Η αύξηση του όγκου των ηλεκτρονικών εγγραφών είναι εκρηκτική, καθώς αφενός οι παραδοσιακές μορφές εντύπων (περιοδικά, εφημερίδες κ.λπ) κυκλοφορούν πλέον και ηλεκτρονικά και αφετέρου αναπτύσσονται αρκετές online εκδόσεις, οι οποίες δεν κυκλοφορούν σε συμβατική μορφή. Η αποθήκευση και διατήρηση των πληροφοριών αυτών αποτελεί θέμα μείζονος σημασίας. Βεβαίως, υπάρχουν οι κλασσικές μορφές των συστημάτων μόνιμης αποθήκευσης, όπως, για παράδειγμα, οι ψηφιακές οπτικές βιβλιοθήκες.
Τα συστήματα αυτά, αν και χρησιμοποιούνται με επιτυχία για τη διατήρηση κρίσιμων επιχειρησιακών και άλλων δεδομένων, δεν μπορούν να επεκταθούν στις παραπάνω εφαρμογές, γιατί έχουν υψηλό κόστος αγοράς, αλλά κυρίως συντήρησης και διαχείρισης. Το σύστημα LOCKSS, το οποίο σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε από το Πανεπιστήμιο του Stanford με την υποστήριξη κορυφαίων εταιρειών πληροφορικής, αφορά έναν μοντέρνο τρόπο αποθήκευσης και διατήρησης, ο οποίος απευθύνεται κυρίως σε βιβλιοθήκες και στην αποθήκευση των επιστημονικών εκδόσεων. Περιλαμβάνει στοιχεία τεχνολογίας peer to peer, ενώ διακρίνεται για το συνολικά χαμηλό κόστος του αναφορικά με τη διαχείριση και τη διατήρηση του περιεχομένου. Η βασική ιδέα περιλαμβάνει την εγκατάσταση ενός πλήθους δικτυωμένων συστημάτων αποθήκευσης με τη μορφή δικτύου peer to peer. Σε κάθε βιβλιοθήκη ένας κόμβος του συστήματος ? ένας υπολογιστής με σκληρό δίσκο ? πραγματοποιεί τις παρακάτω διαδικασίες:
- Συλλέγει το υλικό των εκδόσεων από τα Web sites των εκδοτών με αυτοματοποιημένες διαδικασίες.
- Λειτουργεί ως proxy server για τους χρήστες της βιβλιοθήκης στην οποία ανήκει.
- Διασφαλίζει την εγκυρότητα του περιεχομένου του μέσω ελεγκτικών μηχανισμών που αναπτύσσει στο δίκτυο.
Για την αποθήκευση των δεδομένων χρησιμοποιούνται σκληροί δίσκοι. Οι τελευταίοι αποτελούν ένα μέσο που συνδυάζει την τεχνολογία ανάγνωσης και εγγραφής σε μια μονάδα (δεν χρειάζεται ειδικό drive για να διαβάσουμε τα περιεχόμενα ενός σκληρού δίσκου, όπως, για παράδειγμα, σε ένα οπτικό μέσο αποθήκευσης).
Το κόστος είναι χαμηλό, ενώ τα τελευταία χρόνια η αξιοπιστία τους έχει αυξηθεί. Μολονότι απέχει από το να χαρακτηριστεί το ιδεώδες αποθηκευτικό μέσο για μόνιμη αποθήκευση, στην παραπάνω τοπολογία μπορεί να εξασφαλίσει τα επιθυμητά χαρακτηριστικά διαχείρισης του περιεχομένου. Το σύστημα LOCKSS εκτιμά ότι η ζωή ενός σκληρού δίσκου είναι περίπου 5 έτη. Σε μια βιβλιοθήκη ανά 4-5 έτη προστίθεται ένας καινούργιος κόμβος, στον οποίο αντιγράφεται το περιεχόμενο του προηγούμενου δίσκου.
Η ταυτόχρονη αποθήκευση πολλαπλών αντιγράφων του ίδιου περιεχομένου από αρκετές βιβλιοθήκες διασφαλίζει ότι ακόμα και αν ένας ολόκληρος σκληρός δίσκος καταστραφεί, τα δεδομένα μπορούν να ανακτηθούν από άλλα σημεία του δικτύου.
Το σύστημα ήδη χρησιμοποιείται σε πιλοτική φάση από 50 περίπου βιβλιοθήκες, ενώ μπορεί να επεκταθεί και στη διαχείριση περιεχομένων άλλων μορφών, όπως, για παράδειγμα, τα κυβερνητικά έγγραφα. Στις άμεσες επεκτάσεις του ανήκει επίσης η λειτουργία του με τη χρήση δικτυακών αποθηκευτικών μονάδων τύπου NAS.
Πηγή: περιοδικό RAM, αρχείο Περικλή Χρήστου


