνδυνος να χαθεί ο «Eλληνας πλοίαρχος»
Κανένα πρόβλημα απορρόφησης και πολύ υψηλές αμοιβές περιμένουν τους αποφοίτους των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού. Τα τελευταία τρία χρόνια, χάρις στις διαφημιστικές εκστρατείες της Ενωσης Εφοπλιστών, παρατηρείται ιδιαίτερη ζήτηση για το επάγγελμα: το 2009 υποβλήθηκαν 2.700 αιτήσεις για 1.300 θέσεις, ενώ το 2010, 3.700 αιτήσεις. Ομως η Πολιτεία μείωσε τον αριθμό των θέσεων εισακτέων σε 903. Η απόφαση προκαλεί ερωτηματικά, όταν οι ανάγκες σε αξιωματικούς υπερβαίνουν την παραγωγή των Ακαδημιών και όταν οι ΑΕΝ χρηματοδοτούνται από τις εισφορές των πλοίων. Η ΕΕΕ έχει ζητήσει επανειλημμένως να λειτουργήσουν ιδιωτικές σχολές, χωρίς αποτέλεσμα.

Ενα πρόσθετο πρόβλημα είναι η διαρροή κατά τη διάρκεια των σπουδών. Στη δεκαετία 1999-2009 εισήλθαν στις ΑΕΝ 6.791 υποψήφιοι πλοίαρχοι και 4.201 μηχανικοί, απεφοίτησαν όμως 3.893 και 2.509 αντίστοιχα. Συνήθως η διαρροή γίνεται μετά το πρώτο εκπαιδευτικό ταξίδι, και αυτό δεν είναι λάθος. Οι υποψήφιοι πρέπει να διαπιστώσουν αν κάνουν για τη θάλασσα. Ωστόσο, επειδή η ναυτική εκπαίδευση είναι ενιαία διεθνώς και τα διπλώματα αναγνωρίζονται παντού, πολλοί εγκαταλείπουν τη θάλασσα και στο πτυχίο, για παρεμφερείς μεταπτυχιακές σπουδές ώστε να εργαστούν στην ξηρά. Ετσι όμως οι Ελληνες αξιωματικοί γίνονται συνεχώς λιγότεροι και κινδυνεύει να χαθεί η μόνη παγκοσμίως ανταγωνιστική τεχνογνωσία που διαθέτει η χώρα…

ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΓΧΩΝΕΥΣΗ ΤΩΝ ΣΧΟΛΕΙΩΝ

Από το www.ethnos.gr

Πέντε βασικά κριτήρια θα συνεκτιμηθούν για τις συνενώσεις σχολικών μονάδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σύμφωνα με το κείμενο διαβούλευσης που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα από την υφυπουργό Παιδείας Εύη Χριστοφιλοπούλου.
Για τον νέο σχολικό χάρτη στις ορεινές και νησιωτικές περιοχές σημαντικό ρόλο θα παίξει το ζήτημα της ασφαλούς μεταφοράς των μαθητών.
Η δημόσια διαβούλευση ξεκίνησε χθες, στην ιστοσελίδα http://www.opengov.gr/ypepth/?p=615 και θα διαρκέσει μέχρι και τη Δευτέρα 24 Ιανουαρίου. Βάσει του κειμένου, για τη δημιουργία του «σχολικού χάρτη» θα συνεκτιμηθούν τα εξής κριτήρια:

Οι κτιριακές υποδομές – εγκαταστάσεις, καθώς και οι δυνατότητες ανάπτυξης αιθουσών διδασκαλίας, βιβλιοθήκης και λοιπών βοηθητικών χώρων και εξοπλισμού στο σχολείο μετακίνησης. Σε κάθε περίπτωση τηρούνται οι ρυθμίσεις για τον μέγιστο αριθμό μαθητών ανά τμήμα (έως 25 για την πρωτοβάθμια, έως 30 για τη δευτεροβάθμια).
Η χιλιομετρική απόσταση για το νέο σχολείο, λαμβάνοντας υπόψη τη συγκοινωνιακή κάλυψη της περιοχής, το οδικό δίκτυο, τις καιρικές συνθήκες και τη διάρκεια κάλυψης της διαδρομής για την άφιξη στο νέο σχολείο. Για τις δύσκολες και δυσπρόσιτες περιοχές δεν μπορεί να υπερβαίνει τη μισή ώρα για τα σχολεία της πρωτοβάθμιας και τα της ώρας για τα σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Αναφορικά με ορεινές και μικρές νησιωτικές περιοχές, στις οποίες οι αποστάσεις, οι συγκοινωνιακές και οι καιρικές συνθήκες δεν διασφαλίζουν προϋποθέσεις ασφαλούς μεταφοράς των μαθητών, θα εξετασθεί με προσοχή κάθε περίπτωση χωριστά.
Αντιστοιχία οργανικότητας και λειτουργικότητας των σχολικών μονάδων σε συνάρτηση με το μαθητικό δυναμικό και τη δυνατότητα ανάπτυξης και λειτουργίας κάθε σχολικής μονάδας.
Η εξέλιξη του μαθητικού δυναμικού την τελευταία 5ετία, ο ρυθμός αύξησης ή μείωσης και ο προσδοκώμενος αριθμός φοιτούντων μέχρι το 2013.
Οι εγγραφές των μαθητών στην πρώτη τάξη κάθε τύπου σχολείου (νηπιαγωγείου, δημοτικού, γυμνασίου κ.λπ.).
Σύμφωνα με όσα περιγράφονται στο κείμενο διαβούλευσης, σχολικές μονάδες που συνενώνονται θα αποτελούν εφεξής ενιαία σχολική μονάδα χωρίς παραρτήματα. Σε περίπτωση κατάργησης μίας ή περισσότερων σχολικών μονάδων, ιδρύεται νέα σχολική μονάδα σε περιοχή που συγκεντρώνεται ο μεγαλύτερος αριθμός μαθητών.
Οσον αφορά τις σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που λειτουργούν σε ενιαίο χώρο ως ξεχωριστές σχολικές μονάδες της ίδιας βαθμίδας ενοποιούνται.
Εντονες, πάντως, είναι οι αντιδράσεις δασκάλων και καθηγητών. Χθες η ΔΟΕ με ανακοίνωσή της κάνει λόγο για «σχέδιο εκτεταμένων καταργήσεων και συγχωνεύσεων σχολικών μονάδων» και προγραμματίζει για την Τετάρτη στη μία το μεσημέρι συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το υπουργείο.
ΠΙΛΟΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΕ 800 ΟΛΟΗΜΕΡΑ ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ
Αγγλικά, τεχνολογίες και χορός
Παρουσίαση του πιλοτικού προγράμματος των 800 ολοήμερων Δημοτικών Σχολείων με ενιαίο αναμορφωμένο πρόγραμμα, έκανε χθες στο Υπουργικό Συμβούλιο η υφυπουργός Παιδείας, Εύη Χριστοφιλοπούλου.
Στα σχολεία αυτά έχουν εισαχθεί ζώνες πολιτισμού και περισσότερες ώρες διδασκαλίας ξένων γλωσσών, ενώ καλύπτουν το 30% περίπου του συνολικού μαθητικού πληθυσμού .
Οπως δήλωσε η ίδια η υφυπουργός κάνοντας τη σχετική παρουσίαση, ένας από τους στόχους των νέων ολοήμερων σχολείων είναι να περιοριστεί σταδιακά η ανάγκη για φροντιστηριακή υποστήριξη των παιδιών και επίσης να γίνεται πιστοποίηση των ξένων γλωσσών και της πληροφορικής μέσα στα δημόσια σχολεία. Τα νέα σχολεία λειτουργούν με αναμορφωμένο πρόγραμμα, το οποίο περιλαμβάνει τα εξής:
Εισαγωγή του θεσμού της φιλαναγνωσίας στις α΄και β΄ τάξεις. Εναρξη της διδασκαλίας των Αγγλικών στις α΄και β΄τάξεις. Εισαγωγή μαθήματος σχετικού με τις νέες Τεχνολογίες για 2 ώρες εβδομαδιαίως σε όλες τις τάξεις. Η αύξηση κατά μία ώρα της διδασκαλίας των μαθηματικών στην α΄και β΄τάξη, η αύξηση των ωρών του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής και η προσθήκη μιας διδακτικής ώρας για διδασκαλία χορού.
Η υφυπουργός αναφέρθηκε στο παράδειγμα του δημοτικού σχολείου Θέρμης, το οποίο διαθέτει σε κάθε τάξη υπολογιστή, τηλεόραση και βίντεο, έξι τάξεις έχουν προβολέα με διαδραστικούς πίνακες, θέατρο 136 θέσεων, πολυχώρο, βιβλιοθήκη, κουζίνα, εστιατόριο, αίθουσα φυσικής, χημείας και αίθουσα εικαστικών.
ΥΠ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ
Αλλαγές στο γραφείο ενημέρωσης πολιτών
Στην αναδιοργάνωση του Γραφείου Ενημέρωσης Πολιτών του υπουργείου Παιδείας προχώρησε η πολιτική ηγεσία, με στόχο την εξυπηρέτηση του πολίτη μέσα από ένα και μόνο γραφείο και χωρίς να αναγκάζεται να επισκεφθεί κάποια άλλη υπηρεσία.
Οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να έρθουν σε επαφή με το Γραφείο τις εργάσιμες ημέρες και ώρες μεταξύ 7.30 και 15.30:
1. Mέσω επίσκεψης στον χώρο του υπουργείου (Ανδρέα Παπανδρέου 37, Μαρούσι)
2. Tηλεφωνικά (τηλ.1550)
3. Tαχυδρομικά και μέσω fax (με αποστολή γραπτού αιτήματος, τηλ. 210 3442649)
4. Dιαδικτυακά (με τη συμπλήρωση της φόρμας που διαμορφώθηκε για τον σκοπό αυτόν, που υπάρχει στην αρχική σελίδα του υπουργείου, www.minedu.gov.gr.)


Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων