Αν τα λάθη διδάσκουν, τότε έχω καταπληκτική μόρφωση...

cropped DALL·E 2025 03 06 12.20.39 A futuristic digital landscape representing Terra.byte by Peris Christou. The scene features a vast cyber world with glowing data streams towerin

Κατηγορία: Εκπαιδευτική διαδικασία

“Δημόσια Παιδεία”… Ποιά;

Κρατηθείτε…
Περίπου 4,4 εκατ. ευρώ δαπανούν οι ελληνικές οικογένειες για την εκπαίδευση των παιδιών τους, από το νηπιαγωγείο έως και το πανεπιστήμιο!

Ειδικότερα, σύμφωνα με έρευνα της ΓΣΕΕ, η συνολική δαπάνη είναι 4.371,3 εκατ. Το κονδύλι κατανέμεται ως εξής:

Για την πρωτοβάθμια εκπαίδευση δίνονται 804 εκατ. ευρώ. Το μεγαλύτερο μέρος (248,7 εκατ.) αφορά την εκμάθηση ξένων γλωσσών. Οι γονείς στέλνουν το παιδί σε ιδιωτικό δημοτικό και δίνουν 167,7 εκατ. Το κονδύλι για τα ιδιωτικά νηπιαγωγεία φθάνει τα 52,7 εκατ. Συνολικά, 284,6 εκατ. είναι το κονδύλι για παιδικούς σταθμούς και babysitters. Εντυπωσιακό είναι ότι ορισμένοι γονείς στέλνουν τα παιδιά τους ήδη από το δημοτικό σε φροντιστήρια (42,6 εκατ. το κονδύλι). Επίσης, 7,2 εκατ. δίνονται για εκπαιδευτικές εκδρομές.

Για τους μαθητές γυμνασίου και λυκείου οι γονείς δίνουν…1.345,9 εκατ. Ξεχωρίζουν τα κονδύλια για φροντιστήρια (503,6 εκατ.) και ιδιαίτερα μαθήματα (258,7 εκατ.), δηλαδή αθροιστικά 762,3 εκατ. (πάνω από το μισό του συνολικού ποσού). Τα 346,9 εκατ. δίνονται σε ξένες γλώσσες. Σε ιδιωτικά λύκεια πηγαίνουν 117,4 εκατ. και ιδιωτικά γυμνάσια 79,5 εκατ., ενώ για εκδρομές 39,8 εκατ.

Για τις σπουδές σε ΑΕΙ δίνονται 1.441,8 εκατ. Από αυτά, για διατροφή και στέγαση πηγαίνουν 1001,9 εκατ., για τις σπουδές στο εξωτερικό 342,1 εκατ., ενώ για δίδακτρα κολεγίων και μεταπτυχιακών 59,9 εκατ. Στα 19 φροντιστήρια μαθημάτων ΑΕΙ «κατατίθενται» 35,1 εκατ. ευρώ, ενώ 1,9 εκατ. πηγαίνουν στις εκδρομές των φοιτητών.

Πηγή: greece-salonica

Η «δημοκρατία» παράγει μετριοκρατία στα ΑΕΙ

Των Χαραλαμπου Μουτσοπουλου – Χαριδημου Κ. Τσουκα*

Από το 1974 και μετά η ελληνική κοινωνία ζει στον αστερισμό του «εκδημοκρατισμού». Αίτημα ιστορικά κατανοητό, νοηματοδότησε αρχικά κοινωνικούς αγώνες και συμπύκνωσε ελπίδες για μια ανοιχτή, πολυφωνική, διαβουλευτική κοινωνία, με σεβασμό σε κανόνες και θεσμούς. Με την πάροδο του χρόνου το νόημα του «εκδημοκρατισμού» μεταλλάχθηκε. Οι έννοιες, άλλωστε, δεν είναι μεταφυσικές ουσίες, αλλά αποκτούν το νόημά τους από τη χρήση τους στα εκάστοτε κοινωνικά συμφραζόμενα.

Στη χώρα μας, μετά το 1974, ο κοινωνικός «εκδημοκρατισμός» απέκτησε, μεταξύ άλλων, το νόημα της επίσημης συμμετοχής εκπροσώπων των διοικούμενων στη λήψη αποφάσεων. Για να σταθεί, όμως, ο «εκδημοκρατισμός» ως ιδεολογική κατασκευή, έπρεπε να κατασκευάσει το αντίθετό του ?τον «αυταρχισμό»? η αντιπαλότητα με τον οποίο τροφοδοτεί την ύπαρξή του. Η μακρά παράδοση αυταρχισμού στη συμπεριφορά του ελληνικού κράτους κατέστησε εύκολη την κατασκευή αυτή. Αίφνης, η ιεραρχία απέκτησε αρνητικό πρόσημο, η πειθαρχία θεωρήθηκε «αυταρχισμός», η επαγγελματική συναδελφικότητα εκφυλίστηκε σε «ομερτά», ο σεβασμός μεταξύ των μελών της κοινότητας εξελίχθηκε σε ισοπεδωτική θρασύτητα, ο διάλογος μετατράπηκε σε «δικαίωμα» βέτο, και η συντεταγμένη «λήψη αποφάσεων» μεταποιήθηκε σε αναζήτηση ομοφωνίας από τους συμμετέχοντες.

Η απαίτηση για «συμμετοχή» δεν θα μπορούσε να αφήσει ανεπηρέαστα τα πανεπιστήμια. Η αντιδραστικά συντηρητική νοοτροπία του πανεπιστημίου μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1980, αντικαταστάθηκε με ένα «προοδευτικό» ιδεολόγημα, σύμφωνα με το οποίο το καθοριστικό στοιχείο για τη βελτίωση των πανεπιστημίων είναι η «δημοκρατική συμμετοχή». Πάνω σε αυτό το «προοδευτικό» ιδεολόγημα στηρίχθηκε, μεταξύ άλλων, η υψηλότατη συμμετοχή φοιτητών στα διοικητικά όργανα των πανεπιστημίων (η μεγαλύτερη στην Ευρώπη), η θέσπιση του πανεπιστημιακού ασύλου (μοναδική περίπτωση στον ανεπτυγμένο κόσμο), και η γενικότερη κουλτούρα της «δημοκρατίας» στα πανεπιστήμια. Από τον δεσποτισμό των ολίγων περάσαμε στη μετριοκρατία των συνδικαλιστικών ολιγαρχιών.

Τριάντα τέσσερα χρόνια μετά τη Μεταπολίτευση λίγοι έχουν την τόλμη να αναγνωρίσουν ότι το αίτημα για «δημοκρατία» στα πανεπιστήμια εκφυλίστηκε στο κατ? εξοχήν ιδεολόγημα για την προάσπιση της μετριότητας, του συντεχνιασμού και, ενίοτε, της φαυλότητας. Η φοιτητική «συμμετοχή» βαθμιαία υποκαταστήθηκε από τη συνδικαλιστική αντιπροσώπευση, η οποία με τη σειρά της υποκαταστήθηκε από τις κομματικοποιημένες συνδικαλιστικές παρατάξεις με πελατειακή λειτουργία. Τα απαιτητικά κριτήρια αριστείας που πρέπει να χαρακτηρίζουν τη λειτουργία κάθε οργανωμένης κοινότητας χαλάρωσαν, υπό την πίεση του αιτήματος για «δημοκρατία», προς όφελος της μετριοκρατίας ? όλοι δικαιούνται να εκπληρώνουν τις επιθυμίες τους, δίχως να χρειαστεί να αποδείξουν την αξία τους· οι κρίσεις των αρμοδίων είναι «αυταρχικές», τα αιτήματα των πολλών είναι «δίκαια».

Το εμφανές στην κοινή γνώμη σημάδι της παρακμής των πανεπιστημίων είναι ο εκφυλισμός της έννοιας του «ασύλου» και η καταστροφική βία που έχει διεισδύσει στα πανεπιστήμια. Λιγότερο εμφανής είναι η νοοτροπία που συστηματικά διαβρώνει την αριστεία, υπό το μανδύα του «εκδημοκρατισμού». Τούτο συμβαίνει διότι ένα από τα κύρια γνωρίσματα του «εκδημοκρατισμού» είναι η ελαστικότητά του, προσφέρεται σε αυτο-εξυπηρετική ανα-σημασιοδότηση κατά βούληση.

Ελάχιστα πανεπιστήμια έχουν συντάξει αυτοβούλως εσωτερικούς κανονισμούς, αφού, εξ ορισμού, τέτοιοι κανονισμοί θεσπίζουν, μεταξύ άλλων κυρώσεις. Στο μεταπολιτευτικό ιδεολογικό σύμπαν, όμως, οποιαδήποτε κύρωση συνιστά «αυταρχισμό», γι? αυτό και αποφεύγεται. Η εξασθένηση της ιεραρχίας και η συναδελφική «ομερτά» οδήγησαν στη λαθρεπιβασία και την απουσία λογοδοσίας: δεν είναι άγνωστο φαινόμενο καθηγητές να χρησιμοποιούν, ατιμώρητα, το πανεπιστήμιο ως πάρεργο σε σχέση με το κύριο έργο των ιδιωτικών ασχολιών τους. Δεν είναι ασυνήθιστο τα αξιοκρατικά κριτήρια επιλογής και εξέλιξης των πανεπιστημιακών να διηθούνται μέσα από κομματικά, «κοινωνικά», πελατειακά, ή παρεϊστικα φίλτρα, ή αυτά κάποιας άτυπης επετηρίδας. Εχει συχνά συμβεί λ.χ., πανεπιστημιακοί με ελάχιστο ερευνητικό έργο να προάγονται ως «αναγνώριση» της πολιτικής τους δράσης, της παλαιότητάς τους, ή διότι κατέχουν υπουργικούς θώκους, ή ισχυρή θέση (και άρα μεγάλη ισχύ) σε πολιτικά κόμματα ή μεγάλες κρατικές ή ιδιωτικές επιχειρήσεις. Ολοι «δικαιούνται» να γίνουν καθηγητές!

Εξίσου θλιβερή είναι η παράλληλη χαλάρωση των σπουδών και η μετατροπή των πανεπιστημίων σε εξεταστικά κέντρα. Οι φοιτητικές συνδικαλιστικές ολιγαρχίες πιέζουν τις αρχές των πανεπιστημίων για συνεχείς διευκολύνσεις στις εξετάσεις, και οι συνήθως ασπόνδυλοι επικεφαλής, των οποίων η κύρια έγνοια είναι ο προσπορισμός των φοιτητικών ψήφων και η «ομαλή» λειτουργία του πανεπιστημίου, τείνουν να ενδίδουν. Ιδού ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, οι επί πτυχίω φοιτητές δικαιούνται 4 εξεταστικές περιόδους ετησίως ανά μάθημα. Το ακαδημαϊκό έτος 2007-8, στα μαθήματα Παθολογική Φυσιολογία Ι και ΙΙ, με εντολή της Σχολής, διενεργήθηκαν όχι μόνον 8 (4 συν 4) εξετάσεις όπως προβλέπεται, αλλά 20 (αύξηση 150%)! Ολοι «δικαιούνται» ένα πτυχίο! Τα προβλήματα των ελληνικών πανεπιστημίων προέρχονται από μια βαθιά εννοιολογική σύγχυση μεταξύ της αντι-αυταρχικής κουλτούρας που, εν ψήγματι τουλάχιστον, εγγενώς υπάρχει στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση, και της «δημοκρατίας». Η αντι-αυταρχική κουλτούρα χαρακτηρίζει ώριμες κοινότητες μάθησης, με εμπιστοσύνη και αλληλοσεβασμό, γνώση ρόλων και ορίων από όλους, αίσθηση μετοχής σε μια ευρύτερη κοινότητα με κανόνες και κριτήρια αριστείας, και αποδοχή τόσο της εμπειρίας των διδασκομένων όσο και της αυθεντίας (authority) των δασκάλων να καθοδηγούν τους νεοφώτιστους στις αξίες της κοινότητας μάθησης. Μια τέτοια κουλτούρα συνιστά ένα δυναμικό επίτευγμα και έχει τόση σχέση με τον μετριοκρατικό «εκδημοκρατισμό» όση σχέση έχει η δημαγωγία με τη δημοκρατία, ο λαϊκισμός με το δημόσιο συμφέρον, και η επιστημονική πρόβλεψη με την προφητεία.

* Ο κ. Χαράλαμπος Μουτσόπουλος είναι καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο κ. Χαρίδημος Κ. Τσούκας είναι καθηγητής στο ALBA και στο University of Warwick

Πηγή: άρθρο στην Καθημερινή της Κυριακής, 19/10/2008

Βιβλία και βιντεοπαιχνίδια: Μια νέα μορφή αφήγησης

Αν οι σχέσεις βιντεοπαιχνιδιών και κινηματογράφου ποτέ δεν διένυσαν γόνιμη φάση, το ίδιο δε φαίνεται να ισχύει για τα βιβλία και τα βιντεοπαιχνίδια, ο συνδυασμός των οποίων δημιουργεί ένα νέο τύπο εμπειρίας για τους χρήστες – αναγνώστες. Επιμέλεια: Παναγιώτης Αθανάσαινας
patha@kathimerini.gr

Όταν ο συγγραφέας PJ Haarsma έγραψε το πρώτο του βιβλίο, μία νουβέλα επιστημονικής φαντασίας για εφήβους, δεν μπορούσε να βρει τον ακριβή τρόπο για να περιγράψει τον Όρμπις, το πλανητικό σύστημα που εκτυλίσσεται η ιστορία του βιβλίου. Σκέφτηκε επίσης ότι το βιβλίο του θα ήθελε να έχει τα χαρακτηριστικά ενός βιντεοπαιχνιδιού.

Το διαδικτυακό παιχνίδι που προέκυψε, σχεδιάστηκε όχι μόνο για να επεκτείνει τον φανταστικό κόσμο που περιγράφει το βιβλίο, επιτρέπει ταυτόχρονα στους αναγνώστες του βιβλίου να ζήσουν οι ίδιοι στον κόσμο του. Ταυτόχρονα, ο Haarsma έδωσε ερείσματα στους παίκτες που δεν είχαν διαβάσει το βιβλίο, αφού για να προχωρήσουν σε διάφορα σημεία του παιχνιδιού θα έπρεπε να απαντήσουν σε ερωτήσεις των οποίων οι πληροφορίες βρισκόταν στις σελίδες του μυθιστορήματος.

reading_books.jpg Ο Haarsma δεν είναι ο μόνος που χρησιμοποιεί τα βιντεοπαιχνίδια ως μέσο πρόκλησης ενδιαφέροντος για ένα βιβλίο. Όλο και περισσότεροι συγγραφείς, δάσκαλοι και εκδότες ασπάζονται τον ταχέως αναπτυσσόμενο κόσμο της ψηφιακής εικόνας με την ελπίδα ότι τα παιχνίδια θα ωθήσουν τα παιδιά στο διάβασμα.

Παράλληλα, οι εκδότες σπεύδουν να αναλάβουν δράση. Η Scholastic, εκδότρια εταιρεία της σειράς «Χάρι Πότερ», πρόσφατα κυκλοφόρησε τον «Λαβύρινθο των Οστών», το πρώτο από τα δέκα συνολικά βιβλία μυστηρίου, που συνδέεται με διαδικτυακό παιχνίδι. Ταυτόχρονα, ο εκδοτικός οίκος Random House, ανέπτυξε και κυκλοφόρησε ένα διαδικτυακό παιχνίδι βασισμένο στην τρίτη συνέχεια του βιβλίου φαντασίας «Inheritance», στο οποίο έχουν ήδη συμμετάσχει 51.000 χρήστες για να παίξουν και να συμμετάσχουν στις συζητήσεις του site.

Ένας νέος τρόπος αφήγησης

Πρόσφατη δημοσκόπηση του Ινστιτούτου Pew έδειξε ότι 97% των παιδιών 12 έως 17 ετών στις ΗΠΑ ασχολούνται με τα βιντεοπαιχνίδια και τις κονσόλες, τα οποία αν και φαίνεται να μην συνδέονται με τα βιβλία, κάποιοι βλέπουν ξεκάθαρη σχέση μεταξύ τους.

«Νομίζω ότι οι gamers και οι αναγνώστες ψάχνουν το ίδιο πράγμα», δήλωσε ο Ρικ Ριόρνταν, συγγραφέας διάσημης σειράς βιβλίων στις ΗΠΑ. «Και οι δύο θέλουν μία δυνατή ιστορία της οποίας θα είναι ο κεντρικός χαρακτήρας». Αρκετοί θεωρούν ότι τα βιντεοπαιχνίδια είναι ένα αναπτυσσόμενο μέσο που δεν έχει ακόμη πραγματοποιήσει την επανάστασή του. «Δεν θα μου προκαλούσε καμία έκπληξη αν σε δέκα ή είκοσι χρόνια τα βιντεοπαιχνίδια δημιουργούν φανταστικούς κόσμους τόσο πολύπλοκους όπως αυτοί του Ντίκενς ή του Ντοστογιέφσκι» ανέφερε ο Τζέι Παρίνι, καθηγητής λογοτεχνίας στο πανεπιστήμιο του Μίντλμπερι.

Από την άλλη, και κάποιοι συγγραφείς έχουν ξεκινήσει να υιοθετούν χαρακτηριστικά των βιντεοπαιχνιδιών όπως ο ρυθμός εξέλιξης της ιστορίας, προκαλώντας με αυτό τον τρόπο ενδιαφέρον σε gamers που συναρπάζονται από τον νέο τρόπο αφήγησης στα βιβλία.

Πολλοί ερευνητές που έχουν ξεκινήσει να μελετούν τις μαθησιακές επιδράσεις των βιντεοπαιχνιδιών, έχουν συμπεράνει ότι, σε συνθήκες εργαστηρίου, οι παίχτες βιντεοπαιχνιδιών έχουν καλύτερους χρόνους αντίδρασης και συγκέντρωσης σε εργασίες αγνοώντας άσχετα εξωτερικά ερεθίσματα. «Τα παιχνίδια έχουν τη δυνατότητα να διδάξουν κριτική σκέψη και αίσθηση του βάρους των επιλογών που κάνει ο παίκτης» αναφέρει ο Τζέιμς Πολ Γκι, σε σχετικό του βιβλίο.

www.kathimerini.gr με πληροφορίες New York Times

Υποστηριζόμενο από blogs.sch.gr & Θέμα βασισμένο στο Lovecraft από τον Anders Norén

Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση