Τον επιβλητικό, τεράστιο, μαρμάρινο αρχαίο λέοντα της Μακεδονίας, επισκέφθηκε το Νηπιαγωγείο Ν. Βρασνών, θαυμάζοντας το παράστημα, την μορφή, το σμίλευμα και την αξεπέραστη τέχνη του δημιουργού του.
Ο Λέων Αμφιπόλεως κατασκευάστηκε ανάμεσα στο 325 – 300 π.Χ., όπως και ο Τύμβος Καστά. Η χρονολόγηση συμπίπτει κυρίως με τα ταραγμένα χρόνια που ακολούθησαν τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου, σε μια εποχή όπου πρωταγωνιστούσε κυρίως ο Κάσσανδρος. Άλλωστε εδώ στην Αμφίπολη, περί το 310 π.Χ., είχε δώσει εντολή να δηλητηριαστούν η Βασίλισσα Ρωξάνη και ο Αλέξανδρος ο Δ΄, ο γιος του Μεγαλέξανδρου που δεν πρόλαβε ποτέ να γνωρίσει…
Ο Λέων, που έχει ύψος 5,28 μέτρα και με το βάθρο του 15,84 μέτρα, τοποθετημένος στην κορυφή του λόφου Καστά ύψους 33 μ., με περίβολο 497 μέτρων και διάμετρο 158,40 μ., σίγουρα δημιουργήθηκε για ένα από τα πλέον επιφανή πρόσωπα των Ελλήνων, διότι εκτός όλων των άλλων, απαιτούνταν αμέτρητο χρυσάφι και ολόκληρο εργοτάξιο με πλήθος εργατών, γλυπτών, ξύλινων γερανών και πλοίων για την μεταφορά μαρμάρων από την Θάσο! Απαιτούνταν ολόκληρο βασιλικό ταμείο και βασιλικός Αρχιτέκτονας.
Στα χρόνια της φρικτής Ρωμαϊκής Κατάκτησης (168 – 148 π.Χ.) οι Ρωμαίοι γκρέμισαν ό,τι μνημείο θύμιζε την αίγλη της Μακεδονίας για να υποτάξουν τους ανυπότακτους Μακεδόνες, τα λιοντάρια της Ελλάδας. Τότε πρέπει να γκρέμισαν και τον Λέοντα και να λεηλάτησαν και τον Τύμβο με τις Σφίγγες, ενώ τους πωρόλιθους και τα περίτεχνα μάρμαρα που τους είχαν επενδύσει, τα έριξαν στον Στρυμόνα, για να φτιάξουν φράγμα συγκράτησης των νερών του ποταμού.
Οι αιώνες κυλούν και μετά τον ηρωικό Μακεδονικό Αγώνα, κατά την απελευθέρωση της Μακεδονίας στους Βαλκανικούς Πολέμους 1912-13, Έλληνες Στρατιώτες της 7ης Μεραρχίας βρίσκουν κομμάτια αρχαίων λίθων και μαρμάρων μέσα σε θάμνους, πλάι στην δυτική όχθη του Στρυμόνα.
Το 1916, κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, Άγγλοι Στρατιωτικοί που κατασκεύαζαν οχυρωματικά έργα στον ίδιο τόπο, εντοπίζουν τα μαρμάρινα κομμάτια του Λιονταριού, τα οποία φορτώνουν σε φορτηγίδα του Στρυμόνα για να τα πάρουν στο Λονδίνο! Όμως η Πρόνοια του Θεού είχε άλλα σχέδια. Και έτσι, την ώρα της αρπαγής, μια οβίδα από εχθρικό πυροβολικό πέφτει πάνω στην φορτηγίδα και την βουλιάζει μαζί με το λιοντάρι των Μακεδόνων, που έτσι σώζεται την τελευταία στιγμή!
Αργότερα, στις αρχές της δεκαετίας του 1930, κατά τις εργασίες αποστράγγισης του Στρυμόνα για την κατασκευή του Φράγματος Λιθότοπου από τις εταιρείες Μονκς και Ούλεν , με σκοπό την δημιουργία της τεχνητής λίμνης Κερκίνης, βρέθηκαν τελικά μέσα σε λάσπη τα κομμάτια του μαρμάρινου λιονταριού!
Πρόεδρος όμως την Ούλεν ήταν τότε ο Αμερικανός Φιλέλληνας Ρόυ Γουώρνερ Γκάουσμαν, που συγκινημένος από τα ευρήματα, απευθύνθηκε αμέσως στην Αμερικανική Αρχαιολογική Σχολή στην Αθήνα, ζητώντας την αναστήλωση του αρχαίου μακεδονικού μας Λέοντα.
Η ανταπόκριση ήταν άμεση και μάλιστα ο Αμερικανός Πρέσβης στην Ελλάδα Λίνκολν Μακ Βη διεξήγαγε έρανο χορηγιών, στις οποίες συμβάλει και ο Κωστής Παλαμάς, όπως και η Ελληνική Κυβέρνηση, ώστε τελικά να γίνει κατορθωτή η αναστήλωση του Λέοντα της Αμφίπολης το 1937, με την βοήθεια του Έλληνα Γλύπτη Ανδρέα Παναγιωτάκη, που όχι μόνο έφτιαξε ένα ομοίωμα – οδηγό του λέοντα με γύψο, αλλά συμπλήρωσε με άσπρο τσιμέντο και τα κομμάτια που λείπανε από τον αυθεντικό.
Βεβαίως τότε η Ούλεν, βρίσκοντας μέσα στην αποστραγγισμένη κοίτη περίπου 1.600 μέλη του περιβόλου του τύμβου, χωρίς να μπορεί να φανταστεί πού βρισκόταν κάποτε, τα χρησιμοποίησε αντί για τσιμέντο στο Φράγμα του Λιθότοπου…
Σύμφωνα με την γνώμη του Γάλλου Αρχαιολόγου Ζακ Ροζέ και του Αμερικανού Αρχαιολόγου Όσκαρ Μπρονέρ, που συνέβαλαν στην αναστήλωση, ο Λέων της Αμφίπολης ήταν πάνω σε βάθρο με κιόνες, ασπίδες και μαρμάρινη μακεδονική θύρα, που βέβαια θυμίζουν, κατά το σχέδιό τους (εικόνα), Μακεδονικό Τάφο! Για ποιον άραγε να έγινε; Ποιος ήταν θαμμένος εκεί ή καλύτερα ποιος επρόκειτο να ταφεί εκεί; Ποιον τελικά φυλούσε ή ποιον επρόκειτο να φυλάξει το τεράστιο βασιλικό Λιοντάρι των Μακεδόνων, του οποίου η βασιλική σωρός δεν πρόλαβε ποτέ να φτάσει στην Μακεδονία;
Κ.Κ.
