Μάρτης – Φυτά

Την πρώτη του Μάρτη (όσο ήμασταν ακόμα δια ζώσης) με τα παιδιά καλωσορίσαμε το μήνα και την Άνοιξη.

Γιάννης Τσαρούχης

Τοιχογραφία της Άνοιξης, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Μάθαμε για τα χελιδονίσματα, τα παραδοσιακά κάλαντα της Άνοιξης. Ακούσαμε κάποια χελιδονίσματα από άλλα μέρη της Ελλάδας και μάθαμε τα παραδοσιακά της Σάμου:

ΣΑΜΟΣ

Δόνι , χελιδόνι

Ήρθες, καλώς ήρθες

Φκιασε τη φωλιά σου

Κάμε τα πουλιά σου

Φτιάξτηνε στο σπίτι

Κανένας δεν τη γκίζει

(Το χελιδόνι το πουλί πάει πέρα κι’ έρχεται

πάει και ξανάρχεται

στήνει μήνυμα και λέει

πως είναι καλοκαίρι.)

Τα χελιδονίσματα είναι συνέχεια από τα χελιδονίσματα των αρχαίων Ελλήνων, από τα κάλαντα της πρωτοχρονιάς της 1ης Μαρτίου. Οι Ρωμαίοι τὸ 153 π.Χ. όρισαν ὡς πρωτοχρονιά την 1η Ιανουαρίου, κι ενώ πήγαν εκεί και τα κάλαντα, παρέμειναν και στην παλιά πρωτοχρονιά τους, την 1η Μαρτίου.

Χρησιμοποιήσαμε τη χελιδόνα φτιαγμένη από παλιό κόσκινο, στολισμένη με ένα χελιδόνι, κορδέλες και λουλούδια και αναπαραστήσαμε πως πήγαιναν τα παιδιά από πόρτα σε πόρτα και έλεγαν τα χελιδονίσματα στις κυράδες.

Μπορείτε να τα ακούσετε εδώ και εδώ.

Ήρθε, ήρθε χελιδόνα
ήρθε κι άλλη μελιηδόνα,
κάθισε και λάλησε,
και γλυκά κελάδησε:
Μάρτη, Μάρτη μου καλέ,
και Φλεβάρη φοβερέ,
κι αν φλεγίσεις κι αν τσικνίσεις,
καλοκαίρι θα μυρίσεις.
Κι αν χιονίσεις κι αν κακίσεις,
πάλιν άνοιξιν θ’ανθίσεις.
Θάλασσαν επέρασα
και στεριάν δεν ξέχασα,
κύματα κι αν έσχισα,
έσπειρα, ‘κονόμησα.
Έφυγα κι αφήκα σύκα,
και σταυρόν και θημωνίτσα,
κι ήρθα τώρα κιηύρα φύτρα,
κι ηύρα χόρτα, σπάρτα, βλίτρα,
βλίτρα, βλίτρα, φύτρα, φύτρα.

Ξύλινη εθιμική χελιδόνα από το μουσείο Μπενάκη:

Μάθαμε μερικές από τις πολλές από τις παροιμίες για το Μάρτη και την πρώτη την κάναμε κατασκευή με το διπρόσωπο Μάρτη  πότε να κλαίει και πότε να γελάει. Βάλαμε και έναν στην τάξη ώστε όποτε βρέχει να τον έχουμε κλαμμένο ενώ όταν έχει ήλιο χαμογελαστό.

Πηγή: dreamskindergarten.blogspot.com/2012/02/blog-post_4420.html

Πολλές περισσότερες παροιμίες εικονοποιημένες σε βιβλίο εδώ.

Τα παιδιά στο τέλος της μέρας κέρδισαν Μάρτάκια (Μάρτηδες, Μαρτίτσια κ.ά.). Από τη 1η ως τις 31 του Μάρτη, τα παιδιά φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον Μάρτη ή Μαρτιά. Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο Μάρτης προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, για να μην καούν. Τον φτιάχνουν την τελευταία μέρα του Φλεβάρη και τον φορούν την πρώτη μέρα του Μάρτη, πριν βγουν από το σπίτι. Το ιδιότυπο αυτό ασπροκόκκινο βραχιολάκι, όταν έφευγε ο Μάρτιος το έβγαζαν και το κρεμούσαν στο πιο ψηλό κλαδί των δένδρων που ήταν κοντά στα σπίτια με τις χελιδονοφωλιές.

Αξίζει να ακούσετε το «Καλαντάρι» του Παντελή Θαλασσινού με τραγούδια για τους 12 μήνες εδώ. Για το Μάρτη συγκεκριμένα εδώ.

Στην αρχαιότητα, κατά την 1η ή την 21η Μαρτίου, τα παιδιά έβγαιναν σε ομάδες και έλεγαν «χελιδονίσματα» κάλαντα για τον ερχομό της άνοιξης δηλαδή. Το τραγούδι της χελιδόνας διασώθηκε από τον Αθηναίο περί το 200μ.Χ.

«Ήλθε, ήλθε χελιδών (Ήρθε, ήρθ” η χελιδόνα)
καλάς ώρας άγουσα καλούς ενιαυτούς (φέρνοντας καλοκαιριά και καλή χρονιά)
επί γαστέρι λευκά, επί νώτα μέλαινα (στην κοιλιά της άσπρη και στη ράχη μαύρη)
Παλάθαν συ προκύκλει εκ πίονος οίκου (Πέταξε μας μια αρμαθιά απ” το πλούσιο σπίτι σου)
οίνου τε δέπαστρον, τυρών τε κάνιστρον (και μια κούπα με κρασί και πανέρι με τυρί)
και Πυρών α χελιδών και λεκιθίταν (και σταράκι η χελιδόνα και τσουρέκι)…

•  Ποια λουλούδια και φυτά ξέρουμε;
• Ονόματα ανθρώπων από λουλούδια
• Τι χρειάζεται ένα λουλούδι;

Πώς μεγαλώνει ένα φυτό;

Παραμύθι του Έρικ Καρλ: «Το σποράκι ταξιδεύει»

Με τα παιδιά ξεκινήσαμε το γνωστό πείραμα παρατήρησης με τα 5 γλαστράκια (με φακές): το ένα χωρίς ήλιο, το άλλο χωρίς νερό, το τρίτο χωρίς αέρα και το τέταρτο χωρίς χώμα. Το πέμπτο θα είναι αναφορά γιατί θα τα έχει όλα.

Μια που δεν προλάβαμε να το ολοκληρώσουμε σας προτείνουμε να φυτέψετε με τα παιδιά σε ένα κυπελλάκι φακές σε βαμβάκι με νερό. Ενθαρρύνετε τα παιδιά να παρακολουθήσουν την εξέλιξή τους.

Πώς καταλαβαίνουμε τα λουλούδια μέσα από τις 5 αισθήσεις μας; Το συγκεκριμένο φύλλο παρατήρησης  το πήραν σπίτι τα παιδιά, διάλεξαν ένα λουλούδι ή φυτό, το συμπλήρωσαν και επρόκειτο να το παρουσιάσουν.

Τρισδιάστατο μοντέλο παρατήρησης του εσωτερικού ενός φυτού.

https://www.sparklebox.co.uk/topic/living/plants/

Πίνακες με λουλούδια: Βαν Γκογκ, Θεόφιλος, Αρτσιμπόλντο

Τσιλιάκου Παππά Καίτη

Μπάρλα Ντιάνα

Ελένη Παναγοπούλου

nataliaorf

vinasmirneou

ΣΧΗΜΑΤΑ

Μάθαμε να διαχωρίζουμε τα στερεά από τα επίπεδα σχήματα. Τα στερεά έχουν όγκο και μπορούμε να τα πιάσουμε, ενώ τα επίπεδα είναι αποτυπώματα των στερεών (π.χ. ο κύκλος είναι το αποτύπωμα ενός κυλίνδρου, ενός κώνου, ενός ημισφαιρίου). Μάθαμε τι είναι η ορθή γωνία. Είδαμε ότι το τετράγωνο λέγεται έτσι γιατί έχει 4 γωνίες κ.λ.π. Μάθαμε 3 είδη τριγώνου: ορθογώνιο (το ξέραμε από το πυθαγόρειο θεώρημα), ισοσκελές (μας θυμίζει το Δ) και το σκαληνό. Ψάξαμε και βρήκαμε την εφαρμογή των σχημάτων στη ζωή μας: π.χ. το παγωτό χωνάκι έχει κώνο και σφαίρα, οι πινακίδες κυκλοφορίας στους δρόμους κ.ά.

Τέλος μάθαμε για τα σχήματα στην τέχνη μέσα από τον κυβισμό του Πικάσο, και τα έργα των Καντίνσκυ, Μάλεβιτς, Κλέε, Μιρό.

Μπορούν τα παιδιά να δουλέψουν με τα σχήματα στον Η/Υ και στην παρακάτω διεύθυνση :http://www.colorwithleo.com/art_draw.php?PHPSESSID=5de87c7bdcc1dad8a726d9891797e097

Επίσης στα ισπανικά υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα εφαρμογή με τα σχήματα: http://2633518-0.web-hosting.es/blog/infantil/geo_dise%C3%B1os.html

Για να θυμηθούμε λίγο και κάποια σχήματα επίπεδα όχι στερεά: https://logouergon.gr/filla-ergasias-mathaino-sximata-eikones-liontari/

Το χωριό μου – το νησί μου

Μιλάμε για το χωριό μας και το νησί μας αυτή την εβδομάδα.

Δε θα μπορούσαμε λοιπόν να μην αναφερθούμε στον Πυθαγόρα. Μας επισκέπτεται ο ίδιος φέρνοντας ένα κουτί με διάφορα δώρα και μία επιστολή.

Ο Πυθαγόρας και τα αγάλματά του.

Μάθαμε το πυθαγόρειο θεώρημα παίζοντας.

 

Για να το θυμηθούμε λίγο: το τετράγωνο της υποτείνουσας ενός ορθογώνιου τριγώνου ισούται με το άθροισμα των τετραγώνων των δύο κάθετων πλευρών.

Για να το παίξουμε τώρα:

Διαπιστώνουμε ότι τα 4 τρίγωνα μας φτιάχνουν το μπλε τετράγωνο

Στο κίτρινο τετράγωνο της υποτείνουσας χωράνε και το μπλε τετράγωνο λοιπόν και το άσπρο (και τα δύο μαζί).

Τόσο απλά!

Ποτηράκια  και κουτιά που βοηθούν τα παιδιά να κατανοήσουν το χωριό μου που ανήκει στο νησί μου, που ανήκει στη χώρα μου που ανήκει στην ήπειρο μου, που ανήκει στον πλανήτη μου.

Σε φύλλο εργασίας έπρεπε να κυκλώσουν (σε πολλά μεγέθη και γραμματοσειρές) τις ίδιες λέξεις: ΣΑΜΟΣ – ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΟ

 

Διαβάσαμε τη βιογραφία του Πυθαγόρα.

https://pythagoreionip.blogspot.com/2018/11/blog-post_63.html

Τους διαβάσαμε μεταφράζοντας από τα αγγλικά το βιβλίο «What’s your angle, Pythagoras?» προσαρμόζοντάς το όσο γίνεται για να το κατανοούν.

 

Ως εφεύρεση του Πυθαγόρα θεωρείται και η περίφημη δίκαιη κούπα. Εμείς δε χρειαστήκαμε το παρακάτω βίντεο για να πειραματιστούμε. Παίξαμε με τη δική μας δίκαιη κούπα και το απολαύσαμε μαθαίνοντας την ουσία του «ΠΑΝ ΜΕΤΡΟΝ ΑΡΙΣΤΟΝ». Παρακολουθούμε πως δουλεύει εσωτερικά η κούπα επισκεπτόμενοι ηλεκτρονικά, το μουσείο αρχαίας τεχνολογίας  του κ. Κοτσανά.

 

Το Σύνταγμα του Γενέλεω που βρέθηκε στο Ηραίο της Σάμου. Το αυθεντικό βρίσκεται στο αρχαιολογικό μουσείο Βαθέος ενώ αντίγραφό του υπάρχει στον αρχαιολογικό χώρο του Ηραίου όπου και βρέθηκε.

Συνεχίσαμε τη διδασκαλία με το χάρτη της Σάμου, όπου τα παιδιά έπρεπε να βρουν το χωριό μας.

Μιλήσαμε και επισκεφθήκαμε εικονικά τα διάφορα μουσεία και αξιοθέατα της Σάμου:

• Μουσείο Φυσικής ιστορίας Μυτιληνιών
• Αρχαιολογικό Μουσείο Βαθέος
• Αρχαιολογικό Μουσείο Πυθαγορείου
• Μουσείο Οίνου
• Λαογραφικό μουσείο ιδρύματος Δημητρίου
• Ευπαλίνειο όρυγμα
• Αρχαίο θέατρο Πυθαγορείου
• Παναγία Σπηλιανή
• Τα τείχη του Πολυκράτη
• Το κάστρο του Λυκούργου
• Τα Ταμπάκικα
• Την καρέκλα του Γιάννη Ρίτσου
• Τους καταρράκτες στο Ποτάμι
• Τον αρχαιολογικό χώρο του Ηραίου και το ναό της Ήρας

Παρακολουθήσαμε ένα βίντεο σχετικό με τον Ευπαλίνο και το ευπαλίνειο  όρυγμα

Διαβάσαμε την ιστορία του Ηροδότου για το “Δαχτυλίδι του Πολυκράτη”:

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2230/Irodotou-Istories_A-Gymnasiou_html-empl/index3_1.html

 

 

 

ΔΕΙΝΟΣΑΥΡΟΙ

Για να ξεκινήσουμε πιάσαμε το νήμα από την αρχή. Τι ήταν οι δεινόσαυροι; ΕΡΠΕΤΑ. Συζητήσαμε τα χαρακτηριστικά των ερπετών.

Χρειάστηκε να εξηγήσουμε τι σημαίνει ψυχρόαιμο ζώο με έναν απλό τρόπο.

Είδαμε φωτογραφίες από το πάρκο δεινοσαύρων στην Κερατέα από προσωπικό υλικό. Παρόμοιο υλικό είδαμε από το μουσείο Φυσικής ιστορίας Γουλανδρή με έμφαση στον σκελετό του τρικεράτοπα.

Σας συνιστούμε να επισκεφθείτε με τα παιδιά  την Πλατφόρμα Ψηφιακών Διδακτικών Σεναρίων του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής «ΑΙΣΩΠΟΣ» και  ψηφιακό σενάριο της κ. Χατζηπαναγιώτου, «Μελετώ τους δεινόσαυρους» με τις δημιουργηθείσες σχετικές εφαρμογές. Πατώντας στον τίτλο τα παιδιά μπορούν  στο σπίτι να ξαναπαίξουν με τις εφαρμογές και να κατεβάσουν τα επισυναπτόμενα στην πλατφόρμα φύλλα εργασίας.

Η πλατφόρμα «Αίσωπος» αναπτύχθηκε από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής και αποτελεί ένα πρωτοποριακό ολοκληρωμένο εργαλείο Ανάπτυξης, Σχεδίασης, Συγγραφής, Αξιολόγησης και Παρουσίασης Ψηφιακών Διαδραστικών Διδακτικών Σεναρίων σε ένα σύγχρονο και λειτουργικό περιβάλλον.

Συγκεκριμένα, η Πλατφόρμα «Αίσωπος» υποστηρίζει την Σχεδίαση ή/και αξιοποίηση υπάρχοντος Ψηφιακού Υλικού με χρήση μεγάλου πλήθους διαδραστικών εργαλείων αξιοποιώντας τις πλέον σύγχρονες τεχνολογίες Web.

Κι άλλες δραστηριότητες με δεινόσαυρους:

Μερικά ενδιαφέροντα βίντεο:

Μάθαμε για τους δεινόσαυρους μέσω συνέντευξης:

 

 

Ζωντανή επίσκεψη στο Μουσείο Smithsonian: https://naturalhistory.si.edu/visit/virtual-tour

psamouxos

aikanel

vivi alexandridou

Τα παιδιά διαλέγουν έναν δεινόσαυρο και τον παρουσιάζουν