Ομιλία για το Ηλιοτρόπιο του Φερεκύδη
Το ΣΔΕ Σύρου συνεχίζοντας τις δράσεις ενημέρωσης των εκπαιδευομένων του Σχολείου για το Φερεκύδη, είχε τη χαρά να φιλοξενήσει στο χώρο του Σχολείου τον ιστοριοδίφη κ. Κουλουμπή Παναγιώτη με θέμα το “Ηλιοτρόπιο του Φερεκύδη”.
Η ενημέρωση ξεκίνησε με αναφορά στην επιστημονική έρευνα για τον εντοπισμό των καταλληλότερων σημείων της Γης από πλευράς ηλιακών συνθηκών, τα αποτελέσματα της οποίας έδειξαν ότι στην περιοχή της Δήλου έχουμε τη μεγαλύτερη ηλιοφάνεια (κάτι που γνώριζαν πολύ καλά οι αρχαίοι γι αυτό και πίστευαν ότι εκεί γεννήθηκε ο Απόλλωνας).
Η Σύρος βρίσκεται ακριβώς δυτικά της Δήλου, την αναφέρει στην Οδύσσεια ο Όμηρος με τα λόγια του Εύμαιου, του χοιροβοσκού του Οδυσσέα «Υπάρχει κάποιο νησί, που ονομάζεται Συρίη, αν κάπου το άκουσες, καθύπερθεν της Ορτυγίας (αρχαίο όνομα της Δήλου)» επισημαίνοντας, ότι εκεί τρέπεται ο Ήλιος.
Καταλαβαίνουμε λοιπόν γιατί την εποχή εκείνη η Σύρος αποτελούσε ιδανικό τόπο για την παρακολούθηση της φαινομένης κίνησης του Ήλιου.
Στα τέλη του 18ου αιώνα το αλέτρι ενός χωρικού, που έσκαβε στη θέση Ελληνικό, σκάλωσε σε μία πέτρα, όταν ο χωρικός τη σήκωσε είδε ένα πηγάδι με σκάλες. Οι χωρικοί έβαλαν ένα μαγκάνι κι άρχισαν από τότε να βγάζουν νερό.
Όπως μας εξήγησε ο κ. Κουλουμπής προφανώς η κατασκευή στη συγκεκριμένη θέση δεν είναι πηγάδι για ύδρευση αλλά πιθανότατα πρόκειται για ένα ηλιακό παρατηρητήριο.
Ο Αρίσταρχος από τη Σαμοθράκη, διευθυντής της Αλεξανδρινής Βιβλιοθήκης στους Ελληνιστικούς Χρόνους, αναφέρει ότι την Ομηρική Εποχή υπήρχε ηλιοσπηλιά στη Σύρο, με την οποία μετρούσαν τις τροπές του Ήλιου.
Η εξαιρετική κατασκευή της λιθοδομής σε συνδυασμό με την παράδοση, σύμφωνα με την οποία ο Φερεκύδης μελετούσε σε μια σπηλιά τις κινήσεις του Ήλιου, οδηγεί στο συμπέρασμα, ότι πιθανότατα ο Φερεκύδης ήταν ο κατασκευαστής του έργου με το οποίο είναι δυνατό να υπολογιστεί η φαινόμενη κίνηση του Ήλιου όλο το χρόνο, οι εποχές, οι ισημερίες, κ.ά.
Ευχαριστούμε τον κ. Κουλουμπή για την τόσο ενδιαφέρουσα παρουσίαση του θέματος που μας έκανε όλους περήφανους για το νησί μας και ελπίζουμε σύντομα να έχουμε τη χαρά να επισκεφτούμε το ηλιοτρόπιο του Φερεκύδη.
