1. Οι επιπτώσεις των λαθροϋλοτομιών
Τα τελευταία έτη οι παράνομες λαθροϋλοτομίες και τα αποτέλεσμα αυτών, παράνομη μεταφορά δασικών ή και αγροτικών προϊόντων σε πανελλαδικό επίπεδο, έχουν πάρει ιδιαίτερα ανησυχητικές διαστάσεις, λόγω της πρωτόγνωρης οικονομικής κρίσης και της σημαντικής αύξησης του κόστους του πετρελαίου θέρμανσης.
Συνοπτικά τα αποτελέσματα των λαθροϋλοτομιών είναι :
- πολύτιμα δένδρα να μετατρέπονται σε καυσόξυλα,
- υποβάθμιση του δασικού οικοσυστήματος, με την απομάκρυνση ποσότητας ξυλείας μεγαλύτερης από το λήμμα,
- άμεσος κίνδυνος διάδοσης φυτοπαθογόνων καραντίνας από προσβεβλημένες σε μη προσβεβλημένες περιοχές,
- σοβαρές επιπτώσεις στο περιβάλλον στο άμεσο μέλλον,
- διάβρωση του εδάφους,
- μείωση της βιοποικιλότητας,
- αρνητική συμβολή στην αλλαγή του κλίματος,
- κερδοσκοπία των λαθρεμπόρων με παράλληλη φοροδιαφυγή,
- σημαντικές απώλειες εσόδων για το Δημόσιο
2. Σχεδιασμός και δράσεις αντιμετώπισης της λαθροϋλοτομίας
Το φαινόμενο αυτό παίρνει όλο και μεγαλύτερες διαστάσεις, όσο ο χειμώνας επέρχεται και η θερμοκρασία πέφτει, ενώ αναμένεται να κορυφωθεί το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα αλλά και να συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια. Η ένταση και η έκταση του βέβαια διαφοροποιείται μεταξύ περιοχών της Βορείου και της Νοτίου Ελλάδος.
Θα πρέπει λοιπόν ο ελεγκτικός μηχανισμός της χώρας να οργανωθεί και να δράσει τόσο προληπτικά όσο και κατασταλτικά, ώστε να υπάρξει ο μεγαλύτερος δυνατός περιορισμός του φαινομένου.
Για να εκλείψουν τα φαινόμενα λαθροϋλοτομιών, την κύρια ευθύνη φέρουν οι υπηρετούντες δασικοί υπάλληλοι για την περιοχή ευθύνης τους και πρέπει, με μέριμνα των προϊσταμένων των οργανικών μονάδων τους, οι έλεγχοι να είναι συνεχείς (άρθρο 18 του Ν. 998/79, Ν.Δ.86/69, Ν. 1845/89 κλπ).
Προκειμένου λοιπόν να προχωρήσουμε στον κατάλληλο σχεδιασμό, θα πρέπει κατ αρχήν να διαχωρίσουμε το φαινόμενο της λαθροϋλοτομίας στις εξής κατηγορίες :
- Ιδιωτών για ίδια χρήση: ξύλευση που γίνεται από κατοίκους των παραδασόβιων κυρίως οικισμών, στους οποίους δεν αρκούν τα χορηγηθέντα από την Δασική Υπηρεσία καυσόξυλα για την θέρμανση τους κατά τους χειμερινούς μήνες,
- Ιδιωτών για εμπορία: ξύλευση που γίνεται από κατοίκους των παραδασόβιων κυρίως οικισμών που τα πωλούν σε κατοίκους άλλων μεγαλύτερων πόλεων ως καυσόξυλα κυρίως κατά παραγγελία.
- Αλλοδαπών όμορων χωρών που υλοτομούν στα δάση κοντά στα σύνορα μας και τα μεταφέρουν στην χώρα τους,
- Εμπόρων με σκοπό την πώληση κυρίως ως καυσόξυλα στα μεγάλα αστικά κέντρα για τη μεγιστοποίηση τους κέρδους τους.
Με βάση την εμπειρία των προηγουμένων ετών, έχει αποδειχθεί ότι για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου των λαθροϋλοτομιών και της παράνομης μεταφοράς δασικών προϊόντων απαιτείται συντονισμός και στενή συνεργασία των φορέων. Βασική προϋπόθεση στο σχεδιασμό για τη λήψη συντονισμένων μέτρων και δράσεων, αποτελεί η αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων των φορέων που εμπλέκονται ανά δράση.
Οι δράσεις είναι:
- ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΑΣΙΚΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ
- ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΚΟΙΝΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΛΑΘΡΟΥΛΟΤΟΜΙΕΣ
- ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ
- ΣΥΓΚΛΗΣΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΑΠΟΚΕΝΤΡΩΜΕΝΩΝ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΝ
- ΣΥΓΚΛΗΣΗ ΤΟΠΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ
3. Σύνθεση επιπέδων και οργάνων προστασίας
Στα πλαίσια του παρόντος Σχεδίου τα επίπεδα Διοίκησης καθώς και τα Όργανα Διοίκησης Ελέγχου & Συντονισμού Επιχειρήσεων, για κάθε επίπεδο Διοίκησης προσδιορίζονται ως εξής:
Επιτελικό Επίπεδο
- Υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής
- Αναπληρωτής Υπουργός, ως έχων την αρμοδιότητα για τα δάση
- Ειδική Γραμματεία Δασών – Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών και Φ.Π.
- Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη
- Αρχηγείο Ελληνικής Αστυνομίας
- Υπουργείο Ναυτιλίας & Αιγαίου
- Αρχηγείο Λιμενικού Σώματος
- Υπουργείο Οικονομικών – ΣΔΟΕ (Δνση Σχεδιασμού & Συντονισμού)
- Υπουργείο Εθνικής Άμυνας – Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας
Επιχειρησιακό Επίπεδο
- Συντονιστικό Κέντρο Δασοπροστασίας (1591) – Διεύθυνση Προστασίας Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος
- Περιφερειακά Κέντρα Επιχειρήσεων της Δασικής Υπηρεσίας
- ΕΚΕΤΑ – Επιχειρησιακά Κέντρα ΕΛ.ΑΣ. (Γενικές Αστυνομικές Δ/νσεις Αθηνών –Θεσσαλονίκης, κλπ)
- Υπηρεσία Συνοριακής Φύλαξης
- Υπουργείο Οικονομικών
- ΣΔΟΕ – Περιφερειακές υπηρεσίες του Κέντρο Επιχειρήσεων Λιμενικού Σώματος
- Ομοσπονδιακή Θηροφυλακή της ΚΣΕ
Τακτικό επίπεδο
- Αποκεντρωμένη Διοίκηση
- Γενικός Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης
- Γενική Διεύθυνση Δασών και Αγροτικών Υποθέσεων, με τις υπ’ αυτού αρμόδιες Δασικές Υπηρεσίες
- Αρμόδια Γενική Αστυνομική Δ/νση
- ΣΔΟΕ
- Ομοσπονδιακή Θηροφυλακή
- Αρμόδιες Διοικήσεις Υπηρεσιών του Λιμενικού Σώματος (εφόσον
- απαιτείται η κινητοποίηση του Λ. Σ.)
Περιφερειακή Ενότητα
- Αρμόδια Διεύθυνση Δασών του νομού (με τα Δασαρχεία και τα Δασονομεία)
- Αρμόδιος Αντιπεριφερειάρχης
- Αρμόδια Αστυνομική Δ/νση Νομού
- ΣΔΟΕ
- Ομοσπονδιακή Θηροφυλακή
- Αρμόδιες Διοικήσεις Υπηρεσιών του Λιμενικού Σώματος (εφόσον απαιτείται η κινητοποίηση του Λ. Σ.), σε επίπεδο Νομού.
4. Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού & Υλικών Πόρων
Για την υλοποίηση του παρόντος Σχεδίου ως βασικοί πόροι θεωρούνται οι εξής:
Ανθρώπινο Δυναμικό
- Οι επικεφαλής των Οργάνων Διοίκησης, Ελέγχου & Συντονισμού Επιχειρήσεων
- Το προσωπικό των επιχειρησιακά εμπλεκόμενων οργανικών μονάδων των αρμοδίων Φορέων σε Κεντρικό Επίπεδο (Υπουργείων)
- Το προσωπικό των Κέντρων Επιχειρήσεων.
- Το ανθρώπινο δυναμικό των εμπλεκομένων οργανικών μονάδων της Δασικής Υπηρεσίας, της ΕΛ.ΑΣ., του ΣΔΟΕ, του Λ.Σ., των ΟΤΑ και των Ομοσπονδιακών Θηροφυλάκων.
- Το ανθρώπινο δυναμικό των εμπλεκομένων οργανικών μονάδων των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, των Περιφερειών (συμπεριλαμβανομένων και των οικείων Περιφερειακών Ενοτήτων), καθώς και των Δήμων
- Οι εθελοντές οι οποίοι αναλαμβάνουν υποστηρικτικές δράσεις
- Το ανθρώπινο δυναμικό των Δασικών Συνεταιρισμών και των Κυνηγετικών Οργανώσεων.
Υλικοί Πόροι
- Η υλικοτεχνική υποδομή των Κέντρων Επιχειρήσεων.
- Τα επιχειρησιακά μέσα της Δασικής Υπηρεσίας, της ΕΛ.ΑΣ., του ΣΔΟΕ, του Λ.Σ., της Ομοσπονδιακής Θηροφυλακής, των Δασικών Συνεταιρισμών και των ΟΤΑ.
- Η υλικοτεχνική υποδομή των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων, των Περιφερειών (συμπεριλαμβανομένων και των οικείων Περιφερειακών Ενοτήτων), καθώς και των Δήμων όπου αυτή υφίσταται με μέσα μεταφοράς.
Ο έλεγχος και η καταστολή των λαθροϋλοτομιών αποτελεί ευθύνη της Δασικής Υπηρεσίας. Για το σκοπό αυτό η Ειδική Γραμματεία Δασών, μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Ανάπτυξης και Προστασίας Δασών & Φ.Π. εκδίδει κατευθυντήριες οδηγίες ιεραρχικά προς τις αρμόδιες κατά τόπους Δασικές Υπηρεσίες σύμφωνα με τις οποίες συντάσσουν τα Επιχειρησιακά τους Σχέδια.
Το Αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας αποστέλλει κατευθυντήριες οδηγίες προς τις κατά τόπους Αστυνομικές Αρχές. Το ΣΔΟΕ (Διεύθυνση Σχεδιασμού & Συντονισμού ελέγχων) αποστέλλει κατευθυντήριες οδηγίες προς τις κατά τόπους υπηρεσίες του. Το Αρχηγείο του Λιμενικού Σώματος αποστέλλει επίσης κατευθυντήριες οδηγίες μέσω των οποίων καθορίζεται η παροχή υποστηρικτικών δράσεων. Η Κυνηγετική Συνομοσπονδία Ελλάδος αποστέλλει επίσης κατευθυντήριες οδηγίες προς τις κατά τόπους Κυνηγετικές Οργανώσεις, οι οποίες στη συνέχεια κατευθύνουν τους Ομοσπονδιακούς Θηροφύλακες.
Όσον αφορά στην καταγραφή και προστασία των υλοτομημένων εκτάσεων που εμπίπτουν στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας αποτελεί αρμοδιότητα των κατά τόπους αρμόδιων Δασικών Υπηρεσιών και γίνεται άμεσα, σύμφωνα με τις επιταγές της δασικής νομοθεσίας. Δελτία στατιστικών στοιχείων συμπληρώνονται και αποστέλλονται μέσω της Γενικής Δ/νσης Δασών και Αγροτικών Υποθέσεων της ικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, στην Ειδική Γραμματεία Δασών του ΥΠΕΚΑ.
Πηγές εργασίας:
Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής
Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας Θράκης (Α.Δ.Μ.Θ.)
Δ/νση Συντονισμού και Επιθεώρησης Δασών Α.Δ.Μ.Θ.
Δ/νση Δασών Χαλκιδικής
Συντάκτης:
Βασίλειος Μαλάκος
(Α’ τάξη, Εσπερινού Γενικού Λυκείου Πολυγύρου)
