Η τρίλιζα ως εργαλείο γνωστικής ανάπτυξης
H τρίλιζα (Tic-tac-toe) θεωρείται στην αναπτυξιακή ψυχολογία πολύ καλό τεστ για την ανάπτυξη στρατηγικής σκέψης στα παιδιά. Είναι κατάλληλη γιατί οι κανόνες είναι πολύ απλοί, αλλά η καλή απόδοση απαιτεί συγκεκριμένες γνωστικές δεξιότητες. Στο χθεσινό βίντεο διακρίνουμε την/τον παίκτη να προσπαθεί μόνο να φτιάξει τη δική του τριάδα και να μην μπλοκάρει την τριάδα του αντιπάλου, παρότι είναι προφανής. Αυτό συμβαίνει επειδή δεν επεξεργάζεται πλήρως τον στόχο του άλλου παίκτη.
Ο εγωκεντρισμός μπορεί να λειτουργήσει ως γνωστικός περιορισμός για την ανάπτυξη στρατηγικών σε παιχνίδια όπως η Tic-tac-toe (τρίλιζα), ιδιαίτερα στις μικρές ηλικίες. (Προσοχή εδώ: Ο εγωκεντρισμός δεν σημαίνει ότι το παιδί είναι εγωιστικό ή αδιάφορο! Σημαίνει ότι δεν μπορεί ακόμη να πάρει την οπτική γωνία του άλλου, κάτι που επιτυγχάνεται πλήρως στην ηλικία που τα παιδιά ξεκινούν το Δημοτικό σχολείο).
Στο βίντεο διακρίνουμε δύο μοτίβα: · Δυσκολία λήψης της οπτικής του αντιπάλου
Τα παιδιά με έντονο γνωστικό εγωκεντρισμό τείνουν να σκέφτονται κυρίως τι θέλουν τα ίδια να κάνουν, όχι τι μπορεί να κάνει ο αντίπαλος.
Σε ένα παιχνίδι στρατηγικής όμως χρειάζεται να προβλέπεις:
- ποια κίνηση θα κάνει ο άλλος
- πώς να την μπλοκάρεις.
- Περιορισμένη πρόβλεψη επόμενων κινήσεων
Στην τρίλιζα η στρατηγική βασίζεται σε σκέψη τύπου:
- «Αν παίξω εδώ, ο άλλος μπορεί να παίξει εκεί».
Ο εγωκεντρισμός δυσκολεύει αυτή τη διπλή προοπτική σκέψη
Όταν η ικανότητα απόκτησης της «theory of mind», όπως ονομάζεται διεθνώς ωριμάζει, τα παιδιά αρχίζουν να καταλαβαίνουν ότι ο αντίπαλος έχει δικούς του στόχους και στρατηγικές. Τότε, προβλέπουν κινήσεις-μπλοκάρουν γραμμές-δημιουργούν παγίδες.
Ας επαναλάβουμε εδώ ότι ο εγωκεντρισμός δεν σημαίνει έλλειψη νοημοσύνης· είναι ένα φυσιολογικό αναπτυξιακό στάδιο που μπορεί να περιορίσει προσωρινά την ικανότητα των παιδιών να αναπτύξουν αντιπαραθετική στρατηγική σκέψη, την κατανόηση ότι ο άλλος παίκτης έχει δικό του σχέδιο. Μεγαλύτερα παιδιά αρχίζουν να χρησιμοποιούν στρατηγικές όπως μπλοκάρισμα της επικείμενης τριάδας και δημιουργία διπλής απειλής (δύο πιθανές τριάδες ταυτόχρονα). Σε ακόμη μεγαλύτερες ηλικίες πάλι, τα παιδιά καταλαβαίνουν ότι αν και οι δύο παίκτες παίζουν τέλεια, το παιχνίδι καταλήγει πάντα σε ισοπαλία. Αυτό δείχνει πιο ώριμη κατανόηση της δομής του παιχνιδιού.
Τα μικρά παιδιά δυσκολεύονται να καταλάβουν ότι οι άλλοι μπορεί να μην βλέπουν, να μη γνωρίζουν ή να μην πιστεύουν τα ίδια πράγματα με αυτά. Έτσι θεωρούν ότι αυτό που ξέρουν ή βλέπουν τα ίδια το ξέρουν και οι άλλοι. . Για παράδειγμα, στην πρόταση “το αντικείμενο Χ βρίσκεται στο ντουλάπι, ο Γιώργος πιστεύει ότι το αντικείμενο Χ βρίσκεται στο τραπέζι, πού θα ψάξει να το βρει;” η σωστή απάντηση “στο τραπέζι”, δίνεται από νήπια μεγαλύτερα των τεσσάρων χρόνων. Για τη διαμόρφωση της σωστής απάντησης σε παρόμοια ερωτήματα απαιτείται η κατανόηση ότι δύο διαφορετικά πρόσωπα μπορεί να έχουν διαφορετικές πεποιθήσεις και, ταυτόχρονα, ότι η συμπεριφορά του δράστη υπαγορεύεται από την προσωπική του πεποίθηση για τις καταστάσεις της εξωτερικής πραγματικότητας.
Υστερόγραφο: Xρειάστηκε να φτάσουμε τον 20ο αιώνα για να προσπελάσουμε τη νηπιακή σκέψη: Ο όρος “θεωρία του νου” χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από τους Premack και Woodruff (1978) προκειμένου να περιγραφεί η ικανότητα η οποία επιτρέπει στο άτομο να αποδίδει νοητικές καταστάσεις στον εαυτό του και στους άλλους και, ταυτόχρονα, να χρησιμοποιεί αυτές τις νοητικές καταστάσεις με στόχο να ερμηνεύσει τη συμπεριφορά.
Δόντια πιο δυνατά!
Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Σχολικού Εκφοβισμού και σύγχρονη ανδρική ταυτότητα
Μια αιφνίδια ανοιξιάτικη πτήση
Ο Μάρτης και η μάνα του μέσα από το θεατρικό παιχνίδι
Επιστρέφοντας στις ρίζες της ανάγνωσης
Το διάβασμα και η επαφή με το βιβλίο και την ανάγνωση είναι από τα σημαντικότερα πράγματα που μπορούμε να προσφέρουμε στα παιδιά. Οι ιστορίες με τους διαλόγους, τις εικόνες, την πλοκή διευρύνουν τόσο την φαντασία όσο και τη σκέψη των μικρών παιδιών. Ο συνδυασμός της εικόνας με τις λέξεις εξάπτει την φαντασία, ενώ παράλληλα καλλιεργείται το λεξιλόγιο και η σωστή χρήση της γλώσσας. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός, ότι παιδιά που έρχονται από μικρή ηλικία σε επαφή με τα βιβλία, αναπτύσσουν πλούσιο ενεργό λεξιλόγιο, βελτιώνοντας και εμπλουτίζοντας τον προφορικό τους λόγο, μαθαίνουν να εξηγούν και να ερμηνεύουν γεγονότα και εμπειρίες και εξασκούνται στις τεχνικές συζήτησης και επιχειρηματολογίας. Προκειμένου όμως να κατακτηθούν όλα τα παραπάνω, τα παιδιά θα πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία της ανάγνωσης και όχι να είναι παθητικοί ακροατές.
Προσέξαμε ότι τα παιδιά απολαμβάνουν να διαβάζουν μαζί το ίδιο βιβλίο, αρκεί η έκδοση να είναι αισθητικά άρτια και να προσελκύει το ενδιαφέρον του παιδιού κινητοποιώντας την προϋπάρχουσα γνώση. Η τελευταία έχει ένα «ελάχιστο κοινό πολλαπλάσιο» σε όλο τον δυτικό κόσμο: τους μύθους του δικού μας Αρχαίου Έλληνα Αισώπου αλλά και τα πασίγνωστα ευρωπαϊκά παραμύθια των Άντερσεν και Γκριμ. Δύσκολο να δραπετεύσεις από τον Ευρωκεντρισμό!
Βack to the basics! Ξεκινήσαμε από βασικές παιγνιώδεις δραστηριότητες: Να εντοπίζουμε την αρχή του παραμυθιού που θα διαβάσουμε χωρίς να στραπατσάρουμε τις σελίδες, να συντονιστούμε με τους υπόλοιπους μαθητές για να βρούμε την εικόνα που θα μελετήσουμε στην τάξη. Επιστρέφουμε στις ρίζες μιας ανάγνωσης συλλογικής, όπου ο κάθε μαθητής έχει το αναγνωστικό του-στην πραγματικότητα του δημόσιου νηπιαγωγείου Πυργίου έχει τρία πολύτιμα βιβλία που μένουν στο τέλος της χρονιάς στο σχολείο για τα επόμενα παιδιά που επιθυμούν να τα παραλάβουν σε άριστη κατάσταση. Και φυσικά καλλιεργούμε την αλληλεγγύη των γενεών με άγρυπνη εγρήγορση!
«Εγγραφές μαθητών/τριών στα Νηπιαγωγεία για το σχολικό έτος 2026-27»
Πρωτοπόρα αμυγδαλιά
Τελειώνει ο βροχερός
ευτυχώς χειμώνας στη Νότια Χίο και ολοκληρώσαμε την θεματική ενότητα της Αμυγδαλιάς με μια ομαδική καλλιτεχνική κατασκευή, εμπνεόμενοι οι μαθητές από τις δεκάδες ανθισμένες αμυγδαλιές που βλέπουμε από την αυλή του Νηπιαγωγείου προς τον κάμπο του Γαλάτη. Το δέντρο της αμυγδαλιάς που τα παιδιά έγραψαν το όνομά της, συμβολίζει κυρίως την αναγέννηση, την ελπίδα, την καλοτυχία και τον ερχομό της άνοιξης, καθώς είναι από τα πρώτα δέντρα που ανθίζουν μέσα στον χειμώνα. Αντιπροσωπεύει την αντοχή, τη γονιμότητα, τη σοφία και την αιώνια, ανιδιοτελή αγάπη και σωστά συνδέεται με τη θετική ενέργεια και την ανανέωση της φύσης.
Ένα κεφάτο αποκριάτικο πάρτυ!
Στο νηπιαγωγείο μας γιορτάσαμε τις Απόκριες με πολύ χρώμα και χαρά! Μάθαμε πληροφορίες για τις Απόκριες και την Καθαρά Δευτέρα, για τα έθιμα και τις παραδόσεις τους. Φτιάξαμε διάφορες κατασκευές, όπως κλόουν και αρλεκίνους, χαρταετούς για την Καθαρά Δευτέρα, μάσκες και τρελά καπέλα. Οργανώσαμε ένα μεγάλο αποκριάτικο πάρτι στο σχολείο με ανοιχτή πρόσκληση για τους γονείς, χορέψαμε, ντυθήκαμε με αποκριάτικες στολές, χορέψαμε το “πώς το τρίβουν το πιπέρι”, τις “Καριώτισσες”, παίξαμε γαϊτανάκι και μουσικές καρέκλες με συμπεριληπτικό τρόπο όπου νικάνε τα παιδιά που υποδέχονται όσα δεν έχουν καρέκλα. Ήταν μια γιορτή γεμάτη παιχνίδι, δημιουργία και κέφι για όλους μας!































