2ος Θεματικός Κύκλος Φροντίζω το Περιβάλλον

Υποθεματική: Πρόληψη και προστασία από τις φυσικές καταστροφές
“Ξέρεις για τα Ηφαίστεια, τους Σεισμούς και τα Τσουνάμι; Μάθε Τώρα πώς να Προστατευτείς”
Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ)

1ο Εργαστήριο: Θέλετε να μάθετε μύθους για τους σεισμούς και τα ηφαίστεια;

Όλα ξεκινούν με μια έκτακτη είδηση στην τηλεόραση…

… που μας δίνει την αφορμή για συζήτηση και προβληματισμό πάνω στο θέμα. Άραγε τι γνωρίζουμε και τι θα θέλαμε να μάθουμε; Δίνεται η δυνατότητα στα παιδιά να μιλήσουν για τα βιώματά τους σχετικά με τα φυσικά φαινόμενα, τις επιπτώσεις τους και τις περιοχές που πλήττουν, σύμφωνα με αυτά που έχουν βιώσει ή ακούσει ή δει στην τηλεόραση και διατυπώνονται υποθέσεις, συναισθήματα και απόψεις.
Στη συνέχεια των εργαστηρίων μελετήσαμε τη δομή της Γης, την εξέλιξη των ηπείρων και των ωκεανών και την γένεση των σεισμών με την προβολή του βίντεο της ενότητας «Η Γη και οι Σεισμοί» μέσα από το βίντεο https://kids.oasp.gr/thalis/prehistoric/prehistoric_earth.html, όπου περιγράφεται η δομή αυτής μέσω μακέτας, και δραστηριότητες για την κατανόηση της δομής της γης.Αναγνωρίσαμε τα φυσικά φαινόμενα που πλήττουν την Ελλάδα και άλλες χώρες του πλανήτη και δόθηκε η ευκαιρία στα παιδιά να εκφραστούν μέσω της δραματοποίησης και των εικαστικών. Επίσης στις ελεύθερες δραστηριότητες το θέμα απασχόλησε πολύ και συχνά αποτυπωνόταν στις κατασκευές τους.

Αφού μελετήσαμε τη δομή της γης και την εξέλιξη της από την επιστημονική άποψη, προσεγγίζουμε το πώς εξηγούσαν την εκδήλωση των σεισμών και την ηφαιστειακή δραστηριότητα οι αρχαίοι λαοί μέσα από μύθους που συσχετίζονταν με τις παραστάσεις που είχαν από την καθημερινότητά τους. Η δραστηριότητα περιλαμβάνει συζήτηση σχετικά με τους σεισμούς και τη μυθολογική και επιστημονική προσέγγισή τους, βάσει του υλικού που υπάρχει αναρτημένο https://www.oasp.gr/node/2032. Ανάγνωση του βιβλίου «Η γη χορεύει», μύθοι από τις πέντε ηπείρους της γης, που έπλαθαν οι άνθρωποι για να εξηγήσουν αυτό το παράξενο και γεμάτο φόβο φαινόμενο της γης που τρέμει, επιπλέον παρουσίαση των μύθων αυτών μέσω βίντεο, θεατρικό παιχνίδι-ρόλων με τους σχετικούς μύθους, εικαστική δημιουργία από τους μαθητές.Τα παιδιά μαθαίνουν για τις πέντε ηπείρους, τις αναζητούν στον παγκόσμιο χάρτη και προκύπτει αυθόρμητα η καταγραφή της απόστασης από την Ελλάδα. Έτσι προκύπτει ένας “παγκόσμιος χάρτης σεισμικής δραστηριότητας” που μένει στη γωνιά των εργαστηρίων καθ’ όλη τη διάρκεια της ενασχόλησης με το πρόγραμμα.

 Καθώς το ενδιαφέρον των παιδιών ήταν μεγάλο προχωρήσαμε στη δημιουργία ενός αυτοσχέδιου επιτραπέζιου παιχνιδιού των στρωμάτων της γης

 ακολούθησε μια κατασκευή που ενθουσίασε τα παιδιά, η μακέτα της γης από πλαστελίνη! Αρχικά τα παιδιά χωρίστηκαν σε ομάδες

στη συνέχεια κάθε ομάδα δούλεψε το κομμάτι της

και στο τέλος ενώσαμε τις προσπάθειές μας και να το αποτέλεσμα!

Όταν ένας φίλος μας ήρθε και μας είπε πως τον σεισμό μπορούμε να τον μετρήσουμε με μηχάνημα, μας μπήκε η ιδέα να μάθουμε περισσότερα και φυσικά θέλαμε να έχουμε και εμείς ένα τέτοιο μηχάνημα! Ήρθε η ώρα να φτιάξουμε, λοιπόν, τον δικό μας σεισμογράφο!

Αφού μάθαμε τόσα πολλά για τους σεισμούς ήρθε η ώρα να μάθουμε και πώς θα προστατευτούμε.
Αρχικά παίξαμε πολλά κινητικά παιχνίδια που μας έμαθαν τι πρέπει να κάνουμε την ώρα του σεισμού.

Έτσι ήμασταν έτοιμοι για την προσομοίωση και την άσκηση σεισμικής ετοιμότητας και με χαρά μάθαμε και στους γονείς μας πώς να προστατευτούν στο σπίτι!
Φτιάξαμε μία αφίσα με τα 5 βήματα της σωστής προετοιμασίας και αντιμετώπισης ενός σεισμού, το σακίδιο έκτακτης ανάγκης, εντοπίσαμε στο σπίτι και στο σχολείο σημεία επικίνδυνα σε περίπτωση σεισμού και κάναμε διορθωτικές κινήσεις, μάθαμε τους αριθμούς έκτακτης ανάγκης και φτιάξαμε έναν πίνακα με αυτούς για να τους έχουμε πάντα στο νου μας στο σπίτι ή στο σχολείο. Και μιας και μας έπιασε η ΕΞΑΕ σκεφτήκαμε να φτιάξουμε και ένα ψηφιακό παιχνίδι με τους αριθμούς έκτακτης ανάγκης, για να μπορούμε να παίζουμε από το σπίτι και να τεστάρουμε τις γνώσεις μας. Το παιχνίδι δημιουργήθηκε στην e-me και αναρτήθηκε, ώστε να το βρίσκουν τα παιδιά.

Ο σάκος πρώτης ανάγκης

Οι αριθμοί έκτακτης ανάγκης

Αυτά τα βάζα σε περίπτωση σεισμού μπορεί να μας τραυματίσουν!

Για αυτόν τον λόγο τοποθέτησα ένα πιο ελαφρύ και ακίνδυνο διακοσμητικό!

Φυσικά δεν παραλείψαμε να ασχοληθούμε με τα συναισθήματά μας και μέσα από διάφορες ασκήσεις ψυχολογικής ενδυνάμωσης και παιχνίδια ρόλων προσπαθήσαμε να αναγνωρίσουμε τα συναισθήματα που προκαλούνται από αυτό το φαινόμενο και να τα διαχειριστούμε.

Μετά από όλα αυτά νιώσαμε σίγουροι για τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουμε σε μια ανάλογη περίπτωση. Αντιληφθήκαμε ότι είναι απόλυτα φυσικό να αισθανόμαστε φόβο και ανησυχία, αλλά καταλάβαμε ότι εάν κάνουμε τα σωστά βήματα και τη σωστή προετοιμασία θα είμαστε έτοιμοι και όλα θα πάνε καλύτερα. Το τέλος των εργαστηρίων μας άφησε με μια αίσθηση αισιοδοξίας, νιώσαμε πολύ όμορφα με αυτό μας το ταξίδι και τα παιχνίδια μας συνέχισαν για καιρό να έχουν μία γεύση… Εγκέλαδου!!!

1ος Θεματικός Κύκλος Ζω καλύτερα – Ευ ζην

Υποθεματική: Αυτομέριμνα, ασφάλεια και πρόληψη

«Ευαισθητοποίηση, Πρόληψη Ψυχικών Διαταραχών και Ενδυνάμωση της Ψυχικής Ανθεκτικότητας στις Σχολικές Κοινότητες»
Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής Π. Σακελλαρόπουλος/  Κατσούδα Δέσποινα

Κατά την πορεία των εργαστηρίων αξιοποιήθηκε το προτεινόμενο υλικό του προγράμματος ΖΩΝΤΑΣ ΚΑΙ ΜΑΘΑΙΝΟΝΤΑΣ ΜΑΖΙ (Υλικό παρέμβασης για την ενίσχυση της ψυχικής ανθεκτικότητας στη σχολική κοινότητα_2019-2020). Συγκεκριμένα κατά την έναρξη και τη λήξη κάθε εργαστηρίου επιλέγονταν προπαρασκευαστικές, βιωματικές ασκήσεις και παιχνίδια για την ενδυνάμωση της ψυχικής ανθεκτικότητας  που προτείνονται από το πρόγραμμα και είναι αξιοποιήσιμα, τόσο σε προγράμματα παρέμβασης , όσο και στα πλαίσια της βιωματικής εκπαίδευσης από τον εκπαιδευτικό στην τάξη. Πολλά από αυτά καθιερώθηκαν στην ρουτίνα της ημέρας  και επιλέγονταν από τα παιδιά κάθε φορά που θέλαμε να εκτονωθούμε ή να ενεργοποιηθούμε, καθώς μέσα από αυτά τα παιχνίδια τα παιδιά έβρισκαν κάθε φορά τρόπους αυτοέκφρασης και εκτόνωσης συναισθηματικής. Συγκεκριμένα παιχνίδια και ασκήσεις όπως “Μου άρεσε δεν μου άρεσε”, “Η τελευταία λέξη” έγιναν σύντροφοί μας και μετά το πέρας των εργαστηρίων καθώς έγιναν για τα παιδιά εργαλεία αξιολόγησης ποικίλων δραστηριοτήτων.

2ο Εργαστήριο: Ασκήσεις για τη διαφορετικότητα
Χαρακτηρισμοί που πληγώνουν και  χαρακτηρισμοί που πονάνε

Στο εργαστήριο αυτό αξιοποιήθηκαν οι ασκήσεις για τη διαφορετικότητα που προτείνει το πρόγραμμα. Στόχος:  Να συζητηθούν θέματα που αφορούν στη διαφορετικότητα, να αντιληφθούν τις συνέπειες που έχουν αυτά τα λόγια, να καλλιεργηθεί η ενσυναίσθηση, να διευρυνθεί η δυναμική της ομάδας.  Καταγράψαμε χαρακτηρισμούς που πληγώνουν και χαρακτηρισμούς που πονάνε με στόχο να αναπτυχθεί συζήτηση γύρω από το θέμα της διαφορετικότητας, να αντιληφθούν τα παιδιά τις συνέπειες που έχουν αυτά τα λόγια και να καλλιεργηθεί η ενσυναίσθηση. Από τα προτεινόμενα φύλλα εργασίας το ένα τροποποιήθηκε και προσαρμόστηκε στην ηλικιακή ομάδα των παιδιών του νηπιαγωγείου, ενώ το δεύτερο αντικαταστάθηκε με άλλη δραστηριότητα. Συγκεκριμένα τα παιδιά επεξεργάστηκαν και δραματοποίησαν σενάρια που σκέφτηκαν τα ίδια προσπαθώντας να ανακαλέσουν προσωπικές εμπειρίες και βιώματα. Με αυτόν τον τρόπο οδηγήθηκαν βιωματικά στην κατανόηση του θέματος και εκφράστηκαν σχετικά.
Έχοντας στο μυαλό την Πανελλήνια Ημέρα κατά της Βίας στο σχολείο,  έγινε μια παρέμβαση στο πρόγραμμα και παρουσιάστηκε στα παιδιά μία ιστορία για τη βία στο σχολείο που έχει δημιουργηθεί από μαθητές της τρίτης τάξης του 1ου Δημοτικού Σχολείου Φερών Ν. Έβρου και από τους μαθητές της τετάρτης τάξης του Δημοτικού Σχολείου Τυχερού Ν. Έβρου στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Διακρατικού Προγράμματος DAPHNE III 2008-2010: «Ευαισθητοποίησης για το Φαινόμενο του Σχολικού Εκφοβισμού» πρόγραμμα που υλοποίησε η Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (Ε.Ψ.Υ.Π.Ε.), με τον τίτλο «Η Μόνα σε καινούριο σχολείο». Μετά τη διαδραστική ανάγνωση της ιστορίας ακολούθησε συζήτηση και έκφραση συναισθημάτων από τα παιδιά,  στη συνέχεια δημιούργησαν έναν νοητικό χάρτης με τις λέξεις/φράσεις που πληγώνουν και πονάνε, βασισμένα τόσο στην  ιστορία της Μόνας που διαπραγματευτήκαμε όσο και στα σενάρια που δημιούργησαν και δραματοποίησαν και στο τέλος προσπάθησαν να καταγράψουν τα συναισθήματα αυτού που ακούει τέτοιου είδους χαρακτηρισμούς.

Χαρακτηρισμοί που σε ανεβάζουν

Επιλέχθηκε να μην δοθεί το προτεινόμενο φύλλο εργασίας, αντί αυτού δημιουργήθηκαν σενάρια σχετικά και ακολούθησε δραματοποίηση (όπως αντίστοιχα είχε γίνει για τους χαρακτηρισμούς που πληγώνουν) ως πιο κατάλληλη δραστηριότητα για  την ηλικία των παιδιών του νηπιαγωγείου. Η δραστηριότητα έκλεισε με την άσκηση «μου άρεσε, δεν μου άρεσε» όπου θα παιδιά εξέφρασαν τα συναισθήματά τους και οδηγήθηκαν σε συγκρίσεις με τις δραστηριότητες προηγούμενου εργαστηρίου για τους χαρακτηρισμούς που πληγώνουν και αποφάσεις για το πώς θέλουν να τους φέρονται οι άλλοι, αλλά και πώς θα πρέπει να φέρονται εκείνα στους γύρω τους.

Επέκταση-Αυθόρμητη ενασχόληση των παιδιών την επόμενη ημέρα του εργαστηρίου: κατά τη διάρκεια των ελεύθερων δραστηριοτήτων, τα παιδιά μαζεύτηκαν γύρω από τον νοητικό χάρτη και συζητούσαν γύρω από τις λέξεις. Έτσι προέκυψε η δημιουργία αφίσας για τους χαρακτηρισμούς που πονάνε. Τα παιδιά ζωγράφισαν τη Μόνα τη χελώνα, την καρδιά της τσαλακωμένη και με τσιρότα, γιατί προσπαθούσαν να την κάνουν καλά, και γύρω από αυτό τις λέξεις και φράσεις που την πλήγωσαν.

Τα παράσημά μου

Στόχος:  Να ενδυναμωθούν τα μέλη της ομάδας, να πάρουν θετική ανατροφοδότηση από τους άλλους, να εστιάσουν στα θετικά και δυνατά χαρακτηριστικά που έχουν όλοι.

4ο Εργαστήριο: Ασκήσεις για τα συναισθήματα

«Ο Τοίχος των Συναισθημάτων»: Επιλέχτηκε αντί της προτεινόμενης δραστηριότητας “Ο τροχός των συναισθημάτων” να δημιουργηθεί “Ο τοίχος των συναισθημάτων” Στη γωνιά του προγράμματος αναρτήθηκαν τρία χαρτόνια κάνσον. Στα δύο η νηπιαγωγός έβαλε επιγραφές «ευχάριστα συναισθήματα» και «δυσάρεστα συναισθήματα» και έδωσε στα παιδιά φατσούλες συναισθημάτων (emojis). Τα παιδιά αφού μελέτησαν το υλικό κλήθηκαν να το κατηγοριοποιήσουν σε ευχάριστα και δυσάρεστα συναισθήματα και να κάνουν αντιστοίχηση με την λέξη. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργήθηκαν δύο πίνακες αναφοράς, που παρέμειναν καθ’ όλη τη διάρκεια υλοποίησης του προγράμματος. Στο τρίτο κάνσον που είχε αναρτηθεί και παρέμενε κενό, η νηπιαγωγός τοποθετεί δύο κείμενα «Όταν εσύ…» «…εγώ αισθάνομαι…» και δίνει στα παιδιά εικόνες που δείχνουν αντιδράσεις σε καθημερινές καταστάσεις, προκαλώντας τα παιδιά να εξηγήσουν τι συμβαίνει και να αναγνωρίσουν το συναίσθημα του προσώπου. Στη συνέχεια τους ζητά να φτιάξουν προτάσεις και να πουν πώς θα αισθανόταν κάποιος που βιώνει αυτή τη συμπεριφορά/αντίδραση που δείχνει η εικόνα (π.χ. «Όταν εσύ μου φωνάζεις… εγώ αισθάνομαι φόβο». Μετά τη διατύπωση της πρότασης καλούνται να κολλήσουν στη μία πλευρά την εικόνα και να γράψουν απέναντι το συναίσθημα που αυτή προκάλεσε. Στόχος να καλλιεργηθεί η έννοια της ενσυναίσθησης και να αντιληφθούν πως κάθε μας συμπεριφορά προκαλεί στους άλλους ένα συναίσθημα, ευχάριστο ή δυσάρεστο.

Κατά τη διάρκεια των εργαστηρίων δημιουργήθηκε αυτοσχέδιο εικαστικό εργαστήρι, όπου τα παιδιά δημιούργησαν τρισδιάστατες κατασκευές που χρησιμοποιήθηκαν σε ελεύθερα κινητικά παιχνίδια.
Έτσι δημιουργήθηκαν “Το τέρας του φόβου” και “Το τέρας της ζήλειας” από άχρηστο υλικό (άδειες συσκευασίες χαρτομάντηλων) που ζωγράφισαν μόνα τους τα παιδιά και πρόσθεσαν χαρακτηριστικά τέρατος. Αυτές οι κατασκευές ήταν στόχος σε παιχνίδια «σκοποβολής», προσπαθούσαν να πετύχουν το τέρας και να το νικήσουν.
Επίσης τα παιδιά αποτύπωσαν σε χάρτινα πιάτα συναισθήματα που προκαλούνται από φαινόμενα βίας ή εκφοβισμού στο σχολικό περιβάλλον, με βάση σενάριο που εμπνεύστηκαν και παρουσίασαν στην ολομέλεια. Αυτές οι κατασκευές καθώς και τα σενάρια χρησιμοποιήθηκαν ως υλικό για τη δημιουργία ενός βίντεο που κατέγραψαν τα ίδια με τη βοήθεια της εκπαιδευτικού το οποίο και αναρτήθηκε στην ιστοσελίδια «Μίλα Τώρα» και με αυτό το τμήμα πήρε μέρος στην πανελλαδική δράση από το «Χαμόγελο του Παιδιού» με τίτλο «Μίλα τώρα».

Το νηπιαγωγείο μας έχει επιλεγεί από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων,
να συμμετέχει στο πιλοτικό πρόγραμμα  για την εφαρμογή των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων
κατά το σχολικό έτος 2020-2021.

Λίγα λόγια για την πιλοτική δράση “Εργαστήρια Δεξιοτήτων”

(περισσότερα…)